Kleuren

De meest bezochte bladzij van deze site!

Kleuren kunnen een probleem zijn. Kleurweergave is, behalve van de monitor, ook afhankelijk van de systeem­instelling: 24, 16 of 8 bits kleur. De instelling bepaalt niet alleen 'meer' of 'minder' kleuren, ze zijn ook anders. De zogenaamde websafe kleuren zijn niet afhankelijk van deze instelling, maar hun aantal is niet groot. Zie ook: world.std.com
Uit de statistieken blijkt dat nog veel webgebruikers een 800x600 monitor hebben, ingesteld op 16 bits kleur. (Ja, vorig jaar. Nu, april 2004, hebben ze meestal wat meer pixels en 24 bits kleur.)

Het belang van 'websafe' kleuren moet niet overschat worden. Negeer je de 8-bits klanten dan blijven de 16 bitters. Bekijk een plaatje met Irfanview. Kies een 24 bits plaatje en reduceer dat tot 16 bits kleurdiepte, dat verschil is meestal niet echt dramatisch. (Heel subtiele overgangen, in een wolkenlucht bijvoorbeeld, gaan er minder mooi uitzien. De gemiddelde surfer zapt zò snel verder dattie dat toch niet ziet.) Te overwegen is om je prachtplaatjes tot 16 bits kleur te reduceren voor je ze op het www zet. Ten eerste zie je dan zelf wat er gebeurt, ten tweede wordt het bestand kleiner. (Ik tik nu op mijn kleinste machine. Staat die op 800x600 schermresolutie dan heeft 'ie maar 16 bits kleur, wegens gebrek aan videogeheugen. Volgens de statistieken hoor ik bij een meerderheid...)

Je kunt kleuren noteren met een naam of met een decimaal of hexadecimaal getal. Ik ben gewend aan de hexadecimale methode, ik negeer de andere manieren. De notatie is "#rrggbb", dus rood, groen, blauw; steeds als een paar hexadecimale cijfers van 0--F. Twee cijfers is 8 bits, zo geef je dus een 24 bits notatie. Neem je voor ieder paar een veelvoud van 33 (00, 33, 66, 99, CC, FF) dan heb je de websafe kleuren. Dat zijn er dus maar 6³=216!
De meng-applets geven de waarde van de schuivers als decimaal èn als hexa.
In style sheets mag je kleuren als #rgb opgeven: #369 wordt geïnterpreteerd als #336699

Klik hier om met achtergrondkleuren te spelen.

De applet linksboven mengt licht: gemakkelijk, je monitor IS een lichtbron: de praktijk sluit hier nauw aan bij de theorie. De applet rechtsboven simuleert het mengen van verf. 't Is dezelfde code als die van de eerste applet mèt wat kleine rekenkunstjes.
Het verband tussen de twee blijkt als je de schuiven achtereenvolgens op 00 FF FF, FF 00 FF en FF FF 00 zet. Links maak je zo de basiskleuren voor rechts, en vice-versa.

Additief of subtractief heet dat in de theorie: bij licht tel je kleuren op, additief dus. Verf absorbeert de meeste kleuren en weerkaatst een beetje: dat is de kleur die je ziet. Als je het verband tussen absorberen en aftrekken ziet dan is ook 'subtractief' duidelijk.

M, G, C: Magenta, Geel, Cyaan. Verengelst geel en een beetje schudden: YMC, een standaard vakterm voor een kleuren model. Leuk voor schilders maar niet direct voor websitemakers, wel weer voor printerspecialisten. (zie ook: Printers).

Bij verfmengen is er wel wat verschil tussen theorie en praktijk. Waterverf, en dus printerinkt, benadert de theorie aardig, omdat de (witte) ondergrond doorschijnt. 'Echte' verf heeft daar meer moeite mee. En die moderne acrylverf is, in deze context, géén waterverf!
Een 'echte' verfmengmachine kan daarom kiezen uit veel meer dan drie kleuren, van 16 tot 23 vond ik op het www. En dat mengt 'ie dan met de een of andere witte, soms transparante, basisverf.
Wil je ècht weten hoe dat zit: Haase en Meyer weten het! (het artikel wat ik eerder vond zit nu achter een slot. Toch even kijken.)

efg heel goed en heel veel over kleur (en over allerlei andere onderwerpen)

Hier kan je bij elkaar passende kleuren vinden, heel mooi!

Een simpele manier om van een kleur een lichtere of donkerdere tint te maken:

Het middenvak heeft kleur 778899, links is daar 222222 van afgetrokken, rechts is 222222 erbij geteld. Hieronder nog wat voorbeelden van deze truc:

Nog wat rekenkunstjes met kleur.