Download
tekst: DOC-versie PDF-versie
|
Hoofdtelwoorden (N1-3,5) |
Breuken (N2-3) |
|
Rangtelwoorden (N1,3,5) |
Verzamelwoorden (N3,5) |
|
Tijdsaanduiding (N1,3) |
[N1]
1 :
0-20
|
0
zéro |
|
|
|
|
1
un (une) |
6
six |
11
onze |
16
seize |
|
2
deux |
7
sept |
12
douze |
17
dix-sept |
|
3
trois |
8
huit |
13
treize |
18
dix-huit |
|
4
quatre |
9
neuf |
14
quatorze |
19 dix-neuf
|
|
5
cinq |
10
dix |
15
quinze |
20
vingt |
[N3]
De laatste letter van cinq, six, huit en dix wordt uitgesproken, behalve voor een
woord
dat begint met een
medeklinker of ‘aangeblazen’ h'.
Dan wordt de laatste
letter vaak niet uitgesproken.
Laatste letter van getal
niet uitspreken in
cinq mille (5000), six
mille (6000), huit mille (8000) , dix mille (10000)
2: tientallen
|
10
dix |
60
soixante |
|
20
vingt |
70
soixante |
|
30
trente |
80
quatre-vingts |
|
40
quarante |
90
quatre-vingt-dix |
|
50
cinquante |
100
cent |
3: 21-69 (tussen de
tientallen)
|
21
vingt et un |
24
vingt-quatre |
27 vingt-sept
|
31
trente et un |
|
22
vingt-deux |
25
vingt-cinq |
28
vingt-huit |
32
trente-deux |
|
23
vingt-trois |
26
vingt-six |
29
vingt-neuf |
33
trente-trois |
Boven de 30 worden de getallen net
zo gevormd als bij 21-29
Uitspraak
De t van vingt is te
horen in de getallen tussen 20 en 30, maar wordt niet
uitgesproken
in alle andere gevallen.
[N2]
4 : 71-100
|
71
soixante et onze |
81
quatre-vingt-un |
91
quatre-vingt-onze |
|
72
soixante-douze |
82
quatre-vingt-deux |
92
quatre-vingt-douze |
|
73
soixante-treize |
83
quatre-vingt-trois |
93
quatre-vingt-treize |
|
74
soixante-quatorze |
84
quatre-vingt-quatre |
94
quatre-vingt-quatorze |
|
75
soixante-quinze |
85
quatre-vingt-cinq |
95
quatre-vingt-quinze |
|
76
soixainte-seize |
86
quatre-vingt-six |
96
quatre-vingt-seize |
|
77
soixante-dix-sept |
87
quatre-vingt-sept |
97
quatre-vingt-dix-sept |
|
78
soixante-dix-huit |
88
quatre-vingt-huit |
98
quatre-vingt-dix-huit |
|
79
soixante-dix-neuf |
89
quatre-vingt-neuf |
99
quatre-vingt-dix-neuf |
|
80
quatre-vingts |
90
quatre-vingt-dix |
100
cent |
[N5]
In Zwitserland en België
kent men aparte vormen voor 70, 80 en 90.
|
70
septante |
80
huitante |
90 nonante |
[N2]
5 : boven de 100
|
200 deux
cents |
1000 mille |
un million |
een
miljoen |
|
201 deux
cent un |
2000 deux
mille |
un milliard
|
een
miljard |
6 : grote getallen
|
1100 onze
cents |
1700 mille sept cents dix-sept cents |
|
1150 onze
cent cinquante |
1750 mille sept cent cinquante / dix-sept
cent cinquante |
|
1600 seize
cents |
2315 deux mille trois cent quinze |
Bijzonderheden
a. Tussen tientallen (10,20,30 enz.) en
eenheden (1,2,3 enz.) zet men een
verbindingsstreepje
(trait d’union), behalve bij 21, 31, 41, 51, 61 en 71.
Daar staat et
in plaats van een streepje : soixante et onze.
Na cent wordt nooit een verbindingsstreepje
geplaatst : cent un(e).
b. De telwoorden in het Frans lopen
vanaf 70 anders dan in het Nederlands.
De tientallen
worden dan een soort rekensom. Zeventig is zestig plus tien.
En tachtig is
vier keer twintig. Negentig is dan weer 4 x 20 + 10.
Er zijn dus geen
aparte vormen voor 70, 80 en 90.
c. Vingt en cent krijgen in het
meervoud een s als geen ander telwoord volgt.
80 =
quatre-vingts; 81 = quatre-vingt-un
200
= deux cents; 201 = deux cent un
d. Mille heeft in het meervoud
nooit een s : 5000 = cinq mille
[N4]
e In jaartallen schrijft men
meestal mil in plaats van mille .
|
1966 = mil neuf cent soixante-six |
[N3]
Getallen van 1100 - 1600
|
onze cents |
douze
cents enz. |
Tussen 1700 en 1900 kan men
kiezen uit 2 mogelijkheden.
|
dix-sept
cents |
mille sept
cents |
|
dix-huit
cents |
mille huit
cents |
|
dix-neuf
cents |
mille neuf
cents |
Vanaf 2100
moeten de getallen moeten gelezen worden als 2 duizend honderd enz.
:
|
deux mille
cent |
Bijzonderheden
a. Getallen boven de
100 kunnen opgesplitst worden in kleinere getallen.
Tussen die getaldelen komt geen streepje
of et.
