Ik wil contact.



Overal waar een reiziger een land bezoekt, wil hij of zij niet alleen de mooie plaatsen bezoeken maar ook de sfeer van het land opsnuiven.

Andere volkeren, andere gebruiken.

Wat is er leuker dan contact te maken met de bevolking. Er is geen land op aarde waar de mensen toeristen niet verwelkomen.

Zo verschillend als de mensen over de wereld zijn, zo eenduidig maken we contact.
Het eerste contact tussen mensen loopt via de ogen. Toeristen vallen extra op. Je ziet dat toeristen zich anders gedragen, anders gekleed zijn en er vaak anders (vreemd) eruit zien.

Dagelijks maken we oogcontact met honderden mensen. Van een tiende van een seconde tot geïnteresseerd en soms brutaal lang.

Als westers toerist in een Aziatisch land val je op. Je bent veelal langer, hebt een grote neus.
In Peking werden we nogal eens toe- of uitgelachen. Twee kale reuzen tussen al die massa’s Chinezen. We werden aangesproken door veel mensen, en nagekeken. En dat is leuk.
Nu zijn Pekinezen wel wat gewend met buitenlanders, dus zo speciaal waren we niet.

Toen reisden we door naar Noord-Korea.

Het is moeilijk een schatting te maken hoeveel buitenlanders het land jaarlijks bezoeken, maar in 2003 schijnen er ongeveer 1500 westerlingen geweest te zijn.. De westerlingen die er wonen zijn ambassadepersoneel en hulpverleners van UN- of EU hulporganisaties.

Personeel van restaurants en hotels daargelaten is het ons niet gelukt enig contact te maken met iemand. En dan ook niet het minste oogcontact. En dat is een aparte ervaring.

Probeer het eens: loop op straat en kijk iemand aan. 9 van de 10 keer volgt er een kort contact van minstens een 10e seconde. Je kijkt daarna weg en vervolgt je pad.
Soms wil je niet gezien worden, en kijk je strak voor je uit. Dan val je juist op, dit is vreemd gedrag in andermans ogen.

Zo niet in Noord-Korea.

Noord-Koreanen zijn niet geïnteresseerd in anderen. Of?

Honderden keren hebben we geprobeerd contact te maken met zomaar iemand.
Helaas, dat is ons niet gelukt. Praten met de mensen is al helemaal geen optie. Om de eenvoudige reden dat onze begeleiders ons niet hebben toegestaan ons te mengen in gezelschappen. En die gezelschappen losten als vanzelf op als wij kwamen.
Kinderen werden de bus ingedreven als ons gezelschap aankwam, groepen weken uiteen.
Wat moeten we denken van de andere gasten in de meestal drukke restaurants waar we kwamen? Sommige reisverhalen melden dat er toneelstukjes werden opgevoerd voor buitenlanders. Zoals acteurs die “gezellig” in een restaurant zitten, of samen een metrostation bevolken.
Dat hebben we niet zo meegemaakt. Want dat merk je.

Waarom toneelstukjes opvoeren als buitenlanders toch op geen enkele manier contact kunnen maken met de mensen?

Slechts kinderen tot een jaar of 8 hebben dat ongedwongen nieuwsgierige gedrag dat zo leuk is. Daarna houdt het op en besta je niet.

Op de eerste dag van ons bezoek hebben we een bezoek gebracht aan het Mausoleum van
Kim-il-Sung.

Na ons bezoek liep het gezelschap buitenlanders naar buiten.

Voor de ingang stonden toen honderden Koreanen te wachten in rotten van vier.
Wij liepen de lange rij mensen tegemoet en passeerde de op ons vertrek wachtende menigte op een meter afstand. Niemand keek ons aan, strak vooruitkijkend of we niet bestonden.

Waarom besta ik niet? Wat is er aan de hand met de mensen? Wat is er verteld over ons? Wat gebeurd er met de enkeling die contact wil met een buitenlander?