Programma STSORBIT PLUS Space Shuttle en Satelliet Baan Simulatie Met Multi-Satelliet Tracking (Uitgebreide Versie voor 386/486/586 Computers) (C) Copyright David H. Ransom, Jr., 1989-1995 Alle rechten voorbehouden. Vertaling door H.W.Dankmeijer (PE1ECN) (N.B. Scherm afbeeldingen van STSORBIT PLUS zijn niet vertaald.) Versie 9548 November, 1995 David H. Ransom, Jr. 7130 Avenida Altisima Rancho Palos Verdes, California, 90275 USA Bulletin Board Systeem ---------------------- RPV ASTRONOMY BBS (310) 541-7299 @ 2400-14400 Baud Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Blad i INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE...........................................................1 HARDWARE EN SOFTWARE VEREISTEN.... ...................................6 PROGRAMMA BESCHRIJVING................................................8 STSORBIT PLUS BESTANDEN..............................................10 EERSTE STSPLUS SETUP.................................................13 Kopieren van Bestanden voor STSORBIT PLUS..........................13 Uitvoeren van Programma STSORBIT PLUS..............................14 Het gebruik van Verstreken Missie Tijd (MET) ......................17 NOTITIES VOOR GEBRUIK VAN PROGRAMMA..................................18 DOS Geheugen Managers en Uitvoering Tips ..........................18 DOS CONFIG.SYS Setup ..............................................19 Gebruik van STSORBIT PLUS op een Lokaal Netwerk (LAN)..............19 Langzame Computers en 80x87 Coprocessor Chips .....................20 Starten van Programma STSORBIT PLUS en Opdracht Regel Opties.......23 Voorspellen van Zichtbare Satellieten Passages.....................24 Voorspellen van Satelliet Passages met STSPLUS ....................25 Voorspellen van Satelliet Passages met TRAKSTAR ...................27 Afdrukken van Grafische Schermen...................................30 Bekende STSPLUS Problemen en Bugs..................................30 STSPLUS KAART PROJECTIES EN DATABASES ...............................34 Satelliet Namen Referenties met gebruik van STSPLUS.XRF .............36 Maken van 2-Regel Elementen met VEC2TLE door Ken Hernandes...........37 WERKING VAN HET PROGRAMMA............................................39 Keuze van Satelliet Ikoon .........................................39 Keuze van Kaart Database ..........................................40 STSORBIT PLUS Titel Scherm ........................................40 MOGELIJKHEDEN VOOR HET VOLGEN VAN SATELLIETEN MET STSORBIT PLUS......42 Orthografische Projectie Kaarten ..................................42 Rechthoekige Projectie van Wereld Kaarten .........................43 Rechthoekige Projectie van Quadrant Kaarten........................43 Rechthoekige Projectie van Zoom Kaarten ...........................44 Lokatie Kaarten met Isocontouren...................................45 Volgstation Kaarten met Isocontouren ..............................46 Lokatie en Features Benamingen.....................................47 Grote Klok Opties .................................................48 Bewegende Satelliet Kaarten........................................49 Satelliet Positie en Baan Projecties ..............................49 Satelliet Zichtbaarheid............................................50 Gebruiker's Cirkel van Zichtbaarheid...............................51 Ruimtevaartuig's Cirkel van Zichtbaarheid .........................52 Zon en Zon-Features ...............................................52 TDRS en Actuele Tijd Satellieten Features .........................54 Volgstations op Aarde en .TRK Files................................56 Tijdschakelaars van Gebeurtenissen en Hoorbare Alarms..............58 Stilzetten van de Aardebaan Weergave (F6 Key) ....................61 Schakelen tussen MET and T+Epoch ..................................62 Gebruik van SNELLE Tijd (F4 Key) ..................................62 On-line Hulp (F1 Key) .............................................63 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Blad ii Simulatie van Lancering voor de Space Shuttle........................64 Lancering Simulatie Setup .........................................67 Satelliet Communicaties en Amateur Radio ............................69 STSPLUS Doppler Shift Mode ........................................70 Satelliet Fase (Mean Anomaly) .....................................72 Satelliet Communicatie Techniek en Waarschuwingen..................73 Het Aanmaken van Bestand STSPLUS.FRQ voor Amateur Radio Gebruik....75 ACTIEVE TOETSEN TIJDENS AARDEBAAN WEERGAVE...........................79 STSORBIT PLUS HOOFD MENU.............................................83 F1 Omzetten van Kepler Gegevens naar 2-Regel Formaat .............84 Voorbeeld van Data Input and Output ...........................86 Ontvangen Kepler Baan Gegevens Formaat.........................88 F2 Lees/Update NASA/NORAD 2-Regel Elementen.......................89 Selecteer/Update Vooringestelde Frequentie Keuzen..............89 Update Huidige TDRS en Actuele Tijd Satellieten................90 Lees NASA/NORAD 2-Regel Elementen van een Bestand..............91 F3 Gegevens Output en Passage Verwachtingen ......................95 Instellen van Positie en Vector Gegevens Output ...............97 Instellen van Passage Voorspellings Tabellen..................100 Data Mode 1: Azimuth/Elevatie Gegevens Formaat................108 Data Mode 2: Breedte/Lengtegraad Gegevens Formaat.............109 Data Mode 3: Topocentrische RA/DEC Gegevens Formaat...........110 Data Mode 4: Ascending Node X-Y-Z Vector .....................111 Data Mode 5: X-Y-Z Cartesische Vector, 2 Regels...............113 Data Mode 6: X-Y-Z Cartesische Vector, Komma Afb..............115 Data Mode 7: X-Y-Z Cartesische Vector, Naam Geg...............117 Data Mode 8: Doppler Shift Verwachtingen......................119 Data Mode 9: Passage Verwachtingen............................120 F4 Berekenen van Satelliet Posities met TRAKSTAR ................122 F5 Instellen van Lanceer Tijd en Datum...........................122 Gebruik van Bestand STSPLUS.LTD voor Lanceer Datum en Tijd....124 F6 Instellen/Lezen/Opslaan van TDRS en Actuele Tijd Satellieten..125 F1 Weergeven/Wijzigen van Satelliet Toewijzingen.............126 F2 Opslaan van SCF Satelliet Configuratie Bestand............129 F3 Lezen van SCF Satelliet Configuratie Bestand..............130 F4 Kies Nieuwe PRIMAIRE Satelliet............................131 F5 Kies Nieuwe DOEL Satelliet. ..............................132 F6 Verwijder Statische en Actuele Tijd Satellieten...........133 F7 Instellen van BESTANDSNAMEN EN PADEN..........................133 F8 Instellen van Programma TIJD EN DATUM.........................134 F1 Herstellen van Systeem Datum en Tijd......................136 F2 Instellen van de DOS Systeem Klok.........................136 F3 Instellen van Gesimuleerde Datum/Tijd met Kalender Methode137 F4 Instellen van Gesimuleerde met gebruik van MET............138 F9 Weergeven van de huidige RIGHTIME correcties..............138 F10 Instellen van UTC OFFSET, Zomertijd Markering, en DOS Tijd Zone......................................................139 F9 DOS Shell ....................................................140 F10 Instellen van STSORBIT PLUS Programma Opties en Features .....141 ENTER Beeindigen van de Missie...................................141 ESC Verlaten van STSORBIT PLUS en Opslaan van Missie...........141 PROGRAMMA OPTIES EN FEATURES MENU ..................................142 F1 Programma STSORBIT PLUS Informatie............................142 F2 Instellen van nieuwe Lokale Coordinaten.......................142 F1/F2 Zoek CITYFILE voor een Lokale Positie.......................144 F3/F4 Opgeven van nieuwe Coordinaten voor Lokale Positie..........144 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Blad iii F5 Verwijderen (Uitschakelen) van Secundaire Lokatie.............145 F6 Kies TRACKING STN voor PRIMAIRE Lokatie.......................146 F3 Instellen van Weergave Features (zie aparte sectie hierna)....146 F4 Instellen van Satelliet Coordinaten...........................147 F5 Toon Ascending & Descending Node Gegevens.....................147 F6 Instellen van Kaart Projecties en Afmetingen..................148 F7 In/Uit schakelen van Gebeurtenis Tijdschakelaars..............148 F8 In/Uit schakelen van Hoorbare Alarms..........................148 F9 Instellen van Kaart Kleuren naar Wens van Gebruiker...........149 F10 In/Uit schakelen van Printer Logging..........................150 INSTELLEN VAN WEERGAVE FEATURES ....................................151 F1 Kies Satelliet Ikoon Grootte: 15/21 pixels ...................151 F2 Weergeven van TDRS en Satellieten in Actuele Tijd.............152 F3 Weergeven van Extra Kaart Rooster Lijnen......................152 F4 Weergeven van Volgstations....................................152 F5 Weergave van Aardebaan: DOTS/LINE ............................152 F6 Weergave van Lokale/Satelliet Zichtbaarheid Cirkels...........153 F7 Weergave van de Zuid Atlantische Afwijkende Zone..............154 F8 Weergave van de Terminator, Zon en Ruimtevaartuig Belichting..154 F9 Weergave van Kaart Lokaties en Features.......................154 F10 Weergave van Meren en Rivieren................................154 STSORBIT PLUS's Baan Model..........................................156 De Juiste Tijd en de Personal Computer .............................158 Methoden voor het instellen van de DOS Tijd.......................159 Handhaven van de Accurate DOS Tijd................................160 Programma's TIMESET en RIGHTIME ..................................162 Programma's PRECISION TIME .......................................166 Computer Bulletin Board Systemen en het Internet ...................168 Bibliografie van Astronomie en Ruimte Onderwerpen...................171 STSORBIT PLUS Revisie Geschiedenis..................................173 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 1 INTRODUCTIE ------------ Programma STSORBIT PLUS is een uitgebreide versie van STSORBIT, mijn originele tracking en weergave programma. Als algemene regel is een 386 of beter (IBM compatiebel) vereist. Een coprocessor is STERK AANBEVOLEN en zal het functionneren dramatisch verbeteren; de coprocessor is VEREIST voor acceptabel functionneren, wanneer de orthografische projectie wordt gebruikt. (Sommige gebruikers hebben acceptabele werking gerapporteerd met gebruik van 286/287 systemen, maar enkele functies zijn dan behoorlijk langzaam. Andere gebruikers rapporteren "bruikbare" werking op XT machines met een coprocessor (8088/8087), maar de werking is op zijn best marginaal). Zie de sectie HARDWARE VEREISTEN voor extra informatie en discussie. Het programma is bedoeld voor gebruik gedurende Space Shuttle missies en voor het algemeen volgen van satellieten met gebruik van de NASA/NORAD 2-regel Baan Elementen. Een primaire satelliet en tot 32 additionele "statische" of "actuele tijd" satellieten kunnen tegelijkertijd worden gevolgd in wer- kelijke tijd op de meeste computers. Zowel orthografische als rechthoekige kaart projecties zijn beschikbaar die de aarde als een bol weergeven, of de meer bekende "vlakke kaart". De satelliet richting passage verwachtingen kunnen in tabelvorm worden ge- maakt vanuit STSORBIT PLUS en interessante passages kunnen eenvoudig worden getoond. STSORBIT PLUS is zeer nauwkeurig wanneer gebruikt in combinatie met de actuele (en nauwkeurige) 2-regel elementen. Het programma is door de USAF beoordeeld en voldoet aan de vereisten om een satelliet binnen een 0,5 km te plaatsen over een 24 uur periode vanaf de epoch tijd van de 2-regel elementen. Het wordt dagelijks gebruikt in het USAF Central Com- puter Complex in Cape Canaveral, door de DOD C-Band Radar Network en hun wereldwijde radar posities, en een half dozijn NASA en aerospace control centers over het land verspreid. Het programma is beschikbaar gesteld aan scholen door de NASA Spacelink BBS en De NASA Teacher Resource Centers. Scholen en radioamateurs hebben contact gemaakt met de Shuttle via Sarex amateur radio, waarbij STSPLUS werd gebruikt. STSORBIT PLUS is copyright beschermde software; U wordt hierbij een niet exclusief gebruik verleend voor niet-commercieel gebruik of onderwijs toepassingen. Agentschappen van de U.S. Regering worden hierbij ook een niet exclusieve licentie verleend voor intern gebruik. Gebruik STSORBIT PLUS wanneer het U bevalt, zet het opzij wanneer dit niet zo is. Er zijn geen garanties. Wanneer U STSORBIT PLUS commercieel wilt gebruiken, schrijf voor licentie informatie. Het enige verzoek dat ik maak aan de gebruikers is dat zij de tijd nemen om de vertrouwelijke vragenlijst in het bestand README in te vullen en terug te zenden. De vragenlijst geeft de gebruiker de gelegenheid om commentaar en suggesties te geven en laat mij weten dat men STSORBIT PLUS waardeert en gebruikt. Registratie van STSORBIT PLUS is goedkoop en optioneel -- maar zal worden geapprecieerd en mij aanmoedigen om het programma regelmatig te ondersteunen en uit te breiden. Extra kaart database bestanden met een hogere definitie zijn beschikbaar voor geregi- streerde gebruikers, via de post. Programma STSORBIT PLUS (vanaf nu zal ik dit noemen STSPLUS) is be- doeld om de positie en de te volgen omloop over de aarde van een omlopende satelliet weer te geven op een keuze van kaarten, van een complete kaart van de wereld tot zoomkaarten die een behoorlijk detail laten zien. Het programma is voorzien van speciale features op verzoek van de NASA as- tronauts en anderen voor gebruik gedurende de Space Shuttle Missie. Met de juiste 2-regel elementen geeft STSPLUS de positie en aardebaan van een keuze van satellieten zoals de Space Shuttle, de Hubble Ruimte Telescoop, het Gamma Stralen Observatorium, of het Russische MIR Ruimte Station. Accurate TDRS afdekking, inclusief tijden voor verkrijgen en verlies van signaal, wordt berekend voor satellieten die het satelliet netwerk voor communicatie gebruiken. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 2 Speciale Lokatie en Volgstation weergaven laten concentrische isocontouren zien, cirkels van gelijke satelliet hoogte; die speciale kaarten kunnen bijzonder waardevol zijn voor visuele of amateur radiowaarnemingen. ************************** * BELANGRIJKE OPMERKING * ************************** Na bijna vier jaren, heb ik de ondersteuning voor het eenvoudige baan model, zoals eerst gebruikt in mijn originele STSORBIT programma, ge- stopt. De nauwkeurigheid van dat model is op zijn best marginaal en actuele 2-regel baan elementen zijn nu in brede kringen beschikbaar. Als U het eenvoudige baan model wilt gebruiken, gebruik STSORBIT of een versie van STSORBIT PLUS v o o r 9240. Gebruikers die de space shuttle of satelliet vectors willen omzetten in 2-regel formaat moeten de sectie "Maken van 2-regel formaat met gebruik van VEC2TLE" bekijken, voor een beschrijving van een programma door Kenneth Ernandes, speciaal voor dit doel geschreven. VEC2TLE is beoordeeld gedurende verschillende space shuttle missies en wordt zeer aanbevolen. Het eerste uitgangspunt voor STSORBIT was om te proberen de muurkaart in NASA's Mission Control in Houston, Texas, na te maken. Voor ik dit pro- ject begon, had ik verschillende andere programmas gezien die satellieten volgden, maar ieder kwam op de een of andere manier tekort wat betreft mijn kaart en weergave uitgangspunten. Ik heb daarom besloten de job maar zelf te doen. STSORBIT en nu STSORBIT PLUS zijn het resultaat. Sindsdien zijn andere programmas verschenen die identieke informatie verschaffen, meest vermeldingswaardig is Paul Traufler's uitmuntende TRAKSAT (dat was geinspi- reerd op STSORBIT). Het kan natuurlijk zijn dat anderen deze poging be- oordelen als tekortkomend voor bepaalde taken, maar geen enkel programma kan alles doen. Een probleem is dat van de schermafmetingen en oplossend vermogen. De muurkaart in Mission Control Center is ongeveer 20 voet breed met een indrukwekkende pixel oplossing, zeer verschillend van de typische personal computer monitor. De NASA muurkaart laat de gehele aardbol zien in een cylindrische projectie; STSORBIT gebruikte ook een cylindrische pro- jectie en beperkte de vertikale weergave tot breedtegraden van +85 graden tot -85 graden, om tot redelijke proporties en vertikale oplossing te komen en tegelijkertijd herkenbare landherkenningspunten te laten zien. STSORBIT PLUS laat nu de aarde als een bol zien, gebruik makend van een orthografi- sche projectie met zoom, tegelijkertijd de orginele cylindrische (recht- hoekige) projectie behoudend. STSPLUS voegt vele additionele features toe en verbetert de nauwkeurigheid t.o.v. de originele STSORBIT. Aanvankelijk, en als gevolg van het ontbreken van nauwkeurige baangegevens voor de Space Shuttle Missies, terwijl die wer- den uitgevoerd, heb ik niet geprobeerd exact nauwkeurig te zijn met betrek- king tot de baan wiskunde. Bovendien diende de ingewikkeldheid van de wis- kunde tot een redelijk minimum te worden beperkt om oudere computers zonder coprocessor in staat te stellen de presentatie in actuele tijd te handhaven. Mijn enigzins nonchalante instelling m.b.t. de wiskundige nauwkeurigheid veranderde met de lancering van de Hubble Ruimte Telescoop (HST) en het re- gelmatig beschikbaar zijn van de US Space Command 2-regel elementen via mo- dem van TS Kelso's Celestial BBS. Tot HST, was ik tevreden om de baan gege- vens nu en dan handmatig aan te passen gedurende de periode van een typische 5 dagen missie en te leven met de fouten, als gevolg van mijn originele een- voudige baan model. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 3 De nauwkeurigheid neemt snel af na vijf of tien omlopen en ofschoon het kon worden gecorrigeerd tijdens de missie, zijn nu meer nauwkeurige gegevens snel beschikbaar voor een lancering en tijdens de missie. De NASA Spacelink BBS in Huntsville, Alabama, begon met het bijhouden van de 2-regel baan elementen voor de Space Shuttle vroeg in 1991 onder meer als gevolg van mijn aanhoudende en continue verzoeken; Bill Anderson, Jeff Ehmen en Flint Wild, sysops van de Spacelink BBS, zijn continu bezig de beschikbare diensten te verbeteren. Beginnende midden 1990, werd STSORBIT daarom uitgebreid gewijzigd om de baan gegevens van de USSPACECOM 2-regel elementen te lezen en daarbij een aanmerkelijk verbeterde nauwkeurigheid te handhaven over een lange pe- riode. Als extra voordeel konden ook de aarde banen van andere satellieten worden getoond (zoals het Russische ruimtestation MIR). Op het moment is het baan model (SGP4) gebruikt met de 2-regel elementen alleen nauwkeurig voor laag omlopende satellieten. Banen verder in de ruimte, gedefinieerd als banen met een omloop periode groter of gelijk aan 225 minuten, vereisen een meer ingewikkeld model (SDP4) dat rekening houdt met de zon en maan verstoringen, voor de beste nauwkeurigheid. STSPLUS berekent gegevens en geeft een aardebaan voor objecten diep in de ruimte, maar de nauwkeurig- heid van die gegevens is niet bekrachtigd; aangenomen wordt dat het "rede- lijk" nauwkeurig is. Ik ben van plan het SDP4 baan model toe te voegen aan toekomstige versies van STSPLUS, wanneer daarvoor tijd kan worden gevonden. Ongeveer dezelfde tijd vond STSPLUS zijn weg naar het NASA Johnson Space Centre in Houston, Texas. Een behoorlijk aantal employees van JSC hebben mij commentaar en suggesties gezonden voor verdere verbetering van het programma, waaronder Ron Parise van de STS-35/ASTRO-1 bemanning. Ron adviseerde wijzigingen aan te brengen om de weergave van de verstreken mis- sie tijd (MET) voor shuttle missies mogelijk te maken, met gebruik van de USSPACECOM 2-regel elementen. Dit zou de hogere nauwkeurigheid van de USSPACECOM 2-regel elementen geven en de mogelijkheid om de missie tijd- grens te volgen door gebruik van MET. Aangezien de lanceringstijd en datum niet in de 2-regel elementen zijn inbegrepen, maar nodig zijn om MET te berekenen, moeten deze gegevens apart worden ingegeven. Een andere sugges- tie van Ron en anderen was om de Zon mee te nemen, de zon terminator (bere- kend op gemiddeld zee niveau) en ruimtevaartuig licht condities, om te bepa- len of het ruimtevaartuig zichtbaar is. Niet tevreden met de nogal ruwe kaart gebruikt in STSORBIT (een gedi- gitaliseerde EGA wereld kaart), heb ik de kaarten verbeterd met gebruik van de gewijzigde versie van de World Data Base II. Dit had het gewenste effect, tot op het niveau dat rivieren en andere landherkenningspunten gemakkelijk konden worden herkend op de monitor en op gedownlinked orbiter televisie. Als neveneffect steeg echter de processor overhead drastisch -- sommige langzame computers die niet met een coprocessor waren uitgerust, waren niet in staat de zaak bij te houden. Ik heb daarom het originele STSPLUS pro- gramma "bevroren" (met uitzondering van geringe aanpassingen) en dit nieuwe programma gemaakt, STSORBIT PLUS, bedoelt voor de snellere proces- sors. Sinds midden 1991, is STSPLUS ook verspreid onder de verschillende NASA centers en over de gehele wereld. Naast NASA en individuele gebruikers over de gehele wereld, wordt STS- PLUS en STSORBIT ook gebruikt in het onderwijs. Meer dan 1100 high schools hebben meegedaan aan het Inspire Project, een VLF propagatie test vanuit STS-45 en waarvoor STSPLUS een van de aanbevolen gereedschappen was. Op een middelbare school in Kansas, is het programma in de schoolaula van tijd tot tijd geprojecteerd om de kinderen grafisch te laten zien wat er precies gebeurt en hun een gevoel te geven om in "actuele tijd" aan ons ruimtepro- gramma deel te nemen. Op een Air Force training school, is STSORBIT e e n van de vele gereedschappen die worden gebruikt om de luchtmacht officieren voor te bereiden voor hun taken in het Air Force Space Command. Het programma werd gedistribueerd op een recente conventie van de National Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 4 Association of Science Teachers en door radioamateurs op regionale ham bij- eenkomsten. Het is ook beschikbaar voor onderwijzers door de NASA Teacher Resource Centers en de NASA Spacelink BBS. STSPLUS is de software die wordt gebruikt door de NASA/Lewis Tele- science Support Center in Cleveland, Ohio om de aardebaan van de Space Shuttle weer te geven gedurende ondersteunde missies. De Canadian Space Agency gebruikte STSPLUS als onderdeel om regerings vertegenwoordigers in te lichten gedurende de STS-52 missie in Oktober 1992. Intelsat gebruikte STSPLUS operationeel in Mei 1992 in hun Launch Control Center in Washing- ton, DC. en de vijf volgstations over de gehele wereld gedurende de STS-49 missie, de eerste vlucht van Endeavour en de redding/herstart van de INTEL- SAT-VI satelliet. Intelsat was zo vriendelijk mij een brief te sturen waar- in vermeld werd dat STSORBIT PLUS "kritisch was in het succes van de mis- sie"! Vele andere officiele en semi-officiele instellingen gebruiken STS- PLUS als primaire volg software of als toevoeging aan andere software. Een korte persoonsbeschrijving: Ik ben een gepensionneerde natuurkun- dige en ingenieur die zijn gehele professionele leven in de wereld van electronica heeft doorgebracht, data communicatie, en recent, computers. Als een jonge man was ik actief betrokken in het vroege Amerikaanse ruimte programma inclusief projecten zoals Ranger, Mariner, Mercury, Gemini en Apollo. Inderdaad, spannende tijden! Ik heb veel tijd verbracht in het Jet Propulsion Laboratory vroeg in de 1960er jaren als een contractor op Ranger en Mariner; mijn respect en waardering voor JPL en zijn mensen is, wanneer mogelijk, gestegen gedurende de afgelopen decaden. Mijn interesse in de ruimte gaat door tot op de dag van vandaag. Het verlangen om "in contact te blijven" met onze Space Shuttle missies was een van de motivaties voor de ontwikkeling van deze software. Ik blijf mijzelf verwonderen dat een rela- tief goedkope personal computer voldoende is om berekeningen te maken die het uiterste vergden van de beste mainframe computers ongeveer 10 jaar of zo, geleden. Wanneer STSORBIT PLUS ook kan helpen de interesse op te wekken van jonge mensen in wetenschap en techniek of een studie gereedschap kan zijn op ieder niveau, dan zijn mijn doelstellingen meer dan bereikt. Geen discussie over het volgen van satellieten is compleet zonder dank aan LtCol T.S. Kelso, USAF, die bijna geheel alleen het volgen van satel- lieten binnen het bereik van de "gewone man" heeft gebracht. TS's Celestial BBS verschaft 2-regel baan elementen direct van US Space Command (voordien NORAD, de North American Air Defence Command) in Cheyenne Mountain, Colo- rado, sinds 1986. Voor vele jaren was de Celestial BBS de enige electroni- sche bron voor baan elementen in de wereld. TS heeft ook een aantal soft- ware gescheven over het volgen van satellieten en zijn meeste recente pro- gramma, TRAKSTAR, kan direct worden gebruikt vanuit STSPLUS om gegevens van opkomende satellieten in tabel vorm te genereren. Speciale dank aan Paul Traufler voor zijn vrienschap en ondersteuning. Onze regelmatige telefoon conversaties hebben vele nieuwe ideeen bij mij naar boven gebracht en de samenwerking is voordelig geweest voor beiden. Onze twee programmas STSORBIT en TRAKSAT, heeft een vriendelijke concur- rentie tussen ons laten ontstaan, dat geloof ik, beide programmas meer- voudig heeft verbeterd. Misschien ben ik wel de aansporing geweest voor Paul om TRAKSAT te schrijven (teneinde mijn "slordige baan wiskunde" te verbeteren, zoals Paul dit omschrijft) maar TRAKSAT heeft omgekeerd mijn neus op de feiten gedrukt en wordt erkend als de standaard waartegen an- dere satelliet volgprogrammas worden beoordeeld. De nadruk van de beide programmas is enigszins verschillend, met STSORBIT concentrerende op de grafische weergave en TRAKSAT op zeer nauwkeurige analytische en voor- spellings technieken. Mijn dank aan Paul voor de hulp bij het verbeteren Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 5 van STSORBIT voor het gebruik van de USSPACECOM 2-regel elementen en tech- nische assistentie. Dank ook aan Rob Matson en Joel Runes. Rob voor het geven van commen- taar en code bij het implementeren van verschillende van STSPLUS's meer exotische mogelijkheden; Rob lanceerde de uitdrukking "isocontouren" om een cirkel van gelijke satelliet hoogte rondom een lokatie te beschrijven en zijn mooie SKYMAP programma die gedrukte sterkaarten genereerd van hoge nauwkeurigheid, met of zonder satellieten banen. En Joel voor het ons allen op de hoogte houden van actuele elementen voor space shuttle missies en zijn geduld bij het testen van ontelbare beta versies van STSPLUS, daarbij sommige van de meer subtiele bugs te helpen vinden. Tot slot, mijn dank aan allen die de tijd hebben genomen mij te schrij- ven of een bericht op mijn BBS te zetten met commentaren en suggesties. Al- hoewel ik niet iedere suggestie heb geimplementeerd, zijn vele nu aange- bracht en de feedback is zeer welkom. Voor diegenen die geinteresseerd zijn in ons ruimteprogramma en die beschikken over een modem, beveel ik NASA's Spacelink Bulletin Board aan in Huntsville, Alabama, (205) 895-0028, beschikbaar 24 uur per dag, 300 tot 14400 baud. NASA Spacelink kan ook worden bereikt via Internet gebruikende "ftp" of "http" op "spacelink.msfc.nasa.gov". NASA Spacelink, op het NASA Marshall Space Flight Center, geeft een hoop informatie over NASA en zijn projecten. 2-regel baan elementen voor een Space Shuttle missie zijn mees- tal beschikbaar tijdens de missie. Daarnaast onderwijs materialen en soft- ware (inclusief mijn programmas STSORBIT PLUS, STSORBIT, JPLCLOCK, en ASTR0CLK), algemene informatie over NASA programmas, plannen, nieuws en beelden van vorige ruimte missies zoals Voyager, Spacelink wijdt ook een complete sectie aan actueel nieuws en informatie over de Space Shuttle. Ik waardeer speciaal de STS Missie Press Kit, die ongeveer twee weken voor iedere missie beschikbaar wordt gesteld en veel informatie verschaft over de komende missie, payload en bemanning evenals uitzendschemas op NASA Select Television, Satellite F2-R, Transponder 13. Missie status rapporten worden dagelijks gegenereerd gedurende een missie. Ik roep regelmatig Spacelink aan en zet interessante bestanden op mijn eigen RPV ASTRONOMY BBS, voor actuele Space Shuttle baan informatie (tijdens een missie), 2-regel elementen voor meer dan 1000 satellieten en de meest recente ver- sies van STSORBIT PLUS, STSORBIT, TRAKSTAR, TRAKSAT en SKYMAP, bel RPV ASTRONOMY BBS (zie titel pagina voor telefoonnummer en tarieven). Het hoofdsysteem heeft meer dan 1500 meer of minder regelmatige gebruikers en is dikwijls bezet, heb dus geduld. Wanneer men STSORBIT wenst te ontvan- gen (of enige van mijn andere programmas) op schijf, zie het README be- stand voor informatie. David H. Ransom, Jr. 7130 Avenida Altisima Rancho Palos Verdes, CA 90275 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 6 HARDWARE EN SOFTWARE VEREISTEN ------------------------------ Een 386SX klasse computer, 20 MHz en uitgevoerd met een 387 coproces- sor is het minimum systeem gebruikt voor alle programma tests en ontwikke- ling. Terwijl andere systemen acceptabele prestaties kunnen geven, maakt deze minimum configuratie het zeker dat de meeste features zullen worden uitgevoerd zoals is beschreven en in actuele tijd. Prestaties met 386DX/387 en 486DX of hogere systemen zullen aanmerkelijk beter zijn dan de 386SX systemen. GEEN TESTS zijn uitgevoerd op systemen die niet zijn uitgevoerd met een coprocessor chip. De volgende minimum hardware wordt aanbevolen: 386 of hogere IBM-compatiebele computer 387/487 coprocessor chip (indien niet in de CPU) VGA kleuren weergave Harde schijf met 3 MB beschikbaar RAM geheugen met tenminste 500K ruimte De 387 (en 487 voor 486SX processors) coprocessor chip wordt STERK AANBEVOLEN en is VEREIST voor een acceptabele prestatie. De berekeningen met betrekking tot de baan mechanica zijn zeer complex en STSPLUS zal de coprocessor gebruiken als die aanwezig is; de prestatie wordt vele malen verbeterd. Andere "snelle" processor en coprocessor combinaties kunnen ac- ceptabele prestaties leveren. Coprocessor chips zijn nu redelijk goedkoop en de prestatie verbetering is indrukwekkend en de geringe kosten zijn het wel waard. Bij voorbeeld, mijn oude Zenith laptop, met een 80c88 processor en een 8087 coprocessor kan het maar net bijhouden in actuele tijd (alleen rechthoekige modes!) wanneer hij loopt met een kloksnelheid van 8 MHz, maar het tekenen van de kaarten gaat erg langzaam. Een 8 MHz 286-computer zonder coprocessor geeft GEEN redelijke prestaties; het tekenen van een kaart gaat pijnlijk langzaam. STSPLUS is bedoeld om te gebruiken met een EGA of VGA video adapter en een kleuren monitor; met die systemen is de weergave in kleur. In ver- band met zijn verbeterde verticale resolutie, is een VGA monitor aanbevolen boven een EGA monitor. Een monochrome weergave met grijswaarden kan ook worden gebruikt met het programma (met de "/M" commando regel optie). Door de hardware beperkingen, kunnen CGA en HGC systemen alleen grafisch weer- geven in monochroom; ofschoon die weergave adapters tot zekere hoogte door de huidige versies van STSPLUS worden ondersteund, zal die ondersteuning NIET worden gecontinueerd in toekomstige versies. De originele STSORBIT zal de CGA en HGC monitors blijven ondersteunen. Een harde schijf is vereist voor goede prestaties en voor het opslaan van het programma, kaart databases en baan elementen bestanden. Een RAM geheugen met voldoende ruimte om de verschillende gegevens bestanden op te slaan is ook aanbevolen en reduceert slijtage van de harde schijf geduren- de perioden van intensief gebruik. STSPLUS is een groot programma en vereist behoorlijk veel geheugen. Vanaf versie 9537, vereist het programma ongeveer 414 KB RAM. Systemen met minder RAM geheugen beschikbaar kunnen niet in staat zijn het programma uit te voeren en reageren met een "Not enough memory" foutmelding. Ofschoon het programma kan worden uitgevoerd op andere software sys- temen, is STSPLUS ontworpen en getest met gebruik van de standaard configu- raties van Microsoft 3.3, 5.0, en 6.x. Geen extra Terminate en Stay Resi- dent programmas (TSR's) of "shell" programmas zijn getest, uitgezonderd de standaard DOS programmas die door Microsoft geleverd worden (zoals MOUSE en DOSKEY) en Tom Becker's RIGHTIME. Memory management programmas van der- den en Digital Research DRDOS kunnen problemen geven, ofschoon sommige Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 7 gebruikers berichten dat de laatste release van DRDOS 6.0 goed werkt. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 8 PROGRAMMA BESCHRIJVING ---------------------- Een typische Space Shuttle baan is bijna, maar nagenoeg nooit exact circulair, met een hoogte van ongeveer 160 zeemijlen tot een maximum van ongeveer 300 zeemijlen en een inclinatie van ongeveer 28 graden tot onge- veer 57 graden. Gelegenheids missies, speciaal militaire missies, vliegen op hogere banen en/of inclinaties en gebruiken dikwijls meer elliptische banen. Voor 1990, was weinig over deze informatie bekend met een zeer goede nauwkeurigheid, voor de toevallige luisteraar. In principe had daarom de missie observator in spe alleen de tijd en datum van de lancering en de ge- plande baan hoogte en inclinatie om een volgprogramma te initialiseren. Met de geografische coordinaten van Kennedy Space Center en een cirkulaire baan aan te nemen, zijn de gegevens voldoende om tenminste een grof idee te krijgen van de Shuttle's positie voor de eerste omlopen. Daarna was ad- ditionele informatie vereist wanneer de positie zeer dichtbij was. Dit was de methode gevolgd in mijn originele programma STSORBIT, wanneer 2-regel elementen niet beschikbaar waren. Geschatte 2-regel elementen zijn meestal beschikbaar v o o r een ruimte shuttle lancering en meestal geef ik "aangepaste" 2-regel elementen ter be- schikking binnen 2 uur na de lancering. "Actuele" 2-regel elementen van NASA Space Command zijn meestal beschikbaar 8 tot 12 uur na de lancering. 2-regel elementen geven een meer accurate positie over een langere tijds- periode (aangenomen geen baan manoeuvers worden uitgevoerd). Het gebruik van de 2-regel elementen voor een bepaalde satelliet is vrij eenvoudig; geen aanpassing van baan parameters is nodig. Een verkorte versie van het 2-regel element bestand is beschikbaar op het moment van deze vrijgave van STSPLUS en is bijgevoegd in de distributie bestanden; dit verkorte bestand bevat ongeveer 150 satellieten, terwijl het "complete" bestand op mijn BBS meer dan 700 satellieten bevat. De gegevens voor iedere satelliet zijn ge- refereerd aan een specifieke datum en tijd, de "epoch" van de gegevens. Als algemene regel; baan berekeningen zijn relatief accuraat van 10 tot 20 da- gen na de Epoch datum; hoe lager de baan, des te groter het effect van fac- toren zoals atmosferische weerstand en des te minder nauwkeurig zullen de berekeningen zijn naarmate de tijd verstrijkt. STSPLUS geeft een deel van de aarde weer in orthografische projectie (de aarde als een bol) of cylindrische projectie (gelijk aan de Mercator projectie meestal gebruikt). De kaarten laten de meeste landsgrenzen en continentale gebieden zien. Grote oceanen, zeeen en rivieren zijn gemakke- lijk herkenbaar. Aanzienlijk meer detail is te zien bij grotere zoom fac- tors. Het automatisch genereren van kaarten zorgt ervoor dat de satelliet altijd wordt getoond. De weergave laat de gekozen satelliet zien als een klein symbool of ikoon, de geprojecteerde aardebaan voor de volgende drie uren en de afgelopen baan van anderhalf uur, en veel andere features inclu- sief cirkels van zichtbaarheid, TDRS dekking en de zon terminator. Gegevens worden getoond die de momentele aardebaan positie van de sa- telliet weergeven, ook wel genoemd het "sub satelliet punt", antenne of zichthoeken, belichting van het ruimtevaartuig, TDRS communicatie afdekking (wanneer toepasbaar) en een varieteit van andere informatie. Een keuze van van kaarten modes en weergave features geeft de gebruiker de mogelijkheid het programma te configureren naar eigen behoeften. STSPLUS is beoordeeld door de USAF en is goedgekeurd voor gebruik op de Oostelijke en Westelijke gebieden. Het is dusdanig nauwkeurig (in aan- merking genomen de actuele en nauwkeurige 2-regel baan elementen, natuur- lijk!) dat het programma wordt gebruikt door NASA, USAF en INTELSAT. Onder de huidige gebruikers zijn: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 9 NASA/JPL Multimission Computer Control Center, Pasadena, CA NASA/Lewis User Operations Facility, Cleveland, OH Rockwell Mission Control & Support, Downey, CA Aerojet Emergency Control Center, Sacramento, CA USAF Central Computer Complex, Cape Canaveral, FL DOD C-Band Radar Network, radar stations wereldwijd Naast deze officiele of semi-officiele gebruikers, gebruiken duizenden ra- dioamateurs en ook "gewone mensen" over de gehele wereld STSPLUS om de Space Shuttle en andere satellieten te volgen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 10 STSORBIT PLUS BESTANDEN ----------------------- STSORBIT PLUS wordt normaal gedistribueerd via bulletin board systemen in gecomprimeerde vorm met gebruik van het ZIP formaat door PKWare. Alle bestanden (uitgezonderd de kaart databases) voor STSORBIT PLUS worden ge- noemd "STSPLUS" om te voldoen aan de DOS standaard en verwarring te voorko- men met de identiek genoemde bestanden van de originele STSORBIT. De vol- gende bestanden worden meestal meegeleverd: STSPLUS.EXE STSPLUS Hoofd Programma (vereist) STSPLUS.DOC Documentatie (niet vereist) STSPLUS.FRQ Vooringestelde Frequenties (optioneel) STSPLUS.ICO Ikoon voor WINDOWS 3.x (optioneel) STSPLUS.KEY STSPLUS Actieve Toetsen (optioneel) STSPLUS.LOC Kaart Lokaties & Features (optioneel) STSPLUS.LTD Satelliet Lanceer gegevens (optioneel) STSPLUS.SCF Satelliet Config Bestand (optioneel) STSPLUS.TRK NASA Volgstations (optioneel) STSPLUS.CTY Steden Coordinaten (optioneel) STSPLUS.XRF Sat Naam Referentie (optioneel) STSPLUS.INI Initialisatie gegevens (zie onder) EARTH4.MCX Niveau 4 Kaart Index (vereist) EARTH4.MCP Niveau 4 Rechth. Kaart (vereist) EARTH4.XYZ Niveau 4 Ortho Kaart (vereist) EARTH3.MCX Niveau 3 Kaart Index (optioneel) EARTH3.MCP Niveau 3 Rechth. Kaart (optioneel) EARTH3.XYZ Niveau 3 Ortho Kaart (optioneel) EARTH2.MCX Niveau 2 Kaart Index (optioneel) * EARTH2.MCP Niveau 2 Rechth. Kaart (optioneel) * EARTH2.XYZ Niveau 2 Ortho Kaart (optioneel) * EARTH1.MCX Niveau 1 Kaart Index (optioneel) * EARTH1.MCP Niveau 1 Rechth. Kaart (optioneel) * EARTH1.XYZ Niveau 1 Ortho Kaart (optioneel) * MSHERC.COM Hercules driver (vereist voor HGC) STSICON.EXE Satelliet Ikoon Programma (niet vereist)** STSMIR.ICN Shuttle/Mir Ikoon (niet vereist) STSMIR.NOT Notities voor STSMIR.ICN (niet vereist) TLEnnn.TXT 2-Regel Elementen (vereist) NASA.TRK NASA Volgstations (niet vereist) CIS.TRK Russische Volgstations (niet vereist) INTELSAT.TRK INTELSAT Volgstations (niet vereist) SPACENTR.TRK Andere Volgstations (niet vereist) STSLNDG.TRK Orbiter Landing Plaatsen (niet vereist) README STSPLUS Registratie en Vragenlijst SETUP.DOC Snelle Setup Instructies SOP9311.ICO Alternatieve STSPLUS Ikoon (niet vereist) Program STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 11 * De EARTH3 bestanden zijn apart beschikbaar voor downloading van RPV Astronomy BBS en zijn ook bij de registratie gevoegd. De EARTH2 en EARTH1 zijn alleen beschikbaar via de post voor geregi- streerde gebruikers van STSORBIT PLUS voor een additionele dona- tie. ** Beschikbaar alleen via de post behorende bij de registratie van STSORBIT PLUS. Geeft de mogelijkheid om satelliet ikonen te maken en te wijzigen. Bestanden gemarkeerd met "vereist" moeten in dezelfde default directory staan (of in een opgegeven directory in sommige gevallen) als het programma. Bestanden gemarkeerd met "optioneel" zijn niet vereist voor de werking van STSPLUS maar geven additionele features of informatie, wanneer aanwezig. Om de ruimte op de schijf te beperken, zijn alle .EXE bestanden gecomprimeerd met PKWare's PKLITE Professional; die bestanden hebben wat extra tijd nodig voor de uitvoering aangezien zij tijdens het laden moeten worden gedecom- primeerd. *** BELANGRIJKE OPMERKING *** Bestand STSPLUS.INI bevat initialiserings gegevens van vorige runs van het programma. Wanneer bestand STSPLUS.INI niet aanwezig is, zal het worden aangemaakt. Wanneer STSPLUS.INI was geschreven door een versie voor 9332, zullen alle gegevens worden genegeerd en het pro- gramma moet worden geinitialiseerd alsof het voor de eerste keer wordt gebruikt. STSPLUS kan kaart data bases gebruiken met verschillende detailni- veaux. Niveau 4, vereist voor het functionneren, bevat minimum detail en Niveau 1 bevat maximum detail. Zoals in de lijst hierboven is aangegeven, zijn drie bestanden nodig voor ieder kaart niveau: MCX bestanden bevatten een index van de kaart gegevens; MCP bestanden bevatten kaart coordinaten voor rechthoekige projectie; XYZ bestanden bevatten kaart coordinaten voor orthografische projectie. STSPLUS controleert welke niveaux aanwezig zijn en gebruikt het niveau dat geschikt is voor de zoom factor die is ingezet, of als dat niveau niet aanwezig is, het maximum niveau dat beschikbaar is. Niveau 1 wordt eerst gezocht, dan Niveau 2, enz. Niveau 4 bestanden MOETEN aanwezig zijn, anders wordt een fouten melding gegeven en het programma stopt. *** BELANGRIJKE MEDEDELING *** STSPLUS veronderstelt dat als een bepaald niveau van kaart database is gevonden, ALLE lagere niveaux van de kaart database aanwezig zijn. Ontbrekende niveaux van de kaart database geeft een programma fout. Bestand STSPLUS.FRQ bevat een lijst van vooringestelde frequenties voor amateur radio satellieten en is niet vereist, alleen wanneer STSPLUS wordt gebruikt in de DOPPLER SHIFT Mode. Zie het hoofdstuk "Satelliet Com- municaties en Amateur Radio" voor additionele informatie. Bestand STSPLUS.KEY is een snelle referentie lijst van de toetsen die actief zijn wanneer de kaart wordt getoond en geeft een korte omschrijving van de functie van iedere toets. Het is een samenvoeging van deze documen- tatie. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 12 Bestand STSPLUS.LTD bevat de lanceergegevens en tijden voor gekozen satellieten. Het bestand kan worden bijgewerkt wanneer nieuwe satellieten lanceer en tijd gegevens worden ingebracht via het programma. Bestanden van het bestandstype .TRK zijn volgstation lokaties en an- dere interessante lokaties die op de kaart kunnen worden geplaatst. Die bestanden kunnen worden gemaakt of gewijzigd met een standaard ASCII edi- tor. Wanneer men een ander .TRK bestand wil gebruiken, gebruik toets F7 vanuit het hoofdmenu om het gewenste bestand te kiezen. Bestand STSPLUS.SCF is een voorbeeld satelliet configuratie bestand dan kan worden gebruikt om meerdere TDRS en satellieten in actuele tijd weer te geven. Tot 16 additionele satellieten kunnen worden gevolgd met gebruik van deze mogelijkheid. Het bestand STSPLUS.XRF is een satellieten naam referentie lijst, (NORAD nummer met Satelliet Naam) die kan worden gebruikt om een gewenste benaming te vervangen voor degene die gevonden wordt in het .TLE bestand. STSPLUS.XRF moet in dezelfde directory staan als het hoofdprogramma. Zie het hoofdstuk Satelliet Namen Referentie voor additionele informatie. Bestand TLEnnn.TXT (waarbij "nnn" een getal is zoals "153") is een set van USSPACECOM 2-regel elementen van de datum van het bestand. De 2-regel elementen dienen alleen te worden gebruikt voor 10 tot 20 dagen na de epoch datum van de satelliet, wanneer een acceptabele nauwkeurigheid moet worden gehandhaafd. Actuele baan elementen zijn regelmatig beschikbaar op mijn bulletin board systeem en elders. Andere bestanden met 2-regel elementen zijn ook beschikbaar; zij hebben namen zoals GSFCnnn.TXT of N2l- nnn.TXT voor algemene satellieten, en STSnnn.TXT voor Space Shuttle mis- sies. Space Shuttle baan elementen zijn meestal beschikbaar tenminste da- gelijks gedurende de missies; want in verband met baan manoeuvers kunnen Space Shuttle elementen meer dan 24 uren oud, onnauwkeurige posities ople- veren. Bestand STSPLUS.LOC bevat geografische coordinaten en namen voor ge- kozen lokaties en belangrijke oceanen en zeeen. Die namen kunnen optioneel worden getoond op de kaarten. Het bestand kan worden gewijzigd met een standaard ASCII editor om lokaties en features te verwijderen of toe te voegen. Zie het hoofdstuk " Lokatie en Features Namen" voor additionele informatie Andere bestanden, zoals 2-regel elementen voor een geplande Space Shuttle missie of gedurende een missie, kunnen worden toegevoegd van tijd tot tijd. Bestanden met 2-regel baan elementen hebben normaal de toevoeging ".TXT" of ".TLE". Sommige algemene satelliet afkortingen zijn: STS Space Shuttle missies HST Hubble Ruimte Telescoop GRO Compton Gamma Ray Observatorium UARS Hogere Atmosfeer Onderzoek Satelliet TOPEX Topex/Poseidon Aarde Energiebronnen Satelliet ROSAT Roentgen Satelliet Observatorium MIR Russische Ruimte Station Er zijn vele andere satellieten waarvoor gegevens beschikbaar zijn. US SPACE Command (voordien NORAD) volgt actueel 7000+ objecten, waarvan de gegevens van meer dan 700 regelmatig worden vermeld in de complete TLEnnn.TXT bestan- den op mijn bulletin board systeem. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 13 INITITIELE STSPLUS SETUP ------------------------ Dit hoofdstuk geeft korte instructies voor het gereedmaken van STSORBIT PLUS in een standaard configuratie. Andere methoden zijn mogelijk maar dit is aanbevolen voor de eerste keer of een beginnende gebruiker. Kopieren van Bestanden voor STSORBIT PLUS ----------------------------------------- STSPLUS is bedoeld om te gebruiken op systemen met een harde schijf. Wanneer alle bestanden aanwezig zijn, zal tot 3 MB nodig zijn. Aangezien het mogelijk is om het programma te gebruiken van een high density floppy disk, (met sommige bestanden weglaten), is het tekenen van kaarten onaccep- tabel langzaam. Ik adviseer dat een aparte directory genoemd STSPLUS wordt gemaakt, voor alle vereiste en optionele bestanden. Wanneer men zo'n directory niet heeft, kan deze worden aangemaakt met de volgende DOS opdrachten: C: CD \ MD STSPLUS De harde schijf is hierbij verondersteld te zijn Drive C:. Verander de letter van de harde schijf voor de eigen configuratie. Wanneer het programma in gecomprimeerde vorm is ontvangen, zal een zelfuitpakkend .EXE formaat (met bestandsnamen zoals SOP9548A.EXE en/of SOP9548B.EXE), de STSPLUS directory aanmaken zoals boven, inloggen in de STSPLUS directory en de bestanden uitpakken met de volgende DOS opdrachten: C: CD \STSPLUS A:SOP9548A waarbij de floppy drive verondersteld wordt te zijn A:, de harde schijf verondersteld te zijn C:, en de subdirectory STSPLUS moet reeds bestaan. Maak de nodige veranderingen voor de eigen configuratie, herhaal dan de laatste opdracht voor ieder bestand met toevoeging .EXE die is ontvangen, de opdrachtnaam dient dan overeen te komen met de juiste bestandsnaam. Wanneer het programma in gecomprimeerde vorm is ontvangen (.ZIP), kopieer de .ZIP bestand(en) naar de STSPLUS directory en geef dan de DOS opdracht: PKUNZIP waarbij de naam is van het .ZIP bestand dat moet worden uit- gepakt. Nadat alle bestanden zijn uitgepakt, kunnen de .ZIP bestanden wor- den verwijderd (bewaar een backup copy, voor het geval!). PKUNZIP 2.04G of een latere versie moet worden gebruikt om de .ZIP bestanden met succes uit te pakken die zijn ontvangen van mijn BBS of van de NASA Spacelink BBS! **************************** * BELANGRIJKE MEDEDELING * **************************** Wanneer bij het upgraden van een vorige versie van STSPLUS problemen ontstaan, verwijder dan het bestand STSPLUS.INI om het programma te Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 14 te dwingen zijn initialisatie parameters opnieuw te creeren!. Dit zal de meeste pad en bestandsnamen problemen oplossen. Gebruik de "/NEW" opdracht optie of druk de functietoetsen F7 en F10+F3 vanuit het Hoofdmenu om alle programma paden, bestandsnamen, opties en weergave- features in te stellen. Uitvoeren van Programma STSORBIT PLUS ------------------------------------- STSPLUS wordt normaal gedistribueerd op schijf en via mijn RPV Astro- nomy BBS met een speciale versie van bestand STSPLUS.INI, het initialisa- tie bestand, dat dwingt om bepaalde setup features te kiezen. De setup feature kan ook uitgeschakeld worden door de "/NEW" opdracht optie in te voeren wanneer het programma wordt uitgevoerd van de DOS aanwijzing.: STSPLUS /NEW STSPLUS zal het titelscherm weergeven voor een paar seconden en dan de ge- bruiker informeren dat de nieuwe setup features worden uitgevoerd.: Program STSPLUS, Version 9548 STSPLUS has determined that this is a new setup. You will be asked to select your location, enter your UTC Offset and other time information, and to check the files and paths for program operation. Press any key to continue ... Druk de ENTER toets (of iedere andere toets uitgezonderd toetsen zoals SHIFT en CTRL) om het setup proces te continueren. Omdat veel berekeningen de lokatie van de gebruiker nodig hebben, vraagt STSPLUS daarom de gebruiker om de huidige lokatie te verifieren en veranderen, wanneer nodig. De default lokatie is Palos Verdes, California: Current PRIMARY Location: Palos Verdes, CA Latitude: 33.7632 degrees Longitude: -118.4057 degrees Elevation: 186 meters Current active CITYFILE: STSPLUS.CTY F1 Search CITYFILE for PRIMARY location F2 Search CITYFILE for SECONDARY location F3 Enter coordinates for PRIMARY location F4 Enter coordinates for SECONDARY location F6 Select TRACKING STN for PRIMARY location ENTER Continue Setup Enter desired selection: Wanneer dit een nieuwe setup is, druk F1 en geeft de naam van een stad dichtbij Uw lokatie. Wanneer de stad niet wordt gevonden, probeer een Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 15 andere of druk F3 en type de naam van de stad en de coordinaten. Wan- neer de informatie juist is, druk ENTER om verder te gaan. Wanneer de "/NEW" opdracht optie is ingevoerd en dat is een herconfiguratie van een bestaande setup, zal de primaire lokatie die voordien was opgegeven worden getoond. Druk F1 om in de CITYFILE (een bestand van meer dan 2000 steden wereldwijd) Uw eigen stad te lokaliseren of een dichtbij. Wanneer de Uw stad niet wordt gevonden, probeer een andere. Wanneer geen stad dichtbij kan worden gevonden, druk F3 en geef de naam van de stad, breedte (positief is Noord, negatief is Zuid), lengte (positief is Oost, [Oost Europa, Afri- ka, Australie], enz), negatief is West (Noord en Zuid America, enz), en hoogte (in meters, of voeg "F" toe voor voeten). Geef "0" voor de hoogte, wanneer dit niet bekend is. Wanneer de informatie juist is, druk ENTER om verder te gaan met het setup proces. STSPLUS heeft vervolgens de tijdzone informatie nodig. STSPLUS moet de "UTC Offset" weten, het verschil in uren tussen de lokale tijdzone en UTC of Coordinated Universal Time (voordien bekend als GMT of Greenwich Mean Time). Met gebruik van de primaire lokatie die voordien was opgegeven, zal STSPLUS een geschatte UTC Offset berekenen gebaseerd op de lengtegraad; iedere 15 lengtegraden zijn e e n uur offset van UTC. Gebruik NIET het uur voor dag- licht of zomertijd!. Echter, door politieke "aanpassingen" zijn de tijdzo- nes niet meer precies gelijk aan het 15 graden model, dus de schatting kan er een uur naast zitten in beide richtingen, in sommige gevallen. Voor de meeste gebruikers zal de schatting juist zijn. Gebruikers wiens UTC Offset niet een geheel uur verschil is, moeten altijd de UTC Offset handmatig in- voeren. STSPLUS vraagt vervolgens of men in daglicht of zomer tijd is; geef "0" wanneer men in standaard tijd is en "1" wanneer in daglicht of zo- mertijd. Tenslotte, STSPLUS geeft de mogelijkheid om lokale tijd of UTC te kiezen als de tijd waarop de computer klok is ingesteld; geef "0" voor lo- kale tijd en "1" voor UTC. --------------------------------------------------------------------------- INSTELLEN VAN UTC TIJD ZONE OFFSET EN DAGLICHT INDICATIE STSPLUS moet het verschil weten tussen de lokale tijdzone en UTC (GMT). Met deze informatie kan STSPLUS automatisch lanceertijden en gegevens aan- passen aan Uw lokale tijdzone. Daarnaast moet STSPLUS weten of U nu op STANDAARD of DAGLICHT (ZOMERTIJD) bent en of de DOS klok op UTC is gezet. Geef eerst het verschil tussen Uw standaard tijdzone en UTC in uren. Voeg hier NIET bij het uur voor de ZOMERTIJD; dit wordt apart ingegeven. STSPLUS zal Uw tijdzone schatten, gebaseerd op de lokale lengtegraad. Voor de Verenigde Staten en Canada, gebruik het volgende: Eastern Standard Time EST -5.00 Central Standard Time CST -6.00 Mountain Standard Time MST -7.00 Pacific Standard Time PST -8.00 Enter UTC Offset (hours) [ -8.00]: (Voor Nederland [ 1.00]) (PE1ECN) Enter Daylight Flag (0=OFF, 1=ON) [1]: Enter DOS time zone (0=LOCAL, 1=UTC) [0]: --------------------------------------------------------------------------- Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 16 De aanduidingen en antwoorden hierboven zijn gegeven voor Zuid Californie gedurende de zomertijd (April tot Oktober). Omdat installaties aanmerkelijk verschillend kunnen zijn met betrekking tot de namen en de lokaties van de verschillende bestanden die nodig zijn, toont STSPLUS vervolgens de actuele bestandsnaam en pad instellingen. Voor een nieuwe installatie van de standaard distributie bestanden, zou dit in orde moeten zijn; wanneer dit een herconfiguratie is van een vorige setup, bij gebruik van de "/NEW" opdracht moet de huidige informatie correct zijn. Select path or filename to set, press ENTER when done: F1 Set 2-LINE ELEMENTS path: [D:\STSPLUS\] F2 Set TRACKING STATION filename: [STSPLUS.TRK] F3 Set MAP DATABASE FILES path: [D:\STSPLUS\] F4 Set FEATURES LABEL filename: [STSPLUS.LOC] F5 Set TRAKSTAR path: [D:\STSPLUS\] F6 Set CITYFILE filename: [STSPLUS.CTY] Enter selection or ENTER: Het hierboven gegeven voorbeeld toont STSPLUS geinstalleerd in een direc- tory STSPLUS op Drive D:. Controleer alle regels van de lijst en druk de corresponderende F-toets om veranderingen te maken. Wanneer alle informa- tie in orde is druk ENTER om de setup te beeindigen en naar het STSPLUS Hoofdmenu te gaan. De volgende volgorde van handelingen is aanbevolen wanneer STSPLUS voor de eerste keer wordt gebruikt: 1. Zorg ervoor dat alle bestanden van STSPLUS in de subdirectory \STSPLUS staan (of de naam die U eraan gegeven heeft). Naast de programma be- standen, controleer of de 2-regel elementen ook beschikbaar zijn; het bestand TLEnnn.TXT (waarbij "nnn" een getal is zoals 679, wordt mees- tal geleverd met STSPLUS) en identieke bestanden zijn beschikbaar via BBS of het Internet. 