Schelp, het symbool van de pelgrimage naar Santiago
  • De Jacobsschelp is het symbool bij uitstek geworden van de pelgrimage naar Santiago. Elke fietser en voetganger op de camino draagt dit symbool aan de rugzak of aan de fietstas. De herkomst is onbekend. Een oud verhaal vertelt over een vrome ridder die te water ging om het lichaam van Jacobus te begroeten. Hij zonk maar kwam bedekt met schelpen weer boven. Zo draagt nu de pelgrim zijn schelp: vertrouwvol op weg, alle obstakels overwinnend, Jacobus tegemoet, en herkenbaar als pelgrim die - als het er op aankomt - altijd door de plaatselijke bevolking wordt geholpen.
het 'Comostela' , het bewijs van de pelgrimage

  • Bij aanvang van de tocht vraagt de pelgrim een 'credencial' aan, dit is een geautoriseerd pelgrimspaspoort dat onderweg in de kathedralen en - eenmaal in Spanje - in refugio's van een stempel wordt voorzien. Het verschaft toegang tot de refugio's en in Santiago krijgt de pelgrim na onderzoek van zijn credencial het 'compostela', als bewijs van de ondernomen pelgrimage, op eigen kracht, d.w.z. te voet, per fiets of per paard.
Cruz de Ferro
  • Veel pelgrims leggen een eenvoudige kruisje van takken of van gras op de Ibanetapas bij Ronceval

  • Langs de pelgrimsgraven en monumenten ter herdenking van omgekomen pelgrims worden pieteitsvol kleine steentjes neergelegd. Men ziet dit ook op de richels van kruisen langs de camino. 'Zeg het met bloemen' is hier geworden tot 'zeg het met steentjes'. Een kaarsje opsteken wordt : een steentje aanleggen.

  • Dit zie je ook bij het Cruz de Ferro, op de gure pas even voorbij Rabanal. Sinds eeuwen werpt hier elke pelgrim zijn meestal van huis meegebracht steentje op de metershoge berg stenen aan de voet van het kruis. Uit dankbaarheid over het bereiken van de pas, als teken van hoop nu ook het laatste deel aan te kunnen, als deel van de eeuwenoude keten, als symbool te breken met oude gewoontes...