Onze mening over Noord-Korea is na deze reis niet veranderd. Dat was ook niet ons doel.
De mensen die we ontmoet hebben in de DPRK waren vriendelijk en gastvrij. Het waren jammer genoeg maar heel weinig contacten, en dat is de reden dat een ieder die van plan is een reis te gaan maken niet moet denken een bijdrage te kunnen leveren aan de verandering van de huidige situatie. (trouwens, dat is nogal pretentievol, vindt je niet?)
En als je mening ten gunste van de huidige regering veranderd is na terugkomst, bedenk dan dat je helemaal geen nuance gezien of gehoord hebt.

We bedanken iedereen die bij ons was namens de regering voor hun vriendelijkheid en voor hun goede zorg.
Maar toeristen zullen meer als toeristen moeten kunnen reizen, zonder oppassers. Daar zal iedereen van profiteren. Alle websites over dit onderwerp beschrijven hetzelfde. Wat is het belang van de DPRK om toeristen rond te rijden langs alle platgetrapte paden? We kunnen wel wat bedenken, maar wat kan een toerist nou zien en horen wat de CIA al niet weet?

In gesprekken met onze begeleider Pak Kwang Ung is ons wel duidelijk geworden dat het huidige regime wil veranderen. China is als grote buur een voorbeeld als centraal geleid land met een vriendelijk gezicht. Economische veranderingen en meer vrijheden voor de bevolking zijn dringend nodig, dat zien ze hier ook wel in. De fouten die China heeft gemaakt, zoals ongebreidelde industrialisatie met alle vervuiling tot gevolg, willen ze zien te vermijden. Evenals de inmenging van de U.S.A. in de economie. Dat laatste zal ze niet lukken. Het klonk ons trouwens wel spannend, een land zonder Mc Donalds en KFC. De pogingen van het Zuiden om de "Re-Unification" via vreedzame weg te bereiken zullen hopelijk hun doel bereiken. Het Noorden wil dit ook heel graag.

Aan Pak de vraag hoe dit dan te realiseren: Hij vertelde dat een staatsbestel volgens het confederatiemodel (twee systemen in een land) de beste oplossing is. Het Koreaanse volk is homogeen, anders dan in het voormalige Joegoslavie. Volgens hem kan het leger uit het noorden dan het beste het hele land verdedigen tegen agressors....

Tegelijkertijd maakte Pak ons duidelijk dat dit land in militair opzicht een tegenstander van formaat is, dat wellicht niet terugdeinst voor een "first-strike". Raketten staan gericht op de 22 kerncentrales van Japan. 10.000 kanonnen kunnen in 2 uur tijd Seoul in puin schieten. Ga er maar van uit dat aan kernwapens met man en macht wordt gewerkt. Met de huidige kennis van rakettechnologie kunnen dit soort wapens vast de westkust van de U.S.A. bereiken.

De haat tegen Bush en zijn regering, De Zuid-Koreaanse "Pupits", en Japan keren in ieder gesprek terug. Slechts China kan het land enigszins sturen. Daar zal in de toekomst vast en zeker veel van verwacht mogen worden.

We hebben in Pyongyang in de beste restaurants gegeten. Het eten en drinken was overvloedig. De bevolking is straatarm. We hebben met vijf personen, in een bus bestemd voor dertig, het land doorgereden zonder ooit een lifter mee te nemen. Op de lege snelweg liepen de mensen in grote groepen, wuivend voor een lift.
Onze hotelkamers waren goed verwarmd. De mensen wonen veelal in huizen die slechts verlicht worden door een kaars. Zo kunnen we nog wel even doorgaan. Noord-Korea is een derde-wereldland, zoals Vietnam, Indonesie, China.
Daar komen ook toeristen.

Hadden we meer moeten discussieren? Waar waren de hongerende mensen? Het land is zo enorm anders als elk ander land in de wereld, dat je in die week je ogen uitkijkt, verbaast, en op het laatst doodmoe bent. We wilden steeds meer iedere discussie vermijden, uitgeput als we waren. Op het laatst waren we zo murw gekletst dat we maar knikten en "yes, yes" riepen na weer een tirade tegen de "Imperialists en Bush".

Zoals iedere reiziger gevraagd wordt, werd ons verzocht aardig te verwoorden wat we hebben gezien, positief over de Democratische Republiek van Noord-Korea te vertellen.

Hier komt ie:

Het was een week om nooit te vergeten!
We willen hierbij iedereen aanbevelen dit land te bezoeken. Waar slaap je in lege hotels, rijdt je over brede snelwegen zonder verder verkeer? Waar is elke vorm van reklame onbekend? De rode vlaggen en strijdkreten doen je denken aan de beelden die je op t.v. ziet van de tijd van Lenin en Mao.


Tip: ga niet alleen. Het is frustrerend als je met niemand je gevoel kan delen. Thuis gekomen zal je nooit duidelijk kunnen maken dat je figureerde in 1984 van George Orwell.

Jos en Peter zullen absoluut terugkeren naar dit land als de mensen in vrijheid leven.