2. Start STSPLUS met de volgende opdracht om configuratie te dwingen. STSPLUS /NEW STSPLUS zal nu om de gebruiker's primaire lokatie vragen, UTC OFFset, en alle bestandsnamen en paden controleren. Geeft de juiste antwoor- den. Voorbeelden worden gegeven op het scherm en hierboven omschreven. 3. Wanneer het Hoofdmenu wordt getoond, druk functie toets F2 om een pri- maire satelliet te kiezen die men met STSPLUS wil volgen. Men wordt gevraagd een bestandsnaam te kiezen (de beschikbare bestanden waarvan de toevoeging ".TXT" of ".TLE" is worden getoond en kunnen worden ge- kozen met gebruik van de pijltoetsen). Type de bestandsnaam of druk ENTER na keuze van een bestandsnaam. Daarna wordt gevraagd een satel- liet te kiezen met zijn naam of NORAD nummer. Wanneer een bepaalde sa- telliet niet bekend is, geef "HST" voor Hubble Ruimte Telescoop". (Voorzichtig: sommige .TLE bestanden bevatten ook "HST Array"; druk de SPATIE TOETS om verder te zoeken naar HST). De gegevens voor de satelliet worden getoond; druk ENTER om deze gegevens te accepteren. STSPLUS zal dan onmiddellijk beginnen met het tekenen van de kaart. 4. Terwijl de kaart wordt getoond kan ENTER worden gedrukt om weer terug te gaan naar het Hoofdmenu. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 17 Druk ESC op het Hoofdmenu om terug te keren naar de DOS aanduiding. 5. STSPLUS is een complex programma. Alleen de meeste basis en essentiele features zijn besproken in deze korte start lijst. Neem s.v.p. de tijd om de handleiding te lezen en de tekst af te drukken als referentie materiaal. Gebruik van Verstreken Missie Tijd (Mission Elapsed Time, MET) -------------------------------------------------------------- Het standaard NASA/NORAD 2-regel baan elementen formaat bevat NIET de lanceer tijd en lanceer datum. Deze informatie is echter duidelijk nodig wanneer Mission Elapsed Time (MET) moet worden getoond. Die informatie moet daarom apart worden verkregen en handmatig worden ingegeven in STS- PLUS. De volgende stappen zijn vereist: 1. Start programma STSPLUS (zie hiervoor). 2. Laad de 2-regel elementen voor de gewenste satelliet met gebruik van Functie toets F2 op het Hoofdmenu. Druk ENTER om terug te keren van de aardebaan weergave naar het Hoofdmenu. 3. Druk Functie toets F5 om Lanceer tijd en Lanceer datum in te geven. Geef de juiste informatie. Wanneer UTC of GMT lanceertijd wordt opge- geven (door toevoeging van de letter "U" of "G" aan het eind van de tijd, grote of kleine letters), neemt STSPLUS aan dat de ingegeven informatie ook de UTC/GMT lanceergegevens zijn. 4. De informatie zal worden getoond voor bevestiging. Druk ENTER om de gegevens te accepteren, of druk de SPATIE TOETS om het proces te her- halen. 5. Wanneer de gegevens zijn geaccepteerd, druk Functie toets F5 terwijl de kaart op het scherm staat om Mission Elapsed Time weer te geven. Druk nogmaals F5 om terug te keren naar Time Elapsed Since Epoch. (Druk Functie toets F1 voor Help wanneer de kaart wordt getoond). Wanneer een lanceer tijd en datum niet wordt opgegeven, zal de F5 op- dracht geen effect hebben en Time Since Epoch zal altijd worden weer- gegeven. De lanceer tijd en datum worden opgeslagen in bestand STSPLUS.LTD en MET zal automatisch worden getoond als de gegevens van de satelliet in dat bestand worden gevonden. 6. De lanceer tijd en datum worden opgeslagen in het bestand STSPLUS.LTD en behoeven maar eenmaal te worden opgegeven of er moet iets veran- derd zijn om de een of andere reden. OPMERKING: Geschatte 2-regel elementen v o o r de lancering van de Space Shuttle gebruiken altijd een "dummy" nummer (zoals "00051" voor STS-51). Wanneer US Space Command eenmaal het werkelijke NORAD Nummer heeft toegewezen, moet de lanceer tijd en datum opnieuw worden opge- geven met gebruik van het juiste NORAD nummer. Program STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 18 NOTITIES VOOR GEBRUIK VAN PROGRAMMA ----------------------------------- De volgende notities kunnen nuttig zijn bij het installeren van STS- PLUS op de meest efficiente manier op Uw systeem en geven hints waarmee sommige systeem en programma features tot voordeel kunnen worden gebruikt. DOS Geheugen Managers en Uitvoering Tips ---------------------------------------- Het gebruik van geheugen managers zoals EMM 386, QEMM386 en 386MAX, (maar niet NETROOM3 door Helix Software, zie verder) met 386 en hogere sys- temen zullen de processor in de Virtual 8086 Mode laten werken, een "fea- ture" die goed gedocumenteerd is door Microsoft. Gebruikers moeten zich wel realiseren dat dit een behoorlijk additionele overhead van de processor kan geven, speciaal bij grafische voorstellingen. Bijvoorbeeld, mijn 486DX/33 schrijft een orthografische kaart in bijna de helft van de tijd wanneer de memory manager NIET aanwezig is, maar de verbetering is van minder beteke- nis bij een 386SX/20: Pentium 120 Teken Tijd ZONDER EMM386: 0.88 seconds Pentium 120 Teken Tijd Met EMM386: 2.09 seconds Pentium 90 Teken Tijd ZONDER EMM386: 1.05 seconds Pentium 90 Teken Tijd MET EMM386: 2.80 seconds 486DX/33 Teken Tijd ZONDER 386MAX: 3.68 seconds 486DX/33 Teken Tijd MET 386MAX: 6.70 seconds 386SX/20 Teken Tijd ZONDER QEMM386: 17.91 seconds 386SX/20 Teken Tijd MET QEMM386: 21.97 seconds Tijden zullen varieren als functie van de satelliet positie en andere pro- gramma features. Zoals het voorbeeld hierboven aangeeft, is de tijdwinst proportioneel groter met een snelle computer. Echter, een memory manager zal nodig zijn voor het gebruik van extended of expanded geheugen en voor bepaalde toepassingen. Het gebruik van verschillende configuratie bestand- den, gekozen door een batchbestand of een andere methode, kan de werking optimaliseren voor bepaalde toepassingen. DOS 6.2 en hoger bevat een meer- voudige boot configuratie mogelijkheid. Een andere methode is de computer op te starten van een floppy disk (juist geformateerd en geconfigureerd) wanneer de "eenvoudige" CONFIG.SYS moet worden gebruikt. Een bemerkingswaardige uitzondering voor de beperking van de werking als gevolg van memory managers is NETROOM3 door Helix Software. NETROOM3 gebruikt "bemanteling", een geheugen techniek die meer populair begint te worden en die spoedig in andere geheugen managers zal kunnen worden ge- bruikt. Voorlopige tests met NETROOM3 geven geen verslechtering van de werking aan wanneer vergeleken met een "vanille" systeem, met tijden die practisch hetzelfde zijn als hierboven aangegeven onder "ZONDER EMM386". NETROOM3 schijnt echter niet te werken met Adaptec SCSI-2 kaarten! Gebruikers moeten er rekening mee houden dat Local Area Netwerk (LAN) software, zoals NetWare of Lantastic, een verslechtering van de werking van programmas zoals STSPLUS kunnen geven. Het tekenen van kaarten met Lantastic LAN in werking toont een 20 % stijging t.o.v. hetzelfde systeem zonder LAN. De werking zal varieren als functie van de LAN software ge- bruikt en of het systeem is geconfigureerd als server of werkstation. HIMEM.SYS kan worden gebruikt om DOS hoog te laden zelfs wanneer Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 19 EMM386 of een soortgelijk programma niet wordt gebruikt, door de volgende regel in de CONFIG.SYS te zetten DEVICE=C:\DOS\HIMEM.SYS DOS=HIGH Wijzig het "C:\DOS\" deel van de eerste regel zodat deze overeenkomt met werkelijke drive en directory waar HIMEM.SYS in Uw systeem aanwezig is. De meeste systemen hebben nu disk caching die recent gelezen schijf gegevens opslaat in een zeer snelle Random Access Memory (RAM). Aangezien ik schrijf-caching vermijd (omdat het de kans op schijf problemen verhoogt in geval van wegvallen van de netspanning), lees-caching met gebruik van van Microsoft's SMARTDRV kan alleen maar schijf toegang elimineren als STSPLUS in werking is. Dit is in het algemeen een meer effectieve techniek dan de oudere RAM disk oplossing en is meestal automatisch in de computer setup inbegrepen. DOS CONFIG.SYS Setup -------------------- Gebruikers met DOS 5.0 of hoger, speciaal die gebruik maken van de hogere management mogelijkheden en die add-on memory managers gebruiken, moeten de volgende regel in het CONFIG.SYS bestand zetten: STACKS=9,256 Met deze opdracht maakt DOS meer geheugen beschikbaar voor interne stacks gebruikt door DOS en sommige programmas. DOS 5.0 schijnt meer gevoelig voor de hoeveelheid beschikbare stack ruimte dan vorige DOS versies en programmas die zonder problemen onder DOS 3.3 werken kunnen problemen ge- ven onder DOS 5.0. Een bekend probleem van onvoldoende interne stack ruim- te is dat STSPLUS de computer "bevriest" en een nieuwe bootstart is nodig. Andere onvoorspelbare fouten kunnen ook het resultaat zijn van stack fou- ten. "9,256" maakt 9 stacks van ieder 256 bytes; de "256" kan worden ver- vangen door "384" of "512" en de "9" kan worden vervangen door "15" wan- neer de STACKS opdracht verbetert maar het probleem niet oplost. Zie de DOS handleiding voor additionele informatie. Gebruik van STSPLUS op een Local Area Network (LAN) --------------------------------------------------- Gebruikers van een Local Area Netwerk (LAN) kunnen STSPLUS zodanig configureren dat dit werkt in een "read-only" mode van de netwerk server. Dit betekent dat het hoofd programma en alle bijbehorende bestanden kun- nen worden ondergebracht in een enkele server directory en individuele gebruikers zullen niet in staat zijn deze bestanden te wijzigen, wanneer de Netwerk Manager deze in de Read-Only toestand zet. In het bijzonder zal het initialisatie bestand, STSPLUS.INI, niet worden veranderd of opnieuw geschreven door STSPLUS gedurende of na ieder gebruik (wat normaal het ge- val is). Dit maakt het mogelijk STSPLUS te configureren voor de gewenste lokatie, tijdzone, satelliet, enz. en die parameters kunnen niet worden ge- wijzigd door de gebruikers. De gebruiker is het ook niet toegestaan de CITY- FILE in "read-only" mode te veranderen! Verder is de "read-only" mode in alle aspecten gelijk aan de normale werking van het programma. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 20 ****************** * WAARSCHUWING * ****************** Installeren van STSPLUS in de "read-only" mode vereist dat het bestand STSPLUS.INI gezijzigd wordt met een ASCII editor. Wordprocessor gebruikers moeten de "non-document" mode ge- bruiken. Voordat veranderingen in de STSPLUS.INI gemaakt wor- den, maak een backup copie van STSPLUS.INI in het geval van problemen. Wanneer men niet op de hoogte is met tekst editors, probeer dan niet deze veranderingen aan te brengen want STS- PLUS zal niet werken met een verminkt STSPLUS.INI bestand! Om STSPLUS te laten werken in de "read-only" mode, moet STSPLUS.INI handmatig worden gewijzigd. Voor echter het bestand te veranderen, wees er zeker van dat STSPLUS wordt geconfigureerd zoals gewenst! De eerste paar regels van een typerend STSPLUS.INI bestand bevat informatie gelijk aan het volgende: 9548 2,"STS-71" "Palos Verdes, CA",-118.40567,33.76321,186 "",0,0,0 "#23600" ... Het enige interessante in dit geval is de eerste regel, "9548" in het voorbeeld hierboven. Om STSPLUS in de "read-only" mode te zetten, verander die regel van "9548" in "-9548" (zonder aanhalingstekens). Het min teken ("-") is het teken dat STSPLUS verteld om in de "read-only" mode te werken. Wanneer eenmaal in deze mode gezet, zal STSPLUS niet langer het bestand STSPLUS.INI updaten. Gebruikers kunnen de verschillende programma parame- ters veranderen tijdens uitvoering van het programma, zoals gewoonlijk, maar die veranderingen zullen NIET worden opgeslagen. Iedere keer STSPLUS wordt uitgevoerd, zal dezelfde initialisatie worden gebruikt. Wanneer de programma parameters moeten worden veranderd of updated, kan STSPLUS naar de normale mode worden teruggezet door het "-" teken te verwijderen op de eerste regel van STSPLUS.INI, dan uitvoeren welke veran- deringen gewenst zijn (waarbij een bijgewerkte versie van bestand STSPLUS. INI wordt gemaakt) en dan terugkeren naar de "read-only" mode, door het "-" weer aan te brengen op de eerste regel van het bestand. Een nieuw STSPLUS.INI bestand kan ook off-line worden aangemaakt met een andere kopie van STSPLUS (die dezelfde directory structuur moet gebruiken!). Langzame Computers en 80x87 Coprocessor Chips --------------------------------------------- STSPLUS is ontworpen voor 80386/80387 of betere computers met een EGA of VGA kleuren monitor. Alhoewel het programma kan worden gebruikt op som- mige oudere 8088/8087 (XT-klasse) of 80286/80287 (AT-klasse) computers, is de werking zeer veel slechter. Het schijnt echter dat waarschuwingen en aanbevelingen NOOIT mensen kunnen overtuigen dat hun oudere apparatuur zijn beste tijd heeft gehad en dat de berekeningen die vereist zijn voor baan mechanica en grafische afbeeldingen, zeer complex zijn en zelfs een krach- tige computer behoorlijk belasten. De beste mainframe computers die wij ongeveer 10 jaar geleden hadden, hadden moeilijkheden met wat ik nu nor- maal accepteer op mijn 486DX personal computer! Niet alle computers zijn indentiek gemaakt. Verder kan de 80x87 co- Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 21 processor chip de meeste berekeningen tien tot twintig keer sneller doen dan de hoofd processor. Voor 80386 computers, maakt dit een enorm verschil, en voor geringe kosten, dikwijls beneden $100. Sommige gebruikers rappor- teren problemen met coprocessors gemaakt door IIT en ULSI; hoewel de pro- blemen meestal aan de computer liggen in plaats van aan de coprocessor, ad- viseer ik de coprocessor chips van deze fabrikanten te vermijden. Tenslotte wil ik werkelijk niet horen hoe langzaam dit programma loopt op oudere ma- chines; ik adviseer de originele STSORBIT wanneer men de beste werking wil van een computer die niet is uitgevoerd met een coprocessor chip. STSPLUS loopt altijd zo snel als de processor toestaat en aangezien de meeste features beschikbaar zijn voor alle computer configuraties, is het de verantwoordelijkheid van de gebruiker om programma features en opties te kiezen overeenkomend met de vereiste werking. Bijvoorbeeld, de zon ter- minator vereist behoorlijk veel tijd voor de vereiste berekeningen en om het scherm te updaten, dus wanneer die feature niet vereist is, zal de wer- king verbeterd worden wanneer die is uitgeschakeld. Terwijl features aan STSPLUS werden toegevoegd, werd het steeds moei- lijker voor zeer langzame computers of computers zonder coprocessor, om de nodige berekeningen in een redelijke tijd uit te voeren. STSPLUS contro- leert of een coprocessor aanwezig is en zal hem dan ook gebruiken. De vol- gende tabel illustreert het verschil tussen processor en coprocessor: Processor Snelheid Coprocessor Tijd (sec) --------------------------------------------- Pentium 90 MHz JA 2.5 486DX 33 MHz NEEN 6.2 386DX 20 MHz JA 12.8 386SX 20 MHZ JA 16.8 386SX 20 MHz NEEN 66.0 286 8 MHz JA 30.0 286 12 MHz NEEN 86.6 8088 8 MHz JA 65.0 8088 8 MHz NEEN 426.4 Alle systemen gebruiken MS-DOS in de "typische" configuratie van de machi- ne onder test; een geheugen manager was aanwezig in 386 en hogere systemen. De tests werden uitgevoerd met STSPLUS door de tijd te meten vereist vanuit het Hoofdmenu tot de satelliet verscheen op de wereld kaart, met gebruik van een rechthoekige kaart projectie. (Niet alle tests werden uitgevoerd met dezelfde versie van STSPLUS!) alle gegevens waren resident in het ge- heugen (geen schijf toegang van vereist). Alle test werden gemaakt met ge- bruik van dezelfde weergave opties (de meeste waren uitgeschakeld). Enigs- zins betere werking kan worden verkregen van de langzame computers, wanneer sommige opties, zoals de zon terminator, worden uitgeschakeld. Het is dui- delijk dat de 8088 zonder coprocessor chip niet acceptabel is, en geen en- kele computer zonder coprocessor chip werkt echt goed. Wanneer STSPLUS begint, wordt het type van de processor en de copro- cessor gecontroleerd. Het titel scherm geeft het type van de processor, coprocessor type (wanneer aanwezig, anders "(not installed)") en type van de monitor. Aangezien STSPLUS geen onderscheid maakt tussen 486DX en Pen- tium processors, geeft het aan "486DX" voor deze processors. Indien geen coprocessor chip wordt gedetecteerd, wordt de volgende mededeling gegeven. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 22 ** CAUTION ** STSORBIT PLUS has detected NO MATH COPROCESSOR CHIP! CPU Type = 80386DX or 80386SX NDP Type = (not installed) STSPLUS requires a Math Coprocessor Chip for acceptable performance. Calculation and map drawing times will be VERY SLOW. There is no remedy except to add a Math Coprocessor Chip to your computer. Users without a coprocessor should consider using STSORBIT which is my original, simplified tracking program. Wanneer, ondanks alles, men er toch op staat om STSPLUS op een oude rammelkar te gebruiken, zijn hier een paar waarschuwingen en aanmaningen. 1. Speciaal bij het opstarten en het tekenen van kaarten, kunnen lange tijd vertragingen kunnen verwacht, zonder coprocessor, in de grootte orde van minuten in sommige gevallen. Toestand mededelingen worden op het scherm getoond gedurende sommige (maar niet alle) van die vertra- gingen. STSPLUS.EXE is gecomprimeerd om schijf ruimte te sparen en ge- decomprimeerd op het moment van laden; dit kan op sommige systemen merkbare vertragingen opleveren. 2. Vermijd het gebruik van orthografische kaarten op langzame computers; het tekenen van de kaart duurt veel langer dan de rechthoekige projec- ties. Vermijd ook grote zoom factors, aangezien het mogelijk is dat de satelliet kan bewegen tijdens het tekenproces, tot op een punt, waarbij, zodra de kaart geheel is getekend , het weer tijd is om een nieuwe kaart te tekenen. Dit proces zal zich eindeloos herhalen en op- nieuw starten van de computer zal dan nodig zijn. Herstart het program- ma zonder de "/R" opdracht optie, en gebruik F10+F6 vanuit het hoofd- menu om WORLD of QUAD kaarten te kiezen. 3. Wanneer een monochrome monitor wordt gebruikt, probeer met de "/M" optie monochrome werking te forceren. Op sommige monochrome systemen kan anders het programma weigeren met of zonder een fouten melding. Op andere monochrome systemen, zijn bepaalde kleuren niet op het scherm te zien wanneer grijswaarden worden nagebootst. 4. De originele CGA grafische kleuren adaptor, zelfs uitgevoerd met een kleuren monitor, kan redelijke grafische beelden (640x320) ALLEEN in monochroom geven. U hebt niets aan een CGA kleuren monitor die grafi- sche beelden die geeft die slechter zijn dan EGA en VGA. Ondersteuning voor CGA en Hercules monitors zal worden gediscontueerd voor toekomsti- ge versies van STSPLUS. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 23 Starten van Programma STSORBIT PLUS en Commando Regel Opties ------------------------------------------------------------ STSPLUS gebruikt bestand STSPLUS.INI om verschillende soorten infor- matie op te slaan die voor de werking van het programma nodig is. Aangezien het formaat van dat bestand kan wijzigen van tijd tot tijd, negeert STSPLUS het bestand, mits het was geschreven door een recente versie van het pro- gramma. Wanneer het bestand niet bestaat, zal STSPLUS dit automatisch aan- maken. Start programma STSPLUS en geef e e n van de volgende opdrachten: STSPLUS Automatische monitor, CGA/HGC/EGA/VGA STSPLUS /EGA Forceer EGA (of lager) monitor STSPLUS /CLK Gebruik 43 of 60 regels voor grafische weerga- ve van gegevens en grote klok karakters. Deze feature is ALLEEN beschikbaar met EGA en VGA monitoren! Het wordt genegeerd voor CGA/HGC mo- nitoren. STSPLUS /CGA Forceer CGA monitor STSPLUS /M Forceer monochrome werking, EGA/VGA STSPLUS /21 Gebruik 21x21 pixel interne satelliet ikonen, i.p.v. de standaard 15x15 pixel ikonen. STSPLUS /R Hervat automatisch de laatste missie. STSPLUS /R/SS Forceer "screen saver" mode Slechts e e n weergave optie (/EGA of /CGA) mag worden gebruikt. Ande- re opties kunnen worden gecombineerd in willekeurige volgorde. Bijvoorbeeld, bij gebruik van de volgende opdracht zal de vorige missie worden hervat en de EGA mode worden ingeschakeld: STSPLUS /R/EGA De eerste keer dat STSPLUS wordt gebruikt, zijn gegevens nodig over de lokatie van de gebruiker, tijd zone, bestandsnamen en paden. Deze ini- tialisatie feature kan te allen tijde worden opgevraagd door de "/NEW" op- tie aan de opdracht toe te voegen, zonder of in combinatie met een andere opdracht optie: STSPLUS /NEW Wanneer een Hercules Grafische Kaart wordt gebruikt, start het pro- gramma MSHERC voor het starten van STSPLUS. Dit Microsoft programma werkt met gecompileerde BASIC programmas om de Hercules Grafische Kaart te kunnen gebruiken. Orthografische projecties worden NIET ondersteund door de Hercu- les Kaarten. Een gebruiker rapporteert dat door de HGC in FULL te zetten en Page Zero te kiezen (met gebruik van software geleverd met de HGC) vol- doende was voor goede werking. Tenminste e e n HGC "clone" gebruiker rap- porteert dat STSPLUS onder geen enkele omstandigheid wilde werken. STSPLUS /R Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 24 STSPLUS zal het monitor type herkennen, kleur voor EGA en VGA systemen in- zetten en direct doorgaan met het plotten van de missie. De gegevens van de laatste run, die zijn opgeslagen in STSPLUS.INI, worden gebruikt om het pro- gramma te initialiseren. Eenmaal op deze manier gestart, zal indrukken van de ENTER toets, nadat de kaart is getoond, het programma doen terugkeren naar het Hoofdmenu. De speciale opdracht optie "/R/SS", gebruikt nadat STSPLUS al heeft gelopen, zet de "screen saver" mode in: STSPLUS /R/SS In deze mode, alleen beschikbaar met EGA en VGA monitors, geeft het pro- gramma de orthografische globe met aardebaan en andere gekozen weergave features, maar GEEN GEGEVENS. Bij gebruik van de orthografische globe, ver- andert het scherm regelmatig, UITGEZONDERD wanneer het satelliet ikoon al- tijd in het midden van de kaart blijft en de cirkel die de globe aangeeft constant getekend blijft (hetgeen inbranden van het scherm kan teweeg bren- gen). Om terug te keren naar DOS, druk ENTER of ESC. Verschillende additionele opdracht opties zijn beschikbaar om bepaalde kaart features te controleren. Deze mogen worden toegevoegd naast de op- dracht opties, zoals hierboven gegeven. +L Inschakelen van Lokatie en Feature namen -L Uitschakelen van Lokatie en Feature namen. +R Inschakelen van Rivieren en Meren -R Uitschakelen van Rivieren en Meren +T Inschakelen van Volgstations -T Uitschakelen van Volgstations +V Inschakelen van lokale cirkel van zichtbaarheid -V Uitschakelen van lokale cirkel van zichtbaarheid Deze opdracht opties zijn nuttig in de "screen saver" mode, met batch be- standen, en wanneer geen operator aanwezig is. Wanneer een feature is in- of uitgeschakeld met deze opdracht opties, wordt de nieuwe toestand van de feature opgeslagen voor verder gebruik. Bijvoorbeeld, de volgende opdracht regel zou kunnen worden gebruikt in de "screen saver" mode voor een "mimi- mum weergave: STSPLUS /R/SS-L-R-V en normaal gebruik kan worden opgeroepen met: STSPLUS /R+L+R+V Voorspellen van Zichtbare Satelliet Passages -------------------------------------------- Een van het meest populaire gebruik van een satelliet volgprogramma is om te laten zien wanneer een bepaalde satelliet zichtbaar zal zijn van- uit een bepaalde lokatie. Met gebruik van STSPLUS, hebben mijn vrouw en ik vier verschillende Space Shuttle missies, de Hubble Ruimte Telescoop, het Russische MIR Ruimte Station en vele anderen, met het blote oog gezien. De kunst is natuurlijk om te weten wanneer en waar te kijken voor de satel- liet. Tijdens normaal gebruik, geeft STSPLUS twee tijdopnemers in de vorm van aftel klokken (Minuten:Seconden), "AOS" en "LOS" voor de gebruikers lokatie (en voor een aantal andere gebeurtenissen). AOS, (Verkrijgen van Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Simulation Pagina 25 (Signaal), is de tijd die resteert tot de satelliet binnen de cirkel van zichtbaarheid komt. LOS (Verlies van Signaal), is de tijd die resteert tot de satelliet de cirkel van zichtbaarheid weer naar buiten passeert. STSPLUS kijkt vier uren (240 minuten) vooruit, vanaf het moment dat de kaart werd getekend, om de volgenden AOS en LOS gebeurtenissen te bepalen; de klokken zijn blank wanneer de tijd groter is dan 240 minuten. Een snelle controle van deze klokken kan daarom bepalen of potentieel zichtbare passages voor de komende vier uren zijn te verwachten. Bij gebruik van zijn interne passage voorspelling, kan STSPLUS vooruitkijken in 48 uur blokken en de passages geven wanneer de gekozen satelliet binnen de lokale cirkel van zichtbaarheid zal komen (kijkrichting, geen belichtings voor- waarden toegepast). Voor meer uitgebreide gegevens in tabel vorm van toekom- stige zichtbare passages, moet externe software worden gebruikt. Er zijn een aantal satelliet volgprogrammas, meest bekend Paul Traufler's TRAKSAT en TS Kelso's TRAKSTAR, die gegevens in tabel vorm kunnen genereren voor een be- paalde satelliet of een groep satellieten, aangevende wanneer de satelliet (en) zichtbaar zullen zijn onder verschillende zichtbaarheids voorwaarden. Voorspellen van Satelliet Passages met STSPLUS ---------------------------------------------- STSPLUS heeft de mogelijkheid om snel en gemakkelijk in tabel formaat de kijkrichting en zichtbare passages weer te geven. Wanneer een satelliet is gekozen (met F2 vanuit het Hoofdmenu), drukken van F3 vanuit het hoofdme- nu en kiezen van Data Formaat 9 (Passage verwachtingen), zal snel een lijst produceren van de passages voor die satelliet over de volgende 48 uur perio- de. Zichtbare passages gedurende die periode, wanneer die er zijn, worden speciaal gemarkeerd. Zie het hoofdstuk "Passage verwachtingen en Gegevens Output" voor additionele informatie. Hieronder volgen enige suggesties en commentaren voor het bekijken en volgen van satellieten met STSPLUS. 1. De passage verwachtingen worden gegeven in blokken van 48 uren, te beginnen met momentele werkelijke of gesimuleerde tijd, en krijgen een willekeurig passage nummer van 1 tot 99. De gegevens bevatten de "AOS" of "Verkrijgen van Signaal", wanneer de satelliet boven de lo- kale horizon komt, "MAX VISIBILITY" of de tijd wanneer de satelliet zijn hoogste punt boven de lokale horizon bereikt, "LOS" of "Verlies van Signaal" wanneer de satelliet onder de lokale horizon verdwijnt, en "Duration" of de totale tijd dat de satelliet boven de lokale hori- zon is. Passages waarbij de satelliet voor een deel of gedurende de gehele passage zichtbaar is, worden in WIT weergegeven en de "V" (voor visible) kolom aan de rechterzijde is gemarkeerd met een flikke- rend sterretje. De "lokale horizon" betekent de werkelijke horizon in plaats van lokaal terrein. Voor zowel visueel als electronisch volgen, is de hoogte boven de echte horizon wanneer de satelliet werkelijk wordt gezien of gevolgd, in het algemeen tenminste 5 graden, zelfs on- der optimale condities. VOORZICHTIG: Gebruikers met langzame computers, speciaal die zonder coprocessor, zullen merken dat passage verwachtingen behoorlijk veel tijd vergen-- tot tientallen minuten bij gebruik van een langzame 286 zonder 287!. 2. Wees er zeker van de laatste baan elementen te gebruiken voor de sa- telliet. Mijn RPV Astronomy BBS heeft de actuele 2-regel baan elemen- ten voor meer als 1600 satellieten en die gegevens zijn ook beschik- baar van andere electronische bronnen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 26 Voor lage baan satellieten, zoals de Space Shuttle of MIR, zouden de baan elementen niet ouder dan ongeveer 10 dagen moeten zijn, nog re- center wanneer met de satelliet gemanoeuvreerd wordt; voor hogere baan satellieten blijven de baan elementen nauwkeurig voor een langere pe- riode, tot ongeveer 30 dagen. Satelliet manoeuvers kunnen de baan ele- menten drastisch veranderen. Passage verwachtingen kunnen niet nauw- keuriger zijn dan de gebruikte baan elementen! 3. Bekijk de "ALT" (maximum hoogte of elevatie in graden boven de werke- lijke horizon) die wordt gegeven in de "MAX VISIBILITY" kolom voor - iedere passage en kies een geschikte passage. Als algemene regel geldt hoe hoger de maximum hoogte, des te beter de zichtbaarheid. Wanneer men een bepaalde passage als aardebaan weergave wilt zien, geef het pas- sage nummer en STSPLUS zal de gesimuleerde tijd tot ongeveer 30 secon- den voor de maximum zichtbaarheid instellen en de weergave klaarmaken. Druk "L" wanneer de aardebaan wordt getoond om de lokatie kaart te gebruiken, met Uw lokatie in het midden en concentrische cirkels van gelijke hoogte. De weergave kan worden gestopt/gepauseerd, door het drukken van F6, beweeg dan de satelliet verder of terug in de tijd met de "+" en "-" toetsen en stel de tijdstappen in (1, 10, of 60 seconden) met F4. Druk ENTER om terug te keren naar de normale (gesimuleerde) werking. 4. STSPLUS maakt een lijst van zichtbaarheid richting passages, (die passages waarbij de satelliet boven de werkelijke horizon komt) en markeerd alle passages die zichtbaar kunnen zijn (die passages waarbij de satelliet in het zonlicht is en de waarnemer's lokatie in het don- ker). Zichtbare passages worden weergegeven in WIT en gemarkeerd in de meeste rechtse kolom met een flikkerend sterretje. Een satelliet kan slechts voor een deel van de passage zichtbaar zijn, in dat geval zijn niet alle punten in wit weergegeven. In dit verband betekent een "zichtbare passage", "zichtbaar voor het blote oog of met een verre- kijker". Ofschoon er uitzonderingen zijn in speciale situaties, be- perkt dit de tijden voor zichtbare passages tot enige uren voor zons- gang tot en enige uren na lokale zonsondergang. "Zichtbaar" voor de radio amateur of radar volgstation betekent eenvoudig, boven de hori- zon!. In veel gevallen zijn de Space Shuttle en satellieten zoals het MIR Ruimte Station en de Hubble Ruimte Telescoop, zichtbaar met het blote oog, gunstige belichting en weer condities vooropgesteld. Satel- lieten in hogere banen zullen eerder zichtbaar zijn voor zonsopgang en langer na zonsondergang. Satellieten in zeer hoge banen, onafhan- kelijk van de afmetingen, zijn zelden zichtbaar zonder een sterke ver- rekijker of telescoop. Datum en tijd kunnen worden opgegeven in UTC of lokale tijd. 5. De geometrie van de passage en de stand en geometrie van het ruimte- vaartuig zijn ook belangrijk om de zichtbaarheid te bepalen. De rela- tieve hoeken tussen satelliet en de waarnemer bepalen hoe het licht wordt gereflecteerd van de oppervlakken van het ruimtevaartuig naar de waarnemer. Een ruimtevaartuig dat passeert tussen de waarnemer en de Zon, zal niet veel licht reflecteren en dus ook niet zichtbaar zijn zelfs op grotere hoogten. Aan de andere kant, een ruimtevaartuig dich- ter bij de horizon, maar aan de andere kant van de waarnemer als de Zon, zal helder verlicht verschijnen. De soorten oppervlakken van het ruimtevaartuig zijn ook belangrijk; zonnepanelen en vlakke oppervlak- ken reflecteren genoeg licht om dat het meest heldere object in de he- mel te laten lijken, terwijl grotere maar ronde ruimtevaartuigen ge- heel onzichtbaar kunnen lijken. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 27 6. Uitgaande van goede condities en weersomstandigheden, is de meest be- langrijke factor de schijnbare hoogte ("Alt") van het ruimte vaartuig gedurende een passage. Dit is de schijnbare positie van het ruimte- vaartuig boven de lokale horizon. Afhankelijk van lokale condities, zal in het algemeen een hoogte van tenminste 5 tot 10 graden nodig zijn voordat een ruimtevaartuig kan worden gezien onder de beste be- lichtings-omstandigheden. In het Los Angeles gebied, tenminste 20 of 30 graden is een beter getal om te gebruiken, in verband met de smog, nevel en lichte verontreiniging. (uitgezonderd wanneer gekeken wordt over de Grote Oceaan). 7. De azimuth ("Azm") is de hoek in graden die de hoek aangeeft van de waarnemer naar het ruimte vaartuig op ieder bepaald moment. Dit is gegeven in de volgorde NOZW, Noord naar Oost naar Zuid naar West; Noord is 0 graden, Oost is 90 graden, enz. Voor een goede zichtbare passage na zonsondergang, bijvoorbeeld, een azimuth van 60 tot 150 graden zou een passage aangeven die algemeen van NoordOost to Zuid- Oost beweegt, ideale belichtingscondities met de zon in het Westen. 8. Vergeet niet dat STSPLUS automatisch de SIMULATED TIME instelt, wan- neer de passage voorspelling feature wordt gebruikt. Wanneer gesimu- leerde tijd al effectief is, wordt het begin van passage verwachtingen met de actuele gesimuleerde tijd en een nieuwe gesimuleerde tijd auto- matisch ingesteld voor een gekozen passage. Wanneer eenmaal ingesteld, blijft de gesimuleerde tijd effectief tot deze wordt veranderd door het kiezen van een andere passage of gereset met F8 vanuit het Hoofdmenu. Om terug te keren naar "werkelijke tijd", druk F8+F1 vanuit het Hoofd- menu. Het Hoofdmenu geeft de actuele tijd met de tijd mode die effec- tief is, gemarkeerd als "Current Time" (werkelijke tijd) of "Simulated Time" (gesimuleerde tijd). Voorspellen van Satelliet Passages met TRAKSTAR ----------------------------------------------- Om gedetailleerde verwachtingen in tabel formaat te genereren voor satelliet passages, is een extern programma nodig. Ik beveel twee program- mas aan voor dit doel: Paul Traufler's TRAKSAT en TS Kelso's TRAKSTAR. Ieder programma heeft een copyright door de betreffende auteur en is overal beschikbaar. Het zijn beide prima programmas en zetten een standaard waar- mee andere satelliet volgprogrammas worden vergeleken met betrekking tot de werking en nauwkeurigheid. Ik heb TRAKSTAR gekozen als extern programma, te gebruiken met STSPLUS om twee redenen: ten eerste, het programma maakt snel zeer nauwkeurige ge- gevens in tabel formaat zonder grafische voorstellingen; en ten tweede, TRAKSTAR heeft weinig geheugen nodig en wordt gemakkelijk geconfigureerd voor naadloze werking met STSPLUS. TRAKSTAR is beschikbaar op mijn RPV Astronomy BBS als bestand TRAKSTR2.ZIP en op Internet via FTP op "archive. afit.af.mil" TRAKSAT is een zeer groot programma met veel features en de meeste computers zullen niet genoeg geheugen hebben om TRAKSAT uit te voeren wan- neer STSPLUS "shells" naar DOS. Om TRAKSAT te laten lopen, moeten gebrui- kers eerst uit STSPLUS gaan (Druk "ESC" vanuit het Hoofdmenu). Voor meer informatie over deze programmas, neem contact op met de auteurs: TRAKSTAR: Dr. T. S. Kelso Adjunct Professor of Space Operations Air Force Institute of Technology 1653 London Town Lane Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 28 Montgomery, AL 36117-1755 BBS: Celestial BBS (334) 409-9280 300 to 14400 baud TRAKSAT: Paul Traufler 111 Emerald Drive Harvest, AL 35749 USA BBS: RPV Astronomy BBS (310) 541-7299 2400 to 14400 baud Sluit uit beleefdheid een zelf geadresseerde envelop met postzegel in, wan- neer een antwoord wordt verwacht. De huidige versie van ieder programma is altijd aanwezig op de vermelde BBS en berichten voor de auteur kunnen daar worden achtergelaten. Er is geen "standaard" bestandstype gebruikt voor de 2-regel elementen bestanden; typische bestands typen die regelmatig in gebruik zijn, ".TXT", ".TLE", ".N2L", ".ELE"; sommige bestanden bevatten ook commentaar regels, meerregel commentaren of additionele gegevens, dat alles moet worden ver- wijderd voor gebruik met satelliet volgprogrammas. Het door Dr. Kelso vrijgegeven programma, TRAKSTAR verwacht een bestand met de toevoeging ".TLE", en kan geen ander bestandsformaat accepteren zonder opnieuw te wor- den gecompileerd. STSPLUS accepteert initieel beide formaten ".TXT" en ".TLE". TRAKSAT gebruikt echter alleen bestandstype ".TXT". 2-regel elemen- ten bestanden, zelfs op Dr. Kelso's Celestial BBS, kunnen beide ".TLE" of ".TXT" gebruiken, afhankelijk van het bestand. Voor de afgelopen vijf ja- ren hebben Paul Traufler en ik gesamenlijk bestand TLEnnn.TXT samengesteld (meestal als bestand TLEnnn.ZIP, waarbij "nnn" een getal is als "143"). Tot Februari 1993, werd het bestand genoemd NASAnnn.TXT. Dat bestand is een uitgezochte samenvoeging van bestanden TLE.TXT en GROUP000.TLE van de Celestial BBS, en bevat nu 2-regel baan elementen voor ongeveer 700 plus satellieten. STSPLUS lost het bestandstype probleem met TRAKSTAR op door een be- stand aan te maken genoemd STSPLUS.TLE die de 2-regel elementen voor de actueel gekozen satelliet bevat. Aangezien STSPLUS 2-regel elementen van ieder bestand van iedere grootte kan uitzoeken, zal het oproepen van TRAK- STAR door STSPLUS ook een klein probleem in de huidige versie van TRAKSTAR omzeilen, dat het aantal satellieten in een 2-regel elementen bestand be- perkt tot 250. Daarnaast maakt STSPLUS ook het bestand STSPLUS.OBS (die de naam, coordinaten en elevatie van de huidige gebruiker bevat) en TRAKSTAR. CFG (die de drive en pad informatie voor TRAKSTAR bevat). Een nauwkeurige elevatie (boven gemiddeld zeeniveau) voor de gebrui- kers lokatie is vereist voor nauwkeurige berekeningen in ieder satelliet volgprogramma, inclusief STSPLUS, TRAKSTAR en TRAKSAT. De elevaties van de meeste lokaties in het bestand STSPLUS.CTY waren niet direct beschikbaar en zijn op nul gezet. De elevatie is de laatste parameter op iedere regel in STSPLUS.CTY en wordt opgegeven in hele getallen; 1 meter is gelijk aan 3,28083 voet. STSPLUS is gecodeerd om te werken met TRAKSTAR Versie 2.15. Het kan of kan niet goed werken met andere versies. Om het programma TRAKSTAR te installeren voor onafhankelijk gebruik of met STSPLUS, doe het volgende: 1. Kopieer de TRAKSTAR bestanden naar de harde schijf. Pak de bestanden Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 29 uit als zij zijn gecomprimeerd, zoals TRAKSTR2.ZIP. Ik adviseer een aparte directory te maken, genoemd "TRAKSTAR". Het complete TRAKSTAR pakket bevat documentatie, Pascal bron, voorbeeld en test bestanden, en het programma zelf. De volgende twee bestanden zijn nodig voor het werken met STSPLUS: TRAKSTAR.EXE Hoofd Programma TRAKSTAR.HDR Header Bestand Extra bestanden zijn nodig voor onafhankelijk gebruik. Lees de TRAK- STAR documentatie voor details. 2. Start STSPLUS en geef de drive en padinformatie voor TRAKSTAR door drukken van F7+F5 (Set FILENAMES and PATHS) vanuit het Hoofdmenu. STSPLUS zal automatisch naar zijn eigen drive en directory gaan als deze stap wordt overgeslagen. 3. Kies het gewenste 2-regel elementen bestand en satelliet door F2 te drukken vanuit het Hoofdmenu. 4. Wanneer de kaart op het scherm is verschenen en gecontroleerd is dat de juiste satelliet wordt gevolgd, druk ENTER op terug te gaan naar het Hoofdmenu. 5. Druk nu F4 om TRAKSTAR te starten. Men ziet direct het opening scherm van TRAKSTAR en de eerste keuze. Maak de verschillende keuzen door ge- bruik van de up en down pijlen om door de keuzen te bewegen en druk ENTER wanneer de juiste keuze is gedaan. Vergeet niet om SPACE te drukken om de satelliet te kiezen! *********** * OPGELET * *********** TRAKSTAR Versie 2.15 gebruikt de DOS klok om de start en stop tijden voor zijn berekeningen te bepalen. Niet vermeld in de TRAKSTAR docu- mentatie is echter het feit dat TRAKSTAR veronderstelt dat de compu- ter klok is ingesteld op UTC (Coordinated Universal Time). Zorg er- voor dat dit verschil, inclusief de datum, in rekening wordt genomen bij het ingeven van de start en stop tijden! TRAKSTAR zal nu zijn berekeningen maken en de resultaten in een be- stand opslaan. Het bestand wordt geschreven in de TRAKSTAR directo- ry en zal het bestaande bestand met dezelfde naam overschrijven. De tijd nodig zal een functie zijn van de tijd periode en tijd interval gewenst en van de snelheid van de computer. Lees de TRAKSTAR documen- taie zorgvuldig zodat U de naam van het bestand dat TRAKSTAR schrijft zult herkennen. Bijvoorbeeld, wanneer men zichtbare passages van de Hubble Ruimte Telescoop opvraagt (NORAD #20830), zal dit resulteren in een bestandsnaam "VOB20830" en een bestandsnaam toevoeging die de laatste drie cijfers van de elementen set nummer heeft (zoals ".866"). Dus "VOB20830.866". 7. Zodra TRAKSTAR klaar is, zal worden teruggekeerd naar STSPLUS's Hoofd- menu en men kan normaal met het programma werken. 8. Om de gegevens in tabel formaat te bestuderen die door TRAKSTAR zijn gemaakt, moet naar "Shell to DOS" worden gegaan met gebruik van F9 Programma STSORBIT PLUS Satelliiet Baan Simulatie Pagina 30 vanuit het Hoofdmenu, of STSPLUS verlaten met ESC vanuit het Hoofdmenu. Gebruik een ASCII editor om het bestand te bekijken of stuur het naar de printer voor een afdruk. Wanneer STSPLUS TRAKSTAR.EXE (of TRAKSTAR.BAT, zie verder) niet kan vinden in de gekozen directory, zal een fouten melding worden gegeven. Druk ENTER om terug te keren naar het Hoofdmenu. Een andere methode is een bestand TRAKSTAR.BAT te maken, waarin alle opdrachten worden gezet die nodig zijn om TRAKSTAR te laten lopen of het satelliet volgprogramma van Uw keuze. STSPLUS.TLE en TRASTAR.CFG zullen nog wel worden geschreven naar de gekozen directory, maar zij zullen niet worden gebruikt. Deze methode is aanbevolen voor personen die het gebruik en werking van DOS batch bestanden begrijpen. Afdrukken van grafische schermen -------------------------------- Veel gebruikers hebben verzocht om een "print" functie aan STSPLUS toe te voegen. Uitgaande van het aantal en varieteit van de beschikbare prin- ters voor deze systemen en het feit dat ik slechts enige printers ter be- schikking heb voor testen, is dit niet praktisch binnen STSPLUS. Echter, DOS heeft de GRAPHICS opdracht die met veel computers kan worden gebruikt om grafische afbeeldingen af te drukken. Lees de DOS en printer handlei- dingen voor details. Bijvoorbeeld, Ik gebruik de volgende opdracht op sys- temen uitgevoerd met een Hewlett Packard Laserjet II of III: GRAPHICS LASERJETII Er zijn ook een aantal schermopslag en schermafdruk programmas, com- mercieel en shareware, die deze taak kunnen uitvoeren. Let echter op, dat al deze programmas TSR's zijn (Terminate en Stay Resident) en sommige kunnen de werking van STSPLUS beinvloeden. Sommige schermafdruk programmas, inclusief DOS's ingebouwde GRAPHICS opdracht, geven kleuren niet zeer goed weer. Bepaalde kleuren kunnen in het geheel niet zichtbaar zijn op de afdruk. Voor zulke programmas, gebruik de "/M" opdracht optie om monochrome werking in te stellen, wanneer de grafi- sche afbeeldingen van het scherm moeten worden afgedrukt. Bekende STSPLUS Problemen en Bugs --------------------------------- STSPLUS wordt gebruikt op duizenden computers over de gehele wereld, zonder grote problemen. Echter, zoals bijna met elk computer programma en ondanks al mijn beste inspanningen, zijn er toch enkele bekende problemen of "bugs" in STSPLUS. Sommige zijn het resultaat van langzame computers, andere zitten in het programma zelf. Ik hoop dat sommige of alle proble- men die ik kan reproduceren, tezijnertijd zullen worden opgelost. Sommige problemen worden veroorzaakt door andere software die de werking van het programma verstoort. Weer andere problemen zijn het gevolg van niet com- patiebele "IBM-Compatible" computers, waarvoor geen oplossing is. Een "probleem" dat ik af en toe nog hoor is een gebruikers's CGA kleuren monitor die STSPLUS alleen in monochrome weergeeft. DIT IS GEEN BUG!. CGA systemen geven "high resolution" 640 x 240 grafische beelden ALLEEN in monochroom. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 31 Vergeleken met EGA of VGA is die oplossing nauwelijks acceptabel. De zoge- noemde "color graphics mode" voor de CGA is slechts 320 x 200, die onvol- doende is voor STSPLUS. In verband met de slechte kwaliteit van de CGA weergave, zijn sommige features NIET beschikbaar. Ondersteuning voor de CGA en HGC zal geheel worden gediscontinueerd in de toekomst. 1. STSORBIT PLUS heeft uitgebreid gelopen op systemen onder Microsoft DOS 3.3 tot 6.2 en er zijn geen bekende problemen met deze operating sys- temen, uitgezonderd het STACKS probleem met DOS 5.0 (zie hoofdstuk DOS Config.Setup, hiervoor). Voorlopige rapporten geven aan dat de werking acceptabel is onder Windows 95. Werken met Windows 3.1 is acceptabel, wanneer STSPLUS FULL SCREEN draait. In verband met de vele gerapporteerde bugs, adviseer ik DOS 4.xx NIET te gebruiken, upgrade zo spoedig mogelijk naar DOS 6.2!. Veel gebrui- kers rapporteren goede werking onder IBM OS/2, Versie 2.1; vroegere versies van OS/2 zijn NIET aanbevolen. Gebruikers rapporteren geheugen allokatie problemen met vroegere versies van Digital Research DRDOS 6.0 en bepaalde geheugen allokatie programmas van andere firmas. Een typisch symptoon van dit soort problemen is dat wanneer men probeert terug te keren naar DOS, een fouten melding wordt gegeven of de compu- ter is geblokkeerd. 2. Sommige coprocessor chips kunnen STSPLUS en soortgelijke programmas niet goed uitvoeren. In tenminste twee gerapporteerde gevallen, gaven vroege 387SX coprocessors van IIT willekeurige fouten; toen het pro- bleem werd aangemeld heeft IIT de betreffende chips vervangen en het probleem verdween. Rapporten geven aan dat ULSI 387SX chips niet goed werken met STSPLUS en TRAKSAT; Intel of Cyrix 387SX chips hebben deze problemen altijd opgelost. Geen problemen zijn gerapporteerd met Intel en Cyrix coprocessors. 3. Niet alle computers (speciaal oudere CGA systemen), zullen de uitge- breide grafische karakterset kunnen weergeven, die wordt gebruikt voor de grote klok karakters (gekozen met F2 wanneer de kaart wordt getoond). Een verschijnsel van dit probleem is dat de lagere linker zijde van het data blok meestal blank is, na drukken van F2. Wanneer men dit probleem heeft en de computer loopt onder DOS 3.x of hoger, geef de opdracht "GRAFTABL" bij de DOS aanduiding voordat STSPLUS wordt gestart, of voeg de regel "GRAFTABL" toe aan het AUTO- EXEC.BAT bestand; dit zet de "code page" om de computer in staat te stellen de grafische karakterset weer te geven.( Het programma GRAFTABL.COM wordt meestal met DOS meegeleverd). 4. Sommige gebruikers rapporteren problemen met bepaalde Terminate and Stay Resident (TSR) programmas, waarvoor de oplossing is het verwij- deren van dit TSR. Meestal vereist dit enig uitproberen om er achter te komen welke TSR de "dader" is. De beste methode is zulke program- mas ALLEMAAL te verwijderen uit het AUTOEXEC.BAT bestand, inclusief de "DOSSHELL", om er zeker van te zijn dat het programma zal werken met Uw computer in de meest eenvoudige configuratie. Verwijder even- eens alle speciale geheugen en device drijvers uit de CONFIG.SYS. Voor DOS 5.0 en hoger, voeg de regel "STACKS=9.256" toe aan het CONFIG.SYS bestand. In sommige gevallen zal het nodig zijn het getal "256" te verhogen naar "384" of "512". Een gebruiker meldt een probleem op een IBM PS/2 wanneer een muisdrijver werd gebruikt. (maar ik gebruik re- gelmatig STSPLUS met mijn muis actief!). Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 32 5. LCD VGA monitoren, zoals op de nieuwere laptops, hebben 480 vaste af- tast lijnen posities (in tegenstelling tot de variabele aftast modes beschikbaar met CRT monitoren). Dit betekent dat de EGA emulatie ge- bruikt in de STSPLUS bewegende kaarten slechts 350 van de beschikbare 480 aftastlijnen kan gebruiken en het beeld zal verticaal samengeperst worden. Een alternatieve oplossing voor EGA emulatie is om enige af- tastlijnen te herhalen (verdubbelen). Dit kan leiden tot typische ef- fecten zoals dubbel-dikke horizontale lijnen op bepaalde plaatsen. De oplossing voor dit probleem varieert per fabrikant. 6. Zelfs met CRT monitors zijn niet alle VGA kaarten gelijk -- in het geval U nog soms illusies had. In tenminste e e n geval is de aspect verhouding van de CRT monitor niet correct wanneer de monitor werkt in de EGA simulatie mode. De verticale schaal is samengeperst met on- geveer 20% in vergelijking met een echte EGA weergave of andere (juiste) VGA adapter kaarten. Zover ik weet is er geen oplossing. Sommige oudere VGA Kaarten (de 449 kaart van Zenith is een voorbeeld) worden niet altijd herkend als VGA; de kaart kan niet geheel register compatiebel zijn met de IBM standaard en wordt in plaats daarvan al- leen herkend als EGA. 7. Sommige gebruikers hebben "bugs" gemeld met de lokale Zichtbaarheid Cirkel en de ZOE (Uitzonderingszone), wanneer satellieten worden weer- gegeven met een relatief hoge excentriciteit. Dit is GEEN bug, het is een probleem met de baan. STSPLUS bepaalt de lokale dekking en de ZOE gebaseerd op de hoogte van de satelliet en het moment dat de kaart wordt getekend en die kaart features worden alleen bijgewerkt wanneer de kaart wordt getekend. Voor een satelliet met een hoge excentrici- teit (zoals RS-10, NORAD #18129, een populaire amateur satelliet), kan de diameter van de lokale cirkel van zichtbaarheid aanmerkelijk veran- deren over relatief korte tijdsperioden, speciaal wanneer de satelliet bij perigee is. Evenzo zal TDRS dekking continu zijn bij apogee en dus geen ZOE. Wanneer de kaart opnieuw wordt getekend dichterbij peri- gee, zal de dekking niet continu zijn en ZOE zal worden getoond. Om dit effect te verkleinen, druk ENTER tweemaal als de satelliet een punt of tijd van interesse nadert, de kaart wordt dan opnieuw getekend met de actuele gegevens. Tussen haakjes, Het TDRS systeem wordt NIET gebruikt met zulke satellieten!. 8. De kaart database gebruikt met STSPLUS, ontstond bij de CIA vele jaren geleden (vroeg 1980's). Bepaalde eilanden in Noord Canada worden ge- toond als meren en enige eilanden in de Zuid Pacific zijn niet goed getekend of ontbreken geheel; Fiji en West Samoa zijn hiervan voor- beelden. De meeste kleine eilanden zijn met opzet weggelaten om de omvang van de database te beperken. Ik heb een meer recente versie van de kaart database, maar de bestanden zijn groot en de distributie van de recente versie is zo wijdverspreid dat het wijzigen van de da- tabase grote problemen geeft. Voor het moment ga ik verder met de bestaande database bestanden, ondanks de fouten. 9. Verschillende gebruikers hebben gemeld dat hun computer blokkeert om middernacht lokale tijd, wanneer STSPLUS loopt. Ik ben er niet in geslaagd dit probleem te reproduceren en e e n gebruiker rapporteerde dat deze "verandering van de dag bug" een probleem kan zijn van de com- puter's BIOS. Neem contact op met de fabrikant voor informatie en/of een update van de BIOS. 10 Tenslotte, zoals ergens anders opgemerkt, zijn niet alle computers Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 33 gelijk. Er zijn enkele (meestal oudere) computers waarop STSPLUS onder geen omstandigheden werkt. Tandy is de bekendste zondaar gevolgd door Leading Edge. Sommige modellen van deze en andere fabrikanten hebben BIOS problemen of fouten die beletten dat programmas gecompileerd met Microsoft BASIC compilers, zullen werken (soms alleen in grafische mo- des). Er geen oplossing hiervoor. Andere computers, Ergo bijvoorbeeld, toont "vreemd" gedrag in sommige grafische en tekst modes. Er kan een update beschikbaar zijn voor deze problemen; informeer bij de computer fabrikant. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 34 STSPLUS KAART PROJECTIES EN DATABASES ------------------------------------- Cartografen en navigators hebben lang geworsteld met het probleem van de kaart projecties, het proces om positie informaties van een bolvorm om te zetten op een plat vlak of kaart. De U.S Geological Survey publiceert een "Album of Map Projections", Professional Paper 1453, dat 90 basis pro- jecties bevat met meer dan 130 verschillende wijzigingen en aspecten. Iedere projectie of wijziging werd ontworpen voor een bepaald doel of om de parameters te optimaliseren. De belangrijkste zorg bij iedere kaart pro- jectie is de vervorming. Voor STSPLUS betekent dit de nauwkeurigheid waar- mee het gekozen deel van de aarde wordt getoond. Natuurlijk wenst de gebruiker nauwkeurigheid van gebied, vorm en afstand; helaas is het niet mogelijk alle drie tegelijk te hebben in eenzelfde kaart projectie. De cylindrische of rechthoekige projectie die wordt gebruikt met het originele STSORBIT programma, is een goed compromis waarbij de tekensnel- heid moet worden beperkt. De kaart coordinaten gegevens worden precies om- gezet in scherm pixels, met een minimum aan computer verwerking. Deze pro- jectie is echter niet in staat om de pool regios goed weer te geven; de vervorming neemt niet lineair toe met het toenemen van de breedtegraad. Ik heb de grens voor de breedtegraden gekozen op plus en min 85 graden om sommige van de ergste problemen te voorkomen die ontstaan bij de polen. Wanneer de vergroting toeneemt, wordt de vervorming in deze projectie ver- minderd voor het gebied dat te zien is maar verschillende breedtegraden worden weergegeven op verschillende schalen voor een bepaalde vergroting. Een satelliet lijkt sneller te bewegen op hogere breedtegraden dan op ge- middelde of evenaarbreedten. De orthografische projectie ziet de wereld als een bol en dus kan al- leen e e n halfrond worden gezien op een bepaalde tijd. Aangezien het kaart midden echter op elk gewenst punt kan worden geplaatst, kan het "halfrond" de pool omvatten. De projectie is berekend alsof de kijker op een grote afstand van de aarde is en daarom een geheel halfrond kan zien. Dit maakt de projectie ideaal voor het bekijken van satellieten met een hoge baan inclinatie. Ter vereenvoudiging is het perspectief niet meegenomen in de projectie berekeningen. De orthografische projectie heeft het voordeel dat IEDER deel van de aarde kan worden bekeken, inclusief de polen, en de schaal blijft hetzelfde voor iedere vergroting en is onafhankelijk van het gebied dat wordt bekeken. In het midden van de kaart verschijnen de zicht- baarheids cirkels als echte cirkels; vervorming neemt echter toe naar de randen van het scherm en is speciaal zichtbaar wanneer het gehele halfrond wordt getoond. De kaart databases gebruikt voor STSPLUS zijn een aanpassing van de Micro World Database II ("WDB"), op public domain gezet door Peter Pospe- schil en Antonio Rivieria, en zijn gemaakt in ongeveer 1986. De originele gegevens zijn afkomstig van de U.S. Central Intelligence Agency (CIA) en gedistribueerd door de National Technical Information Service (NTIS). Er zijn verschillende bekende fouten in de database; een eiland in de Zuid Pacific mist zijn noordwest deel en verschillende eilanden nabij de Noord Pool zijn gemarkeerd als "meren" inplaats van "eilanden" en hebben daarom de verkeerde kaart kleur. Er zijn ook vele gaten in de kustlijnen die het in- vullen met kleur zeer moeilijk maken over het bereik van vergrotingen die hier worden gebruikt. De originele kaart gegevens worden aangegeven door "detail niveau" met Level 1 het grootste detail en Level 5 het minste detail. Ik heb ge- kozen om de Levels 1 tot 4 te gebruiken voor STSPLUS; Level 5 is zo grof dat het bijna onbruikbaar is. Ik heb ook enige programmas geschreven om de kaart coordinaten gegevens uit de originele WDB bestanden te halen per niveau van detail en om een index bestand op te bouwen voor ieder niveau om toegang tot de gegevens te versnellen. Voor de orthografische projectie Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 35 zijn de gegevens ook omgezet van breedte en lengte graden naar geocentri- sche Cartesische coordinaten, om de rekentijd te beperken. Ofschoon de resulterende kaarten aanmerkelijk kleiner zijn dan de originele data be- standen, zijn zij nog steeds behoorlijk groot voor de hogere detail ni- veaux; bijvoorbeeld, de Level 1 bestanden hebben ongeveer 1,5 MB nodig. STSPLUS tracht de kaart database te kiezen die geschikt is voor een bepaalde vergroting en kaart projectie. Wanneer het gekozene niet aanwezig is, zal het programma het volgende lagere niveau proberen totdat het keuze- proces Level 4 bereikt, het laagste niveau van detail. De Level 4 kaart database bestanden zijn nodig voor de werking van het programma en zijn bij de standaard programma distributie gevoegd. De Level 3 kaart database bestanden zijn inbegrepen in de programma registratie en apart beschik- baar op mijn BBS. De Level 2 en Level 1 kaart database bestanden zijn apart beschikbaar voor geregistreerde gebruikers. Zie het bestand README voor registratie informatie. In verband met de grootte van de kaart database bestanden, en omdat bepaalde memory managers problemen hadden met de dynamische geheugen toe- wijzing (zoals toegepast door Microsoft BASIC), toegepast in STSPLUS voor de versie 9240, worden kaart gegevens ALTIJD direct van schijf gelezen. Dit betekent dat het tekenen van de kaart, zelfs voor rechthoekige projec- ties, wat langzamer kan zijn dan met vorige versies van STSPLUS. Het betekent ook dat het programma de schijf bestanden gebruikt iedere keer als de kaart opnieuw wordt getekend. Gebruikers die van plan zijn STSPLUS voor lange perioden te laten lopen, kunnen de kaart database be- standen op een RAM schijf zetten om slijtage van de harde schijf te ver- minderen. Gebruik de Functie toetsen F7+F3 vanuit het Hoofdmenu om het juiste kaart database pad in te stellen. De structuur van de kaart database bestanden is hetzelfde voor alle detail niveaux en het index bestand (bestandstype .MCX) heeft steeds de- zelfde grootte. Dus, als een hoge snelheid computer zoals de 486DX wordt gebruikt, kunnen de bestandennamen veranderd worden, om STSPLUS te dwingen een hoger niveau van detail te gebruiken voor een bepaalde zoom of vergro- tingsfactor. Alle drie bestanden (.MCX, .MCP en .XYZ) voor een bepaald ni- veau moeten bij elkaar blijven met dezelfde bestandsnaam of chaos zal ont- staan! Natuurlijk zal de tekentijd langer worden als prijs voor het ver- beterde detail. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 36 Satelliet Namen Referenties lijst met gebruik van STSPLUS.XRF ------------------------------------------------------------- STSPLUS kan satelliet namen verwijzen met gebruik van bestand STSPLUS. XRF. Iedere keer TLE's worden gelezen en geaccepteerd, controleert STSPLUS de verwijzingslijst en wanneer het bestand aanwezig is in de bestaande di- rectory, controleert het NORAD nummer van de satelliet en een verwijzings- naam. Wanneer die wordt gevonden, wordt de nieuwe naam vervangen door die in het TLE bestand. Het XRF bestand is standaard ASCII en kan worden aange- maakt en/of veranderd met een standaard ASCII editor. Wordprocessor gebrui- kers moeten de "non-document" mode gebruiken. Iedere opgave bestaat uit een SPATIE, het vijf cijferig NORAD nummer, een SPATIE, en dan de satelliet naam. Een voorbeeld bestand: 22920 HST Solar Array 22076 Topex/Poseidon 21225 Gamma Ray Observ 20638 Rosat Observatory 20580 Hubble Telescope 16609 MIR Space Station Opmerking: De spatie aan het begin is nodig voor bestands compabiliteit met de XRF bestanden die zijn gebruikt in mijn programma ORBITEL (maar is optioneel voor STSPLUS). Het NORAD nummer MOET 5 cijfers zijn; voorafgaande met nullen wanneer nodig. Alleen e e n opgave wordt gelezen per satelliet; het zoeken stopt bij de eerste overeenstemming van de NORAD nummers. Er is geen beperking voor het aantal opgaven, maar grote bestanden met veel opgaven kunnen een ver- traging geven wanneer het bestand wordt gelezen. Wanneer de satelliet naam langer is dan 19 karakters, worden alleen de eerste 19 karakters van de naam gebruikt in verband met ruimte beperkingen bij de weergave. Aangezien de vervanging van de naam niet aan voorwaarden is gebonden, moet erop gelet worden dat het juiste NORAD nummer wordt opgegeven voor de genoemde satel- liet; wanneer men twijfelt, gebruik F2 vanuit het Hoofdmenu om baan gege- vens per NORAD nummer op te vragen (geef "#nnnnn" voor de satelliet naam) en controleer de gegevens om zeker te zijn dat het de juiste satelliet is. Deze feature kan worden gebruikt om een gewenste naam te vervangen door die in een TLE bestand (die niet altijd hetzelfde is, afhankelijk van de bron) of om de naam te specificeren van een "piggy-backed" payload op een andere satelliet. (zoals regelmatig gebruikt bij amateur transponders). In het hierboven gegeven voorbeeld, "Hubble Telescope" is vervangen door "HST", de satelliet naam die meestal wordt gebruikt in TLE bestanden voor NORAD 20580. Een aantal XRF bestanden zijn beschikbaar op mijn RPV Astrono- my BBS; zulke bestanden moeten worden hernoemd in STSPLUS.XRF voor gebruik met STSPLUS. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 37 Maken van 2-regel Elementen met gebruik van VEC2TLE door Ken Ernandes --------------------------------------------------------------------- Speciaal voor Space Shuttle missies, kunnen Earth-Centered Inertial ("ECI") cartesische vectors de enige baan informatie zijn die in practisch actuele tijd beschikbaar is. Zo'n vector, bestaande uit positie en snelheids gegevens op een bepaalde tijd, is voldoende om de momentele baan van een satelliet te bepalen. NASA en andere instellingen kunnen vectors verstrekken verwijzende naar de mean equator en equinox van het Besselse jaar 1950. ("M50, "Mean of 1950", of "B1950") met de eenheden in voeten en voeten per seconde. Gegevens kunnen ook beschikbaar zijn voor de echte evenaar en equi- nox van de actuele datum (zoals de vectors gegenereerd door STSPLUS), de mean equator en equinox van Julian jaar 2000 ("J2000"), of in de tijd afhan- kelijke Earth Fixed Greenwich ("EFG") coordinaten systemen. Kilometers of zeemijlen of variaties kunnen ook worden gebruikt als maateenheden. STSPLUS en de meeste andere satelliet volgprogrammas vereisen baan gegevens in het "2-regel elementen" of "TLE" formaat en vectors moet worden omgezet naar dat formaat voordat de gegevens kunnen worden gebruikt. Het 2-regel formaat stamt af van de 2-kaart elementen uit de dagen van de IBM ponskaarten bij NORAD (North American Aerospace Defence Command, nu US Space Command), en is het standaard formaat geworden voor baan gegevens gebruikt met satellieten volgsoftware. Mr. Kenneth J. Ernandes heeft een programma VEC2TLE, Vector naar 2- regel elementen, om de vectors om te zetten naar het 2-regel formaat. VEC2TLE is copyright software gedistribueerd als shareware, en registratie is vereist voor regelmatig gebruik. Mr. Ernandes heeft een uitgebreide er- varing in baan mechanica met US Space Command en in de industrie, en heeft zijn kennis gebruikt om een precisie conversie programma te maken. Voor meer informatie en registratie details, schrijf naar: Mr. Kenneth J. Ernandes 16 Freshman Lane Stony Brook, NY 11790-2712 CompuServe: 70511,3107 Internet: 70511.3107@cis.com Wanneer men schrijft aan Mr. Ernandes, sluit dan een van postzegel voor- ziene zelf geadresseerde envelop in. De huidige versie van VEC2TLE is mees- tal aanwezig op de RPV ASTRONOMY BBS en op het CompuServe Astronomy en Space Forum. Alhoewel de 2-regel elementen kunnen worden gegenereerd door alleen de gegevens te gebruiken in een ECI vector en deze elementen zullen een nauwkeurige positie opleveren op een bepaalde tijd, de "epoch" van de gege- vens en additionele gegevens (met name de Drag en B-Star parameters) zijn vereist om 2-regel elementen te genereren die nauwkeurig zijn over een be- paalde periode. Bepaalde additionele parameters, zoals element setnummer en baannummer, beinvloeden de nauwkeurigheid van de positie NIET; die ge- gevens kunnen worden verkregen van andere bronnen of de eerste waarden mogen worden gebruikt. US Space Command geeft een Catalogus Nummer, dikwijls ge- noemd "NORAD nummer", enige tijd na de lancering; elementen voor de lance- ring van Space Shuttle missies kunnen een tijdelijk Catalogus nummer worden toegekend. De International Designation wordt uitgevoerd door COSPAS op het moment dat een lancering is geregistreerd door het lancerende land en kan blank zijn. Elementen set ("Elset") nummers worden willekeurig toegewezen door de uitvoerende instelling of persoon en hebben geen effect op de baan Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 38 gegevens. Baan (omloop of "REV") nummers worden met iedere omloop opgehoogd bij de ascending node, het punt waarbij de baan de evenaar passeert richting Noord. Let op dat de US Space Command niet altijd dezelfde referenties ge- bruikt voor baan nummers zoals NASA doet; NASA definieert de eerste gedeel- telijke baan als "Rev 1" waarbij de US Space Command dat "Rev 0" kan noemen of een ander willekeurig nummer. Tenminste voor Space Shuttle missies is het standaard gewoonte om de USSPACECOM baan nummers aan te passen in overeen- stemming met de NASA afspraken. VEC2TLE accepteert alle gegevens die nodig zijn om een complete 2-re- gel baan elementen set samen te stellen, handmatig ingevoerde gegevens of van een juist geformateerd vector input bestand, voert een beperkte con- trole op deze gegevens uit en geeft het gegenereerde 2-regel bestand weer en schrijft dit weg. VEC2TLE ondersteunt STSPLUS Data modes 5 tot 7 toe- stand vector formaten. Het programma ondersteunt ook een varieteit van coordinaten systemen, maat systemen, en tijd formaten en geeft veel nutti- ge features. Voorzichtigheid is geboden bij gebruik van VEC2TLE dat de juiste een- heden (kilometers, voeten of zeemijlen), coordinaten systeem (ECI of EFG), en epoch (Actuele datum, Mean of 1950, enz) worden gebruikt. Zie hiervoor de VEC2TLE documentatie voor extra informatie over de beschikbare opties. STSPLUS genereert ECI X-Y-Z vectors voor de actuele datum equator en equinox en kan ieder van de drie maat systemen gebruiken. NASA, aan de andere kant, genereert meestal hun vectors voor de mean equinox en equator van 1950 ("M50") en gebruikt voeten en voeten/seconde als maat eenheden. Uiteraard zal het gebruik van de verkeerde maat eenheden of coordinaten systeem, onbruikbare resultaten opleveren! VEC2TLE is uitgebreid getest op deugdelijkheid in combinatie met STS- PLUS met gebruik van de NASA ECI vectors (geleverd door Willie Musty, Mission Support, Rockwell International, Downey, CA), beginnende met de Space Shuttle missies STS-56 en STS-55 vroeg in 1993. De resulterende 2-regel elementen gaven baan posities die precies overeenkwamen met degenen die live op NASA Select TV waren te zien, en de 2-regel elementen kwamen nauwkeurig overeen met de 2-regel elementen die later werden vrijgegeven door US Space Command voor een vergelijkbare epoch. In feite gebruikte Rockwell, gedurende de missie STS-56, in hun Mission Control Centre, 2-regel elementen die ik had gegenereerd met gebruik van VEC2TLE toen de USSPACECOM en NASA 2-regel elementen niet tijdig beschikbaar waren. Naast het eenvoudig omzetten van de vectors naar 2-regel elementen, het hoofddoel van het programma, kan VEC2TLE worden gebruikt met STSPLUS of andere bronnen van vectors om vorm te geven aan baan correcties en soortge- lijke manoeuvers. STSPLUS wordt gebruikt om een vector te genereren voor het midden punt van de ontbranding, de juiste delta snelheden (apart verkregen) en worden gevoegd bij de vector grootheden Xdot, Ydot, en Zdot, en nieuwe, 2-regel elementen worden gegenereerd met VEC2TLE. Meer complexe manoeuvers kunnen ook worden berekend of vorm gegeven, ofschoon deze ingewikkelde oefeningen niet worden aanbevolen voor beginners. Mijn dank aan Ken Ernandes voor het schrijven van VEC2TLE, voor het beschikbaar maken aan de satellieten volg gemeenschap, en voor zijn assis- tentie in het beoordelen van de precisie vector output gegevens van STSPLUS. Ook mijn dank aan Willie Musty (voor het leveren van de vectors) en aan Joel Runes (voor beoordeling en testing). Zoals met ieder ingewikkeld programma, is behoorlijk veel inspanning geleverd aan het schrijven, testen, en docu- menteren van het programma. Wanneer men VEC2TLE gebruikt, registeer a.u.b. Uw kopie, teneinde Ken en anderen te ondersteunen om verder te gaan met het schrijven van zulke nuttige software. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 39 WERKING VAN HET PROGRAMMA ------------------------- STSPLUS controleert automatisch de aanwezigheid van een VGA of EGA en zal in kleur uitkomen wanneer een van beide wordt gevonden, MITS de /M op- dracht optie is gebruikt om monochrome werking in te zetten. Wanneer echter STSPLUS in de EGA mode moet worden gebruikt met een VGA monitor, moet de /EGA optie worden gebruikt. In gevallen waar een monochrome monitor is aan- gesloten op een adapter die kleur simuleert met een grijsschaal, kan de /M optie worden weggelaten, maar verschillende delen van het scherm kunnen of kunnen niet zichtbaar zijn. De EGA mode wordt in het algemeen niet goed ge- emuleerd met VGA LCD schermen en de weergave kan worden samengeperst in ver- ticale richting of meerdere aftastlijnen worden herhaald. STSPLUS vertrouwt op Microsoft VBDOS BASIC Compiler om te bepalen of een bepaald monitor type aanwezig is of niet. Sommige video adapter kaarten die claimen VGA te zijn worden als zodanig niet herkend door BASIC en kun- nen daarom niet worden gebruikt in de hogere oplossing VGA weergave mode. Ook "clone" Hercules Grafische kaarten werken niet altijd goed. De /M optie is niet vereist voor HGC en CGA grafische werking, aange- zien deze adapters altijd hun "hoge oplossing" in monochroom leveren. Of- schoon kleuren CGA systemen een 3-kleuren mode hebben, is het beperkt aan- tal kleuren en de grove oplossing van 320x200 niet geschikt voor STSPLUS. Natuurlijk wordt het aanzien van het programma verhoogd door het gebruik van kleur. De verticale oplossing wordt ook ingesteld afhankelijk van het type adapter die wordt herkend. Microsoft ondersteunt helaas niet SVGA kaarten in hun VBDOS BASIC Compiler. Wanneer STSPLUS eenmaal gestart is, kan de weergave niet worden veranderd zonder weer uit het programma te gaan vanuit het Hoofdmenu met de ESC toets, dan het programma weer opnieuw star- ten met de gewenste opdracht opties. Het programma controleert de aanwezigheid van een coprocessor en zal die gebruiken wanneer aanwezig. Aangezien de berekeningen die nodig zijn voor het bepalen van de baan gegevens, zeer complex zijn, zal het gebruik van een coprocessor de snelheid aanmerkelijk verbeteren. Gebruikers zonder een coprocessor worden gewaarschuwd bij het starten van het programma dat de werking kan worden beperkt. SATELLIET IKONEN KEUZE ---------------------- STSPLUS kiest een intern ikoon of symbool om grafisch de satelliet te vertegenwoordigen, gebaseerd op de satelliet naam of NORAD nummer. Drie interne ikonen zijn beschikbaar in twee maten: voor satelliet namen die beginnen met de letters "STS", zal STSPLUS een ikoon gebruiken dat overeenkomt met het aanzicht van de Space Shuttle; voor het MIR Ruimte Station (NORAD nummer #16609) zal STSPLUS een speciaal ikoon gebruiken dat er uitziet als dat ruimte station; en voor alle andere missies zal STSPLUS een ikoon gebruiken overeenkomende met de Hubble Ruimte Telescoop. De stan- daard interne ikonen zijn 15x15 pixels en zijn voor de meeste toepassingen bruikbaar. Met de "/21" opdracht optie, zullen 21x21 pixels ikonen worden gekozen die meer geschikt zijn voor televisie en projectie weergave forma- ten. STSPLUS zoekt ook naar een bestand met de naam "#nnnnn.ICN", waarin "nnnnn" een 5 cijferig NORAD nummer is, en wanneer aanwezig, zal dat ikoon- bestand gebruiken voor de specifieke satelliet; bijvoorbeeld, het ikoon bestand "#16609.ICN" zal worden gebruikt in plaats van de interne ikonen voor het MIR Ruimte Station. Ikonen bestanden kunnen worden aangemaakt en veranderd met het programma STSICON, dat alleen bij de programma registra- tie beschikbaar is. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 40 KEUZE VAN KAART DATABASE ------------------------ STSPLUS leest de kaartcoordinaten van de betreffende kaart database bestanden. Kaart database bestanden worden automatisch gekozen afhankelijk van de ZOOM of MAG factor die in gebruik is. Het laagste kaart detail (we- reld of bol aanzichten), gebruiken ALTIJD de EARTH4 kaart database bestan- den; hogere detail kaarten zullen automatisch hogere detail kaart database bestanden kiezen (EARTH3 tot EARTH1), indien aanwezig. De EARTH3 kaart database bestanden zijn bij de programma registratie inbe- grepen; EARTH2 en EARTH1 kaart database bestanden zijn beschikbaar via post voor een addtionele bijdrage. Voor de meeste toepassingen zullen EARTH4 en EARTH3 kaart database bestanden voldoende zijn. De kaart coordinaten worden automatisch omgezet in scherm coordinaten voor het type monitor dat wordt herkend of opgegeven door een opdracht op- tie, de actuele projectie methode (rechthoekig of orthografisch), en de in- gestelde vergroting of zoom factor. Het gebruik van hoge vergroting kaarten met langzame computers kan resulteren in het continu opnieuw tekenen van scherm kaarten voor snel omlopende lage baan satellieten. STSORBIT PLUS TITEL SCHERM -------------------------- Program STSORBIT PLUS Space Shuttle and Satellite Orbit Simulation Version 9548 Current time: 19:01:32 PDT 02:01:32 UTC Current date: 15 APR 1995 16 APR 1995 Last Mission = Mir 2-Line Elements File = C:\STSPLUS\TLE431.TXT CPU Type = 80486DX+ or 80486SX NDP Type = 80486DX+ or 80487SX Display = VGA Color (C) Copyright David H. Ransom, Jr., 1989-1995 All rights reserved. Wanneer het eerste "huishoudelijke" werk is uitgevoerd, zal het Titel Scherm worden getoond voor 15 seconden voor normale programma werking en voor 3 seconden als de "/R" opdracht optie is gebruikt. Het Hoofdmenu, be- schreven in een volgend hoofdstuk, wordt dan getoond. Druk ENTER om direct naar het Hoofdmenu te gaan. Het Titel Scherm geeft de programma versie, momentele tijd en datum, laatste missie, en 2-regel elementen pad en bestandsnaam. Het geeft ook het type Central Processing Unit (CPU) en de Numeric Data Processor (NDP, of coprocessor), en het type monitor. Het programma herkend 8088, 80286, 80386 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 41 en 80486 processors en de bijbehorende coprocessor; wanneer de coprocessor niet aanwezig is of niet door een eenvoudige test komt, zal dit worden getoond met "(not installed)". Het programma herkent CGA, HGC, EGA en VGA weergave systemen; mits de "/M" opdracht optie is gebruikt om monochrome werking in te stellen, EGA en VGA systemen zullen altijd aangeven "Color". STSPLUS is zich "bewust" van programma RighTime van Tom Becker. Wan- neer RighTime actief is, zal het huidige versie nummer worden getoond; wanneer niet actief of herkend, zal geen mededeling worden getoond. STSPLUS is geconfigureerd om RighTime Versie 2.5+ te gebruiken, het werken met vo- rige versies kan onvoorspelbaar zijn en hoorbare alarms moeten in dat geval NIET worden uitgeschakeld. Zie het hoofdstuk "Nauwkeurige tijd en Personal Computer" voor een nadere discussie van RighTime en andere aspecten om de nauwkeurige DOS tijd te handhaven. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 42 MOGELIJKHEDEN VOOR HET VOLGEN VAN SATELLIETEN MET STSORBIT PLUS --------------------------------------------------------------- Het hoofddoel van STSPLUS is om grafisch de positie van de ruimte shuttle of satelliet weer te geven op een kaart van de wereld of een rele- vant deel van de wereld samen met de relevante tijd en numerieke gegevens. Twee kaart projecties en zes verschillende kaart weergaven zijn beschik- baar: Orthografisch, Wereld, Quadrant, Zoom, Lokatie, Volgstation, en Beweging van de Satelliet. Verschillende vergrotingen of zoom factors zijn beschikbaar in de meeste kaart modes. Zij worden hierna beschreven. Naast de kaart zelf worden een aantal interessante gegevens getoond. Sommige features zijn alleen beschikbaar in hogere oplossingen (EGA en VGA) om een warboel op het scherm te voorkomen. Andere features kunnen wor- den in of uitgeschakeld naar wens van de gebruiker. De hoofdstukken die volgen na de soorten kaarten verklaren deze diverse features. Orthografische Projectie Kaarten ------------------------------------ De orthografische projectie laat de aarde zien als een bol en vanaf een grote afstand (zonder perspectief) en is de laatste toevoeging aan de kaart projecties beschikbaar in STSPLUS. Deze projectie heeft het voordeel dat de kaart kan worden gecentreerd op ieder punt van de Aarde en kan een pool inhouden, speciaal geschikt voor satellieten met een hoge inclinatie baan. In tegenstelling tot de wereld kaart met rechthoekige projectie, kan alleen e e n halfrond kan worden gezien op een bepaalde tijd en het automa- tisch tekenen van de kaart is daarom altijd ingeschakeld. In verband met met de meer ingewikkelde berekeningen die nodig zijn om een kaart te gene- reren, zullen gebruikers van langzame computers merken dat de tekentijden in de orthografische modes onacceptabel lang zijn. (Een coprocessor zal de de kaart tekentijden verbeteren met bijna een factor 10!). Aarde Banen, speciaal voor banen met een hoge inclinatie, en de zon terminator, kunnen beter worden begrepen bij gebruik van deze projectie. De orthografische projectie geeft zichtbaarheids cirkels weer als echte cirkels bij het midden van de kaart. De eerste vergroting voor orthografische kaar- ten is 100% die de gehele globe als een halfrond weergeeft. Met gebruik van de PgUp en PgDn toetsen kan de vergroting worden gekozen van 100% tot 4000% (2000% als Level 1 kaarten niet aanwezig zijn). Iedere keer als de kaart wordt getekend, wordt het midden van de kaart zo- danig gekozen dat de satelliet voor de langst mogelijke tijd op de kaart blijft. Wanneer hoge vergrotings factoren worden gekozen en de computer is niet uitgevoerd met een coprocessor, is het mogelijk dat het tekenen van de kaart langer is dan de satelliet in zicht is; dit zal ertoe leiden dat de kaart onmiddellijk weer opnieuw wordt getekend. Het gebruikte kaart database bestand en de tijd nodig voor het tekenen van de kaart worden getoond aan de onderzijde van het data blok (bijv. "EARTH4" 10.91"). Omdat maar e e n halfrond wordt getoond (of een deel van een halfrond, wanneer de vergrotings factoren groter zijn dan 100%), is automatische kaart generatie ALTIJD ingeschakeld in orthografische modes. Bovendien zal de kaart opnieuw worden getekend iedere 2,5 uur, zelfs als de satelliet nooit de gebruikte kaart zal verlaten (zoals dit het geval is met geostationnaire satellieten). Gebruikers zonder coprocessor zullen merken dat het tekenen van de kaart in orthografische modes pijnlijk langzaam is. De enige oplos- sing is om een een nieuwe krachtiger computer te kopen of een coprocessor chip te installeren; dit zal de werking verbeteren met ongeveer een factor 10 en coprocessor chips zijn nu relatief goedkoop, dikwijls onder $100. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 43 De orthografische versie van de Bewegende Satelliet Kaart, ingescha- keld, met "M" wanneer de kaart op het scherm wordt getoond (ALLEEN EGA en VGA systemen) centreert de satelliet op de kaart en "beweegt" de kaart on- der de satelliet met gebruik van EGA grafische mode. De volgende kaart wordt buiten het scherm in het geheugen gestart, zodra de kaart compleet is en wordt getoond. Speciaal voor langzame computers is dit een aan te bevelen mode, omdat de kaart altijd op het scherm staat (wanneer eenmaal de eerste kaart is getekend) onafhankelijk van de tijd die nodig is om een kaart te tekenen. Als aantekening; de orthografische versie van de Bewegende Satelliet Kaart kan veel van de beelden nabootsen die te zien zijn op NASA Select TV gedurende een missie. STSPLUS kan echter een veel grote detail weergeven dan het NASA programma, speciaal wanneer de database bestanden Level 3 en Level 2 aanwezig zijn. Rachthoekige Projectie van Wereld Kaarten ----------------------------------------- De STSPLUS rechthoekige projectie (gelijk aan de Mercator projectie) aardebaan weergave begint met een kaart van de wereld gecentreerd op de nul Meridiaan en gaat van ongeveer +85 graden Noorderbreedte tot -85 graden Zuiderbreedte, met gebruik van een lineaire cylindrische projectie. Het weglaten van de 5 graden aan de beide polen geeft een beter detail van de gemiddelde breedten, waar alle space shuttles banen en veel andere satel- liet banen zijn geconcentreerd en voorkomt de sterke vervorming bij de po- len die inhaerent is aan de rechthoekige projectie. Aardebaan details dicht bij de polen zijn daarom opgeofferd aan een betere weergave van het belang- rijkste deel van typische banen. De verticale oplossing van de weergave wordt automatisch aangepast aan het type monitor systeem, van 200 lijnen (CGA) tot 480 lijnen (VGA). Twee wereldkaarten zijn beschikbaar: e e n ge- centreerd op de Nul Meridiaan (Greenwich), Engeland; en e e n gecentreerd op de Internationale Datum Meridiaan (180 graden lengte). Alle schermkaarten getekend door STSPLUS gebruiken een vector database afkomstig van de Micro World Database II. De complete kaart van de wereld zoals hier gebruikt, kunnen tot ongeveer 470.000 sets vector coordinaten bevatten die kustlijnen, eilanden, meren, en belangrijke rivieren beschrij- ven, wanneer het hoogste detail (Level 1) kaart database wordt gebruikt. Het drukken van de toetsen "W" of "O" zal de weergave omschakelen naar de wereldkaart. Wanneer automatische kaart generering in ingeschakeld, zal STSPLUS de kaart kiezen die het dichtst bij de satelliet op de kaart cen- treerd. Wanneer automatische kaart generering is uitgeschakeld zal drukken van toetsen "W" of "O" omschakelen tussen de twee kaarten. Wanneer automa- tische kaart generering is ingeschakeld, zal de letter "A" in de rechter bovenhoek van het scherm verschijnen. Rachthoekige Projectie van Quadrant Kaarten ------------------------------------------- Het originele STSORBIT programma gebruikte een gedigitaliseerde kaart van de wereld afkomstig van een EGA weergave. Als gevolg van de EGA bron, werden grenzen soms wat onderbroken op een VGA monitoren en de weergave op een CGA was soms moeilijk te lezen. STSPLUS gebruikt een vectorkaart teken methode die zich automatisch aanpast aan het type monitor en de schaal van de kaart. De gehele wereld kaart (hierboven) is aardig gelijk aan de origi- nele weergave. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 44 Sommige geografische details zijn echter nog moeilijk te onderscheiden zelf op een VGA monitor. STSPLUS bevat twaalf quadrant kaarten, die ieder een kwart van de aard oppervlakte afdekken en die een rechthoekige projec- tie gebruiken. Zij zijn genummerd 1 tot 12 en worden gecentreerd op de we- reldkaart ruwweg volgens de volgende illustraties: 0 180 +---------------------------+ +---------------------------+ | | | | | | | 1 4 7 | | 7 10 1 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 2 5 8 | | 8 11 2 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 3 6 9 | | 9 12 3 | | | | | | | +---------------------------+ +---------------------------+ De middelste vertikale quadranten in de linker illustratie, 4 t/m 6, zijn gecentreerd op de nul meridiaan (Greenwich, Engeland). De middelste verti- cale quadranten in de rechter illustratie, 10 t/m 12, zijn gecentreerd op de internationale datum lijn op 180/-180 graden. De middelste horizontale quadranten, 2, 5, 8 en 11, zijn gecentreerd op de evenaar. Ieder individuele quadrant kaart kan worden gekozen door het drukken de bijbehorende cijfertoets "1" t/m "9"; gebruik de toetsen "!", "@" en "#" om respectievelijk de quadranten 10, 11 en 12 te kiezen. Het drukken van een van deze toetsen voor individuele quadranten kaarten, zal automatische kaart generatie, wanneer ingeschakeld (aangegeven door de letter "A" in de rechterbovenhoek van het scherm), uitschakelen. Het drukken van "Q" zal STSPLUS in staat stellen het meest geschikte quadrant te kiezen voor de momentele positie van de satelliet. Rechthoekige Projectie van Zoom Kaarten --------------------------------------- Alhoewel ik tevreden was met de verbeterde kaarten die de Qudrant Mode gebruiken, bevatten de database bestanden veel meer informaties dan effectief in deze mode worden getoond. De volgende logische stap was om de ZOOM feature toe te voegen, kaarten die een groter detail gaven en maar 30 graden omspanden over het scherm, zes maal beter dan de 180 graden qua- drant kaarten. Dit benadert de praktische grens van de database bestanden. In verband met het kleinere afgedekte gebied, werd een andere benadering gebruikt voor de keuze van de kaarten. Er zouden eenvoudig te veel ver- schillende mogelijkheden zijn voor handmatige keuze, zodat een volledige automatische Zoom Mode werd ingevoerd die het optimale kaart middelpunt berekent, gebaseerd op de momentele positie van de satelliet. Druk toets "Z" om de Zoom Mode in te schakelen. De eerste kaartbreedte is 75 graden; gebruik PgUp om de kaart te verbreden (tot 180 graden) of PgDn om de kaart te versmallen (terug tot 30 graden). De Home toets zal altijd weer 75 graden breedte kiezen en de End toets zal naar het vorige gezichts- veld terugkeren. De breedte van de kaart wordt aangegeven in de rechter bo- venhoek van de kaart weergave. Druk de TAB toets om de automatische kaart- Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 45 generatie in of uit te schakelen (de kaart zal altijd opnieuw worden gete- kend). Wanneer automatische kaart generatie is ingeschakeld, zal de letter "A" in de rechter bovenhoek van het scherm verschijnen, naast de kaart breedte of gezichtsveld. Zoom gezichtsvelden keuzen zijn 30, 45, 60, 75, 90, 120 en 180 graden. Lokatie Kaarten met Isocontouren -------------------------------- Op algemeen verzoek, speciaal van de radio amateur gemeenschap, heb ik de Lokatie Kaart met Isocontouren toegevoegd. (Isocontouren is een uitdruk- king van Rob Matson voor zijn Skymap programma en waarvoor hij de code ge- gegeven heeft die ik heb toegepast in STSPLUS). Druk de "L" toets wanneer de kaart wordt getoond, om deze weergave te kiezen. De kaart zal worden getekend met de bestaande vergroting/zoom factor en gecentreerd op de loka- tie van de gebruiker. De bekende zichtbaarheids cirkel zal worden getekend en binnen die "cirkel" zijn zeven isocontouren die de zichthoeken vertegen- woordigen van 10 tot en met 70 graden in stappen van 10 graden (vijf graden stappen bij maximum vergrotings factors). De projectie, orthografisch of rechthoekig, gebruikt voor de Lokatie Kaart, is de projectie die gebruikt werd toen de "L" toets werd gedrukt. De rest van de Lokatie Kaart bevat de gebruikelijke features. Wanneer een tweede lokatie is opgegeven (gebruik F10+F2 vanuit het Hoofdmenu), zal drukken van de "L" toets, wanneer de kaart al is weergege- ven, schakelen tussen de primaire en de secundaire lokatie. De gegevens be- trekking hebbende op Uw lokatie (Lokatie, Hoogte, Azimuth, enz.), worden berekend voor de aangegeven lokatie. Wanneer geen secundaire lokatie is op- gegeven, zal drukken van toets "L", als de Lokatie Kaart wordt getoond, geen effect hebben. Het belangrijkste voordeel van de Lokatie Kaart is, natuurlijk, de contouren,lijnen van gelijke zichthoogte (enige afbuiging bij de horizon is niet in rekening is genomen) vanuit de gebruiker's eigen lokatie. De gebruiker kan onmiddellijk zien wanneer momentele of toekomstige passa- ges "goed" zullen zijn en welke maximum zichthoek van de satelliet kan wor- den verwacht. Radioamateur enthousiasten die moeten weten wanneer een pas- sage zal verschijnen boven een bepaald hoogte niveau, zeg 20 graden, heb- ben die informatie nu zichtbaar beschikbaar. Aangezien deze kaart mode de ZOOM kaart algorithmen gebruikt, zijn de gebruikelijke zoom kaart features (PgUp, PgDn, Home, End) actief. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 46 Volgstation Kaarten met Isocontouren -------------------------------------- De Volgstation Kaarten met Isocontouren zijn gelijk aan de Lokatie Kaarten met uitzondering dat deze het actuele TRACKING STATION bestand ge- bruiken in plaats van de gebruiker(s) lokatie. Deze feature werd ingevoerd op verzoek van het personeel dat werkte aan de STS-49 Intelsat Reboost Mission. STSPLUS werd operationeel gebruikt door INTELSAT gedurende deze missie op hun Launch Control Centre bij Washington, DC, en op hun vijf grond volgstations rondom de wereld. Ik heb een brief van ze ontvangen om mij te bedanken voor het gebruik van het programma, zeggende dat het "es- sentieel was voor het succes van de missie" Het drukken van toets "T" zal deze kaart mode selecteren. STSPLUS bere- kent welke van de beschikbare volgstations het dichtst bij de momentele positie van de satelliet is, en centreert dat station op het scherm. Dit wordt berekend door het verschil te bepalen van de hoek tussen het sub- satelliet punt en ieder volgstation. Dit betekent echter, dat afhankelijk van de Zoom factor die is ingesteld, de satelliet wel of niet op het scherm zichtbaar zal zijn. Bijvoorbeeld, wanneer het sub-satelliet punt in Zuid- Amerika is en het enige volgstation in het Westelijk Halfrond is in de Verenigde Staten, kan de satelliet niet worden gezien bij een smal ge- zichtsveld. De "volgstations" kunnen iedere lokatie zijn die de gebruiker kiest, en in het actuele TRACKING STATION bestand aanwezig zijn. Meerdere ver- schillende volgstations bestanden worden normaal bij de STSPLUS distribu- tie gevoegd en zijn beschreven in het hoofdstuk "NASA Ground Tracking Sta- tions" hierna. Gebruik functie toets F7 vanuit het Hoofdmenu om het gewen- ste bestand te kiezen. Volgstation bestanden worden herkend aan de toevoe- ging ".TRK" en kunnen maximum 50 lokaties bevatten; wanneer het actuele Volgstation bestand meer dan 50 opgaven bevat, zullen alleen de eerste 50 worden gebruikt. STSPLUS bevat een interne lijst van NASA volgstations die zullen worden gebruikt als het actuele volgstation niet kan worden gevon- den. Het bestand is standaard ASCII (komma afgebakend) met plaats namen en afkortingen afgebakend met aanhalingstekens. Het volgende formaat wordt ge- bruikt voor alle Volgstation (".TRK") bestanden: "Maui, Hawaii",-156.7,20.9,396,"HAW" ------+----- ---+-- --+- -+- -+- | | | | | | | | | +--- Drie Letter Afkorting | | | | | | | +-------- Hoogte in meters | | | | | +------------ Breedte in graden | | | +------------------ Lengte in graden | +----------------------------- Stationsnaam Let op dat de Stationsnaam is beperkt tot 20 karakters en Stations afkor- tingen tot 3 karakters. Namen of afkortingen langer dan het maximum, worden afgekapt. Kaarten die in deze mode worden getoond gebruiken de actuele kaart pro- jectie. Aangezien deze kaart mode de ZOOM kaart algoritmhmen gebruikt, kun- nen de gebruikelijke zoom kaart features (PgUp, PgDn, Home, End) om het ge- zichtsveld in te stellen (zoom of vergroting) gebruikt worden. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 47 Lokatie en Features Namen ------------------------ Te beginnen met Versie 9240, kan STSPLUS namen toevoegen voor loka- ties en features op alle kaarten. Schakel de lokatie en features uit of in met de toetsen F10+F3+F9 vanuit het hoofdmenu. Initieel verwacht STSPLUS de geografische lokatie en features gegevens in het bestand STSPLUS.LOC. Wanneer een eigen .LOC bestand is aangemaakt of het bestand staat niet in de actuele directory, gebruik dan F7 vanuit het Hoofdmenu om een alterna- tief bestand en/of pad aan te geven. Het meegeleverde bestand bevat 350+ lokaties (steden) en features (oceanen en zeeen), hun coordinaten en be- paalde informatie die voor het programma nodig is. Het bestand is stan- daard ASCII (komma afgebakend) met de plaatsnamen tussen dubbele aanha- lingstekens. Hieronder volgt een typische gegevens regel uit het bestand: "London",-.1167,51.5,7,100 ---+-- ---+-- --+- + -+- | | | | | | | | | +--- Minimum weergave vergroting | | | | | | | +------ Kleur weergave aanduiding (1 to 15) | | | | | +--------- Breedte in graden | | | +--------------- Lengte in graden | +----------------------- Lokatie of feature benaming De benaming zal worden getoond als de actuele vergroting gelijk of groter is dan de minimum vergrotings waarde die is opgegeven voor die naam. Alle naam aanduidingen worden in hoofdletters omgezet; vermijd het gebruik van speciale tekens, anders dan de punt ("."), liggend streepje ("-"), of de komma (","). De minimum vergotings factoren in het bestand STSPLUS.LOC zijn zorgvul- dig gekozen zodat geen warboel op het scherm ontstaat bij een gegeven ver- groting en de lokaties of features namen, dichtbij elkaar, niet overlappen. Enige voorzichtigheid is vereist bij het toevoegen van nieuwe lokaties, ten- einde dit probleem te voorkomen! Wanneer men de eigen lokaties en/of fea- tures wil toevoegen, gebruik het meegeleverde als een leidraad en voorbeeld voor de eigen veranderingen. Gebruik een standaard ASCII editor; wordproces- sors moeten de "non-document" mode gebruiken. Vergrotingen worden automatisch berekend en hebben een bereik van 50% tot 4000%, afhankelijk van de kaart mode die wordt gebruikt. In de ortho- grafische kaart mode wordt de vergrotingsfactor getoond met "MAG". In recht- hoekige kaart modes is de getoonde ZOOM factor ongeveer gelijk aan het ge- zichstveld en kan worden omgezet in een vergrotingsfactor volgens de volgen- de tabel: ZOOM MAG ----------- 360 50 Wereld kaarten 180 100 Quadrant en Zoom kaarten 120 150 ) 90 200 ) 75 240 ) Zoom kaarten 60 300 ) 45 400 ) Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 48 30 600 ) De "kleur" is een getal van 1 tot 15 volgens de volgende tabel: Zwart = 0 Grijs = 8 Blauw = 1 LtBlauw = 9 Groen = 2 LtGroen = 10 Cyaan = 3 LtCyaan = 11 Rood = 4 LtRood = 12 Magenta = 5 LtMagenta = 13 Bruin = 6 Geel = 14 Wit = 7 LtWit = 15 De kleur zwart wordt genegeerd en is alleen ter completering getoond. Wan- neer de kleur een negatief getal is, zal de kleine cirkel die de lokatie aangeeft NIET worden aangegevn en de naam zal worden getoond, gecentreerd op de gespecificeerde coordinaten. Als dus een gebergte, meer of rivier, een naam moet krijgen, zal men de kleur negatief willen zetten. De breedten en lengten zijn uitgedrukt in graden en decimale graden; Westelijke lengten en Zuidelijke breedten moeten negatief zijn. Let op dat veel atlassen een getal geven zoals "24.45" dat werkelijk betekent 24 gra- den en 45 minuten (NIET 24,45 graden!) en moet worden opgegeven als "24.75" (24 + 45/60). Wanneer meer regel benamingen worden gebruikt (zie het be- stand STSPLUS.LOC voor voorbeelden), moeten benamingen ongeveer een breed- tegraad uit elkaar staan voor weergave op een vergrotingsfactor van 100%, minder voor hogere vergrotingen. Alle namen worden automatisch gecentreerd met betrekking tot de lengtegraad. BELANGRIJKE OPMERKING: Het programma doet geen fouten controle op de inhoud van het lokatie en features bestand. Vermijd het gebruik van leestekens, anders dan de punt of komma. Wees er zeker van een eenvoudige ASCII editor te gebruiken of gebruik de wordprocessor in de "Non-Document" mode, wanneer het lokatie en features bestand moet worden gewijzigd. Verkeerde karakters worden vervangen door een spatie. Zeer vreemde resultaten kunnen ontstaan wanneer de verkeerde gegevens aanwezig zijn of het verkeerde aantal items in een regel! Grote Klok Opties ----------------- In rechthoekige kaart projecties, gaat STSPLUS initieel naar een stand- daard beeldscherm met een tekst blok in de onderste vijf lijnen van het scherm; drie verschillende tijden zijn te zien linksonder op het scherm: Launch/Epoch datum en tijd, UTC datum en tijd, en lokale datum en tijd. Drukken van Functie toets F2, als de kaart wordt getoond, schakelt tussen de eerste mode en de drie Grote Klok modes: UTC datum en tijd, lokale datum en tijd, en MET/T+Epcoh. In verband met de ruimte beperkingen van het scherm, zijn Grote Klok opties NIET beschikbaar in de orthografische projecties. Voor EGA en VGA gebruikers is een extra opdracht optie beschikbaar, "/CLK", die het aantal lijnen per scherm veranderd van respectievelijk 43 naar 60 lijnen voor rechthoekige projecties. De grote klokken worden dan beneden de standaard gegevens geplaatst in plaats van een deel van de gegevens ruimte te vervangen. In orthografische modes, (ALLEEN VGA monitoren), zal F2 de tijd aange- ven aan de onderzijde van het gegevens blok aan de rechterzijde van het scherm. Let op dat voor alle vergrotings faktoren boven 100%, de tijd wordt Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 49 beperkt tot uren en minuten in verband met ruimte beperkingen. Bewegende Satellieten Kaarten ----------------------------- Het is soms leerzaam en interessant om de aardebaan te zien vanuit het gezichtsveld van de satelliet. De Satelliet Motion Map, ALLEEN beschik- baar met EGA en VGA monitoren, centreert de satelliet op het scherm en te- kent de kaart overeenkomstig. In tegenstelling met alle andere kaart weer- gaven, maakt deze mode gebruik van de dual-page mogelijkheid van EGA en VGA (in EGA emulatie mode) weergave; de actuele kaart wordt altijd weerge- geven en de nieuwe kaart wordt "buiten het scherm" getekend en bijgewerkt zo vaak als de capaciteit van de processor dit mogelijk maakt. Voor VGA ge- bruikers wordt de verticale oplossing van 400 lijnen gereduceerd tot 280 lijnen (rechthoekige projectie) en van 480 tot 350 lijnen (orthografische projectie). Gebruikers van langzame computers zullen deze weergave verkiezen, want wanneer de kaart voor de eerste keer is getekend (hoe lang dit ook mag du- ren), zal altijd een complete kaart worden getoond. Dit is speciaal het ge- val bij hogere zoom en vergrotings factoren, wanneer de kaart meer frequent wordt getoond. De Bewegende Satelliet Kaart wordt ingeschakeld door de toets "M" wanneer de kaart is getoond. De Bewegende Kaart zal wordt getoond met gebruik van dezelfde projectie die reeds in gebruik was, rechthoekig (scha- kelt automatisch naar zoom) of orthografisch. Wanneer naar deze kaart mode wordt geschakeld, zal de mededeling Switching to EGA Dual-Page Mode ... worden getoond op het scherm terwijl de actuele kaart buiten het scherm wordt getekend. Daarna wordt de kaart buiten het scherm getekend en zal de gebruikelijke tijd nodig hebben terwijl intussen het scherm onveranderd blijft. (Mijn 386DX systemen updaten iedere 10 seconden, maar mijn 286 sys- temen kunnen niet sneller dan 20 of 30 seconden-- en toch hebben zij alle- maal een coprocessor!) De volgende toetsen zijn actief wanneer de bewegende satelliet kaart wordt getoond: Home Zoom=75 (rechth) of Mag=100 (ortho) End Keer terug naar laatste zoom/mag PgDn Verklein het gezichtsveld (zoom in) PgUp Vergroot het gezichtsveld (zoom out) M Keer terug naar normale kaart mode (rechth or ortho) ENTER Keer terug naar Hoofdmenu Satelliet Positie en Baan Projecties ------------------------------------ De focus van de scherm weergave, en de reden voor Programma STSPLUS, is om de positie van het ruimte vaartuig of satelliet te laten zien. Voor de space shuttle (aangenomen dat de missie naam begint met de let- ters STS), wordt een ikoon gekozen dat overeenkomt met het ruimteschip. Ook voor het MIR ruimtestation wordt een speciaal intern ikoon gebruikt. Voor alle andere satellieten is een ikoon gekozen dat overeenkomt met de Hubble Ruimte Telescoop. Zie het hoofdstuk Keuze van Satelliet Ikoon, voor meer informatie. In alle gevallen wordt het ikoon getoond in de volgende kleuren (alleen EGA en VGA monitoren) Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 50 Satelliet is verlicht door zon Helder Wit Satelliet is in halfschaduw Geel Satelliet is in weerkaatst zonlicht Rood Satellite is in slagschaduw Vaal Wit Verder worden speciale karakters ("*", "+", of "-") getoond aan de rechter- zijde van "Orbit #", wanneer de satelliet verlicht is door de zon of in de halfschaduw is; dit zal gebruikers van monochrome monitoren helpen wanneer kleuren niet kunnen worden onderscheiden. Voor betere zichtbaarheid zal het satelliet symbool normaal "flikkeren" op CGA monitoren; het symbool kan men laten flikkeren op ieder systeem, wanneer gewenst, door de "B" toets te drukken wanneer de aardebaan wordt getoond. Let op dat op zeer langzame computers het flikkeren onregelmatig kan zijn, wanneer de meeste tijd wordt gebruikt voor het maken van berekeningen. Het zien van het ruimtevaartuig of satelliet op de kaart geeft infor- matie over zijn momentele positie. Voor het plannen en bekijken van satel- lieten, berekent STSPLUS de verwachte aardebaan voor ongeveer 3 uren in de toekomst en het afgelopen half uur. De aardebaan kan worden getoond als een serie licht groene punten (toekomstige baan) of licht rode punten (afgelopen baan), een getrokken licht groene lijn, of als een getrokken licht groene lijn met gele punten (toekomstige baan) en licht rode punten (afgelopen baan). De punten worden weergegeven met 1 minuut intervallen. Om de gewenste aardebaan te kiezen, druk Functie toets F10 en dan Functie toets F5 tot de gewenste mode wordt weergegeven; de beschikbare keuzen zijn: OFF, DOTS, LINE, en BOTH. Voor satellieten in hoge banen, kan de aardebaan als een getrokken lijn verschijnen wanneer de punten zeer dicht op elkaar zitten. In tegen- stelling tot vorige versies van STSPLUS, is de aardebaan niet bijgewerkt (uitgezonderd het opnieuw kleuren van de punten voor afgelopen baan). Wan- neer automatisch kaart generatie is uitgeschakeld, zal de kaart automatisch worden getekend iedere 2,5 uur. Satelliet Zichtbaarheid ----------------------- Satelliet zichtbaarheid, of de mogelijkheid om de satelliet met het blote oog (of met een verrekijker) te zien, trekt de beginner en de expert aan. Het kan een grote sensatie zijn om de Space Shuttle of het MIR ruimte station aan een kind of vriend aan te wijzen, wanneer deze zich langs de he- mel beweegt, waar en wanneer voorspelt. Helaas is dit voorspellen van zicht- baarheid meer ingewikkeld dan de "eenvoudige" baan mechanica en trigonome- trie; hoogte van het ruimtevaartuig, positie, fysieke geometrie, weerkaat- sing en stand met betrekking tot de waarnemer en de zon, evenals de helder- heid van de lokale atmosfeer en het weer, dragen allen bij of een satelliet ook werkelijk kan worden gezien of niet. Sommige van deze factoren liggen buiten de mogelijkheden van een programma zoals STSPLUS. Wat gedaan kan wor- den is de voorwaarden aangeven waaronder een bepaalde satelliet visueel zichtbaar KAN zijn. STSPLUS schat waarnemer zichtbaarheid in door te bere- kenen dat: a) De satelliet tenminste gedeeltelijk verlicht is door de Zon; b) De Zon 1,7 graden of meer beneden de horizon van de waarnemer is zodat de waarnemer tenminste in gedeeltelijke duisternis is; en Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 51 c) De satelliet binnen de lokale cirkel van zichtbaarheid van de waarnemer is en meer dan 4 graden boven de horizon. Wanneer aan al deze voorwaarden wordt voldaan, antwoord STSPLUS met het woord "VIS" in het informatie blok naast de baan inclinatie. De onzeker- heden die boven zijn genoemd, moeten hieraan worden toegevoegd. Naar eigen ervaring zijn de beste satelliet waarnemingen mogelijk wanneer ik tussen de satelliet en zon was, zodat platte oppervlakken, zoals zonnepanelen in staat zijn de zonlicht te reflecteren. Alhoewel STSPLUS de zichtbaarheids berekeningen maakt voor iedere sa- telliet, zijn als algemene regel alleen de satellieten in lage banen, zeg onder de 1000 km (600 mijlen) hoogte, zichtbaar voor het naakte oog. Verre- kijkers kunnen dat bereik wat uitbreiden. Satellieten in zeer hoge of geo- stationnaire banen kunnen alleen worden gezien met precisie optische of ra- dar instrumenten. Tenslotte nogmaals, de 2-regel elementen moeten up to date zijn voor betrouwbare verwachtingen. ************** * OPMERKING * ************** SATELLIETEN ZICHTBAARHEID IS ALLEEN ACTIEF ALS DE ZON- FEATURES ZIJN UITGESCHAKELD MET F10+F3+F8. Gebruikers's Cirkel van Zichtbaarheid ------------------------------------- Gecentreerd rond de geografische lokatie van de gebruiker, en gemar- keerd door een kleine cirkel, is een magenta cirkel, die ongeveer de kijk- richting voor de actuele missie aangeeft. Voor rechthoekige projecties, verschijnt de "cirkel" op het scherm als een cirkel bij de evenaar en als een vervormde cirkel op hogere breedten. In regios nabij de polen, krijgt de cirkel een zeer vreemde vorm. De vorm is geheel het gevolg van de kaart projectie; wanneer de orthografische projectie wordt gebruikt, verschijnt het als een echte cirkel nabij het midden van het kaart. De straal van deze cirkel van zichtbaarheid wordt voor iedere satelliet berekend, gebaseerd op zijn hoogte op het moment dat de kaart voor het eerst werd getekend en de hoogte van de lokatie van de waarnemer boven gemiddeld zeeniveau en corres- pondeert met de "kijkrichting" zichtbaarheid voor die satelliet. Wanneer een tweede lokatie werd gekozen met F10+F2, zal een tweede zichtbaarheids- cirkel ook voor die lokatie worden getekend. Wanneer hoorbare alarms zijn ingeschakeld (F10+F8 vanuit het Hoofdme- nu), wordt een signaal gegeven 2 minuten voor de satelliet de cirkel van zichtbaarheid binnenkomt en opnieuw 30 seconden voor de satelliet de cirkel van zichtbaarheid weer verlaat. Zowel de primaire als secundaire lokatie worden bewaakt, met verschillende tonen voor iedere lokatie. Een "up-down" volgorde van tonen wordt gebruikt voor het binnenkomen van de satelliet in de cirkels en een serie van tonen voor het verlaten van de cirkels. Wanneer een satelliet binnen de cirkel is, direct visueel, moeten ra- dio of radar communicatie met de satelliet mogelijk zijn. Werkelijke zicht- baarheid hangt natuurlijk af of de satelliet boven de horizon van de waar- nemer is. Zeer belangrijk is de zon naar satelliet naar waarnemer geometrie; de satelliet moet in het zonlicht zijn en de waarnemer in het donker voor een redelijke zichtbaarheid. Even belangrijk zijn de afmetingen en de vorm van de satelliet zelf; een grote helder-metalen satelliet met enorm grote zonnepanelen reflecteert veel meer zonlicht dan een donkere kleine satelliet. Naast satellieten zelf, zijn veel booster raketten en andere "onderdelen" in Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 52 een baan om de aarde. Aangezien zij niet positie gestabiliseerd zijn, zijn booster raketten dikwijls aan het tuimelen en kunnen daarom als flitsen ver- schijnen als zij overkomen. Voor de Space Shuttle en de meeste andere satellieten met bijna cir- culaire banen, zijn de zichtbaarheid cirkel berekeningen redelijk nauwkeu- rig; echter de positie van de zon en de atmosferische afbuiging zijn niet meegenomen, alleen of de satelliet wel of niet in de kijkrichting van het waarnemende station is. Voor sterk elliptische banen zal echter de nauwkeu- righeid aanmerkelijk afnemen, aangezien de straal van de zichtbaarheids- cirkel dramatisch verandert, afhankelijk of de satelliet dichtbij apogee of perigee is op het moment dat de berekening werd gemaakt en de periode van de baan. Tijdens een enkele omloop kan de hoogte van zo'n satelliet met dui- zenden kilometers veranderen. Satelliet "DE 1", meestal in het TLEnnn.TXT 2-regel element bestand, is in een sterk elliptische baan met lange perioden en illustreert het probleem. Ruimtevaartuig Cirkel van Zichtbaarheid --------------------------------------- De cirkel van zichtbaarheid vanuit het ruimtevaartuig wordt dynamisch berekend gebruik makende van dezelfde algorithmen als voor de waarnemer's cirkel van zichtbaarheid. Evenals de gebruiker's cirkel, kan de ruimtevaar- tuig cirkel op rechthoekige projecties verschijnen in een vreemde vorm, door de schaal factoren gebruikt bij de kaart projectie. Het verschil is dat de ruimtevaartuig cirkel met het ruimtevaartuig meebeweegt en illustreert het gebied dat ongeveer zichtbaar is vanuit het ruimtevaartuig op ieder moment. De cirkel wordt iedere 10 seconden bijgewerkt (of zo vaak als de processor dit toelaat.) Vergelijkingen met gebruik van een VGA monitor gedurende de STS-35/ASTRO-1 Missie in December 1990, bevestigen dat de getoonde cirkel behoorlijk gelijk is aan die van de speciale grafische weergave die af en toe zien zijn op NASA Select Television, evenals het werkelijke gezicht op de horizon door de televisie cameras vanuit de laadruimte. ZON en Zon-features --------------------- Verschillende observatie soorten, speciaal aarde observaties, vereisen vaak dat het onderwerp of terrein in het zonlicht is. De werking van zonne- panelen en bepaalde andere instrumenten aan boord van een ruimtevaartuig is afhankelijk of de Zon zichtbaar is of niet. Ook is het meestal onmogelijk een ruimtevaartuig optisch te zien, wanneer dit niet in het zonlicht is. De Zon terminator is een serie van gele punten op het scherm die de lijn aange- ven waar het middelpunt van de Zon op de waarnemers's horizon ligt, voor ge- middeld zeeniveau. Hoewel een snelle blik op de klok voldoende is om te be- palen welke kant van de terminatorlijn in zonlicht is en welke in het don- ker, geven EGA en VGA systemen de Zon ook weer als een kleine gele cirkel. De terminator die wordt getoond door STSPLUS wordt soms verward met een lijn die zonsopgang en zonsondergang aangeeft. Door twee factoren is de terminator slechts een benadering: ten eerste, de terminator is gebaseerd op het middelpunt van de Zon, terwijl werkelijke zonsopgang en zonsondergang wordt wordt berekend door gebruik te maken van de bovenste rand van de Zon; en ten tweede, de terminator is berekend op gemiddeld zeeniveau en niet op een bepaalde lokatie. Die twee factoren gecombineerd kunnen verschillen opleveren tot 10 minuten, wanneer de tijden worden vergeleken met gepubli- ceerde waarden of die welke berekend zijn door mijn programma ASTROCLK, Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 53 waarbij zonsopgang eerder is en zonsondergang later. De Zon en zon-features worden in- en uitgeschakeld door F10+F3+F8 vanuit het Hoofdmenu. Aangezien die features, speciaal de terminator, wat reken- en tekentijd nodig hebben, zullen gebruikers van langzame computers deze features willen uitschakelen voor snellere scherm updates. De volgen- de features zijn beschikbaar: Zon: Een gele cirkel wordt getekend op het sub-solar punt, de geografische coordinaten direct beneden de actuele positie van de Zon. De positie van de Zon wordt herberekend iedere 10 seconden en de weergave wordt bijgewerkt iedere 60 secon- den (Niet op CGA en HCC monitoren) Terminator: Een gestippelde gele lijn wordt geschreven voor de zon ter- minator, het punt op Aarde waar het middelpunt van de Zon op de horizon ligt. De terminator is gedeeltelijk updated iedere 10 seconden en geheel updated iedere 60 seconden. De terminator wordt getoond voor gemiddeld