Dus 1725 wordt : 1700 … 25 : dix-sept cent vingt-cinq
b. Voor een telwoord
geen apostrophe : le huit avril, le onze septembre
c. Miljoen en miljard
zijn geen gewone telwoorden, maar zelfstandige naamwoorden
van hoeveelheid. Ze worden dus gevolgd door het voorzetsel de.
|
1.000.000
inwoners |
un million
d’habitants |
|
2.000.000
kilometer |
deux
millions de kilomètres |
|
1 miljard
inwoners |
un milliard
d’habitants |
[N1]
Vormen
Om een rangtelwoord te
vormen zet je -ième achter het hoofdtelwoord.
|
deux >
deuxième |
trois >
troisième |
six >
sixième |
|
sept
> septième |
huit
> huitième |
dix >
dixième |
Uitzonderingen
|
eerste |
premier (m)
- première (f) |
tweede |
(soms)
second |
|
vierde |
quatrième (
e vervallen) |
vijfde |
cinquième |
|
negende |
neuvième (f
wordt v) |
elfde |
onzième |
Bijzonderheden
a Getallen die
eindigen op -e verliezen die altijd als er -ième achter komt .
|
douze →
douzième enz. |
[N3]
b In data geen rangtelwoord, maar
hoofdtelwoord, behalve bij premier.
|
le
deux janvier |
le trois janvier
enz. |
[N5]
c Een bijzondere vorm van
vijfde is : quint .
Karel V = Charles Quint.
Uitzonderingen
Geen
rangtelwoorden bij namen van vorsten, behalve
premier.
Lodewijk XIV = Louis Quatorze. Maar : François Premier.
[N1]
1 : Hele uren
Het is één uur enz. =
Il est une heure, deux heures, trois heures, quatre heures, cinq heures,
six heures, sept heures, huit
heures, neuf heures, dix heures, > onze heures, midi
(minuit) .
Let op :
a. In plaats van douze heures zegt men meestal
|
midi (12 u overdag) |
minuit (12 uur ’s nachts) |
b. Achter heure staat meestal een s, behalve
bij une heure.
2 : Kwartieren, halve uur
|
une heure
et quart |
kwart
over één |
|
une heure
et demie |
half
twee |
|
deux heures moins le quart |
kwart
voor twee |
|
Maar : 11.45 u midi moins le quart |
12.15 midi
et quart |
|
23.45
u minuit moins le quart |
00.15 u
minuit et quart |
Bijzonderheden
Meestal krijgt demie een e,
behalve na midi en minuit .
|
12.30 u
midi et demi |
0.30 u
minuit et demi |
3 :
Minuten
|
2.05
deux heures cinq |
2.31 trois heures moins vingt-neuf |
|
2.06
deux heures six |
2.40 trois
heures moins vingt |
|
2.29
deux heures vingt-neuf |
2.55 trois
heures moins cinq |
Bijzonderheden
a Tot het
halve uur worden de minuten opgeteld bij het laatste volle uur,
daarna
worden ze afgetrokken van het komende hele uur.
[N3]
b Net als in het
Nederlands kent ook het Frans een officiële manier om (aanvangs)tijden
aan te geven.
|
2.15 u =
kwart over 2 |
deux heures quinze = deux heures et quart |
|
2.45 u =
kwart voor 3 |
deux heures quarante-cinq / deux heures trois
quarts |
|
12.10 u = 10
over 12 |
douze heures dix = midi dix |
|
24.05 u = 5
over 12 |
vingt-quatre heures cinq = minuit cinq |
[N2]
1 :
Vormen
De breuken worden gevormd door de
rangtelwoorden.
Meestal staat het rangtelwoord in het meervoud,
behalve als het eerste deel ‘un’ bevat.
|
1/5 =
un cinquième |
2/6 = deux
sixièmes |
3/10
trois dixièmes |
[N3]
Uitzonderingen
|
een
half
= un demi |
een
derde =
un tiers |
een
vierde (kwart) = un quart |
Bijzondheden
1. demi door een trait
d’union met het zelfstandig naamwoord verbonden is onveranderlijk
un demi-litre
deux demi-litres
2. demi achter een zelfstandig
naamwoord is veranderlijk, maar altijd enkelvoud
deux litres et
demi deux heures et demie
(heure is vrouwelijk)
Een telwoord + aine geeft aan hoeveel iets ongeveer is.
Enkele veel
voorkomende vormen : une dizaine, une douzaine, une vingtaine, une
centaine
|
une dizaine
de personnes |
een tiental
/ ongeveer 10 personen |
|
des
dizaines de personnes |
tientallen
personen |
|
une
douzaine d’oeufs |
een
dozijn eieren
|
|
des
centaines de voitures |
honderden
auto’s |
Bijzonderheden
|
un millier |
een duizendtal
/ een stuk of duizend |
|
des
milliers de soldats |
duizenden
soldaten |
[N5]
|
une
huitaine de jours |
een
week (letterlijk 8 dagen, bijv. van zaterdag tot zaterdag) |
|
une
quinzaine de jours |
veertien
dagen (letterlijk : een vijftiental dagen) |
1. Veelvouden
|
simple |
enkelvoudig |
quintuple |
vijfvoudig |
|
double |
dubbel |
vingtuple |
twintigvoudig |
|
triple |
drievoudig |
centuple |
honderdvoudig |
|
quadruple |
viervoudig |
|
|
2. Leeftijden
|
quadragénaire
|
veertigjarig(e) |
septuagénaire
|
zeventigjarig(e) |
centenaire |
honderdjarig(e) |
|
quinquagénaire
|
vijftigjarig(e) |
octogénaire
|
tachtigjarig(e) |
millénaire |
duizendjarig |
|
sexagénaire
|
zestigjarig(e) |
nonagénaire
|
negentigjarig(e) |
|
|
|
le
cinquantenaire |
de
vijftigste verjaardag , de vijftigjarige |
|
le
centenaire |
de honderdste
verjaardag
|
|
le
bicentenaire |
de
tweehonderdste verjaardag |