Faber-orgel Jacobuskerk Zeerijp

HET ORGEL TE ZEERIJP

Het orgel in de Jacobuskerk te Zeerijp dateert van 1645-51. Volgens het contract zou de dispositie 8 registers op het Hoofdwerk, 6 op het Rugpositief en 5 op het pedaal omvatten; verder een tremulant, trommel, nachtegaal en omlopende sterren. Faber maakte geen springladen, zoals in het contract was vermeld, doch bovensleepladen. De eigenschappen daarvan beantwoordden echter volledig aan de contractomschrijving. Het werk kreeg 3 spaanbalgen. De orgelkas en het lof- en verguldwerk kwamen voor Fabers rekening. Fabers onderaannemers hiervoor waren Derk Abrahams, kistenmaker te Loppersum en Johan Elderkamp (Ellerkamp) uit Groningen. De laatste werkte reeds sinds 1640 in Zeerijp in opdracht van de Collatoren.
Het nieuwe orgel kwam in 1651 gereed. Faber kreeg voor dit werk het zeer hoge bedrag van 4100 Carolus gulden. In 1653 werd hem nog eens ruim 300 Car. guld. uitbetaald wegens extra verfraaiingen.

Tot 1880 is het instrument redelijk bewaard gebleven. Grotere reparaties en wijzigingen werden uitgevoerd door respectievelijk H.Huisz (1662), A.Schnitger (1695), M.Amoor (1726), en H.E. Freijtag (1834)..
In de jaren na 1880 werd het instrument geheel ontluisterd: In 1881/84 (J.Doornbos) en in 1933 (fa.Spiering/H.Thijs). Ter gelegenheid van de kerkrestauratie is in 1965 de orgelkas hersteld en werd daarbij de min of meer oorspronkelijk beschildering weer aangebracht. Slechts het rugpositief werd in 1966 opnieuw bespeelbaar gemaakt.

Van Faber restte nog de complete orgelkas, de houten Bourdon 16vt (Ped.), twee pijpjes van de Vox Humana (Rp), de oude, tot normale sleepladen omgebouwde bovensleepwindladen van Hoofdwerk en Pedaal, de frontstokken, delen van het oude windkanaal met afsluiter en de beide tremulanten, de welborden en andere gedeelten van de speel- en registermechaniek, alsmede delen van het pedaalklavier.

De algehele restauratie en reconstructie werd van 1976 tot 1979 uitgevoerd door de orgelmakers Bernhardt H.Edskes (Wohlen Zwitserland) en Sebastiaan F. Blank (Herwijnen-Gld/NL).

De huidige dispositie:

Manuaal: Prestant 8 voet Holpijp 8 " Octaaf 4 " Quintfluit 3 " Octaaf 2 " Sifflet 1 "
                 Mixtuur 4 - 6 sterk Cimbel 2 " Trompet 8 voet

Rugpositief: Prestant (dubbel) 4, vt. Quintadena 8 vt, Gedekte fluit 4 vt, Superoctaaf 2 vt.
                     Gemshoorn 2 vt, Sesquialtera 2 sterk, Vox Humana 8 vt.

Pedaal : Bourdon 16 vt, Doof 8 vt, Bazuin 16 vt. Aangehangen aan HW

Nachtegaal
Trommel
Omlopende sterren

Stemming: 1/4 Comma - Middentoonstemming zonder aanpassingen.
Winddruk: 73 mm WK/WS 2 7/8"
Omvang Manuaal: C.D.E.F.G.A. - g2, a2
Omvang Pedal : C.D.E.F.G.A. - d1
Toonhoogte : a 1 = 465 Hz