zeeniveau en houdt GEEN rekening met de niet sferische vorm van de Aarde. Belichting: De actuele ruimtevaartuig belichting wordt getoond met een kleur voor het satelliet ikoon en in het gegevens blok (rechts van "Orbit #;") met de volgende symbolen en kleuren: * Helder Wit Vol zonlicht + Geel Gedeeltelijk zonlicht (halfschaduw) - Licht rood Teruggekaatst zonlicht Wit Volle schaduw (schaduw), geen symbool Let op dat Geel en Licht Rood als Helder Wit en grijswaarden zullen verschijnen op monochrome monitoren. Zon belichtings condities worden iedere seconde bijgewerkt of zo snel mogelijk als de processor dit toestaat. Om vertra- gingen door de berekeningen te verminderen gedurende het plotten van de aardebaan, zijn de gebeurtenis tijden voor baan zonsopgang en ondergang benaderd. De dynamische belich- tings berekeningen, gebruikt voor de kleur van het ruimte- vaartuig, zijn meer nauwkeurig. Typische fouten als gevolg van vereenvoudigde algorithmen zijn in de grootte orde van 10 seconden. Zon Timer: Wanneer de gebeurtenis timers ingeschakeld zijn, worden de baan zonsondergang (AOS) en zonsondergang (LOS) getoond. Een blanke AOS of LOS timer geeft aan dat de gebeurtenis niet zal plaats vinden in de volgende vier uren. Een ster ("*") aan de linkerkant van "SUN" geeft aan dat de satel- liet in de zon is: AOS LOS *SUN 73:20 37:40 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 54 TDRS en Actuele Tijd Satellieten Features ----------------------------------------- TDRS en Actuele Tijd Satelliet Features zijn alleen beschikbaar op EGA en VGA monitoren. Deze features maken het mogelijk tot 32 extra satel- lieten te volgen in actuele tijd. De te volgen satellieten worden door de gebruiker aangeduid als "static" (geosynchroon of geostationnair) en "real time" (satellieten waarvan het sub-satelliet punt aanmerkelijk veranderd in de tijd). Statische satellieten worden alleen geplot als de kaart op- nieuw wordt getekend; actuele tijd satellieten worden iedere seconde bij- gewerkt met 386/387 of betere computers, iedere 10 seconden voor oudere computers, of zo vaak de processor de vereiste berekeningen kan complete- ren. Wanneer X10 of X60 wordt gebruikt, zal de update gebeuren met het weergave tempo (10 of 60 seconden). Wanneer TDRS en Actuele Tijd Satellieten zijn ingeschakeld (F10+F3+ F2), zijn alle TDRS satellieten (Tracking en Data Relay Satellites), ge- bruikt voor de meeste communicaties naar en van de Space Shuttle, de Hubble Ruimte Telescoop en alle andere actieve ruimtevaartuigen, te zien als een punt binnen een kleine cirkel bij de evenaar (vooropgesteld dat zij zijn inbegrepen in de actuele TDRS en Real Time Satelliet Configuratie). Ge- bruik F6 vanuit het Hoofdmenu om deze configuratie te tonen of te verande- ren. Zie het hoofdstuk over Funktie toets F6 voor een complete beschrij- ving van Statische en Real Time Satellieten. Vanaf Augustus 1993 zijn er vijf TDRS satellieten in een geosynchrone baan. De primaire satellieten bestaan uit TDRS Oost ("TDRS 3") op ongeveer 41 graden West en de TDRS West Cluster, bestaande uit twee satellieten, TDRS West ("TDRS 4") en TDRS Reserve ("TDRS 1"). op respectievelijk onge- veer 174 en 170 graden West. De TDRS Reserve satelliet is gedeeltelijk mislukt maar wordt af en toe als back-up gebruikt; die satelliet heeft ook weinig brandstof en wordt toegestaan behoorlijk af te wijken met een incli- natie van ongeveer 7 graden. "TDRS 2" is ook gedeeltijk mislukt en is mo- menteel geparkeerd op ongeveer 62 graden West en wordt gebruikt voor het naar de aarde sturen van gegevens van GRO, het Gamma Straling Observatorium waarvan de taperecorders defect zijn. "TDRS 5" is de meest recent gelan- ceerde satelliet, is volledig operationeel, en is geparkeerd op ongeveer 138 graden West als een in-baan reserve. Gebruikers moeten de actuele posi- ties van de TDRS satellieten controleren aangezien zij regelmatig worden verplaatst of een andere taak krijgen. Iedere TDRS lokatie geeft een communicatie dekking voor bijna de helft van de Aarde voor lage banen en full time dekking voor hogere banen. Aan- gezien de NASA grond terminals in White Sands, New Mexico zijn, zal de dek- king iets overlappend zijn om goede communicatie in White Sands te geven. Dit betekent echter dat er een smalle band is, bij NASA bekend als de Zone of exclusion, (op het scherm gemarkeerd als "ZOE"), vanaf de Oostkust van Africa, die niet wordt afgedekt door primaire TDRS voor lage banen. De rode "cirkels" op het scherm geven de grenzen aan van de dekking aan voor iedere primaire TDRS satelliet. Iedere cirkel waarvan de vorm behoorlijk vervormd kan zijn wanneer rechthoekige projectie wordt gebruikt, omvat een gebied waar de TDRS satelliet buiten bereik is van de primaire satelliet die wordt gevolgd en is gecentreerd aan de tegenovergestelde zijde van de Aarde vanuit de positie van de TDRS satelliet. Wanneer de aardebaan wordt berekend, berekent STSPLUS ook de AOS, (Tijd for Acquisitiom Of Signal) en LOS (Loss Of Signal) Wanneer TDRS afdekking is ingeschakeld, worden die tijden voor TDRS Oost en TDRS West getoond. De methode die wordt gebruikt voor het berekenen van de TDRS dek- king is meestal nauwkeurig tot ongeveer 10 seconden (vooropgesteld nauw- keurige 2-regel elementen voor de satelliet en de TDRS). De stand van het Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 55 ruimtevaartuig kan resulteren in verlies van communicatie op onverwachte tijden. Wanneer gebeurtenis timers ingeschakeld zijn, berekent STSPLUS, AOS en LOS voor vier uren (240 minuten) vanaf de tijd dat de kaart is ge- tekend. Wanneer tijd buiten die limiet ligt (of wanneer de condities niet voorkomen), blijft de tijd blank. Iedere tijd wordt weergegeven in de vorm van een aftel klok, minu- ten en seconden, tot de volgende gebeurtenis van de conditie: *TDRE AOS/LOS 72:42 50:42 (voor rechthoekige projecties) *TDRW AOS/LOS 45:42 22:42 AOS LOS *TDRE: 72:42 50:42 (voor orthografische projecties) *TDRW: 45:42 22:42 Een ster ("*") wordt getoond aan de linkerzijde van de satellietnaam wan- neer AOS ingezet is. Voor rechthoekige projecties worden die gegevens ge- toond in het onderste rechter deel van de kaart. Voor EGA en VGA gebrui- kers kunnen de gegevens echter worden getoond in het onderste deel van het gegevens blok, door F2 te drukken wanneer de kaart wordt weergegeven, tot MET/T+E wordt getoond. Voor orthografische projecties, zijn de gegevens een deel van het standaard gegevens blok aan de rechterzijde van het scherm. De klokken van iedere TDRS zijn kleur gecodeerd om de actuele status aan te geven: GROEN wanneer de satelliet in communicatie is en ROOD wanneer de satelliet buiten bereik van de TDRS is. Twee minuten voor een verandering in de status, zal de desbetreffende klokkleur veranderen in GEEL. Gebruikers van monochrome monitoren moeten letten op de aan- of afwezig- heid van de ster ("*") om de status te bepalen. STSPLUS kan een hoorbaar alarm laten horen (drie piepjes) 30 seconden voor TDRS AOS of LOS. Gebruik F10+F8 om de hoorbare alarms in of uit te schakelen. De meeste satellieten die het TDRS systeem voor communicatie ge- bruiken, zijn in lage banen (meestal beneden 1500 km). Andere satellieten kunnen echter ook het TDRS systeem gebruiken voor regelmatige of back-up communicatie. De NAVSTAR Global Positioning Satellites (GPS), met baan hoogten van ongeveer 11.000 zeemijlen (20.000 kilometer), zijn een voor- beeld. Voor zulke hoge banen is de dekking van iedere TDRS satelliet bijna continu. Zoals hierboven is vermeld, zijn er momenteel vijf TDRS satellie- ten in een baan vanaf midden 1993, TDRS 1 t/m TDRS 5. (Die nummers worden momenteel door US Space Command gebruikt in hun 2-regel elementen. NASA gebruikt soms verschillende nummers, overeenkomende met de originele lan- ceer letters zoals te zien in de volgende lijst. TDRS "B", die "TDRS 2" zou moeten worden, was verloren in het Challenger ongeluk). Vanaf Juli 1993, zijn de TDRS aanduidingen als volgt: TDRS# * NORAD# Lengte Omschrijving -------------------------------------------------------------------- TDRS 1 (A) 13969 -170W TDRS West Reserve, af en toe gebruikt TDRS 2 (C) 19548 -62W Toegewezen aan Gamma Stralen Observatorium TDRS 3 (D) 19883 -41W TDRS East (STSPLUS default) TDRS 4 (E) 21639 -174W TDRS West (STSPLUS default) TDRS 5 (F) 22314 -138W In-baan reserve * Originele NASA letter aanduiding bij de lancering STSPLUS zal TDRS 3 en TDRS 4 initieel gebruiken en de benaderde posities van Juli 1993, worden automatisch opgeslagen in het bestand STSPLUS.INI. Let op dat sommige 2-regel elementen bestanden (inclusief TLEnnn.TXT) dik- wijls aan de TDRS satellieten refereren met gebruik van de cijfers 1 t/m 5 of de letters A t/m D of E. Gebruik de NORAD nummers om er zeker van te Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 56 zijn dat de juiste satelliet wordt getoond. TDRS satellieten veranderen periodiek van positie en/of aanduiding om verschillende redenen. Gebruikers die de meest nauwkeurige TDRS posities willen hebben en AOS/LOS gegevens, moeten de eerste posities regelmatig bijwerken door gebruik van de update feature F2 vanuit het Hoofdmenu om de 2-regel elementen te lezen en te updaten. Grond Volgstations en .TRK bestanden ------------------------------------ NASA onderhoudt een aantal volgstations rondom de wereld. Sommige van die volgstations zijn essentieel voor de stijg- of landings stadia van een space shuttle vlucht. Bestand STSPLUS.TRK bevat informatie over die volg- stations. Andere bestanden met de toevoeging .TRK bevatten de informatie voor andere lanceer en/of volgstations. Ieder volgstation wordt getoond als een klein symbool omgeven door een bruine of lichtgele "zichtbaarheid cirkel", die ongeveer het antenne afdekkingsgebied aangeeft en laat zien welk klein deel van iedere baan kan worden gevolgd zonder het TDRS systeem. Wanneer om enige reden het TDRS systeem is uitgevallen (hetgeen is gebeurd gedurende onregelmatige compu- ter defecten in White Sands, New Mexico, het TDRS grond station), vormen de grond volgstations de enige communicatie mogelijkheid met de Space Shuttle. (Een andere onverwachte methode werd gedemonstreerd gedurende een 1992 Space Shuttle Missie toen SAREX, Shuttle Amateur Radio EXperiment, gebruikt werd tijdens een totaal verlies aan communicaties!). In verband met budget beperkingen, zullen veel van die grond stations worden (of zijn al) gesloten. Sommige, zoals HAW, CTS en GWM, werken gemeenschappelijk met of onafhankelijk van de Air Force. NASA is niet altijd consequent wat be- treft de afkortingen voor die volgstations; op NASA Select TV, worden Gwam, Hawai en Vandenberg meestal respectievelijk getoond als GTS, HTS en VTS. Bij gebruik van de rechthoekige kaart projecties, varieert de vorm van de antenne "cirkel van zichtbaarheid" als functie van de breedtegraad en het gevolg van de kaart projectie; wanneer geprojecteerd op een bol, zoals bij de orthografische projectie, zijn dit echte cirkels. Om een warboel op het scherm te voorkomen door ontelbare zinloze lijnen, worden de volgsta- tion cirkels van zichtbaarheid alleen getoond als die cirkel een hoek dia- meter heeft van 90 graden of minder. De volgende tabel geeft de interne grond volgstations vanaf vroeg 1989 met hun afkortingen en de benaderde coordinaten (lengte, breedte): MIL -81,28 Merritt Island, FL BDA -64,32 Bermuda DKR -17,14 Dakar, Senegal ACN -14,-8 Ascension Island MAD -5,41 Madrid, Spain IOS 56,-5 Indian Ocean HAW -156,20 Hawaii GWM 143.33,14 Guam VAN -120.57,34.73 Vandenberg, CA YAR 115,-29 Yarragadee, Australia Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 57 CAN 149,-36 Canberra, Australia GDS -116.88,35.93 Goldstone, CA CTS -105,38 Colorado Springs, CO AGO -71,-34 Santiago, Chile NGT -106,33 White Sands, NM STSPLUS controleert eerst voor de aanwezigheid van het bestand STSPLUS. TRK voor de aardebaan informatie. Dit is de eerste TRACKING STATION be- standsnaam die gebruikt wordt als geen andere keuze is gemaakt met F7 vanuit het Hoofdmenu. Wanneer dat bestand aanwezig is, zullen die gegevens worden gebruikt in plaats van de interne gegevens, hierboven genoemd. De bijgeleverde STSPLUS.TRK heeft het volgende formaat: "Maui, Hawaii",-156.7,20.9,0,"HAW" "Vandenberg, CA",-120.5667,34.7333,112,"VAN" "White Sands, NM",-106,33,0,"NGT" "Colorado Springs, CO",-105,38,0,"CTS" "Merritt Island, FL",-81,28,0,"MIL" "Santiago, Chile",-71,-34,0,"AGO" "Bermuda",-64,32,0,"BDA" "Dakar, Senegal",-17,14,0,"DKR" "Ascension Island",-14,-8,0,"ACN" "Madrid, Spain",-5,41,0,"MAD" "Indian Ocean Stn",56,-5,0,"IOS" "Yarragadee, Australia",115,-29,0,"YAR" "Guam",143.3333,14,0,"GWM" "Canberra, Australia",149,-36,0,"CAN" Dit zijn ASCII bestanden en kunnen worden aangemaakt of veranderd met iedere standaard ASCII editor, wanneer een wordprocessor wordt gebruikt, kies de "non-document" mode. Vijf items zijn nodig voor iedere lokatie; de lengte en breedte worden uitgedrukt in graden en fracties van graden, hoogten boven gemiddeld zeeniveau worden uitgedrukt in meters, en namen of afkortingen worden tussen dubbele haakjes (" ") gezet. Het volgende voor- beeld illustreert het .TRK bestandsformaat: "Merritt Island, FL",-81.0,28.0,0,"MIL" --------+----------- --+-- --+- + --+-- | | | | | | | | | +--- 3-Letter Afkorting | | | +------- Hoogte (meters) | | +---------- Breedte (graden) | +---------------- Lengte (graden) +------------------------------- Lokatie Naam Voor degenen die geinteresseerd zijn in het Russische ruimtevaart pro- gramma, wordt een lijst van Russische aarde volgstations gegeven in het be- stand CIS.TRK (Gegevens van Ellwood Marshall). Met het opbreken van de Sov- jet Unie, zijn sommige van die installaties niet meer actief of de naam kan veranderd zijn. "Tyuratam Cosmodrome",63.3392,45.9235,0,"TYR" "Kaliningrad Cntrl Ctr",37.816,55.916,0,"KAL" "Plesetsk Cosmodrome",40.7,62.75,0,"PLS" "Petropavlovsk Russia",158.933,53.216,0,"PTR" "Tbilisi Georgia",44.75,41.66,0,"TBL" "Ulan Ude Russia",107.683,51.983,0,"ULN" Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 58 "Ussuriysk Russia",132.15,43.8,0,"USS" "Yevpatoria Ukraine",33.3666,45.2166,0,"YEV" Andere naties hebben ook faciliteiten voor het lanceren van satellie- ten. Vanaf 1993, bevat het bestand SPACEENTR.TRK de volgende lokaties: "Alcantara LC Brazil",-44.3999,-2.3999,0,"ALC" "Esrange,Kiruna Sweden",21.067,67.883,0,"ESR" "Jiuquan Space LC China",100.033,40.83,0,"JIU" "Kagoshima Center Japan",131.083,31.25,0,"KAG" "Kourou Space Ctr Fr.Gu",-52.7669,5.23,0,"KOU" "San Marco Platform",40.2,-2.9329,0,"SMP" "Sriharikota Ctr India",80.25,13.78,0,"SRI" "Tanegashima SC Japan",130.967,30.4,0,"TAN" "Xichang Space LC China",102.217,27.967,0,"XUC" De eerste missie van de Endeavour, STS-49, was in Mei 1992. Die drama- tische en opwindende missie haalde de INTELSAT VI (F3) satelliet binnen, die door een defect aan de booster raket in een onbruikbare baan was geko- men, en bevestigde een nieuwe booster raket die de satelliet in zijn jui- ste baan bracht. STSPLUS werd operationeel gebruikt gedurende de missie door Intelsat, een andere "first" voor het programma. Intelsat gebruikte zijn eigen grond volgstations voor communicatie met Intelsat VI (F3); de grondstations die deel namen in de missie zijn vermeld in het bestand IN- TELSAT.TRK (informatie van Dee Smith): "Paumalu, Hawaii",-158.0342,21.6711,157.86,"PAU" "Tangua, Brazil",-42.7845,-22.7442,35.38,"TAN" "Jatiluhur, Indonesia",107,-6.5213,161.49,"JAT" "Perth, Australia",115.25,-31.8,0,"PER" "Gandoul, Senegal",-17.4745,14.43,0,"GAN" Die .TRK bestanden zijn standaard ASCII bestanden en kunnen worden ge- wijzigd met een editor; wordprocessor gebruikers moeten de ASCII of non- document mode gebruiken. De bestanden gebruiken een standaard komma-afgeba- kend formaat; posities worden gegeven in lengte (graden) en geodetische breedte (graden). Een maximum van 50 grondstations is toegestaan. Het ge- bruik van .TRK bestanden is natuurlijk niet beperkt tot volgstations. Zo- lang het juiste gegevensformaat wordt aangehouden, kan iedere lokatie wor- en ingebracht in het volgstation bestand, tot een maximum van 25 lokaties. Gebeurtenis Timers en Hoorbare Alarms ------------------------------------- STSPLUS wordt dikwijls voor lange perioden gebruikt met minimum atten- tie van een operator. Gebruikers kunnen andere taken doen terwijl de satel- liet weergave actief is, onderwijl wachtende op een interessante gebeurte- nis. Gebeurtenis timers worden getoond voor de gekozen gebeurtenissen, wan- neer deze voorkomen binnen ongeveer vier uur vanaf de tijd dat de kaart is getekend; wanneer een gebeurtenis niet voorkomt binnen die tijd, is de ge- beurtenis blank. Hoorbare alarms worden ingeschakeld met F10+F8 vanuit het Hoofdmenu en vereisen ook dat de gebeurtenis timers zijn ingeschakeld. Alle gebeurtenissen krijgen de uitdrukking "AOS" (Acquisition of Signal) of Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 59 of "LOS" (Loss of Signal) en zijn meestal berekend voor de kijkrichting con- dities. Ieder verschijnsel dat kan worden getimed heeft een bijbehorende AOS en LOS timer, die de resterende uren en minuten weergeeft ("HHH:MMM") tot de volgende gebeurtenis wanneer dat voorkomt binnen de volgende vier uren. (240 minuten), een uur na de laatste tijd waarvoor de aardebaan is geplot. De actuele status van het signaal of bron wordt aangegeven door de kleur van de timer cijfers en een ster ("*") links van de gebeurtenis naam: GROEN geeft een signaal of bron aan, en ROOD geeft verlies van signaal of bron aan. Twee minuten voor een gebeurtenis zal de timer voor die gebeur- tenis van signaal status kleur veranderen (GROEN en ROOD) naar GEEL om de gebruiker visueel te waarschuwen. Gebruikers van monochrome monitors zul- len die kleur veranderingen niet kunnen onderscheiden, maar kunnen de ac- tuele signaal status bepalen aan de hand van de ster indicator. Alle berekeningen voor komende gebeurtenissen worden iedere keer ge- maakt als de aardebaan op het scherm wordt getoond en zal de tijd die no- dig is om de weergave voor te bereiden, beinvloeden, speciaal op langzame computers. Om die vertragingen te beperken, gebruiken de gebeurtenis bere- keningen voor zonsopkomst- en zonsondergangbaan een vereenvoudigd algorith- me, dat geen rekening houdt met de niet-sferische vorm van de aarde (in te- genstelling tot de dynamisch berekende ruimtevaartuig belichtings features, die meer nauwkeurig zijn). Baan zonsopkomst en zonsondergang zijn de tijden dat het ruimtevaartuig overgaat van weerkaatst zonlicht (door de atmosfeer van de aarde), naar gedeeltelijk zonlicht (belichting door een deel van de zonneschijf); dit komt overeen met het veranderen van de RODE en GELE kleur van respectievelijk het satelliet ikoon en de belichtings symbolen. De fou- ten als gevolg van de eenvoudige algorithmen zijn meestal minder dan plus minus 10 seconden; in verband met de meer hellende hoeken en betrokken geo- metrie, zijn grotere fouten meestal verbonden met banen met een hogere in- clinatie. De begin mode voor de gebeurtenis timers zijn countdown klokken in minuten en seconden (maximum van ongeveer 240 minuten), de tijdperiode dat het programma vooruit zoekt naar een gebeurtenis. Functie toets F12 kan worden gebruikt om door de verschillende gebeurtenis tijdseenheden te gaan: countdown klokken; UTC (GMT) in uren en minuten; lokale tijd in uren en mi- nuten en MET in uren en minuten. Wanneer geen lanceertijd is ingesteld, zijn de MET, AOS en LOS tijden NIET beschikbaar. De naam van de juiste tijdseen- heden zal worden getoond voor de laatste drie modes; geen naam wordt getoond voor de countdown klok mode. Een blank item geeft aan dat de gebeurtenis niet zal plaats vinden binnen de volgende vier uren. Wanneer geen secundaire lokatie is gekozen, zullen indicaties "AOS" en "LOS" verschijnen in de orthografische modes; de indicaties verschijnen niet in rechthoekige modes of in orthoghrafische modes wanneer een secundai- re lokatie is gekozen, om plaats te maken voor de extra gegevens regel. Typische Gebeurtenis Timers zijn gegeven in de volgende voorbeelden. Voor orthografische projecties met gebruik van de countdown klok mode: *STN 95:15 6:21 AOS nu in werking AOS zal vervolgens gebeuren op 95:15 LOS zal gebeuren op 6:21 STN 23:47 45:18 LOS nu in werking AOS zal gebeuren op 23:47 LOS zal vervolgens gebeuren op 45:18 en eveneens voor rechthoekige projecties: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 60 *TDRW AOS/LOS 85:14 33:43 AOS nu in werking AOS zal vervolgens gebeuren op 85:14 LOS zal gebeuren op 33:43 TDRW AOS/LOS 14:21 57:32 LOS nu in werking AOS zal gebeuren op 14:21 LOS zal vervolgens gebeuren op 57:32 uitgezonderd de primaire lokatie AOS/LOS, die geen naam heeft in de recht- hoekige projectie en verschijnt in de rechter bovenkant van het gegevens blok (direct rechts naast MET/T+E): * 89:39 1:27 AOS nu in werking AOS zal vervolgens gebeuren op 89:39 LOS zal gebeuren op 1:27 70:15 76:38 LOS nu in werking AOS zal gebeuren op 70:15 LOS zal vervolgens gebeuren op 76:38 Let op het gebruik van de ster ("*") in de voorbeelden hierboven om AOS te markeren. De volgende gebeurtenissen kunnen worden getimed en zullen een hoor- baar alarm geven wanneer deze zijn ingeschakeld en de juiste gebeurtenis- sen zijn ingeschakeld: Locale Zichtbaarheid Voor de primaire lokatie ("STN" of "STN1"): drie series van hoog/laag tonen, twee minuten voor AOS en vijf tonen dertig seconden voor LOS. Voor de secundaire lokatie ("STN2" wanneer ingeschakeld): twee series van hoog/laag tonen, twee minuten voor AOS en vier tonen dertig seconden voor LOS. Refe- rereert aan de tijden dat de satelliet de locale cirkel van zichtbaarheid binnenkomt en verlaat. Verkrijgen van TDRS ("TDRE" of "TDRN" wanneer ingeschakeld) Drie korte tonen dertig seconden voor AOS of LOS. Refereert aan de tijden dat de satelliet de mogelijkheid om te communiceren met de geprogrammeerde TDRS satel- lieten krijgt of verliest. Baan Zonsopgang/ondergang ("SUN" wanneer ingeschakeld) Twee tonen dertig seconden voor de benaderde baan zonsopgang of on- dergang. Refereert aan de werkelijke zichtlijn van zon contact; gebroken zonlicht is niet inbegrepen. De eigenschappen van de hoorbare tonen zijn gekozen om de gebruiker in staat te stellen de AOS en LOS gebeurtenissen eenduidig te herkennen. STSPLUS is nu "op de hoogte" van het programma RighTime van Tom Becker en het gebruik wordt aanbevolen voor nauwkeurig bijhouden van de tijden. Hoorbare alarms in vorige versies konden onvoorspelbaar werken wanneer RighTime was geactiveerd, want zij gebruiken de hardware klok timer func- ties (die RighTime ook gebruikt). STSPLUS herkent nu RighTime en schakelt RighTime tijdelijk uit wanneer een hoorbaar alarm wordt gegenereerd en zet daarna RighTime weer aan na afloop van het alarm, zodat het accuraat bij- houden van de tijd weer wordt hersteld. Wanneer RighTime actief is, worden de alarms gegenereerd op de voorgrond, hetgeen een geringe vertraging in de scherm updating kan geven. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 61 ************* * OPGELET * ************* STSPLUS verwacht RighTime Versie 2.5+, het werken met vorige versies van RighTime kan onvoorspelbare resultaten geven. Wanneer een vorige versie van RighTime wordt gebruikt, schakel de hoorbare alarms NIET in!. Wanneer RighTime niet aanwezig is of niet wordt gevonden, worden de hoorbare alarms gegenereerd op de achtergrond zoals in vorige versies. Dit geeft meestal het verlies van enige kloktikken van de DOS software klok voor ieder hoorbaar alarm. Hoewel het tijdverlies per hoorbaar alarm erg klein is, kan de totale fout over een langere periode van tijd aanmerkelijk zijn. Stilzetten van de Aardebaan Weergave ---------------------------------- Drukken van F6 zal de aardebaan weergave "bevriezen" op de momentele tijd. Dit wordt de PAUSE mode genoemd. Hiermee kan men de gegevens en/of scherm op een bepaalde tijd nauwkeuriger bekijken en de weergave vooruit of terug in de tijd "bewegen". De pause begint NA de volgende seconde tik van de systeem klok; dus als men wilt pauseren op 01:00 (een minuut pre- cies op een van de klokken), druk dan F5 wanneer het scherm 00:59 aangeeft. Na drukken van F6, zal de volgende mededeling aan de rechter onderzij- de van het scherm verschijnen: PAUSE...Press ENTER Dit herinnert de gebruiker eraan dat PAUSE is ingesteld en ENTER te drukken om weer naar normale werking terug te gaan. Wanneer normale werking weer is hersteld, gaat de tijd verder van zijn huidige waarde, alsof SIMULATED TIME met F8+F3 of F8+F4 vanuit het Hoofdmenu was ingesteld. Als PAUSE is ingeschakeld, kunnen de toetsen "+" en "-" worden ge- bruikt om de actuele tijd vooruit of achteruit te laten lopen met de in- gestelde tijdstappen.. De "=" kan ook i.p.v. "+" toets gebruikt worden zo- dat de SHIFT toets niet gebruikt hoeft te worden. De enige andere actieve toets in de PAUSE mode is F4, die kan worden gebruikt om de tijdstap in te stellen door te drukken tot de gewenste tijd vermenigvuldiging op de rech- ter bovenkant van het scherm verschijnt. Tijd vermenigvuldigingen van "X1" (geen mededeling weergegeven), "X10" en "X60" worden na elkaar gekozen. De eerste tijdstap is 1 seconde. De automatische kaart generatie feature wordt ook gebruikt in de PAUSE mode; automatische kaart generatie kan worden in- of uitgeschakeld in de rechthoekige projecties (gebruik de TAB toets) en is ALTIJD ingescha- keld in orthografische projecties. Wanneer dus de satelliet beweegt naar de rand van de weergave, wordt de kaart opnieuw getekend wanneer het juiste punt is bereikt. Wanneer men de tijd die STSPLUS gebruikt wil synchronise- ren met een andere bron, (zoals de enigszins vertraagde orthografische weergaven die van tijd tot tijd op NASA Select TV zijn te zien), kan men hiervoor ook de PAUSE mode gebruiken. Stop eenvoudig de weergave, gebruik de "+" of "-" toetsen om de tijd enigszins vooruit te zetten van de tijd Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 62 waarop men wil synchroniseren. Druk dan ENTER wanneer de tijd accoord is. Tijd kan alleen op deze manier worden gesynchroniseerd tot plus of min 1 seconde. Wanneer een hogere nauwkeurigheid nodig is, stel dan de SIMULATED TIME in met gebruik van F8+F3 of F8+F4 vanuit het Hoofdmneu. Schakelen tussen MET en T+Epoch ------------------------------- STSPLUS geeft initieel de verstreken tijd sinds epoch datum van de ele- menten in de het rechter boven gedeelte van het gegevens blok, tenzij de lanceer datum en tijd in het bestand STSPLUS.LTD aanwezig is, in dat geval is de Verstreken Missie TIJD (MET) de begin tijd. Dit wordt op de weergave respectievelijk getoond als "T+Epoch" of "T+E" en "MET". Hoewel T+Epoch niet een bepaalde waarde is voor het bekijken van satellieten, geeft het een in- dicatie van de relatieve leeftijd van de baan gegevens. Als algemene regel, speciaal voor lage banen, zal het effect van het verval van de baan het ma- ken van positie verwachtingen minder nauwkeurig maken naarmate de tijd ver- strijkt. Gegevens van meer dan 10 of 20 dagen oud kunnen minder nauwkeurige posities opleveren. Voor een space shuttle missie zijn echter alle missie gebeurtenissen geprogrammeerd t.o.v. de missie tijdlijn en worden berekend in Verstreken Missie Tijd (MET), de tijd die verstreken is sinds lancering. Het is daarom zinvol de MET gedurende de missie weer te geven of de verstreken vlucht mis- sie te herzien. Helaas zijn de lanceertijd en datum niet in de standaard NASA/NORAD 2-regel elementen inbegrepen en daarom moeten deze gegevens se- paraat worden verkregen en handmatig worden ingevoerd in STSPLUS. Wanneer eenmaal ingebracht, slaat STSPLUS die informatie op in bestand STSPLUS.LTD. Wanneer eenmaal de aardebaan wordt getoond, kan de F5 opdracht worden gebruikt om de weergave om te schakelen tussen Time Since Epoch (T+Epoch of T+E) en Verstreken Missie Tijd (MET). De F5 opdracht controleert of de lan- ceertijd en datum al zijn ingebracht en dat deze zijn gelezen van het STS- PLUS.LTD bestand. Wanneer geen lanceertijd en datum aanwezig zijn, heeft de opdracht geen effect. Druk ENTER om naar het Hoofdmenu terug te keren en druk F5 om lanceertijd en datum in te brengen. Gebruik van Snelle Tijd ----------------------- Druk F4 wanneer de kaart is getoond om Snelle Tijd te gebruiken. FAST TIME is een variatie van SIMULATED TIME die automatisch de tijd vooruit zet in stappen van 10 of 60 seconden, zoals aangegeven in de linker bovenhoek van het scherm. Druk opnieuw F4 om de tijdstap te veranderen; wanneer "(X10)" of "(X60)" NIET wordt getoond, is de tijdstap 1 seconde. De werke- lijke tijdstap is een functie van de snelheid van de computer. Voor snelle computers zal de verhoging meestal 10 of 60 seconden zijn maar kan soms met een seconde varieren; voor langzame computers kan de snelheid verhoging soms wat langer zijn. FAST time wordt uitgeschakeld wanneer PAUSE effectief is en voor de bewegende satelliet kaart. Fast time kan worden gebruikt om de weergave vooruit te zetten naar een toekomstige tijd en voor demonstratie doeleinden. Wanneer eenmaal de in- gestelde tijd is bereikt, druk eenvoudig F4 tot geen tijdstap meer wordt ge- toond in de linker bovenhoek van het scherm en de tijd zal normaal verder gaan. Let op dat FAST time het programma in de SIMULATED TIME zet; om de "echte tijd" weer in te stellen, druk F8+F1 vanuit het Hoofdmenu. Het Hoofdmenu geeft ook aan als de SIMULATED TIME effectief is: de woorden Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 63 "Current Time" zullen verschijnen links van de tijden aan de bovenkant van het scherm wanneer echte tijd (de tijd die de DOS klok gebruikt) is inge- schakeld; de woorden "Simulated Time" verschijnen wanneer gesimuleerde tijd effectief is. On-line Hulp ------------ Een on-line help scherm is beschikbaar gedurende de aardebaan weerga- ve om de gebruiker te herinneren aan de meest gebruikte functies en welke toetsen te drukken om die functies in te schakelen. Wanneer de aardebaan wordt getoond, druk de Funktie toets F1 om het help scherm te laten zien. Het volgende helpscherm zal verschijnen in het onderste deel van het scherm bij rechthoekige projecties: F1=Resume Data F6=Pause (+,-) TAB=Auto Maps On/Off L=Location Maps F2=Select Clocks F7=Circle of Vis W=World Maps T=Tracking Maps F3=Printer Log Q=Quadrant Maps M=Motion Map F4=Time Step F9=Dist:km/nm/sm Z=Zoom Maps: O=Orthographic F5=MET/T+Epoch F10=Coords/Target Home,PgUp,PgDn STSPLUS Ver 9548 Het help scherm bij orthografische modes is identiek maar in een verticaal formaat aan de rechterzijde van het scherm. F1=Resume Data F2=Select Clocks F3=Printer Log F4=Time Step F5=MET/T+Epoch F6=Pause (+,-) F7=Circle of Vis F8=FRQ : AOS/LOS F9=Dist:km/nm/sm F10=Coords/Target W=World Maps L=Location Maps T=Tracking Maps M=Motion Map Change Zoom: Home,End,PgUp,PgDn ENTER = Main Menu Merk op dat "F8=FRQ : AOS/LOS" (voor Doppler shift frequentie gegevens) niet beschikbaar is in rechthoekige projecties, en de TAB toets wordt niet gebruikt in orthografische projecties. In verband met ruimtebeperkingen in de orthografische helpschermen worden "Q=Quadrant Maps" en "Z=Zoom Maps" niet getoond. Zie het hoofdstuk ACTIEVE TOETSEN TIJDENS AARDEBAAN WEERGAVE voor extra informatie over toetsen die actief zijn wanneer de aardebaan ac- tief is. De aardebaan weergave zal continu worden bijgewerkt in actuele tijd als het help scherm wordt getoond. Wanneer alleen de grafische afbeelding van de aardebaan interessant is, kan het help scherm continu afgebeeld blijven. Druk Functie toets F1 om weer terug te keren naar de normale scherm weergave. OPMERKING: Het Help scherm is uitgeschakeld bij de bewegende kaart. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 64 Lanceer Simulatie voor de Space Shuttle --------------------------------------- STSPLUS kan een lanceer simulatie genereren voor Space Shuttle Missies van Cape Canaveral, Florida. Voor de versie 9509, gebruikte STSPLUS slechts 2-regel elementen ("TLE's") en veronderstelde dat welke satelliet ook werd getoond, "deze altijd in een baan was" en dat de actuele positie nauwkeurig kon worden berekend van de TLE's, niet geheel overeenkomend met de typische situatie voor een Space Shuttle lancering! Veel STSPLUS kijkers waren ver- bijsterd door het feit dat voor de lancering, de orbiter voor de kust van Baja Californie verscheen, in plaats van rustig op Platform 39A of 39B op Cape Canaveral te staan. De STSPLUS simulatie kon de echte baan niet bij- houden tot ongeveer de OMS-2 ontbranding (Orbital Maneuvering System, Burn #2), die typisch gebeurd ongeveer 35 tot 45 minuten na lancering. De OMS-1 ontbranding is niet vereist voor een nominaal stijgende baan maar zijn plaats en nummer zijn gereserveerd in de STS Timeline onafhankelijk of het plaats vindt of niet. Ik ben altijd opgelucht met de CapCom mededeling "OMS-1 NOT REQUIRED" wat betekent dat de Vaste Brandstof Boosters (SRB's) en de Hoofdmotoren (SSME's) hun werk goed hebben gedaan. Om STSPLUS goed te laten werken voor een lanceer simulatie, moeten de volgende gegevens beschikbaar zijn: Nauwkeurig geschatte 2-regel Elementen (TLE's) voor de Lancering Geplande Lanceertijd overeenkomende met de TLE's Verder moet de lancering plaats vinden van Cape Canaveral, Florida, niet zo belangrijk omdat het Vandenberg Space Shuttle lanceer complex enige jaren geleden werd verlaten. De Lanceer Simulatie moet worden ingeschakeld wan- neer de Lanceer Tijd en Datum worden opgegeven met F5 vanuit het Hoofdmenu. *** BELANGRIJKE MEDEDELING *** STSPLUS lanceer simulatie zal ALLEEN goed werken voor Ruimte Shuttle lanceringen van Cape Canaveral, Florida. Wanneer ge- probeerd wordt het programma te "bedriegen" met een ander ruimtevaartuig of niet geldige TLE's, kunnen onvoorspelbare resultaten of een programma crash het gevolg zijn! Geschatte TLE's v o o r de lancering worden meestal voorbereid ruim voor een vlucht door Gil Carman of anderen van het NASA Johnson Space Cen- ter, Flight Dynamics, in Houston, Texas. Die TLE's geven de geplande baan voor de Space Shuttle voor een nominale lancering en worden berekend voor een tijd (de "Epoch" van de TLE's) volgende op de OMS-2 ontbranding. Het is de OMS-2 ontbranding die de shuttle in een cirkelvormige baan brengt op de bedoelde hoogte; v o or de OMS-2 ontbranding is de orbiter in een sterk ellyptische baan waarvan perigee (laagste punt, technisch de minimale baan afstand van het middelpunt van de aarde) op enige tientallen mijlen boven het aardoppervak is en waarvan apogee (hoge punt) op ongeveer de geplande hoogte is. De OMS-2 ontbranding gebeurt op apogee en brengt in principe de perigee naar de geplande hoogte. Met apogee en perigee beiden op onge- veer dezelfde hoogte, is een bijna cirkelvormige baan het resultaat. Zonder de OMS-2 ontbranding is de baan niet houdbaar, duikt te ver in de aarde at- mosfeer, en de orbiter zou onmiddelijk een landing moeten maken. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 65 De lanceer simulatie is verdeeld in twee fasen: Voor-Lancerings Fa- se met de Orbiter op het lanceerplatform; en de Opstijg-Fase die begint met lift-off van het platform en gaat door tot ongeveer de OMS-2 ontbranding. Gedurende de Voor-Lancerings Fase, blijft het ikoon van de Space Shuttle eenvoudig op het gekozen lanceerplatform van Cape Canaveral terwijl de klok aftelt. Geen aardebaan of zichtbaarheidscirkel wordt getoond voor de or- biter en normale "in baan gegevens" worden niet berekend noch getoond. Aan- gezien veel van de getoonde parameters zijn gerefereerd aan traagheid coor- dinaten systemen (Earth Centered Inertial [XYZ] of Equatoriaal [RA/DEC], enz.) die rekening houden met de rotatie van de aarde, zullen deze gegevens in de tijd veranderen, zelfs als de orbiter niet beweegt! Ongeveer 10 minu- ten voor liftoff, berekent en plot STSPLUS de aardebaan voor de stijg-fase en de volgende banen. Voor diegenen die geinteresseerd zijn, de geodetische coordinaten en elevatie boven gemiddeld zeeniveau (positie van de traag- heids meting unit in de orbiter) voor de twee Space Shuttle lanceer plat- forms in Cape Canaveral zijn: Platform 39A Platform Breedte = 28.6080 N Platform Lengte = -80.6041 W Platform Elevatie = 62.484 meters Platform 39B Platform Breedte = 28.6272 N Platform Lengte = -80.6208 W Platform Elevatie = 64.244 meters Wanneer het lanceerplatform niet bekend is, kies dan een van beide, aange- zien het verschil in baantraject verwaarloosbaar is. De lanceer platforms worden (alleen) op een orthografische kaart geplot met MAG=2000 of groter. Zij hebben geen naam in verband met de kleine onderlinge afstand en naar Cape Canaveral. Bij T=0 begint STSPLUS zijn interne Stijg-Fase logica te gebruiken om lift-off te simuleren, het aangedreven deel van de stijging, en het kust- deel van de stijging naar apogee en de OMS-2 ontbranding. Hoewel gebaseerd op werkelijke baan stijgings gegevens, is de Stijg-Fase slechts een grove benadering voor een bepaalde vlucht. Het interne stijg-model, aangepast voor de geplande hoogte en baan inclinatie, wordt uitsluitend gebruikt tot MECO (Main Engine Cutoff, ongeveer 8 minuten na de lancering). Van MECO tot OMS-2, begint STSPLUS een geleidelijke overgang van zijn interne model naar het standaard NORAD SPG4 baan model, dat de geschatte TLE's gebruikt van voor de lancering. Vanaf OMS-2 worden alleen het NORAD SGP4 model en de TLE's gebruikt. Gedurende de stijg-fase worden alle baan gegevens berekend en weergegeven. Alle gebruikers moeten zich realiseren dat het interne model zeer benaderd is en slechts bedoeld om een redelijk realistische overgang van het lanceer- platform naar de baan te geven, zonder te proberen exact alle gegevens voor een specifieke stijging te dupliceren. Werkelijke stijg-trajecten varieren aanmerkelijk als functie van de payload, baan hoogte, baan inclinatie, en minder door andere factoren zoals opstijgende winden. Het interne model van mijn originele STSORBIT programma, aangevuld met cijfermatige gegevens van Willie Musty van Rockwell Mission Support, is voor dit doel aangepast. Mijn dank aan Willie voor zijn assistentie bij de ontwikkeling van het actuele stijg-model! Om de STSPLUS lanceer simulatie te gebruiken, zijn nauwkeurige voor- Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 66 lancering TLE's en lanceertijd VEREIST. Geschatte voor-lancerings TLE's zijn ALLEEN geldig voor een bepaalde lanceertijd; een lanceer vertraging vereist nieuwe TLE's. (Voor de meeste maar niet alle missies, kunnen nieuwe TLE's worden berekend van de originele TLE's en lanceer gegevens en tijd met gebruik van mijn programma ADJ2LINE. Rendezvous missies zijn een voor- beeld van missies waarbij ADJ2LINE niet kan worden gebruikt om geschatte TLE's te herberekenen. Het volgende is een voorbeeld voor de STS67 ASTRO-2 missie vroeg in Maart 1995: ---------------------------------------------------------------------- Date: Mon, 13 Feb 1995 14:27:46 CST From: Gilbert Carman To: ELEMENTS@jscdm.jsc.nasa.gov Subject: STS-67 prelaunch elements STS-67 1 99967U 95061.32643015 .00011689 00000-0 86071-4 0 43 2 99967 28.4675 88.9985 0004519 287.7960 72.2100 15.71297841 28 Satellite: STS-67 Catalog number: 99967 Epoch time: 95061.32643015 = (02 MAR 95 07:50:03.56 UTC) Element set: 004 Inclination: 28.4675 deg RA of node: 88.9985 deg Space Shuttle Flight STS-67 Eccentricity: .0004519 Prelaunch element set JSC-004 Arg of perigee: 287.7960 deg Launch: 02 MAR 95 06:37 UTC Mean anomaly: 72.2100 deg Mean motion: 15.71297841 rev/day Gil Carman Decay rate: 1.1689e-04 rev/day^2 NASA Johnson Space Center Epoch rev: 2 Checksum: 331 The deorbit burn will be Friday, March 17, at 19:09 UTC on orbit 245. Gil Carman NASA Johnson Space Center ---------------------------------------------------------------------- De lanceer datum en tijd worden specifiek herkend en moeten niet worden verward met de Epoch Time (dat is het moment waarvoor de de baan gegevens zijn berekend). De orbiter heeft een dummy NORAD (Catalogus) nummer (99967) gekregen en geen International Designation , want de lancering heeft nog niet werkelijk plaats gevonden. De gegevens in het voorbeeld zijn gegeven als 2-regel elementen (TLE's) en in "gewoon Engels" formaat om de aan de behoeften van verschillende gebruikers te voldoen; STSPLUS gebruikt alleen het TLE formaat. De geschatte voor-lancerings gegevens zijn meestal be- schikbaar enige weken voor de lancering op de NASA Spacelink BBS en mijn eigen RPV Astronomy BBS, en van diverse andere bronnen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet aan Simulatie Pagina 67 Lanceer Simulatie Setup ----------------------- Teneinde de Space Shuttle Lanceer Simulatie te genereren, moet STSPLUS correct worden geconfigureerd. Let op dat het Lanceer Simulatie Model alleen beschikbaar is voor Space Shuttle lanceringen van Cape Canaveral, Florida; het gebruik van Lanceer Simulatie onder andere omstandigheden kunnen onvoor- spelbare resultaten geven! De volgende procedure zal de gebruiker door de juiste setup volgorde leiden: 1. Verkrijg geschatte voor-lancering 2-regel elementen (TLE's) voor de missie. Gebruik een gewone ASCII editor wanneer nodig, om er zeker van te zijn dat de eerste regel in het bestand de naam van de missie is ("STS-67" in het voorbeeld hierboven). Deze stap is nodig om er zeker van te zijn dat de TLE door STSPLUS kan worden gelezen. (De TLE's kun- nen ook apart beschikbaar zijn, reeds geformateerd voor gebruik door STSPLUS of identieke volg programmas.) Het volgende voorbeeld geeft een (geformateerd) TLE formaat voor de geschatte baan die bestaat uit drie regels tussen de stippellijnen: --------------------------------------------------------------------- STS-67 1 99967U 95061.32643015 .00011689 00000-0 86071-4 0 43 2 99967 28.4675 88.9985 0004519 287.7960 72.2100 15.71297841 28 --------------------------------------------------------------------- De lengte van de eerste regel is variabel, meestal minder dan 20 ka- rakters en indentificeert de missie. De tweede en derde regels bevat- ten de baan gegevens en moeten precies 69 karakters lang zijn. Er moe- ten geen verkeerde karakters of regels zijn en iedere regel moet worden beeindigd door de CR en LF karakters. Vooropgesteld dat de TLE gege- vens de eerste drie regels in een bestand zijn, mogen additionele tekstregels of andere gegevens volgen; zo'n bestand wordt door STSPLUS goed gelezen. Na de lancering worden het actuele NORAD nummer en Internationale Aan- duiding toegewezen en de werkelijke baan gegevens worden gegeven, geil- lustreerd door TLE's van een andere missie: --------------------------------------------------------------------- STS-66 1 23340U 94073A 94317.54483356 .00013187 72758-9 36062-4 0 199 2 23340 56.9893 152.3330 0012220 307.6197 288.0410 15.93309153 1587 --------------------------------------------------------------------- Let op het NORAD nummer ("23340") en International Designation ("94073a"), dat betekent Jaar 1994, Satelliet 73, Eerste object toege- wezen. 2. Plaats het bestand in de 2-regel directory gespecificeerd voor STSPLUS. Controleer de directory met F7 vanuit het Hoofmenu, wanneer nodig. 3. Let op de geplande lanceertijd ("02 Maart 95 06:37 UTC" in het voor- beeld). 4. Start STSPLUS met de DOS opdracht STSPLUS. Gebruik nu NIET de "/R" parameter optie. 5. Vanuit het STSPLUS Hoofdmenu, druk F2 om 2-regel elementen te kiezen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 68 Geef daarna de bestandsnaam voor de geschatte voor-lancering 2-regel elementen, gevolgd door "STS" om de Space Shuttle als satelliet te kiezen. De baan gegevens zullen op het scherm worden getoond. Druk ENTER om de gegevens te accepteren. De aardebaan zal worden getekend. 6. Wanneer het tekenen van de kaart gereed is, druk ENTER om naar het Hoofdmenu terug te gaan. 7. Vanuit het Hoofdmenu, druk F5 om de Lanceer Tijd en Datum te kiezen. daarna wordt gevraagd de tijd op te geven, "06:37U" in het voorbeeld. Vergeet niet de "U" in dit voorbeeld om aan te geven dat de tijd UTC is; De "U" kan vervangen worden door "G" wanneer STSPLUS de afkorting "GMT" i.p.v. "UTC" moet gebruiken. Daarna moet de datum worden opgege- ven, "03/02/1995" (US standaard) of "02.03.1995" (Europese standaard) voor het voorbeeld. Het jaar mag worden afgekort naar "95" en de voor- afgaande nullen mogen worden weggelaten; "3/2/95" zal worden vertaald als "03/02/1995". Tot op dit punt is de procedure gelijk aan het in stellen van de lanceertijd en datum van iedere satelliet om in staat te zijn de Verstreken Missie Tijd (MET) weer te geven. Met de volgende stappen kunnen de Lanceer Simulatie of normale werking gekozen worden. 8. Tenslotte wordt gevraagd de Lanceerplaats te kiezen. Geef "1" om de Lanceer Simulatie van Platform 39A op Cape Canaveral, of "2" om het Lanceer Platform 39B te kiezen. Wanneer het Lanceer Platform niet be- kend is, gebruik dan "1" of "2" aangezien de twee Lanceer Platforms relatief dicht bij elkaar liggen. ( Het opgeven van een "0" zal de lanceer simulatie afbreken en moet worden gebruikt voor alle andere satellieten en missies). 9. Controleer de tijd, datum en lanceerplaats informatie, druk dan ENTER om de gegevens te accepteren of SPACE om te herhalen. Om deze gegevens voor volgend gebruik op te slaan, druk "Y" wanneer men de gegevens aan het bestand STSPLUS.LTD wil toevoegen. Het programma zal naar het Hoofdmenu terugkeren. 10. Vanaf dit punt, zal na het kiezen van de missie (door de naam of NORAD nummer) de Lanceer Simulatie worden gebruikt tot aan de OMS-2 ontbran- ding. Enige tijd na de lancering (meestal geruime tijd na de OMS-2 ontbranding), zal de missie een NORAD nummer en een International Designation worden toe- gewezen. De werkelijke lanceertijd kan varieren van de geplande lanceer- tijd! TLE's die zijn vrijgegeven na die tijd zullen het juiste NORAD num- mer hebben en STSPLUS moet dan weer worden geconfigureerd voor die infor- matie door SPAPPEN 1 TOT EN MET 10 TE HERHALEN om opnieuw de lanceertijd, datum en lanceerplaats op te geven en deze aan het actuele NORAD nummer toe te wijzen. Wanneer de missie de OMS-2 ontbranding is gepasseerd, kan de Lanceer Simulatie worden uitgeschakeld. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 69 Satelliet Communicatie en Amateur Radio --------------------------------------- Intussen is iedereen wel op de hoogte met satelliet communicatie. Zij geven bijna directe communicatie, speciaal televisie, rondom de aarde van- uit hun toegewezen geostationnaire "parkeer plaatsen", ongeveer 22.300 mij- len boven het aardoppervlak. Het concept van de geostationnaire communica- tie satelliet is afkomstig van de science fiction schrijver Arthur C.Clarke ongeveer 30 jaar geleden. Nieuw en revolutionnair op dat moment, zijn zij een geaccepteerd deel van de globale communicatie geworden, normaal gevonden door millioenen mensen die de beelden zien die over grote afstanden worden verzonden. Met lof over enige van de "kleine technische details" die deze wonderwerkjes mogelijk maken, is de communicatie satelliet relatief gemak- kelijk te gebruiken. Door zijn geostationnaire baan (die overeenkomt met de baan snelheid van de aardeomwenteling), lijkt hij op dezelfde plaats in de ruimte te staan. Wanneer eenmaal juist gepositionneerd, kunnen aarde termi- nals meer of minder permanent worden gericht en dat is alles. Betrouwbare communicaties zijn routine uitgezonderd gedurende halfjaarlijkse Zonsver- duisterings perioden, wanneer de Zon, satelliet en het aarde terminal in een lijn staan en de krachtige straling van de Zon de signalen van de satel- liet geheel wegdrukken. Geostationnaire communicaties zijn echter maar e e n voorbeeld van het gebruik van satelliet communicatie. Uitgezonderd de enkele passieve sa- tellieten, heeft iedere satelliet radio zenders en ontvangers aan boord zo- dat de aarde controle centers opdrachten kunnen zenden en gegevens kunnen ontvangen; die opdrachten en gegevens zijn nodig voor de operationele con- trole, baan positie en stabiliteit van de satelliet. In tegenstelling tot de geostationnaire communicatie satellieten, zijn deze satellieten in een baan waardoor zij snel door de lucht lijken te bewegen wanneer bekeken van- af de aarde. De typische effectieve grondsnelheid van de space shuttle, bijvoorbeeld, is ongeveer 17.500 mijlen per uur; andere satellieten in ho- gere banen bewegen langzamer. Gezien vanuit de ruimte, bewegen het aarde- station en de satelliet snel, soms naar elkaar toe en soms van elkaar weg, als gevolg van de draaiing van de aarde en de baan richting/snelheid van de satelliet. Aangezien de typische satelliet ontvanger(s) en zender(s) meestal op vaste frequenties staan, geven deze hoge relatieve snelheden een probleem op de aarde, bekend als Doppler Shift. Bijna iedereen heeft een trein horen fluiten als hij langs komt; de hoogte van het fluittoon is hoog wanneer het voor het eerst gehoord wordt, en wordt dan lager als de trein voorbij- gaat. De "echte" hoogte van de fluittoon wordt gehoord als de trein tegen- over de luisteraar is. Als de trein nadert schuift de toonhoogte naar een hogere frequentie en als de trein zich verwijdert schuift het naar een la- gere frequentie. Voor satelliet communicaties wordt dit effect vergroot door de veel grotere relatieve snelheden en het is meestal nodig om de zend en ontvangstfrequenties op de aarde aan te passen om voor de shift te com- penseren. Eenvoudig gezegd, het grondstation moet zijn zendfrequentie aan- passen zodat de verschoven frequentie die wordt ontvangen door de satelliet precies de frequentie is waarop de satelliet is ingesteld. Ook moet het grondstation zijn ontvangstfrequentie aanpassen aan de verschoven frequen- tie waarop het signaal van de satelliet zal worden ontvangen. Zoals de fluit van de trein, veranderen de zend en ontvangstfrequenties van het grondstation continu als de satelliet het grondstation nadert of zich ervan verwijdert. Als algemene regel geldt dat geen twee satellieten passages over een grondstation dezelfde geometrie hebben en daarom moeten die fre- quentie shift aanpassingen dynamisch worden berekend voor iedere passage. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 70 In het speciale geval van Frequentie Modulatie (FM) en een ontvanger met Automatische Frequentie Regeling (AFC) en een voldoende brede AFC band- breedte, zullen geen aanpassingen nodig zijn. Uitgaande van de satelliet's baan parameters en de juiste computer software, kunnen die gegevens van te voren worden berekend voor een te ver- wachten passage en in real time. De meeste van de benodigde gegevens zijn al berekend in de satelliet volg software zoals STSPLUS. Ken Ernandes, N2WWD, heeft zijn ervaring en radio apparatuur aangeboden om te helpen bij bij het invoeren en testen van de Doppler Shift berekeningen in STSPLUS. De nodige veranderingen en toevoegingen aan de software zijn ingevoerd mid- den Maart 1994 en Ken heeft een voorlopige test gedaan met gebruik van Ra- dio Sputnik 10 (RS-10, een transponder aangebracht op de Russische COSMOS 1861 satelliet, NORAD #18129). Tot onze niet geringe verbazing en genoegen, was de eerste test een compleet succes; hoewel de satelliet slechts een ma- ximum van 7 graden boven de horizon was, werd het transponder signaal (ta- melijk zwak en met ruis) gehoord op de verwachte frequentie. Hoewel wij beiden vertrouwen hadden in onze mathematische oplossing van het Doppler shift probleem, is het zeldzaam dat zulke berekeningen de eerste keer cor- rect zijn! Testen en beoordeling gaat verder. STSPLUS Doppler Shift Mode -------------------------- STSPLUS' Doppler Shift Mode werking kan worden gebruikt voor het com- municeren in actuele tijd met iedere satelliet, niet alleen amateur trans- ponders, waarvoor baangegevens ("2-regel elementen" of TLE's) beschikbaar zijn. Voor iedere satelliet maakt de gebruiker van te voren een lijst in bestand STSPLUS.FRQ die de satelliet's NORAD nummer bevat, de zend (XMIT) en ontvangst (RECV) center frequenties, en een speciale code die wordt ge- bruikt om NORMAL of INVERTED satelliet zender transponders te kiezen (zie hierna). Voor satellieten met vaste zend- en ontvangst frequenties is dat alles wat nodig is; voor satellieten die ontvangen over een band van fre- quenties, zoals de doorlaatband van de typische amateur radio repeater transponder, kunnen de ontvangst en zend frequenties snel worden afgestemd in fijne stappen van 100 Hz of grove stappen van 1KHz over de gehele band- breedte. Voor degene die geinteresseerd zijn, de Doppler Shift berekening vereist dat de grondstation positie vector en de satelliet's positie en snelheids vectoren worden berekend met gebruik van de standaard algorith- men (en het SGP4 Baan Model voor bepalen van de satelliet gegevens), dan omgezet naar Earth-Fixed Greenwich ("EFG") coordinaten, een geodetisch traagheids coordinaten systeem met gebruik van het WGS-72 Geodetische Mo- del. Van deze gegevens worden de relatieve snelheid en frequentie shift verhoudingen vervolgens berekend. Die verhoudingen worden dan toegepast op de zend en ontvangst centerfrequenties om de verschoven frequenties te ge- ven, die allen aan de gebruiker worden getoond. Vooropgesteld dat de com- puter is uitgevoerd met een coprocessor chip, worden alle gegevens iedere seconde bijgewerkt. Het volgende is een voorbeeld van de frequentie gege- vens, getoond als een satelliet (RS-10 in het voorbeeld) het grondstation nadert: UpLink: 145.8900 Uplink frequentie ontvangen door satelliet XMIT: 145.8880 ZEND frequentie van grondstation DnLink: 29.3900 Downlink frequency gezonden door satelliet RECV: 29.3904 ONTVANGST frequentie van grondstation Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 71 De verschoven zendfrequentie (XMIT) en ontvangstfrequentie (RECV) zijn ook in kleur om de signaal status aan te geven: ROOD De satelliet is beneden de horizon van de ontvanger; commu- nicaties zijn normaal niet mogelijk. GEEL De satelliet is van nul tot vijf graden boven de ontvanger horizon; uitzendingen KUNNEN mogelijk zijn. GROEN De satelliet is vijf graden of meer boven de ontvanger ho- rizon; uitzendingen moeten mogelijk zijn als de ontvanger horizon vrij is in de richting van de satelliet. De hoogte (of elevatie) van de satelliet boven de ontvanger horizon, is meestal een goede indicator voor communicatie mogelijkheden. Zend ver- mogen, ontvanger gevoeligheid, antenne constructie en plaatsing, en atmos- ferische condities spelen echter allen een rol bij het maken van betrouw- bare duplex verbindingen. Bijvoorbeeld, de grote antennes gebruikt door DOD C-Band Radar Network, voor volgen van de orbiter en andere satellieten gedurende het opstijgen en kritische manoeuvers, krijgen een "signaal lock" wanneer de satelliet tussen 3 en 4 graden boven de lokale horizon is. Voor een radio amateur met laag vermogen kan het nodig zijn dat de satelliet 5 tot 8 graden boven de lokale horizon is voor betrouwbare communicaties. Om de invloed van atmosferische condities te illustreren; het in de ruimte ge- stationneerde TDRS (Tracking and Data Relay Satellite) krijgt signaal lock met een satelliet op of dichtbij de rand van de aarde (wat de "horizon" is voor de satelliet). Naast de frequentie gegevens, worden de grondstation ("STN") tijden voor Verkrijgen van Signaal ("AOS") en Verlies van Signaal ("LOS"), berekend voor de echte grondstation horizon, getoond, zodat de gebruiker snel kan bepalen wanneer een passage zal beginnen en hoeveel tijd overblijft in een actuele passage. Voor grondstation naar satelliet communicaties, is de werking eenvoudig. De gebruiker zet zijn zend ("XMIT") en ontvangst ("RECV") frequenties op de- genen die door STSPLUS wordt opgegeven, wanneer de satelliet zijn lokatie passeert. Aangezien de frequenties van de satelliet bekend zijn en niet ver- anderen, is geen "fine tuning" nodig. Vergeleken met een satelliet met vaste ontvangst- en zendfrequenties, geeft de typische amateur radio satelliet transponder (ook wel "crossband repeater" genoemd) een enigszins meer complexe situatie. De transponder ontvangt signalen in een doorlaatband van frequenties (20 tot 80 KHz zijn typische bandbreedten), zendt dan het ontvangen signaal weer uit over een doorlaatband van dezelfde breedte maar gecentreerd op een andere frequen- tie. De center frequenties van de ontvangst en zend doorlaatbanden zijn vooraf bekend maar kunnen veranderen van tijd tot tijd, afhankelijk van de transponder mode (CW, Digitaal Packet, enz). De zender van de transponder kan ook in NORMAL of INVERTED mode werken. Dat betekent dat voor NORMAL mode de frequentie van het uitgezonden signaal evenveel boven of onder de center frequentie ligt als het ontvangen signaal; voor INVERTED mode, is het uitgezonden signaal dezelfde frequentie boven (beneden) de center zend- frequentie als het ontvangst signaal beneden (boven) de ontvangst center frequentie ligt. STSPLUS geeft deze situatie op twee manieren aan. Ten eerste, wanneer de gebruiker een interessant signaal heeft ontvangen, gebruikt hij de PgUp, PgDn, UP, en DOWN toetsen om nauwkeurig af te stemmen op de downlink fre- quentie die door STSPLUS wordt aangegeven ("RECV") tot het overeenkomt met de werkelijk ontvangen frequentie. PgUp en PgDn geven een grove afstemming in stappen van 1 KHz en UP en DOWN geven afstemming in stappen van 100 Hz. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 72 De reactie is behoorlijk snel en de fijnafstemming kan meestal in enkele seconden worden uitgevoerd. STSPLUS maakt dan de nodige berekeningen om de uplink frequentie ("XMIT") te laten zien die vol duplex verbindingen moge- lijk maakt. Het tweede deel van het probleem is de transponder mode; STS- PLUS kiest NORMAL of INVERTED transponder mode gebaseerd op de mode para- meters die door de gebruiker in het bestand STSPLUS.FRQ zijn gezet: 1 = NORMAL, -1 = INVERTED. Satelliet Fase (Mean Anomaly) ----------------------------- Sommige amateur satelliet transponders (bijvoorbeeld AO-13) verande- ren hun mode gebaseerd op de parameter genoemd "fase". Gegevens worden ge- publiceerd door AMSAT en/of anderen voor die transponders die de werk mode aangeven voor specifieke bereiken van de fase. Fase is de Mean Anomaly, een van de zes baan parameters, genormaliseerd in een bereik van 0 tot 255. Phase = 0 (Mean Anomaly = 0 graden) komt overeen met perigee, het punt waar de baan van de satelliet het dichtst bij het middelpunt van de aarde is. (NIET de oppervlakte!). Phase = 128 (Mean Anomaly = 180 graden) komt overeen met apogee, het punt waar de satellietbaan het verst van het middelpunt van de aarde verwijderd is. Wanneer de Doppler Shift Mode is ingeschakeld in orthografische projec- tie (door drukken van F8 als de kaart wordt getoond), wordt de phase weerge- geven MITS de Excentriciteit groter of gelijk is aan 0,005: Phase: 123.9 Wanneer aan de voorwaarden voor het weergeven van de fase gegevens wordt voldaan, vervangt het de baanperiode gegevens ("Per'd") in de Doppler Shift Mode; Fase is gedefinieerd als een geheel getal tussen 0 en 255. Om de ge- bruiker echter een waarschuwing te geven wanneer de fase van het ene getal naar het andere zal stappen, toont STSPLUS ook het eerste decimale cijfer. Fase wordt NIET getoond in de rechthoekige projecties in verband met onvol- doende ruimte op het scherm. TECHNISCHE OPMERKING M.B.T. FASE --------------------------------- 1. De Mean Anomaly wordt dynamisch berekend door de SGP4 algorithme in STSPLUS. Die waarde (in radialen) wordt gedeeld door (2 * PI) en de uitkomst vermenigvuldigd met 256 om de fase te krijgen. De fase wordt dan getoond als een getal tussen 0,0 en 255,9 (om in een enke- le 8-bit byte te worden ondergebracht). 2. Fase wordt berekend gebaseerd op geocentrische (middelpunt van de aarde) gegevens in plaats van geodetische (oppervlakte van de aarde, rekening houdende met de vorm van de aarde). Wat kan er gebeuren als een apogee or perigee gebaseerd op "Elv", de afstand boven gemiddeld zeeniveau, NIET de werkelijke apogee of perigee is wanneer berekend met gebruik van geocentrische gegevens. In verband met de vorm van de aarde, kunnen dan afstanden varieren tot 21 km van de evenaar tot een pool. 3. Mean Anomaly (en dus Fase) is ongedefineerd voor een exact circulai- re baan; er is geen perigee of apogee in die situatie. Bovendien kun- nen bepaalde onzekerheden geintroduceerd door zwaartekracht variaties Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 73 het nauwkeurig dynamisch bepalen van apogee of perigee moeilijk maken voor lage banen. Die variaties en onnauwkeurigheden worden belangrijk voor banen met een Excentriciteit kleiner dan 0,005, die typisch is voor lage banen. Om deze en andere redenen, gebruiken amateur satel- lieten in lage banen geen fase om de modes te bepalen. 4. De volgende voorwaarden zijn vereist om de fase gegevens op het scherm te tonen: a) De orthografische projectie is gekozen met "O" als de kaart wordt getoond. b) De Doppler Shift Mode is gekozen met F8 wanneer de kaart wordt getoond. c) De Excentriciteit van de satelliet baan is groter dan 0,005. Wanneer aan 1 van de 3 voorwaarden niet wordt voldaan, zullen de baan periode gegevens ("Per'd") worden getoond. OPMERKING: De baan periode noch de fase worden getoond in de recht- hoekige projectie. Satelliet Communicatie Technieken en Waarschuwingen --------------------------------------------------- Wanneer eenmaal duplex communicatie tot stand is gebracht, vereist het "in lock" blijven dat beide stations continu hun zend en ontvangst fre- quenties aanpassen aan de frequenties die door STSPLUS worden weergegeven zover dit practisch is en verenigbaar met de bandbreedte mogelijkheden van hun ontvangers. Hoewel dit misschien wat ontmoedigend lijkt, de werkelijke snelheids veranderingen van de frequenties zijn dermate langzaam dat ook een beginner met weinig ervaring hiermee geen moeilijkheden heeft. Ook belangrijk in het relatief nieuwe gebied van communicaties met of zonder bemande satellieten is dat alle deelnemers zich realiseren dat de beschikbare bandbreedte een "schaarse bron" is die met zorg moet worden ge- bruikt en gedeeld. Dit om de lange radio amateur traditie hoog te houden. Het probleem kan bijzonder moeilijk zijn met bemande ruimte vaartuigen, MIR en de Space Shuttle. Goed letten op de Doppler Shift kan van belang- rijke hulp zijn bij het afmaken van een verbinding door gebruik van de juiste frequentie(s). ************************* * BELANGRIJKE NOTITIE * ************************* Ervaring met communicaties via amateur radio satellieten zoals RS-10 hebben aangetoond dat zorgvuldig testen en calibreren van de ontvanger en zender essentieel zijn voor succesvolle communicatie. Bijvoorbeeld, een fout of afwijking van 2 of 3 KHz van de ontvangst frequentie kan het ver- schil maken tussen een mislukking of een succesvolle verbinding. Wanneer de ontvanger of zender een constante afwijking hebben, kan het mogelijk zijn de waarden van de center frequentie tijdelijk te wijzigen om te com- penseren. De beste oplossing is natuurlijk om de apparatuur te calibreren Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 74 en goed te laten functionneren. Ook is belangrijk dat de computer klok nauwkeurig is ingesteld. Radio Tijd Signalen zoals van het National Institute of Standards en Technology (NIST) op WWV, zijn voldoende nauwkeurig voor dit doel. Het programma TIMESET door Peter Petrakis is ten zeerste aanbevolen om de computer klok automatisch in te stellen via de telefoon of tijd service van NIST of de U.S. Naval Observatory (USNO).(N.B. Voor Europa kan DCF-77 gebruikt worden, PE1ECN). Uiteindelijk zijn de door STSPLUS berekende frequenties niet nauwkeu- riger dan de gebruikte baangegevens. Voor de typische amateur radio satel- liet, moeten de baan gegevens niet ouder zijn dat een week voor acceptabe- le resultaten. Wanneer de satelliet baan manoeuvers uitvoert ( zoals MIR van tijd tot tijd), zullen alleen de laatste elementen goede resultaten op- leveren. Bronnen zoals Internet, Celestial BBS, NASA Spacelink BBS, NASA GSFC RBBS, en mijn eigen RPV Astronomy BBS geven up-to-date 2-regel elemen- ten voor alle of de meeste van de gewone amateur radio satellieten. Zie het hoofdstuk "Computer Bulletin Board Systemen" aan het eind van deze handlei- ding voor actuele telefoonnummers en betreffende informatie. Aangezien de amateur radio transponders dikwijls "meerijden" op een primaire satelliet, kan de naam van de satelliet gebruikt door die bronnen, verschillend zijn van de amateur aanduiding. Gebruik het voorbeeld bestand STSPLUS.FRQ om het NORAD nummer van de gewone amateur radio satellieten te controleren en ge- bruik het NORAD nummer in plaats van de satellietnaam of aanduiding wanneer men zoekt naar TLE's. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 75 Het aanmaken van Bestand STSPLUS.FRQ voor Radio Amateur Gebruik --------------------------------------------------------------- Bestand STSPLUS.FRQ bevat de parameters vereist voor STSPLUS om in de Doppler Shift Mode te werken. Iedere regel in het bestand bevat het NORAD satelliet nummer, UPLINK en DOWNLINK center frequenties en de transponder mode, gespecificeerd in die volgorde, gescheiden door kommas en zonder spa- ties aan het begin of eind. Het volgende formaat wordt gebruikt voor iedere opgave: 00000,100,100,1 (Vaste waarden als sat niet is opgegeven) 18129,145.8900,29.3900,1 (Parameters vvor NORAD #18129) --+-- ----+--- ---+--- + | | | | | | | +-- Transponder Mode: 1 = NORMAL | | | -1 = INVERTED | | | | | +------- DownLink Center Frequentie (MHz) | | | +--------------- UpLink Center Frequentie (MHz) | +----------------------- Satelliet NORAD Nummer De eerste regel laat de "00000" opgave zien dat bepaalt de vaste waarden als de satelliet NIET in het bestand STSPLUS.FRQ aanwezig is. Dit moet de EERSTE REGEL zijn in het bestand STSPLUS.FRQ. De tweede regel geeft de wer- kelijke parameters voor een bepaalde satelliet; de getoonde frequenties se- lecteren de Mode A, spraak doorlaatband, voor Radio Spoetnik 10 (RS-10, op COSMOS 1861, NORAD #18129). Vastingestelde frequenties kunnen liggen tussen 1,0000 MHz tot 99000,0000 MHz. Uplink noch de downlink frequentie mag gro- ter zijn dan ongeveer 99000,0000 MHz om "overflow" van de schermweergave te voorkomen. Hoewel de center frequenties hierboven in MHz zijn gegeven, mogen alle gewenste eenheden worden gebruikt, aangezien STSPLUS eenvoudig een verhouding berekent en de resultaten weergeeft met vier cijfers na de komma (een punt op het scherm!). Bestand STSPLUS.FRQ kan worden aangemaakt of veranderd met iedere ASCII editor; wordprocessor gebruikers gebruiken de "non document" mode. Slechts een minimum aan fouten controle wordt uitgevoerd en de gebruiker moet letten op het juiste vereiste formaat voor iedere regel in het bestand. Tot 10 opgaven kunnen voor een bepaalde satelliet worden ingebracht (met gebruik van hetzelfde NORAD nummer) in volgorde van voorkeur. Wanneer meer dan 1 opgave aanwezig is voor een actuele satelliet, wordt de gebruiker een lijst getoond en gevraagd een keuze te maken. Ken Ernandes, N2WWD, heeft samen met zijn tests van STSPLUS' Doppler Shift Mode een voorlopig STSPLUS.FRQ bestand aangemaakt met de actuele (van Maart 1994) center frequenties van veertien amateur radio satellieten. Ver- schillende satellieten hebben meer dan een opgave, corresponderende met de verschillende modes: 00000,100,100,1 (Vaste waarden) 14129,435.1025,145.9025,-1 (AO-10) 16609,145.5500,145.5500,1 (MIR) 18129,145.8850,29.3800,1 (RS-10) 18129,21.1800,145.8800,1 18129,21.1800,29.3800,1 19216,435.4950,145.9000,-1 (AO-13) Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 76 19216,144.4500,435.9650,-1 19216,1269.4750,435.8600,-1 19216,435.6190,2400.7290,-1 20437,145.9750,435.0700,1 (UO-14) 20439,145.9000,437.02625,1 (PACSAT) 20441,1265.0000,437.0751,1 (WO-18) 20441,1265.0000,437.1258,1 20442,145.8400,437.15355,1 (LO-19) 20480,145.9550,435.8500,-1 (FO-20) 21087,435.0160,145.9870,1 (AO-21) 21087,435.0620,145.8920,-1 21087,435.0830,145.9060,-1 21089,21.2400,29.4400,1 (RS-12/13) 21089,21.2400,145.9400,1 21089,145.4400,29.4400,1 21575,145.9000,435.1200,1 (UO-22) 22077,145.9000,435.1670,1 (KO-23) 22077,145.9000,435.1200,1 22825,145.8500,436.8000,1 (AO-27) LET OP: De center frequenties hierboven zijn voorlopig, gebaseerd op beschikbare informatie. Bijvoorbeeld, de uplink frequenties voor de eerste opgave voor RS-10 en de opgave voor FO-20 zijn gecorrigeerd met +5 KHz om te compenseren voor een klaarblijkelijke transponder afwij- king. Die gegevens zullen worden gecoordineerd door Ken Ernandes,N2WWD. Met Ken kan contact worden opgenomen via mijn RPV Astronomy BBS op (310) 541-7299 of op Compuserve op 70511,3107. Gebruikers die hun ont- vangers en zenders zorgvuldig hebben gecalibreerd en die actuele infor- matie hebben worden verzocht met Ken contact op te nemen. SAREX, het Shuttle Amateur Radio EXperiment, wordt regelmatig toege- wezen aan de Space Shuttle vluchten. De volgende uplink en downlink fre- quenties zijn toegewezen voor die vlucht (gegevens van April 1994) UPLINK DOWNLINK OPMERKINGEN ------------------------------------------- SPRAAK: 144.91 MHz 145.55 MHz UITGEZONDERD EUROPA 144.93 144.95 144.97 144.99 144.70 MHz 144.55 MHz ALLEEN EUROPA 144.75 144.80 PACKET: 144.49 MHz 145.55 MHz WERELDWIJD NASA voegt de volgende notitie toe met betrekking tot de spraak up- link: "De astronauten hebben geen voorkeur voor een van de bovengenoemde frequenties. Daarom zal de mogelijkheid om met een astronaut te spreken afhangen van de frequentie keuze door de astronaut." (Informatie NASA Spacelink BBS van April, 1994). Dus, voor een station in Noord America, kan de gebruiker de volgende opgaven aan het bestand STSPLUS.FRQ toevoegen: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 77 00059,144.91,145.55,1 00059,144.93,145.55,1 00059,144.95,145.55,1 00059,144.97,145.55,1 00059,144.99,145.55,1 00059,144.49,145.55,1 waarin "00059" moet worden vervangen door het actuele aan de vlucht toege- wezen NORAD nummer. Een tijdelijk NORAD nummer, overeenkomend met het vluchtnummer, geillustreerd door "00059" in het voorbeeld hierboven, wordt meestal gebruikt tot het definitieve NORAD nummer is toegewezen,-- contro- leer de TLE's). Wanneer echter een tijdelijk NORAD nummer wordt gebruikt gdurende het eerste deel van de vlucht, moeten de gegevens in het STSPLUS. FRQ bestand later bijgewerkt worden met het permanente NORAD nummer, wan- neer dat nummer wordt gebruikt in de TLE's, zodat STSPLUS de vlucht's fre- quentie lijst kan herkennen. Een typische set van TLE's voor een Ruimte Shuttle worden hieronder gegeven met het NORAD nummer en excentriciteit: STS-65 1 23173U 94039A 94203.67836573 .00310904 40043-6 28999-3 0 371 2 23173 28.4640 263.1143 0006121 89.0653 314.1440 16.10872029 2244 --+-- ---+--- | | | +----- Excentriciteit (=0.0006121) | +------------------------------ NORAD Nummer Omdat verschillende bronnen van 2-regel elementen (TLE's) verschil- lende namen voor dezelfde satelliet kunnen gebruiken, hebben vele satel- lieten gelijke namen, en sommige payloads (speciaal amateur radio tran- sponders) die "meerijden" op een primaire satelliet met een andere naam, gebruiken altijd het NORAD nummer wanneer mogelijk als een bestand wordt doorzocht voor TLE's. Het MIR Ruimte Station, NORAD Nummer #16609, kan wor- den verward met verschillende MIR afval objecten ("DEB" of "D" staat in de eerste regel van de TLE's). Voor AO-13, bijvoorbeeld, druk F2, kies de gewenste TLE bestandsnaam, geef dan in "#19216" (zonder de haakjes maar MET het hekje karakter) als de satelliet naam. Deze methode zal ALTIJD de de gegevens vinden als zij in het bestand aanwezig zijn. Wanneer de gege- vens gevonden zijn, toont STSPLUS ze zoals gewoonlijk. Wanneer er maar een opgave is in het STSPLUS.FRQ bestand voor de satelliet, zal STSPLUS direct de kaart tekenen na drukken van ENTER, om de satelliet en zijn gegevens te bevestigen. Wanneer er echter meer dan een opgave voor de satelliet aanwe- zig is en STSPLUS is in de Doppler Shift Mode, zal STSPLUS een lijst van de beschikbare vooringestelde frequenties geven en de gebruiker vragen er een te kiezen: Preset Frequency Selections for 19216 # UpLink DnLink Mode --------------------------------- 1 435.4950 145.9000 -1 2 144.4500 435.9650 -1 3 1269.4750 435.8600 -1 4 435.6190 2400.7290 -1 Enter Desired Preset Frequency Selection Number [1]: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 78 Geef het gewenste vooringestelde frequentie nummer, gevolgd door ENTER, wanneer men de keuze #1 wil, druk dan alleen ENTER. Het ingeven van een nummer minder dan 1 of groter dan het hoogste keuze nummer, zal ook de keuze #1 nemen. Merk op dat wanneer STSPLUS NIET in de Doppler Shift Mode is, geen lijst van vooringestelde frequenties wordt getoond en STSPLUS zal automa- tisch de keuze #1 nemen (om mensen die niet in de Doppler Shift Mode zijn geinteresseerd geen last te bezorgen) Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 79 ACTIEVE TOETSEN TIJDENS AARDEBAAN WEERGAVE ------------------------------------------- De volgende tabel laat de verschillende toetsen zien die actief zijn als de aardebaan op het scherm wordt getoond. Sommige van deze features worden ergens anders meer uitgebreid beschreven. ENTER Terug naar Hoofdmenu (Stop de simulatie). F1 On-line HELP. Druk F1 om een helpscherm te laten zien in het on- derste deel van het scherm. Druk F1 nogmaals om naar de normale weergave terug te keren. F2 Kiest de Grote Klok mode. Die modes worden als volgt gekozen: 0 Geen klok weergegeven 1 UTC datum en tijd 2 Locale datum en tijd 3 STN/TDRS AOS/LOS en MET of T+Epoch (kies met F5) Niet alle computers (speciaal de oudere CGA systemen) zullen de uitgebreide grafische karakters, gebruikt voor de grote klok, kunnen weergeven. Het verschijnsel van dit probleem is dat het het onderste gedeelte van het gegevens blok meestal blank is na drukken van F2. Wanneer men dit probleem heeft en de computer werkt onder DOS 3.x of DOS 5.0, geef de opdracht "GRAFTABL" bij de DOS aanduiding voor dat STSPLUS gestart wordt, of zet de re- gel "GRAFTABL" in het AUTOEXEC.BAT bestand; dit zet de "code pa- ge" om de computer in staat te stellen de uitgebreide grafische karakters weer te geven. (Het programma GRAFTABL.COM wordt mees- tal bij DOS geleverd). F3 In of uitschakelen van de printer logging. Wanneer logging is in- geschakeld, zal het woord LOG rechtsonder in het scherm verschij- nen. Zorg dat de printer is ingeschakeld VOOR de F3 opdracht te gebruiken. De F3 opdracht schakelt automatisch de weergave van ascending of descending node informatie in. F4 Schakelt FAST mode van x1 naar x10 tot x60 tot x1, enz. Wanneer een van de fast modes is ingeschakeld, zal ("x10") of ("x60") in rood verschijnen aan de linker bovenkant van het scherm. Die feature werkt in beide de NORMAL (actuele of gesimuleerde tijd) en PAUSE modes. F5 Schakelt de verstreken tijd tussen "T+Epoch" en "MET". Wanneer geen lanceertijd en datum zijn opgegeven, zal deze opdracht geen effect hebben. F6 Schakelt de PAUSE mode in. Het plotten wordt bevroren in de momen- tele positie en de "+" en "-" toetsen zijn ingeschakeld. De "=" toets kan worden gebruikt in plaats van de "+" toets om de SHIFT toets te vermijden. Druk ENTER om terug te gaan naar normale wer- king met gebruik van de momentele gesimuleerde tijd. (Opmerking: Om naar REAL TIME mode terug te keren, druk ENTER na verlaten van PAUSE om naar het Hoofdmenu terug te keren, en druk dan F8+F1). F7 In of uitschakelen van de zichtbaarheids cirkel van het ruimte- vaartuig. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 80 F8 Schakelt het programma tussen NORMAL en DOPPLER SHIFT modes. (Alleen orthografische projectie, zie tekst voor details). F9 Verandert afstandseenheden tussen kilometers (km), zeemijlen (nm), en landmijlen (sm). F10 Verandert de satelliet coordinaten tussen Altitude/Elevatie en Azimuth (Topocentrisch), Right Ascension en Declination (Equato- rial), en X-Y-Z (Geocentrisch Rechthoekig, ook genoemd ECI of Earth-Centered Inertial) coordinaten systemen. Wanneer een doel satelliet is gekozen, kan F10 ook worden gebruikt om de relatieve afstand en snelheid tussen de primaire en secundaire satellieten weer te geven. F12 Kiest de weergave eenheden voor AOS en LOS van de countdown klok- ken. Mogelijkheden zijn UTC tijd, lokale tijd en MET. Wanneer de lanceertijd niet is ingesteld, zijn MET AOS/LOS tijden NIET be- schikbaar. +/= Alleen gedurende de PAUSE mode, "+" beweegt de satelliet naar de volgende berekende positie, gebaseerd op de FAST mode die is in- gesteld: gesimuleerde tijd gaat in stappen van 1, 10 of 60 secon- den. De "=" toets kan worden gebruikt i.p.v. "+" om de SHIFT toets te vermijden. - Alleen gedurende de PAUSE mode, schakelt de automatische kaart generering in of uit. Het genereren van de automatische kaart is ALTIJD ingeschakeld in orthografische modes. Wanneer automatische kaart generering is ingeschakeld in rechthoekige kaart modes, zal de letter "A" verschijnen in de rechter bovenkant van het scherm. Door drukken van de TAB toets zal de kaart altijd weer opnieuw worden getekend. PgUp NORMAL OPERATION: Wanneer in een van de zoom modes, vergroot dit het gezichtsveld (verkleint MAG) tot een maximum van 180 graden. Druk snel om meerdere zoom stappen uit te voeren zonder opnieuw de kaart te tekenen voor iedere toets aanslag. DOPPLER SHIFT MODE: Vergroot de "RECV" frequentie met 1 KHz. Houdt toets gedrukt of druk toets snel voor grotere frequentie veranderingen. PgDn NORMAL OPERATION: Wanneer in een van de zoom modes, verkleint het gezichtsveld (vergroot MAG) tot een minimum van 30 graden. Druk snel om meerdere zoom stappen uit te voeren zonder opnieuw de kaart te tekenen voor iedere toets aanslag. DOPPLER SHIFT MODE: Verlaagt de "RECV" frequentie met 1 KHz. Houdt toets gedrukt of druk toets snel voor grotere frequentie veranderingen. Home: NORMAL OPERATION: Wanneer in een van de zoom modes, brengt het gezichtveld terug naar 75 graden (rechthoekige projecties) of de complete aardbol. (orthografische projecties). Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 81 DOPPLER SHIFT MODE: Herstelt de UpLink en DnLink center frequen- ties naar de originele waarden uit het bestand STSPLUS.FRQ. End NORMAL OPERATION: Wanneer in een van de zoom modes, brengt het gezichtsveld terug naar de laatste zoom factor gebruikt voor het drukken van de HOME toets. DOPPLER SHIFT MODE: (niet gebruikt en niet actief) UP NORMAL OPERATION: (niet gebruikt en niet actief) DOPPLER SHIFT MODE: Verhoogt de "RECV" frequentie met 100 Hz. Houdt toets gedrukt of druk toets snel voor grotere frequentie veranderingen. B Schakelt de BLINK mode van het satelliet symbool tussen knippe- ren en continu. Op de meeste systemen zal het satelliet symbool zeer kort lijken te knipperen als het wordt verwijderd en op- nieuw getekend wanneer BLINK is UITGESCHAKELD. O Kiest Orthografische Projectie (de LETTER "O", niet het cijfer nul!). PgUp, PgDn, Home, en End zijn actief om de vergroting te kiezen. W,0 Kiest de Wereld Kaart weergave, laat de gehele wereld zien van +85 graden Noord to -85 graden Zuid met gebruik van de rechthoe- kige projectie. Wanneer automatsiche kaart generering is inge- schakeld, zal drukken van "W" of "0" schakelen tussen de twee wereldkaarten. Q Kiest Quadrant Kaart weergave, laat een gezichtsveld van 180 graden zien (rechthoekige projectie) en de satelliet ongeveer in het midden van de kaart. 1-9 Kiest de aangegeven Quadrant Kaart. Automatische kaart generering is uitgeschakeld wanneer een bepaalde quadrant kaart is gekozen. Zie de lijst in het hoofdstuk Rechthoekige Projectie van Quadrant Kaarten voor de kaartnummers. Z Kiest de Zoom Kaart weergave, laat een gezichtsveld zien van 180 tot 30 graden (rechthoekige projectie) en de satelliet ongeveer in het midden van de kaart. De vooringestelde waarde is 75 graden. L Kiest Lokatie Kaart weergave, laat de concentrische isocontouren voor Uw lokatie zien. Wanneer een tweede lokatie is ingeschakeld, druk opnieuw "L" voor die lokatie. T Volgstation weergave, laat de concentrische isocontouren zien voor het volgstation het dichtst bij de aardebaan positie van de satel- liet met gebruik van de actuele projectie. Gebruikt de gegevens in het actuele TRACKING STATION bestand om de volgstation(s) te kie- zen; wanneer het bestand niet wordt gevonden, gaat STSPLUS naar een interne set van volgstations. Gebruik F7 vanuit het Hoofdmenu om de TRACKING STATION bestandsnaam te kiezen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 82 M Weergave van de Bewegende Satelliet kaart, alleen beschikbaar op EGA en VGA systemen. Geeft een kaart met de satelliet gecentreerd en de kaart projectie die gebruikt werd toen de toets werd ge- drukt. In rechthoekige modes wordt de kaart in zoom getoond. Kaarten worden "buiten het scherm" getekend en een complete kaart wordt altijd getoond. De kaart wordt iedere 10 seconden bijge- werkt of zo snel als de computer processor dit toestaat. Als de Bewegende Satelliet Kaart wordt weergegeven, zijn de volgende toetsen actief: ENTER, "M", "Home", "PgUp", en "PgDn"; die toet- sen geven dezelfde functies als tijdens de normale weergave, uit- gezonderd dat de "M" toets de Bewegende Satelliet Kaart uitzet en terugkeert naar de normale weergave. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 83 STSORBIT PLUS HOOFD MENU ------------------------ Program STSORBIT PLUS Space Shuttle and Satellite Orbit Simulation Version 9548 Current time: 19:01:57 PDT 02:01:57 UTC Current date: 15 APR 1995 16 APR 1995 F1 Convert Keplerian Data to 2-Line Format F2 Read NASA/NORAD 2-Line Elements (.TXT/.TLE Files) F3 Pass Predictions and Data Output F4 Tabular Satellite Positions (TRAKSTAR by TS Kelso) F5 Set Launch Time and/or Launch Date F6 Set/Read/Save TDRS and Real Time Satellites F7 Set FILENAMES and Paths F8 Set program TIME and/or DATE F9 DOS Shell (CAUTION: DOS 3.x or higher ONLY!) F10 Set STSORBIT PLUS Program Options and Features ENTER Resume Mission (Mir) ESC Quit STSORBIT PLUS and Save Current Mission Select desired function: WHILE MAP IS DISPLAYED: F1 = HELP ENTER = Main Menu Tijdens de werking van STSPLUS worden gegevens getoond in verschillen- de standaard formaten: 26 JUL 1994 Datum in dag/maand/jaar formaat 02:01:57 UTC Coordinated Universal Time in uren:min:sec 19:01:57 PDT Lokale Tijd in uren:min:sec (afk. kan wijzigen) 3/09:23:15 MET in dagen/uren:minuten:seconden 214.50 nm Afstand in zeemijlen 396.26 km Afstand in kilometers 246.84 sm Afstand in landmijlen -69.34 Hoeken in graden; WESTer lengte en ZUIDer breedte zijn negatief. Merk op dat breedten en lengten ook een "N" en "E" hebben voor respectieve- lijke positieve waarden, en "S" en "W" voor repectievelijke negatieve waar- den. Deze afspraak die overbodig mag lijken, is gebruikt om verwarring te voorkomen; er zijn een aantal voorstellingen voor breedte en lengte in al- gemeen gebruik die verschillende teken afspraken gebruiken. Azimuth (rich- ting) is gegeven op de manier Noord-Oost-Zuid-West, waarbij Noord 0 graden is, Oost is 90 graden enz. Het graden symbool wordt op het scherm getoond voor alle hoeken maar het is uit deze documentatie weggelaten omdat het niet op alle printers correct afdrukt. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 84 F1 Omzetten van Kepler Gegevens naar 2-Regel Formaat -------------------------------------------------------- Deze functie geeft een mogelijkheid om gebruikers zonder modems de zo- genoemde "Kepler Baan Elementen" via spraak of andere mogelijkheden te ont- vangen en betrouwbaar om te zetten naar het "2-regel element" formaat ver- eist voor STSPLUS en andere satelliet volg programmas. De 2-regel baan ele- menten set bevat echter meer informatie dan gewoonlijk wordt gedistribueerd als Kepler baan elementen; dit betekent dat de ontbrekende gegevens van an- dere bronnen moeten worden verkregen of op een bepaalde waarde of nul wor- den gezet. De volgende instructies en het voorbeeld en proefformaat zullen de onervaren gebruiker helpen die taken te doen. Deze omzettings functie heeft maar een doel: het klaar maken van 2-re- gel baan elementen van Kepler baan elementen met behulp van de toetsenbord input. Aangezien het programma ontworpen is om alleen geldige gegevens van het ene formaat naar het andere te copieren, wordt geen fouten controle uitgevoerd en het programma doet geen tests voor de "redelijkheid" van de verschillende gegevens en parameters. De gebruiker wordt daarom gewaar- schuwd zijn gegevens te controleren alvorens dit programma te gebruiken, of de resulterende gegevens voorzichtig te gebruiken totdat deze zijn beves- tigd. De onderstaande informatie is meestal opgenomen in de Kepler baan ele- menten die via een modem of spraak (amateur radio of telefoon) worden ont- vangen. Dit voorbeeld is een werkelijk bestand voor de Space Shuttle Vlucht STS-55, gelanceerd vroeg 1993 en direct ontvangen via modem van de het NASA Johnson Space Centre voor de lancering: Satellite: STS-55 Catalog number: 00055 Epoch time: 93073.67556033 =====> (14 MAR 93 16:12:48.41 UTC) Element set: JSC-003 Inclination: 28.4697 deg RA of node: 228.7025 deg Space Shuttle Flight STS-55 Eccentricity: .0003812 Prelaunch Keplerian Elements Arg of perigee: 314.2100 deg Launch: 14 MAR 93 15:00 UTC Mean anomaly: 45.8202 deg Mean motion: 15.90487610 rev/day G. L. Carman Decay rate: 1.2020e-03 rev/day~2 NASA Johnson Space Center Epoch rev: 2 Wanneer de informatie vereist door STSPLUS (zoals getoond in het voor- beeld op de volgende bladzijde) wordt vergeleken met hierboven, zijn ver- schillende punten afwezig of in een gering afwijkend formaat. Hier zijn enige suggesties. 1. Een proef formaat is bij deze documentatie gevoegd die kan helpen bij het ontvangen van Kepler baan informatie via spraak of amateur radio verbinding. Merk op dat het formaat regels bevat voor "Int'l Designa- tion" en "BSTAR Drag"; die punten worden regelmatig achterwege gelaten en moeten apart worden bepaald (zie onder). 2. Het Catalogus nummer (dikwijls genoemd NORAD nummer) wordt toegewezen door US Space Command in Cheyenne Mountain nadat de satelliet met suc- ces in gelanceerd. Initiele Kepler elementen van v o o r de lancering kunnen het missie nummer hebben of een ander geschikt nummer. De mees- te volgprogrammas zullen ieder nummer accepteren. STSPLUS gebruikt het Catalogus nummer om lanceer datum en tijd bij te houden; wanneer het Catalogus nummer voor een missie verandert, moeten de lanceer datum Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 85 en tijd opnieuw worden opgegeven. 3. De Epoch tijd is het moment waarvoor de Kepler elementen zijn berekend en is NIET hetzelfde als de lanceer datum en tijd. Lanceer datum en tijd worden apart getoond, is NIET deel van de 2-regel elementen en moeten worden opgegeven in STSPLUS met F5 vanuit het Hoofdmenu. 4. De International Designation wordt dikwijls niet toegewezen tot een vlucht ruim onderweg is; druk ENTER om alle spaties voor dit punt te gebruiken. 5. Voor de 2-regel baan elementen set MOET het set nummer numeriek zijn. (zie voorbeeld hierboven als "JSC-003"). Voor dit voorbeeld geef "3" of "003". De meeste volgprogrammas zullen ieder getal voor dit punt accepteren, tot een maximum van VIER DIGITS. 6. De "Epoch Rev/Orbit" is het baan nummer tijdens epoch (het moment dat de gegevens opgenomen zijn). Tot VIER CIJFERS mogen hier worden opge- geven maar, uitgezonderd voor het baan nummer op het scherm, heeft dit nummer geen effect op de baan. NASA wijst Baan/Omloop 1 toe aan de eerste gedeeltelijke baan volgende op de lancering; US Space Command meestal (maar niet altijd) wijst Baan/Omloop 0 toe aan de eerste ge- deeltelijke baan en het baan nummer voor space shuttle missies moet meestal aangepast worden volgens de NASA afspraken. 7. Wanneer het programma vraagt naar "NDOT2 Drag/Decay", is de informa- tie die gevraagd wordt de "Decay rate" in de Kepler elementen. Het mag worden opgegeven in het formaat zoals getoond in het voorbeeld of als een decimale fractie, zoals "0.002102" (wat gelijk is aan "2.10200e-03" in wetenschappelijke notering zoals gebruikt in het voorbeeld). 8. Wanneer het programma vraagt naar "NDDOT6 Drag", druk ENTER om de waarde nul in te geven. Dit moet goed zijn voor de meeste satellieten en de meeste volgprogrammas. 9. Wanneer het programma vraagt naar "BSTAR", mag ENTER gedrukt worden om een nul in te geven. Dit moet voldoende zijn voor tijden zeer dicht bij de Epoch tijd voor de elementen. Als de tijd echter voortschrijdt kan de satelliet achter lopen t.o.v. de geprojecteerde aardebaan, wan- neer geen waarde is opgegeven voor BSTAR. Voor space shuttle missies wijst NASA vaak een vaste waarde toe van "25599-3" of 0.00025599". Een waarde van een vorige set 2-regel elementen mag ook worden gebruikt. 10. Nadat alle gegevens zijn opgegeven, vraagt STSPLUS naar de bestands- naam waar de 2-regel baan gegevens zijn opgeslagen. Geef de volledige bestandsnaam en type, zoals "TESTSAT.TXT". Het bestand zal worden op- geslagen op de drive en directory die zijn opgegeven met F7+F3 vanuit het Hoofdmenu. GEEF GEEN DRIVE OF DIRECTORY OP; DIT WORDT AUTOMATISCH TOEGEVOEGD! Een bestand bestand met dezelfde naam zal worden over- schreven. 11. Wanneer een fout is gemaakt tijdens het opgeven van de gegevens, kan de BACKSPACE toets gebruikt worden tot ENTER wordt gedrukt. Wanneer het programma moet worden gestopt zonder de gegevens naar een bestand te schrijven, druk ENTER wanneer naar de bestandsnaam wordt gevraagd en de gegevens zullen worden genegeerd. Zoals elders is vermeld, hebben baan elementen een beperkte levensduur. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 86 Hoe lang die levensduur kan zijn hangt af van de baan hoogte. Lage baan (LEO) satellieten, speciaal die zoals de Space Shuttle en het Russische ruimte station, worden regelmatig gemanoeuvreerd om de gewenste baan te be- houden. Baangegevens voor die satellieten kunnen slechts dagen of zelfs uren geldig zijn. Baan elementen voor hogere banen, zeg boven 1500 km, kun- nen veel langer geldig zijn, soms weken. Satellieten in zeer hoge banen or geosynchrone banen hebben in het algemeen een lange termijn baan stabili- teit. Slotsom: De nauwkeurigheid waarmee een volgprogramma de positie van een satelliet kan bepalen, hangt primair af van de nauwkeurigheid van de baan gegevens! Tenslotte enige woorden over de NDOT2 en BSTAR parameters. Een satel- liet baan wordt compleet en nauwkeurig bepaald op epoch tijd zonder de NDOT2 en BSTAR. Die twee parameters bepalen verschillende aanpassingen tij- dens de voortgang van de baan in de tijd en zijn een functie van zaken zo- als baan hoogte, stand van het ruimtevaartuig en doorsnee oppervlakte, at- mosferische dichtheid veranderingen als gevolg van zonneactiviteit, enz. Zowel US Space Command als Johnson Space Center zijn bekend deze waarden te "knijpen" om verschillende redenen, meestal omdat de baan aan wijzigingen onderhevig is door manoeuvers en/of uitzonderlijke drag. OPMERKING: Een positieve exponent voor BSTAR die een hoge versnelling weergeeft en wat ongebruikelijk is, wordt NIET juist verwerkt en moet hand- matig worden gecorrigeerd. De resulterende elementen kunnen geen nauwkeu- rige voortgang geven voor meer dan een paar uren. VOORBEELD VAN GEGEVENS INPUT ---------------------------- Geef 2-REGEL ELEMENTEN Geef de vereiste gegevens wanneer daarom gevraagd wordt. De meeste essen- tiele gegevens bevatten de Kepler Baan gegevens, beschikbaar voor radio amateur enthousiasten. Andere gegevens kunnen worden toegevoegd wanneer beschikbaar of kunnen worden weggelaten. De nauwkeurigheid kan dan worden beinvloed. Zie documentatie. Geef Satelliet Naam (15 karakters max.): sts-55 Geef NORAD Nummer (NNNNN): 55 Geef Int'le Toewijzing (8 karakters max): Geef Epoch Tijd (YYDDD.TTTTTTTT): 93073.67556033 Geef Element Set Nummer (NNN): 3 Geef Inclinatie (DDD.DDDD): 28.4697 Geef RA of Ascend Node (DDD.DDDD): 228.7025 Geef Excentriciteit (.NNNNNNN): .0003812 Geef Arg of Perigee (DDD.DDDD): 314.21 Geef Mean Anomaly (DDD.DDDD): 45.8202 Geef Mean Motion (NN.NNNNNNNN): 15.9048761 Geef Epoch Oml/Baan (NNN): 2 Geef NDOT2 Drag/Decay (.NNNNNNNN): .001202 Geef NDDOT6 Drag (NNNNN-N): 00000-0 Geef BSTAR (NNNNN-N): 36300-3 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 87 VOORBEELD VAN GEGEVENS OUTPUT ----------------------------- De Satelliet gegevens zijn als volgt opgegeven: Satellite Name (15 chars max): Sts-55 NORAD Number (NNNNN): 00055 Int'l Designation (8 chars max): Epoch Time (YYDDD.TTTTTTTT): 93073.67556033 Element Set Number (NNN): 3 Inclination (DDD.DDDD): 28.4697 RA of Ascend Node (DDD.DDDD): 228.7025 Eccentricity (.NNNNNNN): .0003812 Arg of Perigee (DDD.DDDD): 314.2100 Mean Anomaly (DDD.DDDD): 45.8202 Mean Motion (NN.NNNNNNNN): 15.90487610 Epoch Rev/Orbit (NNN): 2 NDOT2 Drag/Decay (.NNNNNNNN): .00120200 NDDOT6 Drag (NNNNN-N): 00000-0 BSTAR (NNNNN-N): 36300-3 Sts-55 1 00055U 93073.67556033 .00120200 00000-0 36300-3 0 33 2 00055 28.4697 228.7025 0003812 314.2100 45.8202 15.90487610 23 Enter FILENAME for 2-Line Elements: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 88 ONTVANGEN KEPLER BAAN GEGEVENS FORMAAT -------------------------------------- Dit formulier is voor gebruikers die Kepler baan gegevens ontvangen via een spraak verbinding (amateur radio of telefoon). Iedere set onder- streepte karakters geeft een in te vullen karakter weer, de decimale komma (punt) is getoond waar die verwacht wordt. Maak meerdere kopieen van dit formulier voor een missie. Satellite: __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ Catalog Number: __ __ __ __ __ Int'l Designation: __ __ __ __ __ __ __ __ Epoch Time: __ __ __ __ __ . __ __ __ __ __ __ __ __ Element Set: __ __ __ __ Inclination: __ __ __ . __ __ __ __ RA of Node: __ __ __ . __ __ __ __ Eccentricity: . __ __ __ __ __ __ __ Arg of Perigee: __ __ __ . __ __ __ __ Mean Anomaly: __ __ __ . __ __ __ __ Mean Motion: __ __ . __ __ __ __ __ __ __ __ Decay Rate: . __ __ __ __ __ __ __ __ BSTAR Drag: __ __ __ __ __ - __ Epoch Rev: __ __ __ __ Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 89 F2 Lees/Update NASA/NORAD 2-regel Elementen van *.TXT/*.TLE Bestanden ------------------------------------------------------------------------- Om de NASA/NORAD 2-regel elementen te lezen of te updaten, moet men een bestand hebben met gegevens voor de betreffende satellieten. Een actueel bestand is bij de standaard distributie van STSPLUS gevoegd. Die bestanden hebben namen zoals "TLE360.TXT" waarbij "360" overeenkomt met het speciale US Space Command Prediction Bulletin nummer van T.S.Kelso's Celestial BBS en worden verschillende malen per week bijgewerkt. Die en andere TLE be- standen zijn beschikbaar van mijn BBS en van andere bronnen zoals Compu- serve en Internet. Gebruikers zijn gewaarschuwd dat sommige bronnen, inclusief NASA Spacelink, Unix of Macintosh systemen gebruiken om de TLE gegevens voor te bereiden/en of te formateren. UNIX gebruikt het LF karakter (Line Feed) en Macintosh gebruikt CR (Carriage Return) als enkele regeleinde; DOS (en STSPLUS) gebruiken CR+LF als regeleinde. Wanneer een TLE bestand wordt gebruikt met een onjuist regeleinde zal door STSPLUS meestal de fout "Data error with , check data format!" worden gegenereerd. Sommige ASCII editors, zoals het DOS shareware programma QEDIT door SemWare Corp., zullen automatisch die bestanden omzetten naar het standaard DOS formaat, eenvoudig door het te lezen en het bestand weer op te slaan. Selecteer/Update Vooringestelde Frequentie Keuzen -------------------------------------------------- STSPLUS leest bestand STSPLUS.FRQ voor van te voren ingestelde fre- quentie keuzen, iedere keer als het programma wordt gestart. STSPLUS zal het bestand STSPLUS.FRQ opnieuw lezen iedere keer als F2 wordt gebruikt om de primaire satelliet te kiezen of te updaten. Wanneer de Doppler Shift Mode actief is (gekozen met F8 als de orthografische kaart wordt weergegeven) en meer dan e e n vooringestelde frequentie is beschikbaar voor de satelliet, zal STSPLUS een lijst geven van beschikbare keuzen en de gebruiker kan de gewenste keuze maken. Het volgende is een voorbeeld lijst van vooringestel- de frequentie keuzen voor AO-13, NORAD #19216: Preset Frequency Selections for 19216 # UpLink DnLink Mode --------------------------------- 1 435.5325 145.9375 1 2 144.4625 435.9275 1 3 1269.5475 435.9325 1 4 435.6280 2400.7380 1 Enter Desired Preset Frequency Selection Number [1]: Geef het gewenste vooringestelde frequentie keuzenummer gevolgd door ENTER. Wanneer de keuze #1 gewenst is, kan eenvoudig ENTER gedrukt worden. Het opgeven van een cijfer kleiner dan 1 of groter dan het hoogste keuzenummer, zal ook keuze #1 nemen. Wanneer men de vooringestelde frequentie keuze wil veranderen, moet men in de Doppler Shift Mode zijn; druk F8 als de kaart wordt weergegeven. Keer naar F2 terug op het Hoofdmenu, kies opnieuw de ge- wenste satelliet, kies dan de gewenste vooringestelde frequentie keuze. Zie het hoofdstuk "Satelliet Communicatie en Amateur Radio" voor extra in- formatie over de Doppler Shift Mode. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 90 OPMERKING: Wanneer STSPLUS NIET in de Doppler Shift Mode is, zal geen lijst van frequentie keuzen worden getoond en neem STSPLUS automatisch keu- ze #1 om mensen die niet in de Doppler Shift Mode geinteresseerd zijn, geen last te bezorgen. Update Huidige TDRS en Actuele Tijd Satellieten ----------------------------------------------- Wanneer Secundaire Satellieten (TDRS, Static en Actuele tijd) zijn ge- kozen (gebruik F6+F1 vanuit het Hoofdmenu), is het nodig de 2-regel elemen- ten ("TLE's") voor die satellieten periodiek te updaten, zodat de berekende posities nauwkeurig zijn. Natuurlijk geldt dit ook voor voor de primaire satelliet die gevolgd wordt. TLE's hebben een beperkte levensduur. Voor hogere banen zoals geosynchrone satellieten, is 4 tot 8 weken waar- schijnlijk voldoende, tenzij de satelliet gemanoeuvreerd wordt (ik doe dit werk tenminste wekelijks aangezien ik de gegevens heb). Voor satellieten in lagere banen, zelfs wanneer de satelliet niet wordt gemanoeuvreerd, be- veel ik een maximum interval van ongeveer 2 weken aan; wanneer de satelliet wordt gemanoeuvreerd, zoals meestal het geval is met de Space Shuttle, kunnen dagelijkse updates nodig zijn. De weergave van de secundaire satel- liet (F6+F1) markeert actuele tijd satellieten waarvan de elementen meer dan 10 dagen oud zijn, en statische satellieten waarvan de elementen meer dan 60 dagen oud zijn Om de 2-regel elementen voor de primaire satelliet en alle secundaire satellieten te updaten, druk F2 vanuit het Hoofdmenu en kies het gewenste bestand zoals beschreven in het volgende hoofdstuk. Geef dan de satelliet naam als "&" om de TLE update mode op te roepen. Het TLE bestand zal worden afgetast en alle satellieten TLE's zullen worden bijgewerkt als hun Epoch Tijd later is als degene die in het bestand staat. Het hele proces neemt maar een paar seconden. Het volgende illustreert de "Update" keuze: Select NASA/NORAD 2-Line Elements File Enter 2-Line Filename [GSFC315.TXT]: GSFC315.TXT Enter Satellite Name/#nnnnn [#20638]: & (Enter '*' to match any satellite name, '&' for AUTO UPDATE) Wanneer STSPLUS de TLE's bijwerkt, wordt een lijst van satellieten getoond waarvoor nieuwe TLE's zijn opgeslagen: Automatic TLE updates for: Satellite 8: Norad# 22920 HST Solar Array @ 93355.87870989 Satellite 10: Norad# 22076 TOPEX @ 93357.21248411 Satellite 12: Norad# 21987 EUVE @ 93356.85536486 Satellite 7: Norad# 21701 UARS @ 93353.94360770 Satellite 11: Norad# 21225 GRO @ 93356.46954065 Satellite 9: Norad# 20638 ROSAT @ 93353.77650216 Satellite 13: Norad# 20580 HST @ 93357.18124168 Satellite 6: Norad# 16609 MIR @ 93356.89342327 Press any key to continue ... Het satelliet nummer geeft de "plaats" aan in de Secundaire Satelliet Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Configuratie Pagina 91 configuratie, of "P" voor de Primaire Satelliet. In het gegeven voorbeeld werden de TLE's voor acht satellieten bijgewerkt naar de aangegeven Epoch tijden (JJDDD.DDDDDDDD). De satellieten worden getoond in volgorde waarin ze in het TLE bestand worden gevonden. De bijgewerkte TLE's worden opgesla- gen in het bestand STSPLUS.INI. Druk ENTER om naar het Hoofdmenu terug te keren. Lees NASA/NORAD 2-regel Elementen van een Bestand ------------------------------------------------- Voor beide "Read" en "Update" functies, zal na drukken van F2 een lijst van alle beschikbare bestanden verschijnen met de bestandstypen ".TXT" en "TLE". Het volgende voorbeeld is aangepast om alleen 8 bestanden te laten zien: Select NASA/NORAD 2-Line Elements File Enter 2-Line Filename [TLE147.TXT]: Use ARROW KEYS, press ENTER to use the current default file shown in square brackets [...], or press ESC to CANCEL. 8 matching files in directory F:\TLE GPS.TXT GROUP000.TLE GSFC198.TXT GSFC199.TXT MIR.TLE TLE141.TXT TLE146.TXT TLE147.TXT De lijst van bestanden is alfabetisch gesorteerd op bestandsnaam en dan weergegeven met gebruik van vijf kolommen. De weergave mode is aangepast voor het maximum toegestane regels voor het actieve monitor type: 25 regels voor CGA en HGC, 43 regels voor EGA, en 50 regels voor VGA. Het maximum aan- tal bestanden die voor ieder monitor type kunnen worden weergegeven is aan- gegeven in de volgende tabel: Scherm Bestand Maximum Monitor Regels Regels Bestanden ---------------------------------- VGA 50 42 210 EGA 43 35 175 CGA/HGC 25 17 85 Om het bestand in de vierkante haakjes te accepteren, TLE147.TXT in het voorbeeld, druk ENTER. Om een bestandsnaam handmatig op te geven, type de naam (het bestandstype .TXT zal worden toegevoegd wanneer geen bestands- type wordt getyped) en druk Enter. Om een van de getoonde bestanden te kie- zen, gebruik de ARROW TOETSEN (UP, DOWN, LEFT, RIGHT), Home, End, PgUp, PgDn om door de lijst te gaan tot het gewenste bestand is verlicht en ge- toond in de vierkante haakjes, druk daarna ENTER. Om de functie te stoppen en naar het Hoofdmenu terug te keren, druk ESC. STSPLUS kiest initieel de drive en directory waaruit STSPLUS is opge- start. Sommige gebruikers verkiezen echter een aparte directory te gebrui- ken voor de 2-regel elementen bestanden. Om een andere drive en/of directo- Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 92 ry te kiezen, geef de drive (gevolgd door een dubbele punt) en de gewenste directory voorafgegaan door een backslash ("\"). De opgegeven drive, direc- tory en bestandsnaam worden opgeslagen in het bestand STSPLUS.INI en zullen de volgende keer dat STSPLUS wordt gestart, worden gebruikt. De volgende voorbeelden illustreren deze methode: D:\ Gebruik de stam directory op drive D: \ELEMENTS\ Gebruik de actuele drive en directory \ELEMENTS\ C:\TLE\ Gebruik drive C: en directory \TLE\ Vergeten van de voorafgaande backslash zal STSPLUS als een bestandsnaam in- terpreteren, wat bedoeld was als een directory! Het complete pad met be- standsnaam en bestandstype kan ook worden opgegeven: C:\TLE\*.TXT Gebruik .TXT files op Drive C: en directory TLE D:\TLE\*.* Toon alle bestanden op drive D: en directory \TLE\ F:\TLE\TLE*.TXT Gebruik drive F:, directory \TLE\ en alle be- standen gelijk aan "TLE*.TXT" Hoewel STSPLUS als standaard de bestandstypen "*.TXT" en "*.TLE" gebruikt, kan deze opdracht gebruikt worden om tijdelijk een andere bestandsnaam en bestandstype op te geven, wanneer gewenst. Wanneer geen bestanden van het type .TXT of .TLE (of overeenkomend met actuele bestandsnaam en bestandstype) worden gevonden in de opgegeven direc- tory, zal de volgende fouten melding worden getoond: No matching files found in specified drive/directory: E:\JUNK Press any key to continue ... Als GEEN bestandstype wordt opgegeven, geef dan de bestandsnaam gevolgd door een punt, bijv. "ELEMENTS.". Ieder gewenst bestandstype mag worden gebruikt maar het programma zal altijd ".TXT" en ".TLE" gebruiken, iedere keer als F2 wordt gebruikt. Wanneer een drive (zoals "D:") wordt toegevoegd en/of directory (de directory MOET worden gevolgd door een backslash, "\"), en de drive en de directory kunnen niet worden gevonden, zal de volgende fouten melding worden getoond: Drive or path error: E:\JUNK Press any key to continue ... Wanneer het bestand is gekozen, zal een standaard satelliet naam ver- schijnen: Enter 2-Line Filename [STS50N38.TXT]: STS50N38.TXT Enter Satellite Name/#nnnnn [STS...]: (Enter '*' to match any satellite name, '&' for AUTO UPDATE) STSPLUS zal normaal de eerste drie karakters van de satelliet naam to- nen of het complete NORAD nummer, tussen vierkante haakjes, als de standaard keuze. Wanneer geen vorige satelliet was gekozen, zal de satelliet naam Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 93 als standaard beginnen met "STS..." voor space shuttle missies (vooropge- steld dat de bestandsnaam begint met "STS") en met "HST..." voor alle ande- re satellieten; anders zal het de eerste drie letters of complete NORAD num- mer zijn van de actueel gekozen satelliet. NORAD nummers worden altijd voor- afgegaan door het "#" karakter. Als men de informatie wil veranderen (of als geen standaard wordt getoond), geef dan de gewenste informatie gevolgd door ENTER. Voor de satelliet naam zijn slechts voldoende letters nodig om de gewenste satelliet eenduidig te identificeren. Bijvoorbeeld, "Alou" zou "Alouette 1" kiezen. Het opgeven van "MIR" kan echter "MIRANDA" of "MIR deb" (MIR debris (puin)) kiezen voordat "MIR" wordt gevonden afhankelijk van de volgorde van de 2-regel elementen in het bestand. Men kan ook het NORAD num- mer opgeven voor de gewenste satelliet door "#" gevolgd door het nummer; voorafgaande nullen kunnen worden genegeerd. Wanneer de informatie is ingetypt, zal STSPLUS proberen de gegevens voor de satelliet te vinden. Wanneer een satelliet wordt gevonden met de opgegeven naam of NORAD nummer, worden de gegevens van die satelliet ge- toond. Bepaalde niet-essentiele gegevens zijn niet altijd opgenomen in de 2-regel elementen en kunnen worden vervangen door spaties, aangegeven door "n/a)". Satellite Name: Mir Satellite NORAD Number: #16609 Int'l Designation: 1986 017A Elements File: TLE669.TXT Elements File Record#: 465 Element Set Number: 221 Elements Epoch: 95247.20219116 04 SEP 1995 @ 04:51:09.316 UTC Orbit # at Epoch: 54524 Inclination: 51.6459 RA of Ascend Node: 122.0823 Eccentricity: .0003414 Arg of Perigee: 62.1935 Mean Anomaly: 297.9402 Mean Motion: 15.57354527 Acceleration/Drag: .00002788 2nd Deriv Mean Motn: 0 BSTAR Drag: .000044079 Press ENTER to ACCEPT this satellite, OR Press any other key to REJECT and continue searching: (*) Deze regel is normaal blank. Wanneer een foutief controlegetal wordt aangetroffen in de element set, zal de volgende fouten melding worden getoond: BAD CHECKSUM in line 1 ignored! BAD CHECKSUM in line 2 ignored! BAD CHECKSUM in both lines ignored! In alle drie gevallen zal STSPLUS de gegevens accepteren en proberen te ge- bruiken. Houd er rekening mee dat het controlegetal is toegevoegd om gege- vens fouten te detecteren die anders een niet juiste positie zouden geven! Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 94 Erge fouten kunnen zelfs STSPLUS afbreken met een fouten melding. Voor het gemak wordt de Elementen Epoch (het moment waarop de baan ele- menten werden berekend), getoond in twee formaten: het eerste formaat is wat gebruikt wordt in de 2-regel elementen, YYDDD.DDDDDDD; en het tweede formaat is de tijd omgezet in de conventionele datum en tijd notatie. Men kan dus direct zien hoe oud de elementen zijn en dit in rekening brengen bij het beoordelen van de satelliet's geprojecteerde positie. Wanneer dit de satelliet is die men wenst, druk ENTER en de gegevens zullen in STSTPLUS worden overgenomen. Wanneer een andere satelliet gezocht wordt, druk een willekeurige toets (zoals de Spatie toets) en STSTPLUS zal naar een andere naam zoeken die overeenkomt met de gewenste satelliet. Bij- voorbeeld, er zijn een aantal Global Positioning Satellieten die meestal in het bestand aanwezig zijn met officiele namen zoals "GPS-0001", "GPS-0002", "GPS BII-01" enz.; vragen naar "GPS" maakt het mogelijk door alle beschik- bare keuzen te gaan. Het bestand TLEnnn.TXT is een ASCII bestand; het kan nuttig zijn het bestand te bekijken of af te drukken om de beschikbare sa- tellieten namen te zien. Wanneer de satelliet is gekozen, zal STSPLUS een ogenblik nodig hebben om bepaalde vereiste baan parameters te berekenen, zal daarna direct verder gaan met het weergeven van de aardebaan. Wanneer de momenteel berekende hoogte van de satelliet minder is dan 75 zeemijlen, is de satelliet waar- schijnlijk in verval geraakt of verbrand. STSPLUS zal de volgende mededeling geven voor terug te keren naar het Hoofdmenu: Satellite MIR DEB (#22209) indicates a current altitude less than 75 nautical miles and has probably decayed. STSORBIT PLUS can NOT process the orbital data for this satellite! Use Function Key F2 from the Main Menu to select another satellite and verify the satellite NAME and NORAD NUMBER. Press any key to return to the Main Menu ... Voor geinteresseerden, de 2-regel elementen voor de Space Shuttle Mis- sie STS-50 gebruikt in het voorbeeld hierboven, zijn als volgt: STS-50 1 22000U 92 34 A 92187.57342677 -.00032668 00000-0 -97874-4 0 380 2 22000 28.4670 275.0700 0007237 340.7929 19.1530 15.91359642 1596 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 95 F3 Gegevens Output en Passage Verwachtingen ----------------------------------------------- Op algemeen verzoek is STSPLUS uitgebreid om geselecteerde gegevens voor de actuele satelliet te zenden naar andere apparatuur via een seriele poort (COM1 of COM2), naar een bestand (STSPLUS.LOG), of naar een printer (LPT1). Het activeren van de seriele poort is bereikt door gebruik van twee computers en een "Nul Modem" kabel. Drie groepen van gegevens kunnen worden gekozen voor de output: actuele positie gegevens in drie formaten, precisie Aarde gecentreerde traagheids vectors ("ECI") in vier formaten, en de Kijk- richting passage verwachtingen in tabel vorm (die ook op het scherm worden getoond). De precisie vector outputs zijn uitgebreid gecoordineerd met Ken Ernandes, zodat deze ook kunnen worden gebruikt als input voor zijn program- ma VEC2TLE, Versie 9331 of later. Met gebruik van die vectors en VEC2TLE, kan de gebruiker op ieder moment 2-regel elementen genereren (inclusief di- rect na de ascending node), voor gebruik met STSPLUS of andere satellieten baan volgprogrammas. Met die programmas heeft de gebruiker een krachtige set gereedschappen die kunnen worden gebruikt voor een varieteit van analy- tische en weergave doeleinden. Een controle op de deugdelijkheid van de twee programmas gedurende de Space Shuttle missies STS-56 en STS-55, en een ver- gelijking met US Space Command gegevens van vergelijkbare epoch, demon- streerde een hoge nauwkeurigheid en prima vergelijkheidbaarheid. Iedere Gegevens Output functie heeft een "Data Mode" nummer: 1 = Azimuth, Elevatie, Afstand 2 = Breedte, Lengte, Baan Hoogte 3 = Right Ascension, Declinatie 4 = Ascending Node Gegevens met Vector 5 = Precisie X-Y-Z Vector (2-Regel Gegevens) 6 = Precisie X-Y-Z Vector (Komma Gescheiden) 7 = Precisie X-Y-X Vector (Naam Gegevens) 8 = Doppler Shift Frequentie Verwachtingen 9 = Kijkrichting Verwachtingen in Tabel vorm. De actuele positie gegevens en precisie vectors worden gegenereerd als de aardebaan wordt weergegeven; voor alle data modes UITGEZONDERD #4, kunnen gegevens continu worden gelogged, voor een bepaalde tijd (UTC/GMT of lokale tijd), of voor een bepaalde tijdsperiode (UTC/GMT of lokale tijd). Data Mode 4 legt gegevens ALLEEN vast op de Ascending Node, d.w.z. wanneer een evenaar passage in noordelijke richting is gedetecteerd. De te verwach- ten passage gegevens worden "off line" berekend met gebruik van UTC/GMT of lokale tijd, en worden op het scherm weergegeven tegelijk met het zenden naar de gekozen output bestemming. Actuele positie gegevens bevatten de UTC datum/tijd en worden gegene- reerd voor de lokale horizon coordinaten (hoogte en azimuth), geografische coordinaten (geocentrische breedte, lengte en baan hoogte), en topocentri- sche evenaar coordinaten (right ascension en declinatie, berekend voor de gebruiker's lokatie). Precisie X-Y-Z aarde gecentreerde traagheids vectors (ECI positie en snelheidscomponenten) worden gegenereerd als twee numerieke gegevens regels, enkele regel met komma scheiding en meer-regel gemarkeerde gegevens. De details voor iedere gegevens output formaat worden in de vol- gende hoofdstukken gegeven. De precisie ECI X-Y-Z vectors, gegenereerd door STSPLUS voor de werke- lijke evenaar en equinox, zijn uitgebreid getest en beoordeeld samen met Ken Ernandes' programma VEC2TLE gedurende Space Shuttle missies STS-56 en STS-55 vroeg in 1993. De combinatie van de twee programmas kan bijvoorbeeld worden Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 96 gebruikt om gegevens om te zetten van het 2-regel naar ECI formaten met een zeer hoge nauwkeurigheid. Vectors van STSPLUS kunnen worden gelezen door VEC2TLE en omgezet in 2-regel elementen, dan weer worden gelezen door STSPLUS met essentieel exacte omzettingen. VEC2TLE is ook gebruikt gedurende STS-56 en STS-55 om actuele tijd vectors ("M50" of Mean of 1950), geleverd door Willie Musty van Mission Support, Rockwell International, om te zetten in 2-regel elementen met dezelfde nauwkeurigheid als gegenereerd door US Space Command (en vier tot acht uur eerder beschikbaar gemaakt!). Zie het aparte hoofdstuk dat VEC2TLE beschrijft. Merk op dat de timing nauwkeurigheid voor Data Mode 4 vast 0,01 secon- de is, onafhankelijk of de tijdstappen (X1, X10 of X60) zijn ingeschakeld. STSPLUS herkent de Ascending Node gegevens wanneer de breedte verandert van negatief naar positief bij een passage van de evenaar in noordelijke rich- ting. Een herhaald proces wordt dan gebruikt om de tijd nauwkeurig te maken tot de naaste 0,01 seconde en de gegevens voor die tijd worden opgeslagen. Mogelijke toepassingen voor de positie gegevens kunnen zijn het auto- matisch richten van antenne systemen, off-line plotten met hoge nauwkeurig- heid, en verspreiden van de gegevens. ECI vectors kunnen in actuele tijd worden gebruikt om 2-regel elementen te maken voor een bepaalde epoch met volle nauwkeurigheid. Gebruikers die toepassingen ontwikkelen voor gebruik van die gegevens worden verzocht hun programmas en documentatie voor alge- meen gebruik ter beschikking te stellen. Aangezien dit nieuwe features voor STSPLUS zijn, zijn commentaren en suggesties welkom. Hoewel STSPLUS de capaciteit behoudt om off-line passage voorspellingen te doen met TS Kelso's TRAKSTAR of andere satellieten volg software, hebben veel gebruikers gevraagd om een dergelijke feature direct in STSPLUS aan te brengen. Passage verwachtingen kunnen alleen worden berekend voor satellie- ten met een mean motion groter dan 1,5; dit elimineert satellieten in bijna geosynchrone of hogere banen, maar aangezien zulke satellieten niet veel be- wegen, geeft dit niet veel druk. De satellieten baan wordt gevolgd gedurende 48 uur, te beginnen met de actuele of gesimuleerde tijd, met een interval van 10 tot 60 seconden afhankelijk van de baan. In verband met deze "kor- religheid" in de zoek algoritme, is het mogelijk passages over te slaan, waarvan de tijd minder is dan de interval tijd, aangezien zulke korte passa- ges nauwelijks boven de horizon komen. Passage voorspellingen kunnen worden gecontinueerd in 48 uur segmenten tot 99 passages zijn weergegeven, waarna het toegekende passage nummer wordt gereset voor volgende passage voorspel- lingen. Aangezien een typische satelliet twee tot zeven passages kan hebben in een 24 uur periode, kunnen de passages worden bekeken voor een behoor- lijke tijd in de toekomst. Verwachte passages worden berekend met gebruik van de Kijkrichting van de actuele satelliet; dat is, wanneer de satelliet vanuit de gebruikers' lokatie in het zicht is en zonder rekening te houden met de belichtings con- dities. Passages die zichtbaar zijn als de satelliet is verlicht door de Zon en de waarnemer in het donker, worden gemarkeerd en weergegeven in WIT; die passages gebeuren meestal bij zonsopgang of ondergang. Aangezien STSPLUS gebruikers ongeveer gelijk verdeeld zijn tussen degenen die satellieten visueel volgen en degenen die electronische apparatuur gebruiken, zoals radioamateurs, geeft deze methode gegevens voor alle gebruikers. Data en tijden kunnen worden weergegeven in UTC/GMT of in lokale tijd. Merk op dat de datum voor iedere passage alleen wordt gegeven voor AOS (Acquisition of Signal); het is mogelijk voor de passage om 00:00:00 uren te overbruggen (middernacht) voor de tijdschaal in gebruik met een volgende datum verande- ring gedurende de passage voor MAX VISIBILITY en/of LOS (Loss of Signal) Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 97 Verwachtingsberekeningen kunnen enige tijd nemen; vertragingen worden op het scherm getoond met "calculating...". Met gebruik van een processor uitgevoerd met een coprocessor, kan ieder 48 uren blok van minder dan 10 seconden tot een minuut of meer duren. Gebruikers zonder coprocessors zullen echer aanmerkelijke vertragingen ervaren-- minuten of zelfs tientallen mi- nuten! De volgende tabel geeft karakeristieke rekentijden voor verschillende processors (allen met coprocessors!) met gebruik van het Russische Ruimte Station: 286/287 386SX/387SX 486DX 8 MHz 20 MHz 33 MHz --------------------------------------------------- MIR 60 sec 30 sec 6 sec De gegevens output feature MOET ingeschakeld zijn met F3, iedere keer wanneer STSPLUS loopt; het wordt NIET automatisch opnieuw gestart wanneer de "/R" (RESUME) opdracht optie wordt gebruikt. *************** * OPMERKING * *************** Gebruikers worden eraan herinnerd dat wanneer de gegevens output wordt gezonden naar het bestand STSPLUS.LOG, een behoorlijke hoe- veelheid gegevens kunnen worden verzameld over een langere periode. Het is mogelijk om de gehele schijf te laten vollopen met deze ge- gevens!. Het bestand moet van tijd tot tijd worden gekopieerd naar een ander medium of gewist om dit probleem te voorkomen. Instellen van Positie en Vector Gegevens Output -------------------------------------------------------- Gegevens output van positie en vectors gebeurt ALLEEN als de aardebaan wordt weergegeven; geen gegevens worden gegenereerd tot de aardebaan werke- lijk in voortgang is! De betreffende gegevens worden naar een bestemming gestuurd op de gekozen intervallen (continu), op een bepaalde tijd, of op het gekozen interval over een opgegeven tijds bestek, echter niet meer dan 24 uur. ***************************** * BELANGRIJKE HERINNERING * ***************************** STSPLUS genereert Aarde-Gecentreerde Traagheids ("ECI") vectors voor de evenaar en equinox op het tijdstip. Andere software en diverse agent- schappen kunnen verschillende coordinaten systemen gebruiken. NASA, in het bijzonder, gebruikt de mean equator en equinox van het Besselse jaar 1950 ("Mean of 1950", "M50", of B1950"). Astronomen en andere agentschappen kunnen de mean equator en equinox van het Julian jaar 2000 gebruiken ("Mean of 2000", of "J2000"). Weer andere agentschappen, zoals het DOD C-Band Radar Network, gebruikt een tijd onafhankelijk coordinaten systeem ("Earth-fixed Greenwich" of "EFG") voor voorspelde vectors voorafgaande aan een lancering. Gebruikers moeten erop letten dat het juiste coordinaten systeem wordt gebruikt voor iedere toepas- sing en/of de vereiste omzetting doen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 98 STSPLUS legt bepaalde eerste parameters vast voor de gegevens output en geeft de actuele parameters weer iedere keer F3 wordt gedrukt, zoals ge- toond in het volgende voorbeeld: STSORBIT PLUS Data Output Parameters: Data Output: STSPLUS.LOG Data Format: 7 = Precision X-Y-Z State Vector Data Interval: 60 seconds (continuous) Data Units: Kilometers, Multi-Line Labeled Accept Parameters [Y,n,x]: Voor Data Mode 9, bevat de laatste aanduiding de optie om de gegevens al- leen op het scherm te tonen: Accept Parameters [Y,n,s,x]: Om de gegevens output te stoppen en naar het Hoofdmenu terug te keren, druk "X". Wanneer de actuele parameters juist zijn, druk "Y" (of ENTER) om deze te accepteren. Wanneer de parameters moeten worden veranderd of wan- neer een bepaalde tijd of tijdsbestek is gewenst, druk "N" om nieuwe para- meters op te geven. In ieder geval zal de eerste waarde die wordt gebruikt als ENTER wordt gedrukt, worden getoond tussen vierkante haakjes; wanneer meer dan e e n keuze is getoond, gescheiden door kommas, zal de eerste keuze worden gebruikt als ENTER wordt gedrukt. De gebruiker moet eerst het gegevens output apparaat of bestemming kiezen door het drukken van de aan- gegeven toets: Select Output [F,p,1,2]: F = File STSPLUS.LOG P = Printer LPT1: 1 = Serial Port COM1: 2 = Serial Port COM2: Drukken van ENTER of de letter "F" (hoofd of kleine letter), zal het output BESTAND kiezen en de gegevens zullen worden opgeslagen in het bestand STS- PLUS.LOG. Wanneer het bestand niet bestaat, zal het worden aangemaakt; wan- neer het bestand al bestaat, zullen de gegevens aan de bestaande gegevens worden toegevoegd. Druk de letter "P" om de gegevens direct naar de printer op LPT1 te zenden. Druk "1" of "2" om de gegevens naar e e n van de seriele poorten te zenden. Wanneer een seriele poort (COM1: of COM2:) is gekozen, kiest de gebrui- ker vervolgens de data rate te gebruiken voor de communicatie met het exter- ne apparaat. Alleen de vier data rates hieronder gegeven, worden ondersteund Gebruik het eerste cijfer van de rate om het te kiezen, of druk ENTER om de data rate tussen vierkante haakjes te gebruiken: Select DATA RATE [9600]: (300, 1200, 2400, 9600) STSPLUS stelt automatisch de communicatie parameters in op "8,N,1"; die zijn vast en mogen niet worden veranderd. Die parameters kiezen 8 data bits per gezonden byte, NO parity, en 1 stop bit. De meeste externe apparatuur zal met deze parameters naar tevredenheid werken. STSPLUS heeft diverse ad- ditionele informatie nodig alvorens het gegevens naar het externe apparaat Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 99 kan zenden, bestand of printer. Het eerste is het gegevens formaat dat moet worden gebruikt. Acht verschillende formaten zijn beschikbaar. De volgen- de lijst laat de formaten zien en de actuele instelling tussen vierkante haakjes: Select Data to Output [7]: 1 = Azimuth, Elevation, Range 2 = Latitude, Longitude, Orbit Altitude 3 = Right Ascension, Declination 4 = Ascending Node X-Y-Z State Vector 5 = Precision X-Y-Z State Vector (2-Line Data) 6 = Precision X-Y-Z State Vector (Comma Delimited) 7 = Precision X-Y-X State Vector (Labeled Data) 8 = Doppler Shift Frequency Predictions 9 = Tabular Line-of-Sight Predictions Druk de nummer toets die bij de gewenste Data Mode behoort of druk ENTER om de keuze tussen vierkante haakjes te kiezen. Zie de Data Mode formaten in de volgende hoofdstukken voor specifieke details over de gegevens in iedere data mode. Voor actuele positie en vector formaten uitgezonderd Data Mode moet het gewenste tijdsinterval tussen opvolgende data sets ook worden gekozen. (Data Mode 4 legt gegevens vast direct na de Ascending Node en gebruikt de tijd interval parameter niet). Ieder interval tussen 1 en 900 seconden mag worden gekozen (tot een maximum van 15 minuten). Voeg de letter "T" of "t" toe als men de gegevens voor een bepaalde tijd of tijdsbestek wil loggen. Merk ook op dat dit het GEWENSTE tijd interval is; wanneer de computer te langzaam is om zijn berekeningen in die tijd te doen, zal het interval langer zijn. Met andere woorden, STSPLUS zal de gewenste gegevens niet frequenter genereren dan het gewenste interval, maar het kan langer duren, afhankelijk wat iedere keer moet worden gedaan. Als antwoord op de prompt, druk ENTER om de waarde te accepteren die in vierkante haakjes wordt getoond, of type de gewenste numerieke waarde (in seconden) gevolgd door ENTER: Data Interval (secs) [60]: (Min = 1 sec, Max = 900 secs; Add 'T' for timer) Als een waarde kleiner dan 1 seconde wordt opgegeven, zal 1 seconde worden gebruikt; voor een waarde groter dan 900 seconden, wordt 900 gebruikt. Wan- neer alleen "T" wordt ingetypt, zal de waarde tussen vierkante haakjes wor- den gebruikt voor de gegevens interval. Wanneer "T" wordt toegevoegd aan het gewenste interval of alleen wordt ingegeven, vraagt STSPLUS de starttijd voor het vastleggen: Start Time (HH:MM:SS): (Add 'U' or 'G' for UTC/GMT) Geef de gewenste LOKALE start tijd of voeg de letter "U: of "G" toe voor UTC/GMT tijd. STSPLUS zal de opgegeven tijd herformateren, de juiste tijd- zone toevoegen en dan vragen naar de stop tijd: Start Time (HH:MM:SS): 08:45:00 PDT Stop Time (HH:MM:SS): (Press ENTER for Stop Time = Start Time) Geef de gewenste stop tijd met gebruik van DEZELFDE tijdschaal als werd gebruikt voor de start tijd, of druk ENTER om de start tijd te gebruiken. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 100 STSPLUS zal de opgegeven tijd herformateren en de juist tijd-zone toevoegen. Stop Time (HH:MM:SS): 08:50:00 PDT Wanneer de starttijd gelijk is aan de stoptijd, zal slechts e e n gegevens- set worden vastgelegd. Redelijke voorzichtigheid is geboden wanneer deze tijden worden ingesteld. Als de actuele tijd (actueel of gesimuleerd) na de starttijd is, zullen gegevens onmiddelijk worden vastgelegd. Tijden kunnen worden ingesteld tot minder dan 24 uur in de toekomst. Wanneer vectors nodig zijn (Data Modes 5 t/m 7), moet STSPLUS ook de een- heden weten, kilometers ("km" of "KM"), voeten ("ft" of "FT"), of zeemijlen ("nm" of "NM"): Data Units [KM,ft,nm]: (Press 1st letter to select) Druk de eerste letter van de gewenste eenheid of druk ENTER voor de eenheden in hoofdletters, "KM" in het voorbeeld hierboven. STSPLUS zal nu de nieuwe parameters tonen ter bevestiging: STSORBIT PLUS Data Output Parameters: Data Output: STSPLUS.LOG Data Format: 7 = Precision X-Y-Z State Vector Data Interval: 60 seconds, 08:45:00-08:50:00 PDT Data Units: Kilometers, Multi-Line Labeled Accept Parameters [Y,n,x]: Wanneer geen Start en Stop tijden zijn opgegeven, zal ("continuous") ver- schijnen in plaats van de start en stop tijden. Zoals hiervoor, druk "Y" (of ENTER") om de parameters te accepteren en data output mogelijk te maken, "N" om de parameters opnieuw op te geven, of "X" op de data output op te heffen en naar het Hoofdmenu terug te keren. Instellen van Passage Voorspellings Tabellen -------------------------------------------- STSPLUS heeft twee Data modes, 8 en 9, die passage verwachtingen in tabel vorm genereren. Die twee modes kunnen ook worden gebruikt om eenvou- dig interessante passages weer te geven (met de gegenereerde gegevens niet gebruikt of ter zijde gelegd). 8 = Doppler Shift Frequentie Voorspellingen ------------------------------------------- Data Mode 8, Doppler Shift Voorspellingen, toont de te verwachten satelliet passages over de gebruikers' primaire lokatie voor 48 uren perioden. Wanneer een passage is gekozen en weergegeven, wordt de kaart getekend met de gesimuleerde tijd ingesteld juist voor het begin van de passage. Tijdens de passage wordt de Doppler Shift informatie berekend en naar het gekozen output apparaat gezonden. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 101 9 = Zichtbare en Kijk Richting Voorspellingen in Tabelvorm ---------------------------------------------------------- Data Mode 9, Zichtbare en Kijk Richting Voorspellingen in tabel- vorm, geeft gegevens (en optioneel zend die naar een output apparaat) voor te verwachten satelliet passages over de gebruikers' primaire lokatie gedu- rende 48 uur perioden. De gebruiker kan een bepaalde passage selecteren en gesimuleerde tijd instellen in het midden van een passage. De kaart wordt getekend en de gebruiker kan de passage bekijken om interessante extra in- formatie vast te stellen. De betreffende gegevens worden weergegeven en naar het bestemmingsapparaat gezonden op de gekozen data intervallen (continu), op een vastgestelde tijd, of over een gespecificeerde tijdsperiode met een maximum van 24 uren. De ge- bruiker kan eenvoudig de passage tabellen bekijken of hij kan een bepaalde passage kiezen om op de kaart te bekijken. De Data Mode 8, de Doppler Shift Frequentie Voorspellingen, kunnen spe- ciaal van nut zijn bij het voorbereiden voor een satelliet amateur radio contact, door het afdrukken van de frequentie voorspellingen voor gebruik tijdens de verbinding. In deze Data Mode, worden de tabellen gegevens gege- nereerd als een gekozen passage wordt weergegeven; de gegevens bevatten datum en tijd, satelliet geodetische coordinaten (breedte en lengte), hori- zon coordinaten (elevatie en azimuth) en de frequentie verschillen tussen de uplink en downlink center frequenties. Zie de beschrijving van het for- maat voor Data Mode 8 voor extra details. De passage keuze lijst wordt NIET naar het output apparaat gezonden in deze Data Mode. STSPLUS stelt bepaalde default parameters in voor de tabellen passage voorspellingen en toont de actuele parameters iedere keer F3 wordt gedrukt, zoals getoond in onderstaand voorbeeld: STSORBIT PLUS Data Output Parameters: Data Output: STSPLUS.LOG Data Format: 9 = Tabular Line-of-Sight Predictions (Using PDT for times) Accept Parameters [Y,n,s,x]: Om de data output op te heffen en terug te keren naar het Hoofdmenu, druk "X". Wanneer de huidige parameters juist zijn, druk "Y" (of ENTER) om te accepteren of druk "S" wanneer alleen output naar het scherm is gewenst. Wanneer de parameters moeten worden veranderd of wanneer een bepaalde tijd nodig is, druk "N" om nieuwe parameters in te geven. In ieder geval zal de vooringestelde waarde tussen vierkante haakjes worden gebruikt als ENTER wordt gedrukt; als meer dan e e n keuze wordt getoond, gescheiden door kom- mas, zal de eerste keuze worden gebruikt als ENTER wordt gedrukt. De gebrui- ker moet eerst het data output apparaat of bestemming kiezen door de aan- gegeven toets te drukken: Select Output [F,p,1,2]: F = File STSPLUS.LOG P = Printer LPT1: 1 = Serial Port COM1: 2 = Serial Port COM2: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 102 Drukken van de letter "F" (hoofd of kleine letter) of ENTER zal de FILE output kiezen en de gegevens zullen worden opgeslagen in het bestand STSPLUS .LOG. Wanneer het bestand niet bestaat, zal het worden aangemaakt; als het bestand al bestaat, zullen de gegevens aan de bestaande gegevens worden toe- gevoegd. Druk de letter "P" om de gegevens naar de printer te sturen op LPT1. Druk "1" of "2" om de gegevens naar een van de seriele poorten te zen- den. Wanneer een seriele poort is gekozen (COM1 of COM2), kiest de gebruiker de te gebruiken data rate voor communicatie met het externe apparaat. Alleen de vier data rates die hieronder zijn gegeven, worden ondersteund. Gebruik het eerste cijfer van de gewenste data rate, of druk ENTER om de data rate tussen vierkante haakjes te gebruiken: Select DATA RATE [9600]: (300, 1200, 2400, 9600) STSPLUS stelt automatisch de communicatie parameters in op "8,N,1; die vast zijn en niet veranderd kunnen worden. Die parameters kiezen 8 data bits per gezonden byte, NO parity, en 1 stop bit. De meeste apparatuur zal naar te- vredenheid met deze parameters functionneren. STSPLUS heeft verschillende additionele informatie items nodig alvorens het gegevens kan zenden naar externe apparatuur, bestand of printer. De eerste is het te gebruiken data formaat. Vijf verschillende formaten zijn beschikbaar. De volgende tabel laat de formaten zien en de actuele voorin- stelling tussen vierkante haakjes: Select Data to Output [7]: 1 = Azimuth, Elevation, Range 2 = Latitude, Longitude, Orbit Altitude 3 = Right Ascension, Declination 4 = Ascending Node X-Y-Z State Vector 5 = Precision X-Y-Z State Vector (2-Line Data) 6 = Precision X-Y-Z State Vector (Comma Delimited) 7 = Precision X-Y-X State Vector (Labeled Data) 8 = Doppler Shift Frequency Predictions 9 = Tabular Line-of-Sight Predictions Druk de "8" of "9" cijfertoetsen om e e n van de passage voorspellingen te kiezen of druk ENTER om de keuze tussen vierkante haakjes te nemen. Zie de Data Mode Formaten in de volgende hoofdstukken voor specifieke details over de gegevens in iedere data mode. Voor tabulaire kijkrichting voorspellingen, moet STSPLUS de tijdzone weten waarvoor de gegevens moeten worden weergegeven. De keuzen zijn UTC/GMT of de lokale tijdzone: Use UTC or PDT time [PDT]: (Use LEFT LETTER of abbreviation to select); Afhankelijk van de keuze wanneer de UTC Offset was ingesteld, zal "UTC" of "GMT" worden getoond tesamen met de afkorting voor de lokale tijdzone. Ge- bruik de uiterst linkse letter van de gewenste zone, of druk ENTER om de tijdzone tussen vierkante haakjes te accepteren ("[PDT]" in het voorbeeld). STSPLUS keert nu terug naar de eerste parameter weergave en vraagt of de parameters juist zijn. Zoals hiervoor, druk "Y" om verder te gaan met passage voorspellingen EN het zenden van gegevens naar het opgegeven bestem- mingsapparaat, "N" om de parameters te veranderen, of "X" om naar het Hoofd- menu terug te keren en de passage voorspellingen op het scherm te tonen ZONDER de gegevens naar een bestemmingsapparaat te zenden. Program STSORBIT PLUS Satellite Orbit Simulation Page 103 Voor beide passage voorspellingen, worden de gegevens op het scherm weergegeven zoals berekend en optioneel (ALLEEN voor passage voorspellingen) naar het gekozen bestemmingsapparaat gezonden. Het volgende is een voorbeeld van de output gegevens (de scherm weergave is hetzelfde) voor Space Shuttle missie STS-69 in Spetember 1995: STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 19 Location: Palos Verdes, CA Prepared: Saturday, 09 Sep 1995 17:02:42 Satellite Name: STS-69 Catalog Number: 23667 95048A TLE Filename: STS69R04.TXT -----------AOS----------- --MAX VISIBILITY-- ------LOS------ # PDT Date & Time Azm PDT Time Alt Azm PDT Time Azm Duration V 1 10 SEP 95 06:24:57 196.9 06:28:03 4 159.4 06:31:10 121.7 0:06:13 2 10 SEP 95 08:00:25 228.0 08:04:43 12 171.1 08:09:02 114.1 0:08:37 3 10 SEP 95 09:37:04 243.6 09:41:31 14 183.6 09:46:00 123.5 0:08:56 4 10 SEP 95 11:14:25 244.4 11:18:17 8 195.7 11:22:08 147.1 0:07:43 5 11 SEP 95 05:21:27 178.6 05:23:25 2 155.9 05:25:23 133.0 0:03:56 6 11 SEP 95 06:55:58 219.5 07:00:00 10 167.1 07:04:06 114.3 0:08:08 7 11 SEP 95 08:32:19 239.9 08:36:47 14 179.5 08:41:17 118.8 0:08:58 8 11 SEP 95 10:09:25 245.9 10:13:35 11 191.6 10:17:46 137.5 0:08:21 9 11 SEP 95 11:47:44 231.9 11:50:13 3 202.9 11:52:40 174.2 0:04:56 10 12 SEP 95 05:51:39 209.2 05:55:20 7 162.9 05:59:01 116.8 0:07:22 * 11 12 SEP 95 07:27:39 234.5 07:32:03 13 175.1 07:36:29 115.7 0:08:50 12 12 SEP 95 09:04:30 245.5 09:08:51 13 187.6 09:13:13 129.6 0:08:43 13 12 SEP 95 10:42:12 240.2 10:45:34 5 199.2 10:48:54 158.5 0:06:42 14 13 SEP 95 04:47:37 196.0 04:50:39 4 159.3 04:53:41 122.5 0:06:04 15 13 SEP 95 06:23:02 227.6 06:27:19 12 170.8 06:31:36 114.1 0:08:34 * 16 13 SEP 95 07:59:40 243.4 08:04:07 14 183.3 08:08:34 123.4 0:08:54 17 13 SEP 95 09:37:00 244.4 09:40:52 8 195.4 09:44:43 146.8 0:07:43 Wanneer de berekeningen gereed zijn, wordt de gebruiker gevraagd: Elapsed time = 4.6 seconds Repeat for NEXT 48 HOURS or DISPLAY PASS [N,y,pass#]: De aanduiding voor de Doppler Shift Frequentie Voorspellingen zijn gelijk: Repeat for NEXT 48 HOURS or CALCULATE DOPPLER [N,y,pass#]: De eerste informatie ("Location" tot en met "TLE Filename") wordt alleen naar het bestand STSPLUS.LOG gezonden en weggelaten op het scherm; het scherm bevat "#23667 AOS" in het kolom hoofd, om de satelliet te identifi- ceren. De begin informatie is: Location Actuele primaire lokatie Prepared Computer datum en tijd van voorbereiding Satellite Name Satelliet naam en tijd van voorbereiding Catalog Number NORAD Nummer en International Designation TLE Filename 2-Regel bestand gebruikt voor gegevens berekeningen Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Informatie Pagina 104 De kolom hoofden geven de getoonde gegevens aan. "AOS" is Acquisition of Signal of wanneer de satelliet boven de echte horizon komt. "MAX VISIBILI- TY" is de maximum hoogte boven de echte horizon van de gebruiker die de sa- telliet bereikt gedurende de passage. "LOS" is Loss of Signal of wanneer de satelliet beneden de echte horizon komt. "#" is een willekeurig passage num- mer voor deze groep berekeningen. Het formaat van de gegevens die naar het bestemmings apparaat worden gezonden is enigszins verschillend van de scherm weergave; zie de Data Mode 9 beschrijving hierna. Voor passage voorspellingen kan de gebruiker UTC/GMT of Lokale Datum en Tijden kiezen. Wanneer een andere dan UTC is gekozen, vervang de respectie- velijke tijdzone afkorting indien nodig. De datum wordt gegeven als dd MMM yy (waarbij: "dd" de dag van de maand is, "MMM" de alfabetische afkorting voor de maand, en "yy" zijn de laatste twee cijfers van het jaar) en alleen voor AOS; aangezien passages 00:00:00 uren kunnen duren voor de gekozen tijdzone, kan de datum voor MAX VISIBILITY en/of LOS opgehoogd moeten wor- den. Tijden worden berekend tot op de seconde, hoogten worden afgerond tot op een graad en azimuths worden afgerond tot op een tiende van een graad. Azimuth wordt altijd berekend volgens NOZW, waarbij Noord = 0 graden, Oost = 90 graden, enz. Merk op dat het graden symbool zal verschijnen op het scherm voor alle "Azm" en "Alt" gegevens, maar is weggelaten in het voor- beeld hierboven om maximum compatibiliteit met diverse printers te krijgen. De echte weergave is dus vier kolommen breder dan het voorbeeld hierboven. STSPLUS gebruikt kleur om de weergave van de passage voorspellingen te verbeteren en de zichtbare passages duidelijker te maken voor de gebrui- ker. Gebruikers van een monochrome monitor zullen verwachte passages moeten onderzoeken met gebruik van de kaart weergave om dezelfde informatie te ver- krijgen. De baan van de primaire satelliet wordt eerst onderzocht voor kijk- richting passages (zoals in vorige versies). Voor iedere passage die boven de horizon komt van de gebruikers' lokatie, worden vier tijden berekend: "AOS", het verkrijgen van signaal; "MAX", de tijd van maximum satelliet hoog- te; "LOS", het verlies van signaal, en "DURATION", de totale duur van de passage van AOS tot LOS. Iedere passage wordt dan onderzocht op belichtings- condities op AOS, MAX en LOS. Wanneer de satelliet in vol of gedeeltelijk zonlicht is en de gebruikers' lokatie is in het donker, is de satelliet tenminste vijf graden boven de echte horizon, de passage is dan een VISIBLE PASS en de satelliet kan zichtbaar zijn met het blote oog of verrekijker, als de satelliet voldoende groot is en andere geometrische condities gunstig zijn; die condities worden aangegeven door de kleur van de informatie: NIET ZICHTBAAR VISIBLE ------------------------------------------------------------- AOS Helder Groen Wit MAX Helder Cyaan Helder Wit (Hoogte >=5 graden) Cyaan Wit (Hoogte < 5 graden) LOS Helder Rood Wit Die zichtbaarheids condities kunnen in een aantal combinaties verschij- nen. Een satelliet kan zichtbaar zijn op AOS (of LOS) maar niet op MAX, de satelliet kan geen vijf graden boven de horizon komen maar toch nog tech- nisch zichtbaar zijn onder perfecte condities, enz. Aangezien verder de zichtbaarheids condities alleen worden getest op die punten in de passage, kan het mogelijk zijn dat bepaalde zeer lage zichtbare passages niet met de goede "VISIBLE" kleur worden gemarkeerd; het is niet denkbaar dat die Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatiete Pagina 105 passages ook werkelijk zichtbaar zullen zijn. Om de gebruiker te helpen (en speciaal de gebruiker met een monochrome monitor), zijn passages die zichtbaar zijn op "MAX", gemarkeerd met een "*" aan de rechterkant onder de kolom "V". VOORBEELD ZICHTBARE PASSAGE VOORSPELLINGEN VOOR MIR RUIMTE STATION ------------------------------------------------------------------ --------#16609 AOS------- --MAX VISIBILITY-- ------LOS------ # PDT Date & Time Azm PDT Time Alt Azm PDT Time Azm Duration V 1 24 APR 95 20:31:54 329.2 20:34:09 2 355.1 20:36:26 21.4 0:04:32 2 24 APR 95 22:08:52 338.3 22:12:06 4 16.8 22:15:16 54.7 0:06:24 3 24 APR 95 23:44:22 325.0 23:49:18 22 35.5 23:54:11 105.0 0:09:49 4 25 APR 95 01:20:29 301.7 01:25:28 27 229.2 01:30:26 157.2 0:09:57 5 25 APR 95 14:46:12 141.7 14:47:56 1 121.8 14:49:44 101.3 0:03:32 6 25 APR 95 16:18:20 214.6 16:23:28 49 132.8 16:28:37 52.0 0:10:17 7 25 APR 95 17:55:15 266.1 17:59:50 15 328.5 18:04:28 31.2 0:09:13 8 25 APR 95 19:34:30 315.8 19:37:15 3 348.0 19:40:01 20.4 0:05:31 9 25 APR 95 21:12:39 339.7 21:15:13 2 9.6 21:17:47 39.3 0:05:08 10 25 APR 95 22:48:16 330.6 22:52:45 12 29.6 22:57:09 87.7 0:08:53 * 11 26 APR 95 00:24:01 311.2 00:29:15 72 226.2 00:34:27 138.8 0:10:26 12 26 APR 95 02:01:56 271.4 02:04:52 4 236.8 02:07:44 202.9 0:05:48 13 26 APR 95 15:22:31 195.5 15:27:15 20 129.3 15:32:02 62.4 0:09:31 14 26 APR 95 16:58:19 248.8 17:03:19 27 322.7 17:08:20 37.1 0:10:01 15 26 APR 95 18:36:58 299.5 18:40:23 5 341.0 18:43:50 22.6 0:06:52 Verschillende typen zichtbare passage condities zijn in het voorbeeld geillustreerd voor het Russische Ruimte Station MIR. In dit voorbeeld worden alle drie test punten (AOS, MAX en LOS) in Wit aangegeven voor passage 1 en passage 8; aangezien het echter zeer lage passages zijn (respectievelijk 2 en 3 graden) is geen speciaal merkteken te zien aan de rechterkant en het is te betwijfelen of de passage werkelijk te zien is. Passage 9 laat zowel AOS als MAX in Wit zien maar het zijn ook weer lage passages, dus geen merk- teken is te zien aan de rechterkant. Passage 10 laat AOS in Wit zien, maar MAX in Helder Cyaan en heeft het speciale merkteken "*" aan de rechterkant; die passage heeft een 12 graden MAX hoogte, maar de satelliet verdwijnt in de schaduw van de aarde ongeveer 80 seconden (op een hoogte van ongeveer 8 graden) na opkomst boven de horizon en kan zichtbaar zijn onder goede con- dities. Het voorbeeld was met opzet gekozen om de moeilijkheden te illustre- ren. Ideaal zal een "goede" passage te zien zijn in Helder Wit op AOS, heeft een MAX hoogte van 25 of meer graden, en zal worden aangegeven met het spe- ciale merkteken "*" aan de rechterkant. Heldere lucht wordt voor alle con- dities verondersteld. Satelliet observators worden eraan herinnerd dat de afmetingen en vorm van de satelliet evenals de fysieke geometrie van de situatie. Bijvoorbeeld, een grote satelliet die zich tussen waarnemer en de Zon bevindt kan weinig of in het geheel geen zonlicht naar de waarnemer reflecteren en dus niet zichtbaar zijn. Aan de andere kant, een kleine satelliet met een sterk re- flecterend oppervlakte (zoals een zonnepaneel) en die een ideale positie heeft op een bepaald moment, kan een heldere flits geven op een bepaalde nacht maar niets de volgende nacht. Andere satellieten (en speciaal afval producten, zoals raket onderdelen) kunnen ronddraaien en tuimelen en lijken te flitsen van tijd tot tijd. De specifieke omstandigheden die maken dat de ene satelliet zichtbaar is en de andere niet, zijn te ingewikkeld voor een analytische oplossing, vooropgesteld dat gegevens beschikbaar zijn. Het beste wat gedaan kan worden is te schatten wanneer de omstandigheden zodanig zijn dat zichtbaarheid met het blote oog mogelijk is of een relatief goede kans daarop, voor grote satellieten in een lage baan. MIR, GRO, HST, en de Space Shuttle zijn ideale doelen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 106 Wanneer de Lanceer Simulatie is ingeschakeld (een lanceertijd en datum plus keuze van het lanceerplatform is gemaakt met F5 vanuit het Hoofdmenu), past STSPLUS de starttijd aan voor verwachtings berekeningen tot MET = 0/00:40:00 of veertig minuten na de lancering (tegen die tijd heeft de orbi- ter de verwachte baan bereikt). Passage voorspellingen zijn niet beschikbaar gedurende de stijgfase van een lancering. De gebruikte starttijd wordt ook omgezet in conventionele gegevens voor Passage 1 op het scherm en het gekozen output apparaat: (Start time adjusted to MET = 0/00:40:00 or 08 JUN 1995 @ 15:00:00 UTC) De waarnemer kan daarom passage voorspellingen voor te verwachten lancering bekijken, zonder door dagen of weken van zinloze gegevens te gaan. Merk ech- ter op, dat wanneer GEEN lanceer platform was gekozen, STSPLUS de geschatte 2-regel elementen zal gebruiken om de voorspellingens gegevens te berekenen. Geef ENTER wanneer de passages worden berekend om de berekeningen te stoppen. Wanneer alle berekingen voor het actuele 48 uur blok gereed zijn, wordt de verstreken tijd voor de berekeningen getoond en de gebruiker ge- vraagd of een andere set berekeningen gewenst is of dat een gedeeltelijke passage moet worden weergegeven. Druk "N" of ENTER om terug te gaan naar het Hoofdmenu, of druk "Y" om het volgende 48 uur blok berekeningen te doen. De berekeningen zullen worden gestopt wanneer 99 passages opgenomen zijn. Van vier tot zestien passages worden opgenomen voor ieder 48 uur blok, het aantal is afhankelijk van de kateristieken van de actuele satelliet baan. Wanneer nog meer extra passages gewenst zijn, zet de gesimuleerde tijd (F8+ F3 vanuit het Hoofdmenu) op de gewenste starttijd en herhaal de voorspel- lingen. Om een bepaalde passage weer te geven, geef het passage nummer (het nummer geheel links in de kolom gemerkt "#"). Passages krijgen willekeurige nummers van 1 tot 99 te beginnen met de eerste passage die optreedt tijdens of volgend op de actuele echte of gesimuleerde tijd. Ieder passage nummer kan worden gekozen, van passage #1 tot de laatste passage die op het scherm wordt getoond (Wanneer een nummer wordt opgegeven groter dan het laatste, zal de computer een "piep" geven en de aanduiding wordt herhaald. STSPLUS zal de gesimuleerde tijd instellen op ongeveer 30 seconden voor het midden van de gekozen passage en de weergave voorbereiden. De passage zal dan wor- den gecontroleerd op details zoals belichting, aardebaan enz. STSPLUS toont "VIS" naast de baan inclinatie wanneer een zichtbare observatie mogelijk is. Wanneer de passage wordt gecontroleerd, gebruik F6 om de weergave te stop- pen en dan de "+" of "-" toetsen om de gesimuleerde tijd naar voren of terug in te stellen. De vooringestelde stap is 1 seconde, druk F4 om verschillende stappen in te stellen: 1, 10 of 60 seconden. Druk ENTER om vanuit de PAUSE mode terug te keren naar de normale werking. Alleen voor Doppler Shift Frequentie Voorspellingen begint de weerge- geven passage vlak voor de AOS (Acquisition of Signal) in plaats van dicht- bij maximum elevatie. Doppler Shift Frequentie gegevens zullen naar het out- put apparaat worden gezonden nadat AOS is bereikt en tot LOS (Loss of Sig- nal) is bereikt. De gebruiker kan "fast time" gebruiken om de werking te versnellen maar er kan enig verlies aan nauwkeurigheid optreden. Druk ENTER wanneer de passage gereed is om naar het Hoofdmenu terug te keren. Iedere keer wanneer verwachte passages worden verzocht, begint de lijst met de eerste passage die optreedt of volgende op de actuele echte of gesi- muleerde tijd. Merk op dat STSPLUS de gesimuleerde tijd automatisch instelt om een verwachte passage weer te geven, en dat de nieuwe gesimuleerde tijd effectief blijft tot de gebruiker terugkeert naar het Hoofdmenu, waarna de tijd weer wordt ingesteld op de echte of gesimuleerde tijd die effectief was VOORDAT de passage voorspelling werd weergegeven. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 107 Herhaald gebruik van passage voorspellingen zal daarom in het algemeen de- zelfde passage lijsten produceren; wanneer echter voldoende tijd verstrijkt tussen voorspellingen dat een passage "komt en gaat", zullen nieuwe passage nummers worden weergegeven. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 108 Data Mode 1: Azimuth/Elevatie Data Formaat ------------------------------------------ 1 2 3 4 5 0123456789012345678901234567890123456789012345678901234 ------------------------------------------------------- 02/10/1993 13:58:09 20580 -2.472 248.222 1675 [CR/LF] -----+---- ----+--- --+-- ----+--- ----+--- ---+--- | | | | | | | | | | | +--- Afstand | | | | | | | | | +----------- Azimuth | | | | | | | +--------------------- Elevatie | | | | | +------------------------------ NORAD # | | | +-------------------------------------- UTC Tijd | +------------------------------------------------- UTC Datum UTC Datum: Actuele datum in Universal Coordinated Time, mm/dd/jjjj UTC Tijd: Actuele tijd in Universal Coordinated Time, uu:mm:ss NORAD #: Satelliet NORAD Nummer Azimuth: Azimuth in graden naar satelliet in de vorm N-O-Z-W Elevatie: Elevatie naar satelliet in graden boven echte horizon Afstand: Afstand van de gebruikers' lokatie naar satelliet in km [CR/LF]: Iedere data regel wordt beeindigd met een CR en LF samen met de 54 getoonde karakters, met een totaal van 56 karakters per data regel. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 109 Data Mode 2: Breedte/Lengte Data Formaat ---------------------------------------- 1 2 3 4 5 0123456789012345678901234567890123456789012345678901234 ------------------------------------------------------- 02/11/1993 13:46:40 20580 -5.182 155.667 593 [CR/LF] -----+---- ----+--- --+-- ----+--- ----+--- ---+--- | | | | | | | | | | | +--- Baan Hoogte | | | | | | | | | +----------- Lengte | | | | | | | +--------------------- Breedte | | | | | +------------------------------ NORAD # | | | +-------------------------------------- UTC Tijd | +------------------------------------------------- UTC Datum UTC Datum: Actuele datum in Universal Coordinated Tijd, mm/dd/jjjj UTC Tijd: Actuele tijd in Universal Coordinated Tijd, uu:mm:ss NORAD #: Satelliet NORAD Number Breedte: Geodetische breedte in graden van sub-satelliet punt (satelliet aardebaan) Lengte: Geodetische lengte in graden van sub-satelliet punt (satelliet aardebaan) Baan Hoogte: Hoogte in kilometers van de satelliet boven het Aard- oppervlak [CR/LF]: Iedere data regel wordt beeindigd met een CR en LF samen met de 54 getoonde karakters, met een totaal van 56 karakters per data regel. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 110 Data Mode 3: Topocentrische RA/DEC Data Formaat ----------------------------------------------- 1 2 3 4 01234567890123456789012345678901234567890123456 ----------------------------------------------- 02/11/1993 13:47:20 20580 7.111 -25.941 [CR/LF] -----+---- ----+--- --+-- ----+--- ----+--- | | | | | | | | | +----------- DEC | | | | | | | +--------------------- RA | | | | | +------------------------------ NORAD # | | | +-------------------------------------- UTC Tijd | +------------------------------------------------- UTC Datum UTC Datum: Actuele datum in Universal Coordinated Time, mm/dd/jjjj UTC Tijd: Actuele tijd in Universal Coordinated Time, uu:mm:ss NORAD #: Satelliet NORAD Number RA: Topocentrische Right Ascension in uren DEC: Topocentrische Declinatie in graden [CR/LF]: Iedere data regel wordt beeindigd met een CR en LF samen met de 54 getoonde karakters, met een totaal van 56 karakters per gegevens regel. OPMERKINGEN: 1. Topocentrische coordinaten geven de right ascension en declinatie ge- zien van de gebruikers' lokatie op het aardoppervlak. 2. Coordinaten zijn van de echte evenaar en equinox op het tijdstip. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 111 Data Mode 4: Ascending Node X-Y-Z State Vector ------------------------------------------------- STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 4 Satellite Name: MIR Space Station Catalog Number: 16609 86 17 A Epoch Date/Time: 93206.71622934028 07/25/1993 17:11:22.215 UTC ECI X: 6083.74442210995 km Y: 2969.71930867257 km Z: 0.01043524694 km Xdot: -2.09290827983 km/sec Ydot: 4.27922666083 km/sec Zdot: 6.01892329735 km/sec Ndot/2 (Drag): 0.00056174000 Nndot/6: 0.00000000000 B-Star: 0.00071196000 ElSet #: 196.00000000000 Rev @ Epoch: 42514.00433526011 STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 14 Satellite Name: MIR Space Station Catalog Number: 16609 86 17 A Epoch Date/Time: 93206.71622934028 07/25/1993 17:11:22.215 UTC ECI X: 19959752.12027331000 ft Y: 9743154.40544174400 ft Z: 34.23630116129 ft Xdot: -6866.48346437341 ft/sec Ydot: 14039.42991197058 ft/sec Zdot: 19747.08480675116 ft/sec Ndot/2 (Drag): 0.00056174000 Nndot/6: 0.00000000000 B-Star: 0.00071196000 ElSet #: 196.00000000000 Rev @ Epoch: 42514.00523843931 STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 24 Satellite Name: MIR Space Station Catalog Number: 16609 86 17 A Epoch Date/Time: 93206.71622934028 07/25/1993 17:11:22.215 UTC ECI X: 3284.95919120368 nm Y: 1603.52014507239 nm Z: 0.00563458372 nm Xdot: -1.13008006471 nm/sec Ydot: 2.31059754904 nm/sec Zdot: 3.24995858388 nm/sec Ndot/2 (Drag): 0.00056174000 Nndot/6: 0.00000000000 B-Star: 0.00071196000 ElSet #: 196.00000000000 Rev @ Epoch: 42514.00325144509 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 112 OPMERKINGEN: 1. De X-Y-Z Cartesische Vector wordt gegeven als een standaard Aarde- gecentreerde traagheids ("ECI") cartesische 6-dimensionale vector, waarbij de X-as naar de vernal equinox is gericht, de Z-as naar de Noordpool en de Y-as is orthogonaal wederkerig aan de andere assen in een rechtsomdraaiend assen systeem. Alle coordinaten zijn voor de echte evenaar en equinox op het tijdstip. 2. De maat eenheden voor de vector kunnen worden bepaald door de tiende digit van de Data Mode in de eerste regel evenals aangegeven door de volgende grootheden: 4 Kilometers en kilometers per seconde 14 Voeten en voeten per seconde 24 Zeemijlen en zeemijlen per seconde 3. Een grootheid wordt per regel gegeven, gemarkeerd zoals getoond in de voorbeelden. De gegevens in de eerste vier regels (Satelliet naam, Catalogus nummer en twee regels van Datum/Tijd) beginnen in kolom 25. De overige numerieke grootheden beginnen in kolom 21 en gebruiken een soort FORTRAN formaat, F21.11. 4. Het Catalogus nummer wordt eerst gegeven als het NORAD nummer ("16609" in het voorbeeld) en dan als International Designation ("86017A"). De International Designation is van 1 tot 3 letters. Sommige 2-regel ele- menten laten de International Designation weg, zodat dat deel blank blijft. 5. Merk op dat de Datum/Tijd is weergegeven in twee regels in twee ver- schillende formaten. Het eerste formaat is het NASA Dag-van-het-Jaar ("DOY") formaat, YYDDD.DDDDD, aangezien dat het formaat is dat wordt gebruikt door NASA/JSC voor X-Y-Z vectors voor de Space Shuttle, in 2-regel elementen, en in programma VEC2TLE. In het DOY formaat wordt de tijd iedere dag geteld vanaf middernacht (00:00 UTC). De Datum/Tijd is ook "gedecodeerd" en gegeven in het meer conventionele formaat "MM/DD/JJ UU/MM/SS.SSS" voor meer duidelijkheid wanneer UTC/GMT wordt gebruikt. 6. Het EISet nummer wordt gespecificeerd in de 2-regel elementen gebruikt om de aardebaan te genereren en wordt altijd gegeven als een geheel getal. Merk op dat EISet nummers niet in volgorde behoeven te zijn en dat verschillende bronnen verschillende volgorden gebruiken voor de EISet nummers. 7. Het Rev Number at Epoch (het baan nummer op het moment dat de gegevens zijn opgenomen) is gebaseerd op het Rev number gespecificeerd in de 2-regel elementen die worden gebruikt om de aardebaan te genereren. Het getal na de komma wordt door STSPLUS geometrisch berekend van de ascending node. Merk op dat US Space Command een andere baan nummering afspraak gebruikt dan NASA hanteert voor de Space Shuttle missies; US Space Command geeft meestal de eerste (gedeeltelijke) baan nummer als Baan 0, terwijl NASA die baan opgeeft als Baan 1. Voor satellieten die voor een lange periode in de ruimte zijn, kan het baan nummer wille- keurig zijn. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 113 Data Mode 5: Precisie X-Y-Z Cartesische Vector, 2-Gegevens Regels -------------------------------------------------------------------------- STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 5 20580 93110.043125 4920.98348 4440.02814 -2158.84295 -4.02147461570 5.78870948196 2.74131815428 20580 93110.043171 4904.85124 4463.14112 -2147.85724 -4.04461763461 5.76773962933 2.75148946765 STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 15 20580 93110.045081 13656864.66720 17514322.54968 -5452252.42794 -16168.27686974290 15789.75251859515 10248.33566657315 20580 93110.045139 13575822.39276 17593013.13238 -5400930.14914 -16248.48336702945 15686.35334359047 10280.38786725583 STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 25 20580 93110.046829 1817.50246 3234.50460 -631.72242 -3.02340746009 2.05326951871 1.82336359537 20580 93110.046991 1774.96638 3262.87575 -606.12299 -3.05304428709 1.99966800523 1.83360328215 OPMERKINGEN: 1. De X-Y-Z Cartesische Vector wordt gegeven als een standaard Aarde- gecentreerde traagheids ("ECI") cartesische 6-dimensionale vector, waarbij de X-as naar de vernal equinox is gericht, de Z-as naar de Noordpool en de Y-as is orthogonaal wederkerig aan de andere assen in een rechtsomdraaiend assen systeem. Alle coordinaten zijn voor de echte evenaar en equinox op het tijdstip. 2. De maateenheden voor de vector kunnen worden bepaald door de tiende digit van de Data Mode in de eerste regel evenals aangegeven door de volgende grootheden: 5 Kilometers en kilometers per seconde 15 Voeten en voeten per seconde 25 Zeemijlen en zeemijlen per seconde 3. Het NASA Dag van het Jaar formaat wordt hier gebruikt voor datum en tijd aangezien dat het formaat is dat wordt gebruikt door JSC voor X-Y-Z vectors en ook in de 2-regel elementen. In het DOY formaat, wordt de tijd iedere dag geteld vanaf middernacht (00:00 UTC). Sommige berekeningen kunnen het Julian datum formaat nodig hebben die de tijd telt iedere dag vanaf 12:00 UTC. 4. Twee opvolgende data voorbeelden zijn gegeven voor iedere mode. 5. Het volgende FORTRAN-achtige formaat kan worden gebruikt om de 2-regel gegevens te lezen in deze mode voor alle maateenheden: Eerste Regel: ----------- Catalog #: I5 2X Date/Time: F15.9 X: F15.5 4X Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 114 Y: F15.5 4X Z: F15.5 CR/LF Tweede Regel: ------------ 23X Xdot: F18.11 1X Ydot: F18.11 1X Zdot: F18.11 CR/LF Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 115 Data Mode 6: Precisie X-Y-Z Cartesische Vector, door Komma Gescheiden --------------------------------------------------------------------- STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 6 0,0,20580,93110.0476041667,2982.28779295502,6229.01725815628,-940.796339818487, -5.85010701911522,3.3199940892324,3.46047048985284 0,0,20580,93110.0476851852,2941.25120957693,6252.07713790904,-916.54588610151, -5.87454395677527,3.2685046500327,3.46815363454982 STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 16 0,1,20580,93110.0482060185,8771281.06140276,20969911.6226162,-2491608.1429704, -19762.0576284838,9623.02409449012,11524.6952898439 0,1,20580,93110.0482638889,8672341.7437806,21017717.5456987,-2433947.77946384, -19813.4647395816,9499.28476766938,11539.2506632381 STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 26 0,2,20580,93110.0493865741,1103.65585656622,3591.279279101,-214.476932551084, -3.4057330597861,1.1598790254898,1.9344163566285 0,2,20580,93110.049537037,1059.27271053518,3605.99939807939,-189.308779132495, -3.42231018081901,1.10471766926502,1.93751948609809 OPMERKINGEN: 1. De X-Y-Z Cartesische Vector wordt gegeven als een standaard Aarde- gecentreerde traagheids ("ECI") cartesische 6-dimensionale vector, waarbij de X-as naar de vernal equinox is gericht, de Z-as naar de Noordpool en de Y-as is orthogonaal wederkerig aan de andere assen in een rechtsomdraaiend assen systeem. Alle coordinaten zijn voor de echte evenaar en equinox op het tijdstip. 2. De maateenheden voor de vector kunnen worden bepaald door de tiende digit van de Data Mode in de eerste regel en door de tweede parameter in de door een komma gescheiden data reeks: Data Param Mode #2 Eenheden ----------------------------------------------------------- 6 0 Kilometers en kilometers per seconde 16 1 Voeten en voeten per seconde 26 2 Zeemijlen en zeemijlen per seconde 3. De door een komma gescheiden data worden gegenereerd als een enkele re- gel, eindigend met CR/LF. De voorbeelden hierboven zijn in tweeen ge- splitst om te kunnen afdrukken. 4. De gegevens worden geschreven in een enkele data regel in de volgende volorde, gescheiden door een komma tussen de items: Epoch Markering, altijd nul aangevende de evenaar en equinox op het tijdstip. Eenheden Markering (Zie Opmerking 1 hierboven) Katalogus/NORAD nummer Datum (JJDDD.DDDDDDDD... formaat) ECI X ECI Y ECI Z Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 116 ECI Xdot ECI Ydot ECI Zdot 5. Regel lengte kan varieren als functie van de gegevens. 6. Twee opeenvolgende data voorbeelden worden gegeven voor iedere mode. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 117 Data Mode 7: Precisie X-Y-Z Cartesische Vector, Gemarkeerde Gegevens -------------------------------------------------------------------- STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 7 Satellite Name: MIR Space Station Catalog Number: 16609 86 17 A Epoch Date/Time: 93192.11956018518 07/11/1993 02:52:10.000 UTC ECI X: -3441.20195444797 km Y: -3110.29870646026 km Z: 4920.32069520120 km Xdot: 2.90216455238 km/sec Ydot: -6.74909064951 km/sec Zdot: -2.23710677970 km/sec Ndot/2 (Drag): 0.00008567000 Nndot/6: 0.00000000000 B-Star: 0.00011546000 ElSet #: 167.00000000000 Rev @ Epoch: 42286.31052536559 STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 17 Satellite Name: MIR Space Station Catalog Number: 16609 86 17 A Epoch Date/Time: 93192.12233796297 07/11/1993 02:56:10.000 UTC ECI X: -8617248.92526347200 ft Y: -15077459.08108566000 ft Z: 13806887.09734187000 ft Xdot: 12614.26230523560 ft/sec Ydot: -18214.71804776612 ft/sec Zdot: -12006.04438377176 ft/sec Ndot/2 (Drag): 0.00008567000 Nndot/6: 0.00000000000 B-Star: 0.00011546000 ElSet #: 167.00000000000 Rev @ Epoch: 42286.35385448637 STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 27 Satellite Name: MIR Space Station Catalog Number: 16609 86 17 A Epoch Date/Time: 93192.12280092592 07/11/1993 02:56:50.000 UTC ECI X: -1333.74601094830 nm Y: -2598.74977950943 nm Z: 2190.96899536823 nm Xdot: 2.14691236531 nm/sec Ydot: -2.86693936350 nm/sec Zdot: -2.09121400862 nm/sec Ndot/2 (Drag): 0.00008567000 Nndot/6: 0.00000000000 B-Star: 0.00011546000 ElSet #: 167.00000000000 Rev @ Epoch: 42286.36107600650 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 118 OPMERKINGEN: 1. De X-Y-Z Cartesische Vector wordt gegeven als een standaard Aarde- gecentreerde traagheids ("ECI") cartesische 6-dimensionale vector, waarbij de X-as naar de vernal equinox is gericht, de Z-as naar de Noordpool en de Y-as is orthogonaal wederkerig aan de andere assen in een rechtsomdraaiend assen systeem. Alle coordinaten zijn voor de echte evenaar en equinox op het tijdstip. 2. De maat eenheden voor de vector kunnen worden bepaald door de tiende digit van de Data Mode in de eerste regel evenals aangegeven door de volgende grootheden: 7 Kilometers en kilometers per seconde 17 Voeten en voeten per seconde 27 Zeemijlen en zeemijlen per seconde 3. E e n data item is gegeven per regel, gemarkeerd zoals getoond in de voorbeelden. De gegevens in de eerste vier regels (Satelliet naam, Catalogus nummer, en twee regels Datum/Tijd) beginnen in kolom 25. De resterende numerieke data items beginnen in kolom 21 en gebruiken een FORTRAN-achtig formaat F21.11. 4. Het Catalogus nummer wordt eerst gegeven als het NORAD nummer ("16609" in het voorbeeld) en dan als International Designation ("87017A"). De International Designation heeft 1 tot 3 letters. Sommige 2-regel ele- menten laten de International Designation weg, in dat geval zal dat ge- deelte blank blank zijn. 5. Merk op dat de Datum/Tijd is weergegeven in twee regels in twee ver- schillende formaten. Het eerste formaat is het NASA Dag-van-het-Jaar ("DOY") formaat, YYDDD.DDDDD, aangezien dat het formaat is dat wordt gebruikt door NASA/JSC voor X-Y-Z vectors voor de Space Shuttle, in 2-regel elementen, en in programma VEC2TLE. In het DOY formaat wordt de tijd iedere dag geteld vanaf middernacht (00:00 UTC). Sommige bere- keningen kunnen echter het Julian formaat nodig hebben dat de tijd iedere dag telt vanaf 12:00 UTC. De Datum/Tijd is ook "gedecodeerd" en gegeven in het meer conventionele formaat "MM/DD/JJ UU/MM/SS.SSS" voor meer duidelijkheid wanneer UTC/GMT wordt gebruikt. 6. Het EISet nummer wordt gespecificeerd in de 2-regel elementen gebruikt om de aardebaan te genereren en wordt altijd als een geheel getal gege- ven. Merk op dat de EISet nummers niet noodzakelijk op elkaar volgen en dat verschillende bronnen verschillende EISet nummers gebruiken. 7. Het Rev Number at Epoch (het baan nummer op het moment dat de gegevens zijn opgenomen) is gebaseerd op het Rev number gespecificeerd in de 2-regel elementen die worden gebruikt om de aardebaan te genereren. Het getal na de komma wordt door STSPLUS geometrisch berekend van de ascending node. Merk op dat US Space Command een andere baan nummering afspraak gebruikt dan NASA hanteert voor de Space Shuttle missies; US Space Command geeft meestal het eerste (gedeeltelijke) baan nummer als Baan 0, terwijl NASA die baan opgeeft als Baan 1. Voor satellieten die voor een lange periode in de ruimte zijn, kan het baan nummer wille- keurig zijn. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 119 Data Mode 8: Doppler Shift Voorspellingen ----------------------------------------- STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 8 Satellite Name: AO-27 Catalog Number: 22825 93061C Uplink Center Frequency: 145.85000 MHz Dnlink Center Frequency: 436.80000 MHz Freq Diff in Hz MM/DD TIME Sat Lat Sat Lon Sat Elv Sat Azm Uplink DnLink ------------------------------------------------------------------------ 07/31 18:21:00 UTC 56.992 -102.805 1.748 19.947 -3171 9497 07/31 18:22:00 UTC 53.549 -104.703 5.777 22.118 -3135 9388 07/31 18:23:00 UTC 50.085 -106.353 10.523 24.984 -3062 9170 07/31 18:24:00 UTC 46.604 -107.814 16.339 29.016 -2926 8764 07/31 18:25:00 UTC 43.109 -109.129 23.770 35.186 -2673 8005 07/31 18:26:00 UTC 39.603 -110.330 33.417 45.735 -2189 6555 07/31 18:27:00 UTC 36.088 -111.439 44.547 65.985 -1291 3865 07/31 18:28:00 UTC 32.565 -112.475 50.407 101.881 63 -188 07/31 18:29:00 UTC 29.035 -113.452 43.796 136.739 1389 -4161 07/31 18:30:00 UTC 25.501 -114.381 32.707 155.928 2247 -6730 07/31 18:31:00 UTC 21.962 -115.271 23.276 165.962 2707 -8108 07/31 18:32:00 UTC 18.419 -116.131 16.011 171.851 2949 -8832 07/31 18:33:00 UTC 14.873 -116.966 10.302 175.688 3080 -9223 07/31 18:34:00 UTC 11.326 -117.782 5.625 178.391 3150 -9435 07/31 18:35:00 UTC 7.777 -118.584 1.638 180.406 3186 -9543 OPMERKINGEN: 1. De eerste regels geven de satelliet naam en catalogus nummer, de Epoch Datum/Tijd van de TLE's, en de center frequenties voor de Uplink en de Downlink (meestal in MHz eenheden), gelezen uit het bestand STSPLUS.FRQ (indien aanwezig) of de vast ingestelde waarde van 100 MHz. 2. E e n data regel wordt voor iedere stap gegenereerd. Voor de datum, worden alleen de maand en dag ("MM/DD") gegeven in verband met de be- perkte regel lengte. De tijd wordt gegeven in UTC. 3. De satelliet geodetische coordinaten, lengte en breedte, worden in gra- den gegeven. Negatieve breedte is Zuid, negatieve lengte is West. 4. De satelliet horizon coordinaten, elevatie en azimuth, worden in graden gegeven en de richting is N-O-Z-W, Noord = 0, Oost = 90, enz. 5. De Doppler shift berekeningen worden getoond als het frequentie ver- schil (in Hz) van de overeenkomstige center frequentie (in MHz, vermeld in de eerste regels) op de gekozen intervallen gedurende de passage. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 120 Data Mode 9: Passage Voorspellingen ----------------------------------- STSORBIT PLUS Data Output to STSPLUS.LOG, Data = 19 Location: Palos Verdes, CA Prepared: Saturday, 09 Sep 1995 17:02:42 Satellite Name: STS-69 Catalog Number: 23667 95048A TLE Filename: STS69R04.TXT -----------AOS----------- --MAX VISIBILITY-- ------LOS------ # PDT Date & Time Azm PDT Time Alt Azm PDT Time Azm Duration V 1 10 SEP 95 06:24:57 196.9 06:28:03 4 159.4 06:31:10 121.7 0:06:13 2 10 SEP 95 08:00:25 228.0 08:04:43 12 171.1 08:09:02 114.1 0:08:37 3 10 SEP 95 09:37:04 243.6 09:41:31 14 183.6 09:46:00 123.5 0:08:56 4 10 SEP 95 11:14:25 244.4 11:18:17 8 195.7 11:22:08 147.1 0:07:43 5 11 SEP 95 05:21:27 178.6 05:23:25 2 155.9 05:25:23 133.0 0:03:56 6 11 SEP 95 06:55:58 219.5 07:00:00 10 167.1 07:04:06 114.3 0:08:08 7 11 SEP 95 08:32:19 239.9 08:36:47 14 179.5 08:41:17 118.8 0:08:58 8 11 SEP 95 10:09:25 245.9 10:13:35 11 191.6 10:17:46 137.5 0:08:21 9 11 SEP 95 11:47:44 231.9 11:50:13 3 202.9 11:52:40 174.2 0:04:56 10 12 SEP 95 05:51:39 209.2 05:55:20 7 162.9 05:59:01 116.8 0:07:22 * -+ ---------+-------- --+-- ----+--- -+ --+-- ----+--- --+-- ----+--- + | | | | | | | | | | Passage # | | | | | | | | | | | | | | | | | | AOS Datum/Tijd | | | | | | | | (dd MMM jj hh:mm:ss) | | | | | | | | | | | | | | | | AOS Azimuth (graden) ----+ | | | | | | | | | | | | | | MAX Tijd (uu:mm:ss) --------------+ | | | | | | | | | | | | MAX Hoogte (graden) ---------------------+ | | | | | | | | | | MAX Azimuth (graden) ------------------------+ | | | | | | | | LOS Azimuth (graden) ---------------------------------+ | | | | | | LOS Tijd (uu:mm:ss) ------------------------------------------+ | | | | Totale Passage Duur (uu:mm:ss) ---------------------------------------+ | | Zichtbare Passage Merkteken (blank of "*") --------------------------------+ OPMERKINGEN: 1. Wanneer de Data Output Mode is ingesteld voor passage voorspellingen, kunnen data en tijden voor passage voorspellingen worden gekozen voor UTC/GMT of lokale tijd en de gekozen tijdzone afkortingen en tijdschaal zal worden gebruikt. Vervang de juiste afkorting voor "UTC" wanneer een andere dan UTC is gekozen. Wanneer UTC of GMT is gekozen, zal de Data Mode als "9" worden gegeven; als lokale tijd is gekozen zal de Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 121 Data Mode worden gegeven als "19". 2. Het passage nummer is een willekeurig nummer toegewezen door STSPLUS gedurende de passage berekeningen en is een functie van de werkelijke of gesimuleerde tijd op het moment dat de berekeningen werden uitge- voerd. Wanneer de werkelijke of gesimuleerde tijd is gewijzigd, kunnen de passage nummers veranderen en andere nummers worden getoond. 3. Het satelliet NORAD nummer is opgenomen in de kop, "16609" in het voor- beeld hierboven. 4. De datum (UTC/GMT of lokaal) wordt alleen voor AOS gegeven. Aangezien een passage 00:00:00 uren kan duren, kan de datum voor MAX VISIBILITY en/of LOS moeten worden opgehoogd voor degene die voor AOS is aangege- ven. 5. Alle azimuths ("Azm") zijn afgerond tot op 0,1 graad; de MAX VISIBILITY hoogte ("Alt") is afgerond tot op een graad. 6. Op het scherm zullen alle Azimuths en Hoogten het graden symbool hebben en de gegevens zijn vier kolommen breder dan het voorbeeld hierboven. 7. Het zichtbare passage merkteken zal blank zijn als de passage niet zichtbaar is of zal "*" aangeven als een deel of de gehele passage zichtbaar is. Een zichtbare passage is gedefinieerd als een passage die optreedt met de satelliet in het zonlicht, de kijklokatie in het don- ker en de satelliet elevatie boven de werkelijke horizon groter dan 5 graden. Die condities treden typisch op voor zonsopgang en de volgende zonsondergang (hoewel uitzonderingen mogelijk zijn met hogere inclina- tie satellieten gedurende bepaalde tijden van het jaar). 8. De kop informatie verschijnt niet op de scherm versie van de passage voorspellingen. De lokatie is de actuele primaire lokatie; de voorbe- reidings datum is de datum en tijd waarop de computer is ingesteld toen de gegevens werden gegenereerd; het catalogus nummer is het NORAD nummer gevolgd door de International Designation. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 122 F4 Berekenen van Satelliet Posities met TRAKSTAR ---------------------------------------------------- Voorspellingen in tabelvorm voor de gekozen satelliet kunnen worden gemaakt met TRAKSTAR door Dr. TS Kelso. STSPLUS kan probleemloos met TRAKSTAR werken, eenvoudig door drukken van de Functie toets F4 vanuit het Hoofdmenu. Alle gegevens die TRAKSTAR nodig heeft worden automatisch door STSPLUS geleverd. Zie het Hoofdstuk hiervoor "Voorspellen van Satelliet Passages met TRAKSTAR", voor complete informatie. F5 Instellen van Lanceertijd en Datum ----------------------------------------- Baan gegevens voor de satelliet moeten geladen worden met de F2 op- dracht vanuit het Hoofdmenu voordat de lanceer datum en tijd kunnen worden ingesteld of veranderd. Wanneer opgeslagen in het bestand STSPLUS.LTD, zul- len de lanceer datum en tijd automatisch worden gelezen uit dat bestand, iedere keer als de satelliet wordt gekozen (zie hieronder). **************************** * BELANGRIJKE MEDEDELING * **************************** LANCEER TIJD EN DATUM MOETEN IN HET BESTAND STSPLUS.LTD ZIJN OPGE- NOMEN OF HANDMATIG WORDEN OPGEGEVEN VOOR IEDERE SATELLIET OF MISSIE AANGEZIEN DE 2-REGEL ELEMENTEN DIE INFORMATIE NIET BEVATTEN. Lanceer datum en tijd zijn zeer belangrijk voor bemande missies, zoals de Space Shuttle, aangezien de missie tijd wordt berekend met gebruik van de verstreken missie tijd (Mission Elapsed Time). Wanneer de werkelijke lanceer datum en tijd bekend zijn kan de MET worden gebruikt. De enige ver- eiste is dat de 2-regel baan elementen beschikbaar zijn voor de satelliet. Aangezien de lanceer datum en tijd NIET in de 2-regel elementen zijn opge- nomen, betekent dit dat de lanceer datum en tijd apart moeten worden ver- kregen en de gegevens handmatig moeten worden opgegeven. Drukken van F5 om de lanceer datum en tijd in te geven begint met: Program STSORBIT PLUS Space Shuttle and Satellite Orbit Simulation Version 9548 Current time: 19:01:32 PDT 02:01:32 UTC Current date: 15 APR 1995 16 APR 1995 Enter LAUNCH TIME (HH:MM:SS) [06:37:00 UTC]: [Add 'U'or 'G' for UTC/GMT] Geef de tijd in het getoonde formaat met de 24-uur notatie. Voeg de letter "U" toe om UTC aan te geven of de letter "G" voor GMT (in principe gelijk aan UTC voor het doel van dit programma). Gebruik geen suffix voor lokale Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 123 tijd; het zal intern worden omgezet naar UTC/GMT. Wanneer "U" of "G" wordt opgegeven, zal de afkorting gebruikt in de menus ingesteld worden op "UTC" of resp. "GMT". Een of twee cijfers mogen worden gebruikt zoals gewenst. [De komma wordt ook geaccepteerd als scheiding i.p.v. de dubbele punt.] De seconden kunnen worden weggelaten [of minuten en seconden] als gewenst. Bijvoorbeeld, een opgave van "16" zal worden 16:00:00 of 4:00 PM. Druk ENTER om de opgave onveranderd te laten. Enter LAUNCH DATE (MM/DD/YYYY) [02 MAR 1995]: [Enter '*' to clear LAUNCH DATE] Geef de datum in het getoonde formaat (US formaat) of "DD.MM.JJJJ" (Euro- pees formaat); in ieder formaat mag het jaar worden afgekort tot de laatste twee cijfers, "1995" mag worden opgegeven als "95". Let op dat wanneer UTC of GMT is gekozen voor het opgeven van de tijd, de datum ook wordt om- gezet naar UTC of GMT datum. Het gehele vier cijferige jaar mag worden ge- bruikt OF twee cijfers zoals in "92". Let er op de SLASH "/" te gebruiken i.p.v. de MINUS "-" als scheidingsteken; STSPLUS interne datum algorithmen zullen het minteken interpreteren als een minteken en nogal vreemde data kunnen dan ontstaan!. Men mag ook relatieve data gebruiken: -1 zal de vorige dag gebruiken, +2 zal twee dagen vooruit gebruiken, enz. Druk ENTER om de datum onveranderd te laten. Druk "*" (gevolgd door ENTER) om de lanceer da- tum en tijd te wissen; dit verwijdert het NIET uit het bestand STSPLUS.LTD. Select LAUNCH SITE (0=Disabled) [1]: [Enter '1' for Pad 39A, Cape Canaveral, FL] [Enter '2' for Pad 39B, Cape Canaveral, FL] Wanneer de huidige missie een Space Shuttle lancering is, kan men optioneel STSPLUS een Lanceer Simulatie doen genereren. De Simulatie toont de orbiter op het gekozen lanceerplatform tot de tijd van de lancering, simuleert dan het opstijg traject voor de eerste 40 minuten van de missie (na die tijd ge- bruikt STSPLUS de geschatte voor-lancering 2-regel elementen voor baan bere- keningen. De lanceer simulatie wordt ingeschakeld door als LANCEER PLAATS platform 39A of 39B op Cape Canaveral, Florida te kiezen. Druk "1" of "2" om de gewenste LANCEER PLAATS te kiezen, of kies "0" om de lanceer simulatie uit te schakelen. De actuele vooringestelde keuze staat tussen vierkante haakjes ("[1]" in het voorbeeld hierboven); druk ENTER om deze keuze te ne- men. OPMERKING: STSPLUS kan alleen de lancering van de Space Shuttle van Cape Canaveral, Florida, simuleren. Een lanceer simulatie proberen in te schakelen voor andere satellieten of missies kan onvoorspelbare re- sultaten opleveren. Lanceersimulatie VEREIST geldige 2-regel elementen voor de gespecificeerde lanceer tijd en datum. Wanneer een lancering is vertraagd, moeten nieuwe 2-regel elementen worden voorbereid voor de nieuwe lanceer tijd en datum. Voor de meeste missies (uitgezonderd ren- dezvous missies), kan mijn programma ADJ2LINE worden gebruikt om nieuwe geschatte 2-regel elementen te berekenen wanneer een vertraging in het spel is. Wanneer alle gegevens zijn ingegeven, toont het programma de lanceer gegevens zoals opgegeven en wacht op bevestiging. Wanneer alles in orde is druk ENTER. Druk de SPATIE TOETS om opnieuw te beginnen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 124 Program STSORBIT PLUS Space Shuttle and Satellite Orbit Simulation Version 9548 Current time: 19:01:32 PDT 02:01:32 UTC Current date: 15 APR 1995 16 APR 1995 Enter LAUNCH TIME (HH:MM:SS) [06:37:00 UTC]: 22:37:00 PST 06:37:00 UTC Enter LAUNCH DATE (MM/DD/YYYY) [02 MAR 1995]: 01 MAR 1995 02 MAR 1995 Select LAUNCH SITE (0=Disabled) [1]: Pad 39A, Cape Canaveral, FL Press ENTER to accept, SPACE BAR to repeat: Daarna wordt gevraagd of deze gegevens opgeslagen moeten worden: Add/Update this data in file STSPLUS.LTD [Y,n]: Druk "Y", "y" of ENTER om de gegevens aan het bestand STSPLUS.LTD toe te voegen of te updaten (zie hieronder). Druk "N" of "n" om de gegevens te gebruiken maar het bestand STSPLUS.LTD niet te updaten. Toevoegen aan of bijwerken van de gegevens in het bestand STSPLUS.LTD verzekert dat de lan- ceer datum en tijd gegevens beschikbaar zijn, de volgende keer dat een be- paalde satelliet wordt gekozen. Gebruik van Bestand STSPLUS.LTD voor Lanceer Datum en TIJD ---------------------------------------------------------- Een alternatieve en automatische methode om de lanceer datum en tijd in te stellen is door gebruik van bestand STSPLUS.LTD. Dat bestand bevat het NORAD nummer en lanceerdatum en tijd (UTC Julian datum) voor gekozen satellieten. Een voorbeeld ziet er als volgt uit: 22194,2448918.21503472,0 --+-- -------+-------- + | | | | | +- Lanceer Plaats voor Space Shuttle lanceringen | | 0 = Lancering Simulatie Uitgeschakeld | | 1 = Platform 39A, Cape Canaveral, FL | | 2 = Platform 39B, Cape Canaveral, FL | | | +------------- Lanceer Datum (UTC Julian datum) | +------------------------ NORAD Nummer Het hierboven gegeven voorbeeld toont de gegevens voor Space Shuttel missie STS-52 (NORAD #22194) en komt overeen met een lanceer datum en tijd van 22 OCT 1992 @ 17:09:39 UTC. Het bestand is in standaard ASCII formaat en kan worden aangepast met een standaard editor; wordprocessor gebruikers moeten de "non-document" mode gebruiken. Wees voorzichtig bij het wijzigen van het bestand, aangezien STSPLUS GEEN FOUTEN CONTROLE doet! Voor Space Shuttle lanceringen, kan Lanceer Simulatie worden ingescha- Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 125 keld door de Lanceer Plaats te specificeren zoals hierboven aangegeven. Alleen Space Shuttle lanceringen mogen de Lanceer Simulatie gebruiken en geschatte voor-lancering 2-regel elementen voor de gespecifeerde lancering zijn VEREIST. Wanneer een Lanceer Simulatie wordt gebruikt zonder nauwkeu- rige 2-regel elementen OF met andere satellieten kan dit onvoorspelbare re- sultaten opleveren. Geschatte 2-regel baan elementen zijn meestal beschikbaar v o o r een Space Shuttle lancering, en actuele 2-regel baan elementen binnen ongeveer 8 tot 12 uur na de lancering. Merk echter op dat het NORAD nummer niet wordt toegewezen tot de werkelijke lancering en een "dummy" NORAD nummer wordt ge- bruikt voor geschatte voor-lancering elementen; bijvoorbeeld, "99967" voor STS-67. Wanneer de lancering eenmaal heeft plaatsgevonden, wordt het perma- nente NORAD nummer toegewezen. Deze wijziging in NORAD nummer vereist dat het bestand STSPLUS.LTD wordt gewijzigd OF dat een nieuwe opgave wordt ge- maakt. Merk op dat er nog enkele satellieten zijn met lage NORAD nummers! Wanneer bestand STSPLUS.LTD aanwezig is en als de gekozen satelliet wordt gevonden, worden de lanceertijd en datum ingesteld en Verstreken Mis- sie Tijd (MET) zal automatisch worden gebruikt; anders zal T+Epoch (T+E) worden gebruikt. Wanneer MET wordt weergegeven, kan het worden veranderd in T+E door drukken van F5 als de kaart wordt getoond. Bestand STSPLUS.LTD wordt gelezen iedere keer als een nieuwe satelliet is gekozen met F2 vanuit het Hoofdmenu. Wanneer bestand STSDPLUS.LTD niet aanwezig is, zullen lanceer datum en tijd worden opgeslagen in bestand STSPLUS.INI en moet HANDMATIG WORDEN BIJGEHOUDEN zoals in versies voor 9245! Wanneer men de oude methode wil gebruiken, verander de naam of wis bestand STSPLUS.LTD. F6 Instellen/Lezen/Opslaan van TDRS en Actuele Tijd Satellieten ------------------------------------------------------------------- STSPLUS is in staat om tot 32 extra TDRS (of andere geosynchrone/geo- stationnaire) of andere satellieten in actuele tijd, weer te geven. De eer- ste menu keuze laat de gebruiker de gewenste satelliet kiezen voor ieder van de zestien beschikbare "sporen", evenals de afkorting, mode, en ikoon/mar- kering kleur. Merk op dat die eigenschappen worden in en uitgeschakeld door F10+F3+F2 vanuit het Hoofdmenu. Het volgende menu wordt dan getoond: TDRS and Real Time Satellite Maintenance Menu Current Satellite Configuration File: STSPLUS.SCF F1 Display/Modify satellite assignments F2 Save SCF Satellite Configuration File F3 Read SCF Satellite Configuration File F4 Select new PRIMARY SATELLITE F5 Select new TARGET SATELLITE F6 Clear Static and Real Time Satellites Press function key for desired choice or ENTER for Main Menu: De naam van het huidige Satelliet Configuratie Bestand (.SCF) wordt getoond. Druk ENTER om naar het Hoofdmenu terug te keren, of druk de gewenste toets om de aangegeven functie te kiezen. Voordat de positie van iedere satelliet kan worden berekend, moeten 2-regel elementen worden gelezen of bijgewerkt met F2 vanuit het Hoofdmenu. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 126 Nadat dit eenmaal is gedaan, wordt de positie berekend gebaseerd op die 2-regel elementen. De gebruiker wordt eraan herinnerd dat de 2-regel elemen- ten regelmatig moeten worden vernieuwd, zodat de berekende positie nauw- keurig de werkelijke situatie weergeeft. OPM. Gebruikers van vorige versies zullen opmerken dat de functie toets F6 een andere bestemming heeft voor zijn huidige functie. Schakelen tussen MET en T+Epoch kan nu ALLEEN worden gedaan door F5 te drukken als de aardebaan wordt weergegeven. F1 Weergeven/Wijzigen van Satelliet Toewijzingen ------------------------------------------------- Deze menu keuze geeft de huidige TDRS en Actuele Tijd Satellieten toewijzingen aan en optie keuzen in een tabel: -------------------------------------------------------------------------- TDRS and Real Time Satellite Setup, file STANDARD.SCF Sat# NORAD# Abbr Mode Color Size Label Vis Color Chart 1 19883 TDRE Static 10 o 3 ON 2 21639 TDRW Static 10 o 3 ON 1 = XXXXX 3 22314 TDR5 Static 2 o 3 ON OFF 2 = XXXXX 4 19548 TDR2 Static 2 o 3 ON OFF 3 = XXXXX 5 13969 TDR1 Static 2 o 3 ON OFF 4 = XXXXX 6 16609 MIR Primary 12 o ON ON 5 = XXXXX 7 21701 UARS Real Time 13 o ON OFF 6 = XXXXX 8 20580 HST Real Time 14 o ON OFF 7 = XXXXX 9 20638 ROSAT Real Time 13 o ON OFF 8 = XXXXX 10 22076 TOPEX OFF 13 o ON OFF 9 = XXXXX 11 0 (not used) 10 = XXXXX 12 0 (not used) 11 = XXXXX 13 0 (not used) 12 = XXXXX 14 0 (not used) 13 = XXXXX 15 0 (not used) 14 = XXXXX 16 0 (not used) 15 = XXXXX Enter Satellite # to edit or press ENTER when done: (The maximum Satellite # available is 32) -------------------------------------------------------------------------- OPMERKING: De eerste twee satelliet sporen, #1 en #2, zijn gereserveerd voor geosynchrone communicatie satellieten. Dat zijn meestal de stan- daard TDRS Oost en TDRS West satellieten, momenteel NORAD num- mers 19833 en 21639. In plaats van de gewone zichtbaarheids cir- kels, genereren deze twee satellieten communicatie dekkings cir- kels. Het toewijzen van satellieten die niet geosynchroon zijn kan onvoorspelbare resultaten opleveren. Het hoofd van de Satelliet Setup-tabel geeft het volgende aan: Sat# Toegewezen satelliet nummer, 1 tot 32. Wanneer een ster (*) verschijnt aan de rechterzijde van het nummer, zijn de epoch (datum) of de baan elementen meer dan 10 dagen oud (Real Time) of 60 dagen oud (Static) zoals in dit voorbeeld: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 127 8* 22920 ARRAY Real Time 14 o ON OFF en de volgende waarschuwing zal aan de onderzijde van de weergave verschijnen: * 2-Line Elements more than 10 (Real Time) or 60 (Static) days old! De waarschuwing heeft geen effect op de baan berekeningen en is eenvoudig een herinnering dat de baan elementen te oud kunnen zijn of niet meer geldig zijn. Gebruik F2 vanuit het Hoofdmenu met "&" als satelliet naam om de TLE's te updaten. NORAD# Het NORAD nummer van de toegewezen satelliet, of "0" als geen satelliet aan dit spoor is toegewezen. Abbr De vijf karakters afkorting aan deze satelliet toegewezen. Gebruik alleen letters en cijfers; de gewone satelliet naam of NORAD nummer zijn de aanbevolen keuzen. Deze afkorting zal worden gebruikt als merkteken op de kaart wanneer LABEL is in- geschakeld. Kan blank worden gelaten. Mode Vijf mode classificaties zijn beschikbaar: Primary: Primaire satelliet gekozen voor compleet volgen, gekozen met F2 of F6+F4 (beneden) De primaire satelliet kan mogelijk niet aanwezig zijn in de satelliet lijst. Static: Geosynchrone of geostationnaire satellieten (incl. TDRS). Worden geplot als de kaart wordt getekend maar NIET updated. Real Time Satellieten die dynamisch worden gevolgd; bijgewerkt iedere seconde (386/387 of hoger), of iedere tien seconden (286 of geen copro- cessor). OFF De satelliet is inbegrepen in de gegevens maar wordt niet weergegeven. Gebruikt om tij- delijk satellieten sporen uit te schakelen. (not used) Niet toegewezen satelliet spoor(en) Color Een getal gekozen uit de kleuren kaart aan de rechter kant die de te gebruiken kleur aangeeft om het satelliet ikoon en merkteken (wanneer ingeschakeld). Iedere "XXXX" in de kleuren kaart verschijnt op kleuren monitoren als een balk van de be- treffende kleur. Het "o" karakter aan de rechterkant van het nummer wordt weergegeven als een kleine diamant in de gekozen kleur. Size Alleen voor Statische satellieten, kiest de relatieve grootte van het gebruikte ikoon om de satelliet weer te geven. Waar- den kunnen liggen van 3 tot 6. Deze kolom is blank voor Real Time satellieten aangezien het ikoon vast is voor deze satel- lieten. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 128 Label Kan op "ON" of "OFF" worden gezet om aan te geven of de satel- liet afkorting moet worden getoond. De kleur van het merkteken is dezelfde als van de gekozen satelliet. Vis Kan op "ON" of "OFF" worden gezet om aan te geven dat de zicht- baarheid cirkel wordt getekend. De zichtbaarheid cirkel wordt alleen getekend voor Statische satellieten op normale kaarten maar wordt getekend voor alle satellieten op bewegende kaarten. Color De kleurenkaart toont 15 beschikbare ikonen en kleuren merkte- Chart kens (Zwart is weggelaten). Wanneer een monochrome monitor wordt gebruikt en de "/M" opdracht is opgegeven, zullen twee grijswaarden worden weergegeven i.p.v. kleuren. Iedere kleur is een standaard kleur nummer toegewezen dat wordt gebruikt voor alle gegevens opgaven. Zoals aangegeven, druk eenvoudig ENTER wanneer alle gegevens in de Sa- telliet setup in orde zijn. Daarna wordt teruggekeerd naar het F6 menu hier- boven. Wanneer een satelliet moet worden toegevoegd of de keuzen van een be- staande satelliet moeten worden veranderd, geef het satelliet spoor nummer (Sat# in de linker kolom in de tabel). De gegevens voor het gekozen spoor zullen flikkeren in wit en de volgende aanduidingen zullen worden getoond: Enter NORAD Number: (Enter 0 to clear the satellite entry) STSPLUS verwacht het NORAD nummer voor de gewenste satelliet. Dit nummer wordt gebruikt om de 2-regel elementen "op te halen" wanneer deze satelliet vervolgens wordt weergegeven. Enter Satellite Abbreviation: Geef een willekeurige afkorting, 5 karakters of minder, of het NORAD nummer. Gebruik alleen letters, getallen en de punt ("."), streepje ("-") en komma (","), zonder voorafgaande spaties. De satelliet afkorting wordt gebruikt als het satelliet merkteken op de kaart weergave (zie onder) en kan blank blijven als geen merkteken gewenst is. Enter Mode (0=STATIC, 1=REAL TIME, 2=OFF): Geef een "0", "1" of "2". Statische satellieten worden iedere keer geplot als de kaart weer opnieuw op het scherm wordt getekend. REAL TIME satellie- ten worden bijgewerkt iedere 1 of 10 seconden (afhankelijk van de processor/ coprocessor aanwezig) of zo dikwijls als de processor de berekeningen kan maken. Satellieten die op OFF zijn gezet worden niet bewerkt maar hun gege- vens worden vastgehouden zodat zij later naar STATIC of REAL TIME kunnen te- rugkeren. Enter satellite color (1 to 15): Geef het nummer van de gewenste kleur, zoals aangegeven in de kleuren kaart aan de rechterzijde van het scherm. Een ongeldig kleurnummer zal GEEL ople- veren. Display satellite Label (0=NO, 1=YES): Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 129 Geef "0" of "1". Het merkteken zal direct onder het satelliet ikoon worden getoond in dezelfde kleur als het voor het ikoon is gekozen in de vorige stap. Voor Real Time satellieten wordt het merkteken alleen getekend als de kaart weer opnieuw wordt getekend en blijft stationnair UITGEZONDERD wanneer de Bewegende Kaart wordt gebruikt (in dat geval volgt het met het ikoon). Display Cir of Visibility (0=NO, 1=YES): Geef "0" of "1". De zichtbaarheid cirkel wordt getekend (wanneer ingescha- keld) voor alle Statische satellieten en ook voor alle Real Time satellieten wanneer de bewegende kaart wordt gebruikt. Wanneer een satelliet wordt opgegeven zal een dubbele ster ("**") aan de rechterzijde van het spoor voor die satelliet verschijnen. Dit is om de ge- bruiker eraan te herinneren de 2-regel elementen te updaten of de aarde baan voor die satelliet weer te geven, zodat de 2-regel elementen kunnen worden opgeslagen in het TLE geheugen dat bij dat spoor hoort. Als vergeten wordt de TLE's bij te werken, kan dit een programma fout geven! De volgende mede- deling zal ook onder de kaart verschijnen: ** Update TLEs (F2+'&') or display ground track for this satellite! Wanneer STSPLUS een nieuwe Secundaire Satelliet toevoegt, wordt een geraamte en een ONGELDIGE 2-regel element set (TLE) opgeslagen die alleen het NORAD nummer bevat om de satelliet te indentificeren. Voordat de satelliet kan worden gevolgd, moeten echte TLE,s aanwezig zijn; de geraamte TLE's worden dan verwijderd. Dit kan bereikt worden door de TLE's te updaten met F2 van- uit het Hoofdmenu en de AUTO UPDATE te kiezen (satelliet naam "&" opgeven). Alternatief kan de satelliet aardebaan worden weergegeven; om deze weer te geven, druk F2 vanuit het Hoofdmenu, kies het 2-regel elementen bestand dat de betreffende satelliet bevat, en geef het NORAD nummer ("#nnnnn", waarbij nnnnn het NORAD nummer is). In beide gevallen zullen de 2-regel elementen worden opgeslagen voor toekomstig gebruik. ** BELANGRIJKE MEDEDELING ** Hoewel 2-regel elementen (TLE's) worden opgeslagen voor alle satellie- ten wordt de gebruiker eraan herinnerd dat deze gegevens een beperkte le- vensduur hebben. Die levensduur varieert behoorlijk van satelliet tot satel- liet. Voor geosynchrone satellieten is mogelijk 4 tot 8 weken redelijk; voor andere actieve satellieten, zou 1 tot 2 weken een maximum limiet moeten zijn voordat nieuwe elementen moeten worden gebruikt. TLE's voor satellieten die manoeuvreren kunnen onnauwkeurig zijn in een paar dagen. Werken met TLE's die te oud zijn kunnen onnauwkeurige posities geven en in het ergste geval kan het een programma fout geven! Gebruik F2 vanuit het Hoofdmenu en geef de satelliet naam als "&" om door alle 2-regel elementen te gaan en alle ele- menten te updaten die meer actueel zijn dan degenen die opgeslagen zijn. F2 Opslaan van SCF Satelliet Configuratie Bestand -------------------------------------------------- Gebruikers kunnen van tijd tot tijd schakelen tussen verschillende sets TDRS en Real Time satellieten. Aangezien het vervelend kan zijn alle infor- matie steeds te moeten ingeven, kan STSLUS Satelliet Configuratie Bestanden opslaan en lezen, aangegeven door het bestandstype .SCF. Alle parameters worden opgeslagen en vernieuwd, precies zoals ze zouden zijn ingegeven. De huidige satelliet configuratie wordt automatisch opgeslagen in bestand STSPLUS.INI, iedere keer als het programma wordt opgestart en wordt ver- Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 130 nieuwd wanneer het programma opnieuw wordt gestart. De volgende aanduiding wordt getoond: Save SCF Satellite Configuration File [STSPLUS.SCF] Enter SCF FILENAME, ENTER for STSPLUS.SCF, ESC to quit: Current .SCF files are: STANDARD.SCF STSPLUS.SCF STSPLUS geeft de naam van het huidige SCF bestand en een lijst van beschik- bare SCF bestanden, tot een maximum van 90 bestanden. Druk ENTER om de voor- keuze naam te accepteren, of ESC om de procedure te stoppen. Type anders de gewenste bestandsnaam met of zonder het .SCF bestandstype; STSPLUS zal auto- matisch .SCF toevoegen en ieder ander bestandstype dat is toegevoegd, nege- ren. Bestandsnamen mogen niet langer zijn dan 8 karakters. Als het bestand al bestaat, zal STSPLUS een waarschuwing geven: File STANDARD.SCF already exists! Overwrite [y/N]: waarbij "STANDARD.SCF" het gevraagde bestand is inclusief de .SCF toevoeging. Druk "Y" of "y" om het bestaande bestand te overschrijven; druk een andere toets om de schrijf procedure te stoppen en druk dan ENTER om met het pro- gramma verder te gaan. Wanneer het bestand niet bestaand, zal hij worden aangemaakt. Gebruik niet de bestandsnaam STSPLUS aangezien een voorbeeld bestand met die naam al is bijgevoegd (tenzij men dit wil overschrijven). F3 Lees het SCF Satelliet Configuratie Bestand ---------------------------------------------- Zie de commentaren hierboven voor het opslaan van bestanden. De volgende aanduiding wordt weergegeven: Read SCF Satellite Configuration File [STSPLUS.SCF] Enter SCF FILENAME, ENTER for STSPLUS.SCF, ESC to quit: Current .SCF files are: STANDARD.SCF STSPLUS.SCF STSPLUS geeft de naam van het huidige SCF bestand en een lijst van beschik- bare SCF bestanden, tot een maximum van 90 bestanden. Druk ENTER om de voor- keuze naam te accepteren, of ESC om de procedure te stoppen. Type anders de gewenste bestandsnaam met of zonder het .SCF bestandstype; STSPLUS zal auto- matisch .SCF toevoegen en ieder ander bestandstype dat is toegevoegd, nege- ren. Bestandsnamen mogen niet langer zijn dan 8 karakters. Als het bestand niet bestaat, zal een fouten melding worden gegeven. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 131 F4 Kies NIEUWE PRIMAIRE Satelliet ---------------------------------- Deze functie laat de gebruiker een nieuwe Primaire Satelliet kiezen, de satelliet waarvoor het gegevens blok wordt berekend, van de lijst van Secun- daire Satellieten. De actuele lijst van Secundaire Satellieten wordt eerst getoond: ------------------------------------------------------- Sat# NORAD# Abbr Mode Color Size Label Vis 1 19883 TDRE Static 10 o 3 ON 2 21639 TDRW Static 10 o 3 ON 3 22314 TDR5 Static 2 o 3 ON OFF 4 19548 TDR2 Static 2 o 3 ON OFF 5 13969 TDR1 Static 2 o 3 ON OFF 6 16609 MIR Real Time 12 o ON ON 7 21701 UARS Primary 13 o ON ON 8 22920 ARRAY Real Time 14 o ON OFF 9 20638 ROSAT Real Time 13 o ON ON 10 22076 TOPEX Real Time 13 o ON ON 11 21225 GRO Real Time 13 o ON ON 12 21987 EUVE Real Time 13 o ON ON 13 20580 HST Real Time 14 o ON OFF 14 0 (not used) 15 0 (not used) 16 0 (not used) Enter New PRIMARY Satellite # or press ENTER to accept: ------------------------------------------------------- Kies de satelliet die de Primaire Satelliet moet worden door zijn Sat# bij de aanduiding op te geven, of druk ENTER om te annuleren. KIES GEEN satel- liet met een "**" aan de rechter zijde; geldige 2-regel elementen zijn niet beschikbaar voor die satelliet! Wanneer "6" wordt ingegeven in het getoonde voorbeeld, zullen de actuele 2-regel elementen voor MIR worden getoond voor bevestiging: 2-Line Elements for new PRIMARY satellite: Mir 1 16609U 86017A 95247.20219116 .00002788 00000-0 44079-4 0 2214 2 16609 51.6459 122.0823 0003414 62.1935 297.9402 15.57354527545247 Accept this Primary Satellite [Y/n]: Bekijk de 2-regel elementen om er zeker van te zijn dat geldige elementen aanwezig zijn en voor de gewenste satelliet. Druk "Y" of ENTER om de gege- vens als nieuwe Primaire Satelliet te accepteren, of druk een andere toets om te annuleren. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatiet Pagina 132 F5 Kies Nieuwe DOEL Satelliet ------------------------------ Deze functie laat de gebruiker een nieuwe Doel Satelliet kiezen, de satel- liet waarvoor het Relatieve Bereik en Snelheid kan worden berekend, uit de lijst van Secundaire Satellieten. De actuele lijst van Secundaire Satellie- ten wordt eerst getoond: ---------------------------------------------------------------------- TDRS and Real Time Satellite Setup Sat# NORAD# Abbr Mode Color Size Label Vis 1 19883 TDRE Static 10 o 3 ON 2 21639 TDRW Static 10 o 3 ON 3 22314 TDR5 Static 2 o 3 ON OFF 4 19548 TDR2 Static 2 o 3 ON OFF 5 13969 TDR1 Static 2 o 3 ON OFF 6 16609 MIR Real Time 12 o ON ON 7 21701 UARS Real Time 13 o ON ON 8 22920 ARRAY Real Time 14 o ON OFF 9 20638 ROSAT Real Time 13 o ON ON 10 22076 TOPEX Real Time 13 o ON ON 11 21225 GRO Real Time 13 o ON ON 12 21987 EUVE Real Time 13 o ON ON 13 20580 HST Target 14 o ON OFF 14 22917 STS61 Primary 14 o ON OFF 15 0 (not used) 16 0 (not used) Enter New TARGET Satellite #, '0' to cancel, or press ENTER to accept: ---------------------------------------------------------------------- Kies de satelliet die de nieuwe doel satelliet moet worden door zijn Sat# op te geven, geef een nul ("0") om de huidige doel satelliet te annuleren, of druk ENTER om te annuleren en de huidige keuze onveranderd te laten. Kies GEEN satelliet met "**" aan de rechterzijde; 2-regel elementen zijn niet beschikbaar voor deze satelliet! Wanneer "6" wordt ingegeven voor het getoonde voorbeeld, zal de doel satelliet worden veranderd van #20580 (HST) naar #16609 (MIR) en de 2-regel elementen zullen worden getoond voor bevestiging: 2-Line Elements for new TARGET satellite: Mir 1 16609U 86017A 95247.20219116 .00002788 00000-0 44079-4 0 2214 2 16609 51.6459 122.0823 0003414 62.1935 297.9402 15.57354527545247 Accept this TARGET Satellite [Y/n]: Bekijk de 2-regel elementen om er zeker van te zijn dat geldige elementen aanwezig zijn en dat zij voor de gewenste satelliet zijn. Druk "Y" of ENTER om de nieuwe doel satelliet te accepteren, of druk een andere toets om te annuleren. Wanneer MIR wordt geaccepteerd zal deze worden gebruikt als doel satelliet en relatieve afstand en snelheid met betrekking tot de primaire satelliet (STS-61 in het voorbeeld) kunnen worden getoond met F10+F4 vanuit het Hoofdmenu OF met F10 als de kaart wordt weergegeven. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 133 F6 Verwijder Statische en Real Time Satellieten ------------------------------------------------- Gebruik deze functie om gekozen statische en/of real time satellieten met spoor nummers 3 tot en met 32 te verwijderen. STSPLUS vraagt de gebrui- ker het eerste en laatste spoor op te geven die moeten worden verwijderd, en te bevestigen om toevallige verwijdering te vermijden. Clear Static and Real Time Satellites NOTE: Slots 1 & 2, usually assigned to TDRS East and TDRS West, must be cleared MANUALLY using F1. The last slot currently in use is 29 Enter first slot to clear (ENTER to cancel): 26 Enter last slot to clear (ENTER to cancel): 29 Slots 26 through 29 will be cleared! Press 'Y' to clear, any other key to cancel: Zoals het voorbeeld aangeeft, moet de gebruiker het eerste spoor en het laatste spoor dat moet worden verwijderd, opgeven, dan bevestigen met de letter "Y" (Hoofd- of kleine letter). OPMERKING: Sporen 1 en 2 zijn gereserveerd voor geosynchrone communi- catie satellieten en moeten ALTIJD TDRS of identieke geosynchrone satellie- ten bevatten. Het programma kan onvoorspelbaar reageren wanneer deze sporen worden gewist of niet-geosynchrone satellieten worden gebruikt. F7 Instellen van Bestandsnamen en Paden ---------------------------------------- Met functie toets F7 kan de gebruiker de paden en/of bestandsnamen voor de verschillende bestanden kiezen die STSPLUS gebruikt om satellieten te kiezen, volgstations en andere features: Select path or filename to set, press ENTER when done: F1 Set 2-LINE ELEMENTS path: [I:\TLE\] F2 Set TRACKING STATION filename: [STSPLUS.TRK] F3 Set MAP DATABASE FILES path: [D:\MAPDATA\] F4 Set FEATURES LABEL filename: [STSPLUS.LOC] F5 Set TRAKSTAR path: [D:\STSPLUS\] F6 Set CITYFILE filename: [STSPLUS.CTY] Enter selection or ENTER: Druk de aangegeven functietoets voor het te wijzigen onderdeel. Het huidige Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 134 pad of bestandsnaam wordt getoond tussen vierkante haakjes. Druk ENTER om het pad of bestandsnaam onveranderd te laten. Het volgende is een typische aanduiding voor het opgeven van een bestandsnaam: Enter TRACKING STATION filename: _ (Press ENTER to leave unchanged) Geef voor bestandsnamen de complete bestandsnaam inclusief het bestands- type. Een drive en directory mag ook worden opgegeven. Wanneer geen bestands- type wordt opgegeven zal STSPLUS automatisch ".TRK" leveren voor volgstation bestanden en ".LOC" voor features merktekens bestanden. Wanneer het gewenste bestand geen bestandstype heeft, voeg dan de punt toe aan de bestandsnaam (bijv. "STATION.") om automatische toevoeging van een bestandstype te voor- komen. Voor de pad keuzen, geef de gewenste drive en subdirectory. De back- slash wordt automatisch toegevoegd wanneer die is weggelaten. Wanneer het pad niet kan worden gevonden zal een fouten melding worden gegeven en het pad naar de huidige drive en directory zal worden gekozen. Voor de beste werking, gebruik een RAM disk voor de Kaart Database Bestanden; zie het hoofdstuk "Gebruik een RAM disk" voor verdere informatie. Na iedere opgave wordt het pad en bestandsnamen menu opnieuw getoond met de recente keuzen. Druk ENTER wanneer gereed om terug te keren naar het STSPLUS Hoofdmenu. F8 Instellen van Programma TIJD en DATUM ------------------------------------------ Dit menu geeft een aantal tijd en datum functies voor gebruik met STSPLUS. De programma klok kan op werkelijke of gesimuleerde tijd worden ge- zet op verschillende manieren, actuele klok correcties uitgevoerd door het programma RIGHTIME kunnen worden weergegeven, en de UTC OFFSET en DAYLIGHT (Zomertijd) merkteken kunnen worden aangepast. De gebruiker kan ook de Lokale of UTC tijd voor zijn computer kiezen. Het is soms gemakkelijk om de Tijd en Datum in STSPLUS naar iets anders dan het gangbare datum systeem in te stellen, of om terug te keren naar het gangbare tijd en datum systeem, als de programma tijd en datum zijn veran- derd. Druk F8 om naar het TIME en DATE menu te gaan: Program STSORBIT PLUS Space Shuttle and Satellite Orbit Simulation Version 9548 Current time: 19:01:32 PDT 02:01:32 UTC Current date: 15 APR 1995 16 APR 1995 ACTUAL SYSTEM DATE AND TIME SHOWN ABOVE F1 Restore SYSTEM date and time (use "real time") F2 Set DOS SYSTEM CLOCK using calendar date and time F3 Set SIMULATED date and time using calendar date and time F4 Set SIMULATED date and time using Mission Elapsed Time Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 135 F9 Display Current RIGHTIME Corrections F10 Set UTC OFFSET, DAYLIGHT Flag, and DOS Time Zone ENTER Return to MAIN MENU Select desired function: Het Datum en Tijd Menu, getoond hierboven, geeft de beschikbare tijd instelfuncties met de actuele systeem tijd en datum van de DOS klok van de computer (zelfs wanneer gesimuleerde tijd is ingeschakeld). Wanneer program- ma RIGHTIME Versie 2.5+ is ingeschakeld, zal ook de mededeling "Assisted by RIGHTIME" verschijnen. Zowel lokale datum en tijd, "PDT" of Pacific Day- light Time in het voorbeeld, en "UTC" datum en tijd worden getoond. Wanneer tijden zijn ingesteld met de letter "G", zal de afkorting aan de rechter zijde "GMT" zijn. Druk ENTER om naar het Hoofdmenu terug te keren met de datum en de tijd zoals is weergegeven op het scherm (actueel of gesimuleerd). Wanneer men STSPLUS in actuele tijd wil gebruiken, kan iedere gesimu- leerde tijd die is ingesteld, worden geannuleerd met de F1 toets. Dan zal de tijd en datum die gebruikt is voor het volgscherm, terugkeren naar die aan de bovenzijde van het menu te zien is. Wanneer de werkelijke systeemtijd of datum niet juist is, gebruik dan het programma TIMESET (wanneer beschik- baar) of de F2 opdracht om de klok opnieuw in te stellen. Sommige organisaties zoals NASA bijvoorbeeld, gebruiken steeds de uit- drukking "Greenwich Mean Time" of "GMT" voor wat nu algemeen wordt genoemd als "Coordinated Universal Time" of "UTC" (en soms, afhankelijk van de toe- passing), als "UT", "UT1", of "UT2"). STSPLUS gebruikt Coordinated Universal Time of "UTC", de tijd die wordt gebruikt voor het normaal bijhouden van de tijd en uitzendingen door radio stations zoals WWV en de BBC. Hoewel tech- nisch die verschillende tijdstandaarden niet precies hetzelfde zijn, is het verschil slechts maximaal 0,9 seconden en het programma behandelt ze alle- maal gelijk. STSPLUS gebruikt standaard de afkorting "UTC" maar als men "GMT" wil gebruiken, geef een willekeurige gesimuleerde tijd met F3 en voeg de letter "G" toe (hoofd of kleine letter) aan het einde. De tijd afkorting boven aan het scherm zal veranderen van "UTC" naar "GMT" en zal die afkor- ting blijven gebruiken totdat een tijd wordt opgegeven met de suffix "U". Tijden worden altijd opgegeven als "HH:MM:SS waarbij HH de uren zijn, MM de minuten en SS seconden. Het tijd formaat is zeer flexibel. Voorafgaan- de nullen zijn niet vereist. De komma (",") kan worden gebruikt in plaats van de dubbele punt (":"). SECONDEN of MINUTEN en SECONDEN mogen worden weg- gelaten. Tijd opgaven worden verondersteld te zijn in de lokale tijd; om UTC of GMT op te geven, voeg de letter "U" of "G" (hoofd of kleine letter) toe na de tijdopgave. Bijvoorbeeld, de volgende zijn geldige tijd opgaven: Entry Interpreted as ------ -------------------------- 12 12:00:00 (LOCAL TIME ZONE) 13,1 13:01:00 (LOCAL TIME ZONE) 4:1:15 04:01:15 (LOCAL TIME ZONE) 1,1,1 01:01:01 (LOCAL TIME ZONE) 13,45U 13:45:00 UTC 1:20g 01:20:00 GMT Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 136 Data mogen worden opgegeven als "MM/DD/YYYY" of "MM/DD/YY" (US stijl) of als "DD.MM.YYYY" of "DD.MM.YY" (Europese stijl), waarbij MM is de maand (1 tot 12), DD is de dag en YYYY is het jaar in vier cijfers of YY zijn de laatse twee cijfers van het jaar. Uitgezonderd voor de twee cijferige optie, moet de complete datum altijd worden opgegeven; voorafgaande nullen zijn niet vereist. Het scheidingsteken ("/" of ".") bepaalt de methode van inter- pretatie: Opgegeven Interpreatie als --------- ---------------- 12/8/94 12 AUG 1994 12/8/1994 12 AUG 1994 8.12.94 12 AUG 1994 8.12.1994 12 AUG 1994 De opgegeven datum wordt verondersteld voor dezelfde tijdzone te zijn als de opgegeven tijd. Wanneer lokale tijd is opgegeven, zal de datum ook als lokale datum worden behandeld; als UTC (of GMT) is opgegeven, zal de datum worden behandeld als UTC/GMT datum. Nadat een tijd of datum opgave is geaccepteerd (na drukken van de ENTER toets), zet STSPLUS de opgave om naar zijn standaard formaat, wist de karak- ters die zijn opgegeven, en vervangt ze door het standaard formaat in beide lokale en UTC/GMT tijdzones. Dit geeft een dubbele controle dat het program- ma de opgaven juist heeft geinterpreteerd. F1 Herstellen van Systeem Datum en Tijd ------------------------------------------- Druk F1 om de programma tijd en datum terug te zetten naar de systeem datum en tijd. Deze opdracht leest de DOS klok en brengt het programma naar de "werkelijke" tijd. Wanneer de programma datum en tijd zijn gewijzigd met de F3 of F4 opdrachten, zal deze opdracht geen effect hebben. F2 Instellen van de DOS KLOK -------------------------------- Druk F2 om de DOS systeem klok in te stellen. Gebruik deze opdracht om de werkelijke tijd en datum op Uw systeem te veranderen. Let op dat op veel systemen met DOS 3.3 of hoger, deze opdracht de software klok EN de hardware klok zal instellen. ************* * OPGELET * ************* Deze functie moet NIET worden gebruikt wanneer programma RIGHTIME de DOS klokken bestuurd, TENZIJ geen andere methode beschikbaar is. Gebruik in plaats daarvan programma TIMESET om de DOS klokken nauw- keurig in te stellen! Program STSORBIT PLUS Space Shuttle en Satelliet Baan Simulatie Versie 9548 Current Time: 19:01:57 PDT 02:01:57 UTC Current Date: 15 Apr 1995 16 Apr 1995 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 137 Caution: This function will change the computer's SYSTEM CLOCK! Press ENTER to leave an item unchanged Enter TIME [16:34:20 PDT]: 16:34:20 PDT Enter DATE: [20 Aug 1994]: 20 Aug 1994 Use US Style 'MM/DD/YYYY' or European Style 'DD.MM.YYY' Press ENTER to accept, SPACE BAR to repeat: De getoonde tijd bij de "Enter TIME: aanduiding is de actuele systeem tijd toen de aanduiding werd gegenereerd en wordt getoond om de gebruiker aan het gebruikte formaat te herinneren. Druk ENTER om de huidige systeem tijd te accepteren; het antwoord aan de rechterzijde zal een latere tijd zijn die de vertraging aangeeft tussen het moment dat de aanduiding werd gege- nereerd en de ENTER toets werd gedrukt. Wanneer een nieuwe tijd is opgegeven wordt de systeem klok ingesteld op het moment dat de ENTER toets wordt ge- drukt; om de tijd precies in te stellen, zet daarom de tijd enige seconden vooruit en druk de ENTER toets op het moment dat die tijd wordt bereikt. Het voorbeeld hierboven toont het scherm nadat de tijd en datum zijn opgegeven. De huidige ACTUELE systeem datum en tijd worden continu weerge- geven voor bevestiging. Druk ENTER om deze te accepteren of druk de SPATIE toets om de opgaven te herhalen. F3 Instellen van Gesimuleerde Tijd/Datum met Kalender Methode ----------------------------------------------------------------- Druk F3 om de gesimuleerde datum en tijd in te stellen. De datum en tijd mogen zowel in het verleden als in de toekomst zijn. Deze opdracht bein- vloedt NIET de DOS klok in het systeem! Gebruik de F1 opdracht hierboven om de datum en tijd naar de "werkelijke" tijd in te stellen. Program STSORBIT PLUS Space Shuttle en Satelliet Baan Simulatie Versie 9548 Current Time: 19:01:57 PDT 02:01:57 UTC Current Date: 15 Apr 1995 16 Apr 1995 Press ENTER to leave an item unchanged Enter SIMULATED TIME [12:05:06]: 13:00:00 PDT 20:00:00 UTC Enter SIMULATED DATE [07 JUL 1994]: 08 AUG 1994 08 AUG 1994 Use US Style 'MM/DD/YYYY' or European Style 'DD.MM.YYY' Press ENTER to accept, SPACE BAR to repeat: Het voorbeeld hierboven toont het scherm nadat de tijd en datum zijn opge- geven. De nieuwe GESIMULEERDE datum en tijd worden getoond (en actief) voor Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 138 bevestiging. Druk ENTER om te accepteren of druk de SPATIE toets om de op- gaven te herhalen. F4 Instellen van Gesimuleerde Datum en Tijd met gebruik van MET ------------------------------------------------------------------- Druk F4 om een gesimuleerde datum en tijd in te stellen met gebruik van MET (Mission Elapsed Time). Merk op dat deze opdracht ALLEEN verschijnt als de missienaam begint met de letters "STS", aangevende een Space Transport System (Space Shuttle) EN wanneer de lanceer tijd en datum voordien zijn opgegeven. Program STSORBIT PLUS Space Shuttle en Satelliet Baan Simulatie Versie 9548 Simulated Time: 00:17:18 PST 08:17:18 UTC Simulated Date: 10/09/1994 10/09/1994 Enter desired Mission Elapsed Time (MET) Enter MET DAY (NN): 3 day(s) Enter MET TIME (HH:MM:SS): 04:30:00 MET Press ENTER to accept, SPACE BAR to repeat: Het voorbeeld hierboven toont het scherm nadat de dag en tijd zijn opgege- ven. De verstreken missie tijd (Mission Elapsed Time) wordt direct omgezet naar de werkelijke datum en tijd en de huidige GESIMULEERDE datum en tijd, gebaseerd op de zojuist opgegeven MET, worden dan getoond voor bevestiging. Druk ENTER om te accepteren of de SPATIE toets om de opgaven te herhalen. F9 Weergeven van de huidige RIGHTIME correcties --------------------------------------------------- Wanneer het programma RIGHTIME wordt gevonden, zal het "F9" menu item worden weergegeven en door drukken van F9 zal de tijd sinds de laatste TIMESET, de huidige WARM correctie, en de huidige COOL correctie, worden getoond: RighTime Version 2.53 detected! Time Since Last TIMESET: 0 days 08:58:20 Current WARM Correction: -0.01 seconds Current COOL Correction: -0.35 seconds Press any key to continue ... _ De versie van RIGHTIME wordt getoond. De tijd sinds de laatste TIMESET wordt opgeslagen door programma RIGHTIME tot de naaste 200 seconden en zal daarom Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 139 niet veranderen totdat die verhoging is bereikt. De tijd wordt getoond als dagen gevolgd door uren:minuten:seconden. Wanneer meer dan 7 dagen zijn ver- streken sinds de laatste TIMESET, zal ook een extra mededeling ("TIMESET suggested!) verschijnen. De WARM en COOL correcties worden getoond en bijge- werkt wanneer de systeem tijd wordt ingesteld met Functie toets F2 vanuit dit menu, door programma TIMESET, of op een andere manier. Druk een wille- keurige toets, zoals ENTER, om naar het Tijd en Datum Menu terug te keren. F10 Instellen van UTC OFFSET, ZOMERTIJD Markering, en DOS Tijd Zone --------------------------------------------------------------------- STSPLUS gebruikt UTC, een aangepaste versie van Universal Time (die STSPLUS hetzelfde beschouwt als GMT of Greenwich Mean Time), voor bepaalde functies zoals een lanceer tijd. Het verschil tussen UT, UT1, UT2 en UTC is nooit meer dan 0,9 seconden. UTC is gebruikt omdat dit de standaard is voor normaal civiel gebruik en komt overeen met de standaard atoom tijd, TDB of Terrestial Barycentric Time, gebruikt door astronomen. NASA blijft echter de GMT aanduiding gebruiken, een overblijfsel uit vroegere dagen voor de introductie van UTC. Het gebruik van UTC maakt het mogelijk kritische gegevens te gebruiken in verschillende tijdzones zonder omzetting. Het bete- kent echter wel dat STSORBIT moet weten hoeveel uren bij UTC op te tellen om de lokale tijd te krijgen en of op dat moment zomertijd wordt gebruikt of niet. Wanneer gevraagd, geef het tijdverschil in uren tussen lokale tijd en UTC. Voorbeelden worden getoond voor de meeste tijdzones in Noord America. STSPLUS vraagt dan of zomertijd wordt gebruikt; geef een "0" wanneer niet, en "1" wanneer wel. De som van deze twee waarden worden getoond op het Hoofdmenu; bijvoorbeeld, wanneer de computer is ingesteld op Pacific Day- light Time (verschil met UTC is -8.00 uren en de zomertijd markering = 1), zal de som -7.00 zijn. Voor de meeste tijdzones in Noord America, zal de juiste zoneafkorting worden getoond op de aardebaan weergave voor lokale datum en tijd. Wanneer de computer klok wordt veranderd naar zomertijd, ge- bruik deze opdracht om STSPLUS te updaten. Het volgende geeft het scherm aan wanneer de F9 opdracht wordt gebruikt: Set UTC TIME ZONE OFFSET and DAYLIGHT FLAG STSPLUS must know the difference between your local time zone and Universal Coordinated Time (UTC), also sometimes known as Greenwich Mean Time (GMT). With this information, STSPLUS can automatically adjust launch times and dates for your local time zone. In addition, STSORBIT must know if you are now on STANDARD or DAYLIGHT time and if your DOS clock is set to UTC. First, enter the difference between your STANDARD time zone and UTC in hours. Do NOT include the hour for daylight time if you are now on DAYLIGHT time; it will be entered separately. For most time zones in the United States and Canada, the entries required are: Eastern Standard Time EST -5.00 Central Standard Time CST -6.00 Mountain Standard Time MST -7.00 Pacific Standard Time PST -8.00 Enter UTC Offset (hours) [ -8.00]: Enter Daylight Flag (0=OFF, 1=ON) [1]: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 140 Enter DOS time zone (0=LOCAL, 1=UTC) [0]: Wanneer deze informatie is opgegeven, zal het worden opgeslagen in het be- stand STSPLUS.INI en daarna niet meer worden gevraagd. Wanneer van Standaard naar Zomertijd wordt gegaan of omgekeerd, gebruik de F10+F10 opdracht om de Zomertijd markering te updaten. Sommige gebruikers prefereren hun computer op UTC te gebruiken in plaats van lokale tijd. STSPLUS kan in beide tijdzones werken en doet alle noodzakelijke omzettingen. OPMERKING: Zelfs als de DOS klok op UTC is gezet, moet het verschil met UTC en de zomertijd markering correct worden inge- steld! Wanneer de instelling van de zomertijd markering wordt gewijzigd, zal STSPLUS vragen of de DOS software klok moet worden bijgesteld: You have changed the setting of the Daylight Flag. Do you wish to adjust your DOS clock to reflect the change [y/N]: Wanneer de wijziging al is gemaakt bij de DOS aanduiding (of met andere software) of wanneer de DOS klok niet moet worden gewijzigd, druk dan ENTER (of type "N" gevolgd door ENTER). Wanneer de DOS klok moet worden veranderd overeenkomstig de nieuwe instelling van de zomdertijd markering, druk "Y" gevolgd door ENTER. Wanneer STSPLUS de DOS klok veranderd, synchroniseert het de tijd wijziging tot op de seconde, maar er kan een kleine fout optre- den; alleen als de computer precies is ingesteld zou de fout te detecteren kunnen zijn. ***************** * VOORZICHTIG * ***************** Voor computers met een 80286 of hogere processors EN wanneer DOS 3.2 of hoger wordt gebruikt, zal het veranderen van de DOS klok OOK de hardware klok wijzigen. Computers met een 8088 processor kunnen geen hardware klok hebben, zelfs als een hardware klok aanwezig is, kan het niet compatiebel zijn met de DOS instelopdrachten. F9 DOS Shell (OPGELET: ALLEEN DOS 3.2 of hoger!) ---------------------------------------------------- Wanneer een systeem functie van het Hoofdmenu wordt gevraagd, druk F9 om BASIC's DOS SHELL functie op te roepen. Dit zal terugkeren naar een DOS aanduiding en de meeste DOS opdrachten kunnen direct worden uitgevoerd. Wan- neer de Shell is opgeroepen, blijft STSPLUS in het geheugen. Alle bestanden gebruikt door STSPLUS, worden gesloten. Dit betekent echter dat een behoor- lijke hoeveelheid geheugen in gebruik is en niet voor DOS beschikbaar is voor Shell bewerkingen. Vanaf versie 9540, heeft STSPLUS ongeveer 414Kb ge- heugen nodig. Dit betekent dat veel programmas onvoldoende geheugen hebben om onder de DOS Shell te kunnen werken. Type "EXIT" (zonder de aanhalingstekens en gevolgd door ENTER) bij de DOS aanduiding om naar STSORBIT terug te keren. VOORZICHTIG: De BASIC SHELL functie is alleen betrouwbaar voor DOS versies 3.2 of hoger! Systemen met minder dan 640 Kb geheugen kunnen weige- ren de Shell uit te voeren en toepassingen die veel geheugen vereisen, Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 141 kunnen ook problemen geven. OPGELET: De BASIC SHELL functie werkt NIET betrouwbaar als STSPLUS onder Windows werkt en een BASIC ERROR of andere onvoorspelbare resultaten kunnen het gevolg zijn! Sluit daarom in plaats daarvan STSPLUS af en gebruik de MS-DOS AANDUIDING functie van de FILE MA- NAGER. F10 Instellen van STSORBIT programma Opties en Features ---------------------------------------------------------- Een aantal programma features en weergave opties worden ingesteld met het F10 Program Options Menu. Die keuzen worden verder beschreven in het hoofdstuk "Programma Options Menu" hieronder. ENTER Resume Mission --------------------- Druk ENTER om de huidige missie te tonen tussen haakjes aan de rechter- zijde van de opdracht op het Hoofdmenu. Het 2-regel elementen bestand waar- van de gegevens zijn gelezen, wordt getoond tussen vierkante haakjes. ENTER Resume Mission (STS-41 [STS41F]) Alle handmatig ingebrachte gegevens worden vastgehouden. "ENTER" betekent de toets gemarkeerd met ENTER, RETURN, of een naar links gerichte pijl, maar niet de Backspace of Cursor positie toetsen, die ook met een pijl kunnen zijn gemarkeerd! (Ik ben behept met een te goed geheugen; eens was deze functie bekend als Carriage Return en werd afgekort als RETURN of zelfs CR. Met de komst van de electronische typemachines, video terminals, dot matrix printers en de rest, zijn "carriages" al lang verdwenen, maar oude gewoonten slijten langzaam! De meeste PC toetsenborden zijn nu gemarkeerd met "ENTER") Gebruik ENTER om weer naar het plotten van een missie terug te keren na terugkeer naar het Hoofdmenu voor enige veranderingen (zoals inzetten van de node weergave, inschakelen van de NASA volgstations, of instellen van de tijd of datum). ESC Verlaat STSORBIT en Sla de huidige missie op --------------------------------------------------- Druk ESC (de toets gemarkeerd "ESC" of "Esc", niet de letters E+S+C!) om het programma te verlaten. Wanneer ESC wordt gedrukt om het programma te verlaten en baan gegevens zijn handmatig ingegeven, zal STSPLUS alle ver- eiste missie gegevens opslaan in bestand STSPLUS.INI alvorens af te sluiten. Dat zijn dan de gegevens die de volgende keer beschikbaar zijn als ENTER wordt gedrukt om het programma uit te voeren. De demonstratie gegevens wor- den niet opgeslagen, zodat iedere vorige opgeslagen missie wordt vastgehou- den. Wanneer men klaar is met STSPLUS, druk ESC vanuit het Hoofdmenu om naar DOS terug te keren. De gegevens (en alle aanpassingen die gemaakt zijn) voor de huidige missie worden opgeslagen in bestand STSPLUS.INI. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 142 PROGRAMMA OPTIES EN FEATURES MENU --------------------------------- Een aantal van de programma features en weergave opties worden inge- steld met het F10 Program Options menu. Wanneer die wordt gebruikt met CGA monitoren, zijn sommige mogelijkheden gekozen door de functie F3 en F9 niet mogelijk in verband met de geringe oplossing van de CGA weergave. Het vol- gende Opties Menu wordt getoond wanneer de F10 opdracht wordt gegeven vanuit het Hoofdmenu: Program STSORBIT PLUS Space Shuttle and Satellite Orbit Simulation Version 9548 Current time: 19:01:57 PDT 02:01:57 UTC Current date: 15 APR 1995 16 APR 1995 F1 Program STSORBIT PLUS Information F2 Set New Local Coordinates (Palos Verdes, CA) F3 Select Display Features F4 TGT Set Satellite Coordinates: Ra/Dec, Elv/Azm, XYZ, TARGET F5 OFF Show Ascending & Descending Node Data F6 ORTHO Set Map Projection and Size F7 ON Enable/Disable EVENT TIMERS F8 OFF Enable/Disable Audible ALARMS F9 Set User-Definable Map Colors F10 OFF Enable/Disable Printer Logging ENTER Return to MAIN MENU Select desired function: F1 Programma STSORBBIT PLUS Informatie ------------------------------------------ Functie toets F1 geeft informatie over het programma STSORBIT PLUS inclusief de copyright mededeling, versie nummer, mijn naam en adres, en het telefoonnummer van mijn RPV ASTRONOMY BBS (Bulletin Board System). De laatste versie van STSORBIT PLUS wordt altijd op de BBS gezet. De BBS heeft een controller, als het niet na de DERDE BEL heeft geantwoord, hang dan op en bel opnieuw na 2 minuten. De BBS is 24 uur per dag beschikbaar met 2400 tot 14400 Baud. F2 Instellen van Nieuwe Lokale Coordinaten ---------------------------------------------- Om de berekeningen te kunnen maken met betrekking tot satelliet zicht- baarheid en hoogte/azimuth, moet STSPLUS de geografische (geodetische) coordinaten van de gebruikers' lokatie kennen. De namen van de huidige PRIMAIRE en SECUNDAIRE (indien aanwezig) lokaties worden getoond. Wanneer STSPLUS voor het eerste wordt gestart zijn de coordinaten voor de PRIMAIRE Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 143 lokatie ingesteld op Palo Verdes, California, bij Los Angeles, en de SECUN- DAIRE lokatie is uitgeschakeld. De huidige PRIMAIRE lokatie wordt aangegeven tussen haakjes in het Options Menu. Het programma geeft twee methoden voor het instellen van de eigen coordinaten: het lezen van een bestand van steden namen en coordinaten (STSPLUS.CTY is de bestandsnaam); of handmatig de in- formatie opgeven. Drukken F2 vanuit het Hoofdmenu geeft het Lokale Coordinaten Menu: Current PRIMARY Location: Palos Verdes, CA Latitude: 33.7632 degrees Longitude: -118.4057 degrees Elevation: 186 meters Current active CITYFILE: STSPLUS.CTY F1 Search CITYFILE for PRIMARY location F2 Search CITYFILE for SECONDARY location F3 Enter coordinates for PRIMARY location F4 Enter coordinates for SECONDARY location F6 Select TRACKING STN for PRIMARY location ENTER Return to Program Options & Features Menu Enter desired selection: Of, als een SECUNDAIRE lokatie is ingeschakeld, zal het volgende Lokale Coordinaten Menu worden getoond: Current PRIMARY Location: Palos Verdes, CA Latitude: 33.7632 degrees Longitude: -118.4057 degrees Elevation: 186 meters Current SECONDARY Location: Washington (USNO), DC Latitude: 38.9206 degrees Longitude: -77.0657 degrees Elevation: 11 meters Current active CITYFILE: STSPLUS.CTY F1 Search CITYFILE for PRIMARY location F2 Search CITYFILE for SECONDARY location F3 Enter coordinates for PRIMARY location F4 Enter coordinates for SECONDARY location F5 Clear (disable) SECONDARY location F6 Select TRACKING STN for PRIMARY location ENTER Return to Program Options & Features Menu Enter desired selection: Druk de aangegeven functie toets om de functie in werking te zetten, of druk ENTER om naar het Program Options & Features Menu terug te keren. De F5 keuze zal alleen verschijnen als een SECUNDAIRE lokatie is ingeschakeld. OPMERKING: Om de huidige actieve CITYFILE te veranderen, gebruik F7 vanuit Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 144 het Hoofdmenu. OPMERKING: Als de huidige actieve CITYFILE niet degene is die men wil, druk tweemaal ENTER om naar het Hoofdmenu terug te keren en gebruik dan F7 om een nieuwe CITYFILE pad en/of naam in te stellen. F1/F2 Zoek CITYFILE voor een Lokatie Positie -------------------------------------------- Drukken van F1 of F2 zal naar de bestaande CITYFILE zoeken voor de gehele of gedeeltelijke naam (De "STEDENNAAM") die is opgegeven. De volgende aanduiding zal verschijnen: Enter partial NAME to match: Met andere woorden, wanneer een naam of gedeeltelijke naam wordt opgegeven, zal STSPLUS proberen die groep karakters te vergelijken met de namen in het stedenbestand. Bijvoorbeeld, 'SAN' past bij "SAN diego' maar ook bij 'SANta ana en 'thouSANd oaks'. Om SAN FRANCISCO" in een keer te krijgen, geef 'SAN F' met een spatie tussen de 'N' en 'F'. Hoofd- en kleine letters worden gelijk behandeld. Wanneer men van gedachte verandert en wenst te stoppen, druk eenvoudig ENTER. Gebruik BACKSPACE om correcties te maken. Om het zoeken te beginnen, geef de gewenste naam bij de aanduiding. In het volgende voorbeeld was F2 gedrukt en de naam 'santa' was opgegeven om op zoeken: Processing record 1616 Location: Santa Ana, CA Latitude: 33.7633 Longitude: -117.8650 Elevation: 20 meters Press ENTER to ACCEPT this city as your SECONDARY location, OR Press ESC to cancel, SPACE to search for next location: Wanneer de vermelde stad degene is die men wil gebruiken als PRIMAIRE of SECUNDAIRE lokatie (afhankelijk welke functietoets werd gekozen, F1 of F2), druk ENTER. De informatie zal door STSPLUS worden gebruikt en vervol- gens worden opgeslagen in bestand STSPLUS.INI. Wanneer men verder in het bestand wil zoeken, druk de SPATIE TOETS. Wanneer het zoeken moet worden afgebroken, druk ESC om naar het Lokale Coordinaten Menu terug te keren. OPMERKING: Sommige van de hoogten in het bestand STSPLUS.INI zijn nul omdat de hoogten (in meters) boven gemiddeld zeeniveau niet bekend wa- ren toen het bestand werd gemaakt. Wanneer men de juiste hoogte voor de eigen lokatie weet, verander het bestand met een ASCII tekst editor en wijzig het laatste getal op de regel. STSPLUS.CTY bevat meer dan 2000 steden. Wanneer gebruikers mij hun correcte hoogte zenden (of extra steden die zijn willen zien toegevoegd), zal ik de volgende versies van STSPLUS.CTY updaten. F3/F4 Opgeven van Nieuwe Coordinaten voor de Lokatie ---------------------------------------------------- Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 145 Om de lokatie gegevens handmatig in te geven, druk F3 (voor de PRIMAIRE lokatie of F2 (voor de SECUNDAIRE lokatie). Daarna wordt naar de stad naam gevraagd, breedte, lengte en hoogte. Breedte en lengte mogen worden opgege- ven in drie verschillende formaten (let op het gebruik van de komma en decimale punt): DDD.DDDDD Graden en Decimalen na de komma DD,MM.MMM Graden, minuten en decimalen na de komma DD,MM,SS.SS Graden, minuten, seconden en decimale seconden Het decimale punt en getal na de komma zijn niet vereist in ieder van de drie formaten. Bijvoorbeeld, om 33 graden en 17 minuten op te geven, type "33.17". Let op dat zuider breedte wordt opgegeven als een NEGATIEF getal, gemeten vanaf de evenaar. Lengten mogen worden opgegeven als Oosterlengte, het aantal graden ten Oosten van de Nul Meridiaan in Greenwich (0-360 gra- den) OF als Westerlengte (0 tot -180 graden), het NEGATIEVE getal is het aantal graden West van de Nul Meridiaan te Greenwich; onafhankelijk van de opgegeven manier, zal de lengte automatisch worden omgezet in het bereik van -180 graden tot 180 graden. De voorkeuze eenheid voor de hoogte is me- ters boven gemiddeld zeeniveau; voeg een "F" toe (hoofd- of kleine letter) wanneer voeten gewenst zijn. Nadat de hoogte is opgegeven, zullen de gegevens worden getoond voor bevestiging. Alle gegevens worden omgezet naar graden en decimale graden of gehele meters, onafhankelijk van het formaat of de eenheden die werden gebruikt bij de opgave. City Name: Rancho Palos Verdes CA Latitude: 33.7675 Longitude: -118.4033 Elevation: 186 meters Press ENTER to ACCEPT this city as your PRIMARY location, OR Press ESC or SPACE to cancel this data: Wanneer gegevens voor de secundaire lokatie worden opgegeven, zal het woord "SECONDARY" verschijnen in plaats van "PRIMARY". Druk ENTER om de getoonde gegevens te accepteren of druk ESC of de SPATIE TOETS om de gegevens te annuleren en terug te keren naar het Lokale Coordinaten Menu. Wanneer de gegevens zijn geaccepteerd zal STSPLUS vragen of deze moeten worden toege- voegd aan het bestaande city bestand (normaal STSPLUS.CTY) zodat het daarna automatisch beschikbaar is. Do you with to append this data to file STSPLUS.CTY (Y/n): _ Druk "Y" of ENTER om de gegevens aan het bestaande bestand toe te voegen, of druk "N" om de gegevens te gebruiken maar het bestand niet aan te passen. F5 Verwijderen (Uitschakelen) van Secundaire Lokatie --------------------------------------------------- Wanneer een SECUNDAIRE lokatie wordt getoond op het Lokale Coordinaten Menu en die feature moet worden verwijderd (uitgeschakeld), druk F5. Wanneer de secundaire lokatie al is uitgeschakeld, zal het F5 menu niet worden ge- toond. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 146 F6 Kies TRACKING STN voor Primaire Lokatie ------------------------------------------ E e n van de Volgstations die in het Tracking Station bestand (STSPLUS. TRK) zijn opgenomen kan worden gekozen als Primaire Lokatie, door drukken van toets F6. Het scherm zal het eerste volgstation in het bestand tonen: Select TRACKING STATION: Station Name: Maui, Hawaii Abbreviation: HAW Latitude: 20.9 Longitude: -156.7 Elevation: 396 Press ENTER to ACCEPT as Primary Location, or press SPACE to view next Tracking Station: Om het getoonde volgstation te kiezen, druk ENTER. Om naar het volgende volgstation in het bestand te gaan, druk de SPATIE TOETS. F3 Instellen van weergave features -------------------------------------- Een aantal weergave features kan worden in- of uitgeschakeld door ge- bruik van een apart sub-menu. Zie het hoofdstuk SET DISPLAY FEATURES hier- na voor een complete beschrijving. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 147 F4 Instellen van Satelliet Coordinaten ------------------------------------------ De F4 opdracht kan worden gebruikt om de grootheden weer te geven die gebruikt worden voor de actuele coordinaten voor de satelliet. De keuzen zijn: Ra/Dec Right Ascension en Declination (Evenaar en Equinox op het Tijdstip). Elv/Azm Elevatie en Azimuth. Elevatie (Hoogte) is de elevatie boven de horizon (aangenomen gemiddeld zeeniveau), en azi- muth is de richting in de NOZW zin (Noord nar Oost naar Zuid naar West. XYZ Geocentrische Cartesische Coordinaten. De X-As en de Y-AS zijn op een lijn met de evenaar met de X-AS in de richting van de Vernal Equinox. De Z-As is naar de Noordpool gericht. TARGET Relatieve afstand en snelheid voor een Doel Satelliet, geko- zen van de actuele Secundaire Satellieten. Gebruik F6+F5 van- uit het Hoofdmenu om de Doel Satelliet te kiezen ALVORENS deze mode te kiezen. Wanneer ingeschakeld, zijn de getoonde gegevens in metrische of Engelse eenheden: TARGET: 20580 Doel NORAD Nummer Rng: 1661.69 km Relatieve Afstand, kilometers Vel: -1.85 m/s Relatieve Snelheid, meters/seconde or: TARGET: 20580 Doel NORAD Nummer Rng: 902.55 nm Relatieve Afstand, zeemijlen Vel: -6.4 ft/s Relative Snelheid, voeten/seconde Opm: Deze mode kan niet worden ingeschakeld als geen Doel- Satelliet is gekozen. Relatieve afstand en Snelheid worden ALLEEN getoond als de relatieve afstand minder dan 10.000 km. is. Aangezien dit een "kijkrichting" berekening is, kunnen gegevens voor grote afstanden misleidend zijn. (snijden door de aarde)! Voor alle modes, kies de gewenste maat eenheden met gebruik van F9 als de kaart wordt weergegeven. De gewenste satelliet coordinaten kunnen ook worden gekozen met gebruik van F10 als de kaart wordt getoond. F5 Toon Ascending en Descending Node Gegevens ------------------------------------------------- De nodes van een baan zijn de punten op de aardebaan waar het pad de evenaar passeert. De ascending node kruist de evenaar van Zuid naar Noord en de descending kruist van Noord naar Zuid. Baan nummers worden normaal bij de ascending node opgehoogd. Deze opdracht voegt twee extra gegevens regels toe aan de linker beneden zijde van het scherm die de tijd geeft (MET of tijd sinds Epoch) en lengte van de meest actuele ascending en Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 148 descending nodes. Die informatie is nuttig wanneer STSPLUS gegevens worden vergeleken met andere bronnen, zoals de muurkaart in Mission Control. F6 Kaart Projectie en Grootte instellen ------------------------------------------- De F6 opdracht kiest de grootte en het zichtbereik van de getoonde kaart. Standaard wordt de kaart weergegeven in de orthografische projectie, "ORTHO", laat een compleet halfrond zien, en is zodanig gecentreerd dat de satelliet zichtbaar is. Dit komt overeen met een vergrotingsfactor van 100%. Drukken van F6 zal kiezen tussen WORLD, QUAD, ZOOM en ORTHO kaarten. Kiezen van WORLD zal de gehele wereld laten zien met gebruik van de recht- hoekige projectie, gecentreerd op de Nul Meridiaan te Greenwich, Engeland op 0 graden lengte of op de Internationale Datum Lijn op 180 graden lengte. Kiezen van QUAD zal een van de twaalf quadrant kaarten kiezen met een ge- zichtsveld (horizontaal) van 180 graden met gebruik van de rechthoekige pro- jectie. Kiezen van ZOOM zal een Zoom Kaart kiezen met een instelbaar veld van 30 tot 180 graden; standaard is een veld van 75 graden ingesteld; de Zoom kaart is ongeveer gecentreerd op de actuele aardebaan positie van de satelliet. Kiezen van ORTHO zal de orthografische projectie kiezen. Zie de hoofdstukken ORTHOGRAFISCHE KAARTEN, QUADRANT KAARTEN, ZOOM KAARTEN EN AUTOMATISCHE KAARTEN GENERERING voor additionele informatie. F7 In/Uitschakelen van Gebeurtenis Tijdschakelaars ------------------------------------------------------ Druk F7 om alle gebeurtenis tijdschakelaars in of uit te schakelen. Gebeurtenis timers zijn standaard ingeschakeld als het bestand STSPLUS.INI aanwezig is. Speciaal wanneer de kaart wordt getekend, vereisen de bereke- ningen verbonden met de gebeurtenis timers nogal wat tijd. Wanneer de timers zijn uitgeschakeld worden de hoorbare alarms ook uitgeschakeld. Zie het hoofdstuk "Gebeurtenis Timers en Hoorbare Alarms" voor een complete discus- sie over de gebeurtenis timers. F8 In/Uitschakelen van Hoorbare ALARMS ------------------------------------------ Aangenomen dat de gebeurtenis timers ingeschakeld zijn (hierboven), kan F8 worden gedrukt om de hoorbare alarms in of uit te schakelen. Veel gebruikers laten STSPLUS op hun computer lopen, terwijl intussen andere taken worden uitgevoerd en de hoorbare alarms zullen hen dan waarschuwen voor aankomende AOS (Acquisition of Signal) of LOS (Loss of Signal) gebeur- tenissen verbonden met hun lokale zichtbaarheid cirkel of de TDRS communi- catie satellieten. Voor de lokale zichtbaarheid cirkel, wordt 6 maal een "op en neer" toon gegeven, twee minuten voor AOS en vijf tonen worden gegeven, dertig seconden voor LOS. Vooropgesteld dat de TDRS is ingeschakeld (F10+F3+F2) vanuit het Hoofdmenu, zullen drie korte tonen worden gegeven, dertig seconden voor AOS of LOS. Vooropgesteld dat de Zon features ingeschakeld zijn (F10+F3+F8), zullen twee tonen worden gegeven ongeveer dertig seconden voor de baan zons- opgang en zonsondergang. Door de eigenschappen van de diverse tonen zal dus de gebruiker in staat gesteld worden te herkennen welke soort AOS of LOS te gebeuren staat. Afhankelijk van de computer en de DOS versie, kan Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 149 "muziek", zoals die hoorbare alarms, de DOS klok een kort moment stil zetten iedere keer als een alarm afgaat. Het tijdverlies is erg weinig maar kan accumuleren voor een langere periode. (De DOS klok kan ook sneller of lang- zamer lopen en zodoende de verloren tijd als gevolg van de geluidseffecten, effectief maskeren.) F9 Instellen van Kaart Kleuren naar Wens van Gebruiker ---------------------------------------------------------- STSPLUS laat de gebruiker de kleuren voor bepaalde kaart features in- stellen. Die features zijn, de zichtbaarheid cirkel van het lokale station, de concentrische isocontouren gebruikt in de Lokatie en Tracking Modes, en de Tracking Station zichtbaarheid cirkel kleur. Drukken van de functie toets F9 geeft de actuele kleuren toewijzingen (en een kleuren kaart aan de rech- terzijde van het scherm): Current User-Definable Map Colors ----- 13 Local Station Color ----- 14 Isocontour Color ----- 12 Tracking Station Color Press ENTER to ACCEPT, SPACE to CHANGE: De "-----" in het voorbeeld is een getrokken lijn die de kaart kleur aan- geeft. Het getal rechts is het gebruikte getal dat die kleur vertegenwoor- digt. De getoonde kleuren in het voorbeeld zijn de standaard kleuren. Wan- neer deze kleuren acceptabel zijn, druk ENTER. Om de kleurtoewijzingen te veranderen, druk de SPATIE TOETS en de kleur toewijzingen zullen vervolgens worden getoond: Enter color for Local Station: 5 Enter color for Isocontours: 6 Enter color for Tracking Stns: 4 Gebruik de kleurenkaart aan de rechter kant van het scherm om nieuwe kleu- ren te kiezen en geef het corresponderende nummer. Druk ENTER om een kleur onveranderd te laten. Wanneer iedere kleur wordt toegewezen, zal het scherm monster overeenkomstig veranderen. Wanneer de laatste kleur is toegewezen zal de eerste weergave worden herhaald: Current User-Definable Map Colors ----- 5 Local Station Color ----- 6 Isocontour Color ----- 4 Tracking Station Color Press ENTER to ACCEPT, SPACE to CHANGE: Druk ENTER wanneer de nieuwe kleuren acceptabel zijn, of druk SPATIE TOETS om weer opnieuw te beginnen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 150 F10 In/Uitschaken van Printer Logging ---------------------------------------- Ik heb het interessant gevonden om de baan gegevens en de ascending en descending node informatie op mijn printer vast te leggen om de missie gege- vens over een langere periode te analyseren. De F10 opdracht schakelt de printer logging aan en uit. Het eerste blad van het log omvat de actuele baan gegevens en de volgende paginas bevatten alleen node informatie. Naast de informatie die op het scherm gegeven wordt, berekent het printer log ook de actuele baantijd, de tijd van de ene ascending (descending) node, naar de volgende, voor de derde en opvolgende nodes. Een typisch log wordt hieronder gegeven: IMPORTANT: BE SURE THE PRINTER IS TURNED ON PRIOR TO ENTERING THE F10 COMMAND. STSORBIT: Space Shuttle Tracking Program, Version 9548 Page 1 ORBITAL DATA for STS-31 Discovery/HST NORAD Number: 20580 Launch Date: 04/24/1990 Launch Time: 05:33:52 Orbit Inclination: 28.4695 Orbit Altitude: 329.50 nm UT DATE UT TIME ORBIT LONG MET TIME Ascend Node: 04/28/1990 20:32:52 70 -69.95 4/14:58:07 Dscend Node: 04/28/1990 21:20:52 70 97.64 4/15:46:35 Ascend Node: 04/28/1990 22:09:52 71 -94.77 4/16:35:02 1:36:55 Wanneer printer logging is ingeschakeld en de aarde baan wordt weerge- geven, zal het woord "LOG" in rood rechts van het tekstgebied verschijnen. Inschakelen van printer logging schakelt ook automatisch de weergave van ascending en descending node informatie in. De lanceer gegevens en lanceer tijd opgaven worden vermeld wanneer die informatie onafhankelijk is ingegeven. De Epoch datum en Epoch tijd worden altijd getoond. Merk op dat de getoonde baanhoogte de hoogte is ten tijde dat het log werd gestart en zal niet juist zijn voor volgende opgaven, spe- ciaal wanneer de satelliet een elliptische baan heeft (hoge excentriciteit). Een printer log kan worden voorbereid voor een missie door de printer logging in te schakelen van het Set Options Menu (met de F10+F10 opdracht), instellen van de gewenste simulatie tijd (F8+F3 opdracht), dan de aarde baan weergave starten met ENTER; als de aarde baan op het scherm is verschenen, zal drukken van tweemaal de F toets om STSPLUS in de X60 snelle tijd mode te zetten de gegevens relatief snel genereren (alhoewel de afgedrukte UT TIME er een minuut naast kan zitten in de X60 mode). Laat de simulatie lopen voor de gewenste tijd periode, druk dan ENTER om naar het Hoofdmenu terug te keren. Wanneer de aarde baan actief is zal functie toets F3 dezelfde functie hebben als F10+F10 om de printer logging in en uit te schakelen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 151 INSTELLEN VAN WEERGAVE FEATURES ------------------------------- Afhankelijk van de satelliet en persoonlijke voorkeuren, kan een varie- teit van weergave features worden in of uitgeschakeld. Niet alle features zijn beschikbaar met monochrome of CGA monitoren. Drukken van F3 op de Set Program Options and Features Menu zal het volgende menu laten zien: Program STSORBIT PLUS Space Shuttle and Satellite Orbit Simulation Version 9548 Current time: 19:01:57 PDT 02:01:57 UTC Current date: 15 APR 1995 16 APR 1995 F1 15x15 Select Satellite Icon Size: 15/21 pixels F2 TDRS Display TDRS and Real Time Satellites F3 ON Display Additional Map Grid Lines F4 OFF Display Tracking Stations F5 BOTH Display Ground Track: DOTS/LINE F6 BOTH Display Local/Satellite Circles of Visibility F7 OFF Display South Atlantic Anomaly Zone F8 ON Display Terminator, SUN, and Spacecraft Lighting F9 ON Display Map Locations and Features F10 ON Display Lakes and Rivers ENTER Return to MAIN MENU Select desired function: F1 Kies Satelliet Ikoon Grootte: 15/21 pixels ------------------------------------------------- Deze opdracht laat de gebruiker de groote van de interne satelliet ikonen kiezen die worden gebruikt om de aarde baan positie weer te geven voor de primaire satelliet. De keuzen zijn: 15x15 pixels, geschikt voor de meeste toepassingen, en 21x21 pixels voor televisie en weergave van projec- tie formaten waar een betere zichtbaarheid van de satelliet gewenst is. Die keuze heeft geen invloed wanneer externe ikonen bestanden worden ge- bruikt (bestanden met namen "#nnnnn.ICN"); ieder extern ikonen bestand be- vat zijn eigen ikoon parameter die onafhankelijk is van de interne ikoon grootte keuze. OPMERKING: Voor compatibiliteit met eerdere versies, kan de 21x21 pixel grootte ook worden ingeschakeld met de "/21" opdracht optie. Echter wordt nu de actuele ikoon grootte opgeslagen in het bestand STSPLUS.INI en het kleinere ikoon wordt NIET standaard gekozen als het programma wordt gestart. Wanneer het 21x21 ikoon is gekozen (door beide methoden), moet het kleine 15x15 ikoon opnieuw worden gekozen met F10+F3+F1. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 152 F2 Weergeven van TDRS en Satellieten in Actuele Tijd -------------------------------------------------------- Met deze opdracht kan de gebruiker TDRS en/of gekozen stationnaire of actuele tijd satellieten weergeven. De opdracht stapt door "OFF", "TDRS", "SATS" en "BOTH". Wanneer "TDRS" of "BOTH" is gekozen, wordt de communicatie dekking voor de TDRS satellieten of andere geosynchrone satellieten ook ge- toond. De TDRS dekkingsgrenzen overlappen tussen de Oost en West satellieten en Mission Control kan een van beide satellieten kiezen gedurende de over- lappende periode. STSPLUS toont de door iedere satelliet afgedekte gebieden en de tijden voor verkrijgen en verlies van signaal (AOS en LOS). Zie het Hoofdstuk "TDRS en Actuele Tijd Satellieten Features" hierboven voor een complete discussie over de TDRS afdekking. F3 Weergeven van Extra Kaart Rooster Lijnen ----------------------------------------------- Deze opdracht is niet beschikbaar op CGA sytemen. De basis wereldkaart omvat de Evenaar en de meridianen op 0 graden (Nul Meridiaan) en 180 graden (Internationale Datum Lijn) getoond in helder wit op kleuren monitoren. Het inschakelen van de kaart roosterlijnen geeft extra lengtegraad en breedtegraad lijnen. Het weergeven van de extra lijnen kan op sommige mono- chrome monitoren het scherm te "druk" maken. In de Orthografische, Quadrant en Zoom Kaart modes, wordt de afstand tussen de extra rooster lijnen aangepast aan het zichtbereik van de kaart. In alle rechthoekige kaart modes en voor orthografische kaart modes met MAG > 500, uitgezonderd voor zicht op de pool of gebieden nabij de pool, wordt iedere breedtegraad lijn gemarkeerd aan de linker kant en iedere lengtegraad aan de boven of onderzijde van de scherm. F4 Weergeven van Volg Stations ---------------------------------- De F4 opdracht schakelt de weergave van de volgstations in of uit, die in het bestand STSPLUS.TRK of de actuele TRACKING STATION bestandsnaam zijn opgenomen, en ingesteld met de functietoets F7 vanuit het Hoofdmenu. Wan- neer dat bestand niet wordt gevonden, worden internationale gegevens ge- bruikt voor NASA's 14 originele grond volgstations plus de NASA Ground Terminal in White Sands, NM. Ieder volgstation wordt aangegeven door een kleine rode cirkel. De zichtbaarheid cirkel wordt ook getoond wanneer die cirkel een hoekdiameter heeft van 90 graden of minder. De zichtbaarheid- cirkels worden berekend op het moment dat de kaart wordt getekend en kan niet nauwkeurig zijn over lange perioden voor satellieten met een sterk excentrische baan. Voor alle kaart modes UITGEZONDERD de Wereldkaarten wordt ieder volgstation ook gemarkeerd met zijn 3-karakter afkorting. Deze opdracht is niet beschikbaar voor CGA monitoren. F5 Weergave van de Aarde Baan: DOTS/LINE (Punten/Lijn) ----------------------------------------------------------- STSPLUS berekent de aardebaan voor de satelliet voor een periode van een tot anderhalf uur in het verleden en tot drie uur in de toekomst. Druk F5 om van de ene naar de andere mode te gaan. Afhankelijk van de voorkeur Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 153 kan deze functie worden gebruikt om de getoonde aarde baan in een van de volgende modes te zetten: NONE De aardebaan wordt niet weergegeven. DOTS De aardebaan wordt weergegeven met RODE punten voor de af- gelopen aardebaan en GROENE punten voor de toekomstige aarde baan. De punten liggen op een onderlinge afstand van 1 minuut In de tijd zullen de GROENE punten veranderen in RODE. LINE De aardebaan wordt weergegeven als een GROENE lijn. BOTH De aardebaan wordt weergegeven als een GROENE lijn met RODE punten voor de afgelopen aardebaan en GELE punten voor de toekomstige aardebaan minuten markeringen. In de tijd, zullen de GELE punten veranderen in ROOD. F6 Weergeven van Lokale/Satelliet Zichtbaarheid Cirkels ----------------------------------------------------------- Functie toets F6 schakelt de lokale en satelliet zichtbaarheid cirkels in of uit, met herhaald drukken van F6 kan OFF, LCL, SAT, en BOTH worden gekozen. Die afkortingen hebben de volgende betekenis: OFF Beide cirkels zijn uitgeschakeld. LCL De lokale zichtbaarheid cirkel(s) zijn ingeschakeld, de sa- telliet zichtbaarheid cirkel is uitgeschakeld. SAT De satelliet zichtbaarheid cirkel is ingeschakeld, de lokale zichtbaarheid cirkel(s) zijn uitgeschakeld. De lokale zichtbaarheid cirkel is gecentreerd op Uw lokatie en een tweede lokatie (wanneer ingeschakeld) en toont ongeveer het gebied waarbin- nen met een directe kijkrichting, communicatie met de satelliet mogelijk is. De lokale zichtbaarheid cirkel wordt berekend op het moment dat de kaart wordt getekend en kan niet nauwkeurig zijn over lange perioden voor satel- lieten met sterke excentrische banen. In sommige situaties (geosynchrone satellieten, bijvoorbeeld), dekken die zichtbaarheids cirkels een zo'n groot gebied af dat zij verwarrend werken en van het scherm een warboel maken; ge- bruik deze opdracht om de cirkels in dat geval uit te schakelen. De satelliet zichtbaarheid cirkel laat ongeveer de cirkel van zicht- baarheid zien vanuit het ruimtevaartuig, het gebied op de aardoppervlakte dat zichtbaar is vanuit de cockpitramen en televisie cameras, of, voor onbemande ruimtevaartuigen, de directe zichtlijn vanuit de grond. De vorm van de "cirkel" varieert afhankelijk van de vergroting of zoom factor en de gebruikte kaart projectie. Met rechthoekige projectie is de vorm onge- veer een cirkel bij de Evenaar en meer een ronde driehoek op hogere breedte graden; bij de polen spreidt de "cirkel" zich over de kaart. Dit is een eigenschap van de rechthoekige kaart projectie. Wanneer ingeschakeld, wordt de satelliet's zichtbaarheid cirkel iedere 10 seconden herberekend gebaseerd op de actuele hoogte van het ruimtevaar- tuig. Dit betekent dat banen met een hoge excentriciteit (dat is een sterk Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 154 ellyptische baan en apogee en perigee zijn zeer verschillend) een zich con- stant wijzigende zichtbaarheid cirkel zullen geven. F7 Weergave van de Zuid Atlantische Afwijkende Zone ------------------------------------------------------- De South Atlantic Anomaly (SAA) is een gebied in het zuidelijk half- rond tussen de zuidelijke punt van Afrika en Zuid Amerika die hevige elec- tromagnetische verstoringen kan veroorzaken op het ruimtevaartuig. Bijvoor- beeld, het halfgeleider geheugen van de Hubble Ruimte Telescoop (die regel- matig door de SAA gaat) werd door dit verschijnsel gewijzigd totdat een bypass oplossing dit probleem heeft opgelost. Het gebied ziet er op de aardebaan voor de eenvoud uit als een ellips, maar de werkelijke vorm is meer niervormig. Met gebruik van de NASA Mission Kaarten voor verschillende Space Shuttle missies als een referentie, wordt de SAA aangepast voor ruimtevaartuig hoogten van 160 zeemijlen tot 350 zeemijlen (hoewel het zich uitbreidt tot geosynchrone banen). SAA afdekking is uitgeschakeld in orthografische modes in afwachting van betere gegevens en de ontwikkeling van een meetkundig model voor gebruik in die modes. F8 Weergave van de Terminator, Zon en Ruimtevaartuig Belichting ------------------------------------------------------------------- Deze functie schakelt de Zon en Zon-features in en uit. Zie het Hoofd- stuk "Zon en Zon-features" voor een complete discussie. STSPLUS berekent wanneer het ruimtevaartuig in de volle zon is, penumbra (halfschaduw) en weerkaatst zonlicht, of umbra (volle schaduw) en past de kleur van het ruim- tevaartuig overeenkomstig aan: respectievelijk helder wit, geel en flauw wit. Die feature is niet beschikbaar op CGA en HGA monitoren. De actuele ruimtevaartuig zonnebelichting wordt aangegeven in het gegevens blok (naast het "Orbit#:") door de volgende symbolen: * Full sunlight + Partial sunlight (penumbra) - Refracted sunlight Full shadow (umbra) F9 Weergeven van Kaart Lokaties en Features ----------------------------------------------- Deze feature schakelt de weergave van de kaart lokaties en features uit het bestand STSPLUS.LOC (indien aanwezig) aan en uit. Zie het Hoofdstuk "Lokatie en Features Benamingen", hierboven voor een complete discussie. F10 Weergeven van Meren en Rivieren -------------------------------------- Deze feature schakelt de weergave van meren en rivieren op de kaart, aan en uit. Verwijderen van de meren en rivieren zal de tijd verkorten die nodig is om een kaart te tekenen en kan de leesbaarheid van de kaart verbe- teren, speciaal voor CGA systemen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 155 (De meren en rivieren zijn altijd uitgeschakeld op de rechthoekige wereld- kaart om een warboel op een al erg druk scherm te voorkomen!) Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 156 STSORBIT PLUS's Baan Model -------------------------- De originele versie van STSORBIT werd eerst gemaakt zonder enige refe- rentie materialen en daarom werd het eenvoudigste baan model gekozen. Het primaire doel was om de NASA muurkaart van het Mission Control Centre in Houston, Texas te kopieren. Dit "eenvoudige" model veronderstelde dat de baan precies cirkelvormig was op een bepaalde hoogte en de inclinatie werd nooit verlaagd als gevolg van andere factoren zoals drag of storingen. Som- mige vereenvoudigde aannamen werden aangebracht om het eerste deel van de stijging van een missie te bewerken en de lanceerplaats was vastgelegd op Cape Canaveral, Florida. Met kleine aanpassingen bleef het programma prac- tische onveranderd voor het volgende jaar. De lancering van STS-31 en de Hubble Ruimte Telescoop versterkte de noodzaak om de nauwkeurigheid te verbeteren in verband met de algemene be- langstelling en de lengte van de missie. De baan berekeningen werden ge- wijzigd (STSORBIT Versie 9015) om de factor J2 te bevatten, de storingen van lage banen als gevolg van veranderingen van het zwaartekracht veld als gevolg van de niet ronde vorm van de aarde (en andere factoren); weglaten van de J2 factor gaf fouten in lengtegraden van ongeveer -5 tot -7 graden per dag. Dat betekent dat de baan naar het Westen verschoof ten opzichte van zijn werkelijke positie. Meer nauwkeurige modellen van lage banen be- vatten ook de J3 en J4 storings factoren, atmosferische vertraging en een groot aantal minder belangrijke items. Hoewel redelijk nauwkeurig voor de eerste dag of zo van een space shuttle missie, was het "simpele" model in geen geval ideaal. Bij het bere- kenen van de actuele baanhoogte, bijvoorbeeld, neemt het "simpele" model een cirkelvormighe baan aan. Voor banen met een lage inclinatie, zoals typisch lanceringen van Kennedy Space Center, zijn de fouten niet erg groot en wor- den waarschijnlijk overschaduwd door de fundamentele onzekerheden in de baan parameters en door de beperkingen die de weergave oplossing oplegt. Banen met een hogere inclinatie, zoals dit het geval zou zijn als polaire of bijna polaire lanceringen van Vandenberg AFB in California ooit worden uit- gevoerd, zouden veel grotere periodische fouten hebben die zowel herkenbaar als bezwaarlijk zouden zijn. Belangrijker voor langere missies en voor al- gemeen volgen van satellieten is het feit dat als gevolg van de gebruikte methode, fouten in de baan berekeningen cumulatief zijn. Na een dag of twee worden de fouten onacceptabel groot. Het werkelijke probleem met de eenvoudige methode is natuurlijk dat de aarde niet perfect rond is en satellieten banen zijn nooit een perfecte cirkel. Satellieten banen worden aanmerkelijk verstoord door het niet ronde zwaarteveld van de aarde, door de Zon en Maan, atmosferische afremming en andere factoren. Nauwkeurig volgen van satellieten over langere perioden vraagt daarom meer nauwkeurige gegevens en een meer strenge behandeling van de satelliet banen. Het enige praktische alternatief is om de NASA/NORAD 2-regel elementen baan sets te gebruiken. Deze gegevens zijn niet alleen steeds publiek verkrijgbaar, maar zij zijn relatief nauwkeurig en worden regelmatig updated. STSORBIT PLUS vertrouwt daarom op het NORAD SGP4 voor- spellings model en de 2-regel baan elementen voor baan verwachtingen. 2-regel elementen sets voor niet militaire space shuttle missies zijn be- schikbaar op de dezelfde dag als de lancering. Amateur astronomen en satel- liet tracking experts genereren dikwijls "niet officieel" 2-regel elementen, zelfs voor militaire missies. Zes grootheden zijn nodig voor de klassieke zwaartekracht theorie om de de baan van een lichaam ten opzichte van een ander in de tijd compleet te kenmerken, het "Twee Lichamen Probleem". Die zes grootheden, dikwijls ge- noemd de Kepler baan elementen, zijn opgenomen in de NASA/NORAD 2-regel Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 157 elementen sets samen met andere numerieke en statistische gegevens. Het U.S Space Command, (voordien NORAD, de North American Air Defense Command) ge- legerd in Cheyenne Mountain, Colorado, ontwikkelde de SGP4 en de SDP4 baan modellen en de 2-regel elementen formaten vele jaren geleden, als onderdeel van hun satellieten tracking activiteiten en NASA nam vervolgens hetzelfde formaat over, meer of minder. NASA en NORAD gebruiken niet altijd dezelfde definitie voor omloop (baan nummers; NASA geeft regelmatig een nummer dat een of twee groter is dan NORAD, de eerste gedeeltelijke omloop wordt num- mer 1 genoemd, terwijl NORAD dezelfde omloop nummer 0 noemt. Uitgezonderd voor missies van korte duur, zoals de Space Shuttle, zijn baannummers van niet praktische betekenis. Beschikken van nauwkeurige en actuele baan gegevens heeft weinig nut zonder een computer model of programma die die gegevens kan gebruiken. NORAD heeft, tamelijk willekeurig, de satellieten banen verdeeld in twee categorieen: lage banen dichtbij de aarde en banen verder in de ruimte. Lage banen worden gedefinieerd als banen met een baan periode van 225 minu- ten of minder en banen verder in de ruimte, zijn alle andere. Computer modellen zijn voor iedere categorie in de literatuur beschreven. STSORBIT PLUS past alleen het SGP4 model voor lage omlopen toe, met gebruik van een samengestelde code van mijzelf gecombineerd met vertaalde Fortran en Basic source, geleverd door Paul Traufler en C source door Paul Hirose. Ik ben van plan om tezijnertijd SDP4 toe te voegen voor satellieten verder in de ruimte. Niet alleen zijn de satellieten in lage omlopen in het alge- meen meer interessant voor observators, maar de fouten met omlopen verder in de ruimte, wanneer behandeld met SGP4 (in plaats van met juiste SDP4 model) zijn niet van bijzondere betekenis voor het doel van een programma zoals STSORBIT PLUS. Verder komt het bekijken van een geostationnaire satelliet baan op de scherm ongeveer overeen met het kijken naar het groeien van het gras en is even opwindend. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 158 Nauwkeurige Tijd en de Personal Computer ---------------------------------------- Voor een programma zoals STSPLUS, zijn nauwkeurigheid en precisie van het bijhouden van de tijdfunkties essentieel. Er is deze dagen een tendens om te accepteren wat de computer zegt als absolute waarheid zonder zelfs af te vragen of de informatie "redelijk" is. Voor zoiets fundamenteels als de tijd, kan zelfs een ervaren computer gebruiker veronderstellen dat die juist is. Deze discussie probeert de werkelijkheid met die veronderstelling te vergelijken. Gegeven de klokafwijking en onnauwkeurigheids problemen onafscheidelijk verbonden met de typische IBM-compatiebele personal computer, is regelmatig instellen en/of aanpassen van de tijd noodzakelijk. Nauwkeurige instelling van de tijd zou voor de meeste mensen niet praktisch zijn zonder de ver- schillende tijddiensten door het National Institute of Standards and Tech- nology (NIST) en de U.S Naval Observatory (USNO). De NIST Radio stations WWV en WWVH geven goedkope en gemakkelijke manieren voor "gewone mensen" om klokken en andere apparatuur te synchroniseren. (In West Europa kan gebruik gemaakt worden van de atoomklok DCF-77 op 77,50 KHz. Hardware en software is overal verkrijgbaar tegen zeer redelijke prijzen, PE1ECN). De NIST en USNO Telefoon services geven een hoge precisie standaard tijd calibratie bron, wanneer zo'n nauwkeurigheid is vereist. Soortgelijke radio en telefoon services zijn beschikbaar in Canada en Europa. Wanneer de computerklok met redelijke nauwkeurigheid is ingesteld, zal de nauwkeurigheid van de computerklok inderdaad voldoende zijn voor veel toepassingen; bij gebruik van een wordprocessor of spreadsheet programma, is het weten van de tijd tot op een minuut of twee waarschijnlijk voldoende. Voor programmas als STSPLUS en andere tijd afhankelijke toepassingen, is dit niveau van nauwkeurigheid eenvoudig niet acceptabel; wanneer gebruikt voor het volgen van satellieten moet de tijd nauwkeurig zijn tot op een seconde. Dit zal niet het geval zijn als geen stappen worden ondernomen om de klok in te stellen en zijn nauwkeurigheid te handhaven. Afgezien hoe nauwkeurig de klok op een bepaalde computer is ingesteld, zal het slechts een kwestie van uren zijn dat de tijd enige seconden is weggelopen. Gemeten over een aantal dagen, kunnen de geaccumuleerde fouten gemakkelijk een mi- nuut of meer zijn. Het bijhouden van de tijd van een IBM-compatiebele computer wordt in feite uitgevoerd door twee aparte en onafhankelijke functies; een klok-ka- lender CMOS integrated circuit en een lithium batterij combinatie die de actuele tijd en datum in hardware vasthouden, en een onderdeel van het DOS operating system die de actuele tijd en datum in de software handhaaft. Wanneer de computer is uitgeschakeld, blijft de hardware chip werken op zijn batterij; wanneer de computer wordt gestart ("geboot"), leest de operating software de hardware klok en stelt zijn interne software klok in. Bij afwezigheid van speciale software, hangt de DOS tijd daarna geheel af van de software klok tot de computer de volgende keer opnieuw wordt gestart. Helaas zijn beide klokken niet ontworpen voor nauwkeurigheid, vroege versies van de PC hadden niet eens de hardware/batterij voorziening. Zelfs de ty- pische electrische klok, die de netfrequentie gebruikt als referentie, is meestal veel nauwkeuriger. De nauwkeurigheid van de DOS tijd op ieder moment is het resultaat van geaccumuleerde fouten in beide klokken. De hardware klok zal afwijken als functie van de tijd, temperatuur, spanning en veroudering van het kris- tal; de software klok zal voor of achterlopen afhankelijk van de kennis waarmee de software was geschreven en hoe goed de software "samenwerkt" met de balans van de computer's software en hardware. Sommige software, speciaal netwerk en hoge snelheid communicatie software, kunnen de DOS klok software beletten op te hogen wanneer dit nodig is, wat meestal resulteert in achter- lopen. Het probleem werd samengesteld met de vrijgave van DOS versie 3.3; te beginnen bij die versie stellen de DOS TIME en DATE opdrachten BEIDE de Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 159 hardware en software klokken in en schakelen daarmee de hardware klok uit als zelfs maar een bescheiden betrouwbare referentie. Methoden voor het Instellen van de DOS Tijd ------------------------------------------- Die voorwaarden in gedachten houdend, zijn er een aantal benaderingen voor de DOS tijdvraag. De meest voor de hand liggende benadering, gebruikt door de meesten van de computer gebruikers, is de computer klok compleet te negeren, of te zeggen "het is goed genoeg". Onafhankelijk van de toepassing, adviseer ik dat de DOS klok REGELMATIG op de juiste tijd wordt ingesteld, alleen al om er zeker van te zijn dat de bestanden meer of minder nauwkeu- rig van datum en tijd worden voorzien. Wanneer de nauwkeurigheid van de DOS tijd belangrijk is, kan de computer klok worden ingesteld of gesynchroni- seerd op verschillende manieren, waarvan sommige hierna worden beschreven. In deze context betekent "NAUWKEURIGHEID" de nauwkeurigheid van het instel- len van de tijd en NIET de nauwkeurigheid op langere termijn en stabiliteit van de DOS tijd. 1. TELEFOON: Veel lolake telefoon firmas bieden een telefoon tijd service aan, gewoonlijk met de mededeling zoals "Als U het signaal hoort is de tijd ... (piep)". Ik ken geen hardware of software die dit signaal ge- bruiken voor het instellen van de tijd. NAUWKEURIGHEID: Algemeen plus of minus 5 seconden. Met de komst van de digitale stem antwoordapparaten in recente jaren, is de nauwkeurigheid verbeterd tot misschien plus of min 1 seconde. 2. COMMERCIELE RADIO: Tijdsignalen om het uur, uitgezonden door commerci- ele zenders kunnen worden gebruikt om de tijd handmatig in te stellen. Mijn ervaring zegt dat het CBS netwerk signaal meestal betrouwbaar is. NAUWKEURIGHEID: Meestal binnen plus of min 2 seconden, afhankelijk van de bron. Satelliet distributie van het netwerk voegt een tijd vertra- ging toe van ongeveer 0,25 seconde per "sprong" bij sommige stations, inclusief sommige netwerk stations die lokaal tijdsignalen genereren. 3. KORTE GOLF RADIO: Tijdsignalen worden uitgezonden via Korte golf sta- tions WWV en WWVH door het National Institute of Standards en Techno- logy. Die tijdsignalen kunnen worden gebruikt om de tijd handmatig in te stellen. WWV en WWVH zenden op verschillende frequenties: 2,5 MHz, 5 MHz, 10 MHz, 15 MHz en 20 MHz (alleen WWV). Ontvangst kan varieren, afhankelijk van de afstand tot de zender, tijd van de dag en atmosfe- rische condities. Die tijdsignalen zijn zeer nauwkeurig; de enige va- riabele is de voortplantings vertraging, de tijd die het radio signaal nodig heeft om van de zender naar de ontvanger te reizen. Een typische vertraging is ongeveer 5 milliseconden per mijl. Buiten Noord America, geven andere radio services zoals de BBC World Service nauwkeurige korte golf tijdsignalen. NAUWKEURIGHEID: Het instellen van de tijd met gebruik van WWV en WWVH kan meestal worden uitgevoerd binnen ongeveer plus of min 250 milli- seconden, waarvan 25 milliseconden de zendtijd is en de rest is de reactietijd van de gebruiker. Met enige ervaring kan plus of min 100 milliseconden bereikt worden. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 160 4. HEATH GC-1000 MEEST NAUWKEURIGE KLOK: De GC-1000 is een combinatie van een digitale klok en een scannende korte golf ontvanger die kan zijn uitgevoerd met een RS-232 communicatie poort voor gebruik met computers en andere electronische apparaten. Werking van een DC bron is beschik- baar om de nauwkeurige tijd te handhaven gedurende perioden van een netspanningsonderbreking. Dit is de enige methode die meer of minder nauwkeurige tijd informatie geeft zonder telefoon kosten. NAUWKEURIGHEID: Wanneer goed ingesteld voor Uw lokatie, uitgevoerd met een externe antenne, gebruikt met de juiste computer software, en wan- neer de ontvanger is gelocked op een van de WWV (of WWVH) tijdsignalen, kan de GC-1000 tijd informatie geven en een standaard calibratie fre- quentie met een nauwkeurigheid van plus of min 10 milliseconden. Wan- neer de signaal lock is verbroken, scanned de ontvanger de 5 MHz, 10 MHz, en 15 MHz uitzendingen om weer signaal en een lock te krijgen. Zelfs nadat signaal lock is verloren, behoudt de ontvanger een nauw- keurigheid van plus of min 100 milliseconden gedurende enige uren. 5. NIST/USNO TELEFOON TIJD SERVICE: Wanneer echte precisie en nauwkeurig- heid nodig zijn, kan de computer klok op afstand worden ingesteld door gebruik van de telefoon tijdservice van het National Institute of Standards and Technology (NIST, voordien het National Bureau of Stan- dards of NBS) in Boulder, Colorado, of de U.S. Naval Observatory (USNO) in Washington, D.C. Die methode vereist een modem verbonden met een telefoon lijn en is beschikbaar voor systemen die een DOS versie 3.3 of hoger gebruiken en uitgevoerd met een 80286 processor of hoger; sommige 8088 systemen kunnen ook deze methode gebruiken afhankelijk van het type hardware klok en de gebruikte DOS versie. De aanbevolen methode gebruikt programmas TIMESET en RIGHTIME (zie hieronder), hoe- wel andere commerciele en shareware programmas beschikbaar kunnen zijn. NAUWKEURIGHEID: Dit is de meest nauwkeurige beschikbare methode voor instellen en handhaven van de DOS klokken. Afhankelijk van de gebruikte service, NIST of USNO, of lijn vertagingscompensatie ("lag") wordt ge- bruikt of niet, en de frequentie van de tijdinstelling, kan de DOS tijd worden ingesteld tot binnen plus of min 2 milliseconden. Aangezien de tijdtikken van de DOS software klok elke 55 milliseconden optreden, of 18,2 maal per seconde, kan deze "grofheid" de nauwkeurigheid van het lezen van de DOS klokken beperken. Zie de documentatie voor programmas TIMESET EN PRECISION TIME (hieronder) voor een additionele discussie. Kies een van de voorgestelde methoden of een geschikt alternatief ge- baseerd op Uw eigen precisie en nauwkeurigheids eisen. Andere methoden voor het bijhouden van een nauwkeurige tijdstandaard zoals atoomklokken, Global Position Satellite (GPS) tijd ontvangers en NIST tijd code apparatuur, zijn beschikbaar -- voor een prijs. (atoomklok tijd is gratis beschikbaar in Europa , PE1ECN). Die methoden liggen buiten het kader van deze documenta- tie. Handhaven van Nauwkeurige DOS Tijd ---------------------------------- Voor het geval dat U een eerder punt gemist heeft; nauwkeurig instel- len van de DOS tijd is slechts de helft van het gevecht. Zelfs als de DOS tijd zeer precies is ingesteld, zoals hierboven is beschreven, is de enige Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 161 zekerheid dat de tijd juist is met de vereiste nauwkeurigheid op dat moment. Het probleem is dan om te weten hoe de DOS klok verandert of wegloopt in de tijd en hoe die veranderingen te compenseren, of alternatief, de DOS tijd regelmatig genoeg te controleren dat iedere variatie van de DOS klokken acceptabel zijn voor de bedoelde toepassing. Van de twee klokken in een typische computer, is de hardware klok aan- merkelijk meer stabiel en betrouwbaar. Ik heb misschien een dozijn PC hard- ware klokken gecontroleerd in de afgelopen jaren, en bijna allen behielden een redelijk goede tijd over een periode van enkelen dagen; zoals verwacht, hield geen enkele een "perfecte" tijd bij. Typische afwijkingen waren van 3 seconden per dag tot bijna nul seconden per dag, met de grootte en rich- ting van de afwijking meer of minder constant over de gemeten periode. De hardware klok is typisch gevoelig voor spanning en temperatuur, welke beide aanmerkelijk veranderen wanneer de computer wordt in en uitgeschakeld. Complete calibratie van de hardware klok vereist kennis van zijn werking onder beide omstandigheden. Wanneer de hardware klok eenmaal is gecalibreerd kan zijn werking met redelijke nauwkeurigheid worden voorspeld over perioden van enige weken of meer. Veroudering van het kristal veronderstelt dat ijking ten minste maandelijks moet worden uitgevoerd. De hardware klok wordt normaal alleen gelezen wanneer de computer wordt gestart of opnieuw geboot. De correcte tijd kan daarom worden voorspeld op dat moment voor een gecalibreerde hardware klok, aangenomen dat de laatste keer de klok werd gesynchroniseerd met een tijdstandaard. Microsoft biedt geen software gereedschappen om de hardware klok te lezen op andere tijden dan voor low level interrupt diensten. Zelfs het tegenovergestelde; begin- nende met DOS 3.3, gebruik van de DOS TIME EN DATE opdrachten om de DOS klok in te stellen, zal ook de hardware klok instellen en effectief zijn nut als een gecalibreerde tijd referentie, te niet doen. Ik begrijp helemaal niet de redenering die achter deze verandering in DOS steekt; ik veronder- stel dat gebruikers "verward" raakten door verschillen tussen de hardware klokken; in plaats van tenminste te verklaren of het probleem op te lossen, heeft Microsoft ervoor gekozen door het "wettig" te maken, het probleem uit de wereld te helpen, een proces dat politici direct zouden herkennen. De enige verzachtende overweging is dat een werkelijk effectieve oplossing waarschijnlijk hardware en software veranderingen zou vereisen. Geef IBM maar de schuld, neem ik aan. De software klok geeft de enige tijd informatie direct toegankelijk voor DOS met gebruik van de standaard software. Aangezien de klok geheel in software wordt bijgehouden, zonder referentie aan de hardware klok, uit- gezonderd bij het booten, is het overgeleverd aan andere software die het van tijd tot tijd kunnen uitvoeren. De software klok verhoogt zijn tijd met gebruik van "interrupts", een techniek die een software proces net lang genoeg onderbreekt om de vereiste taak te doen en dan het onderbroken proces weer voortzet. Die interrupts gebeuren iedere 55 milliseconden. Zolang geen enkele wordt gemist, zal de software klok de tijd nauwkeurig bijhouden-- wanneer de software goed is geschreven en als de computer's kristal oscil- lator op zijn beurt nauwkeurig is. Het kan zijn dat geen van beide condities waar zijn; zeker de kristal oscillator (tamelijk gelijk aan degene gebruikt voor de hardwareklok) is niet ontworpen voor nauwkeurigheid of stabiliteit. Zijn originele doel was alleen het genereren van de noordzakelijke timing- signalen voor de werking van de computer. Kosten, niet nauwkeurige tijd, was de primaire overweging bij zijn ontwerp. Andere sotfware ontwerpers hebben aan het probleem bijgedragen door software te schrijven die, met opzet of onbewust, voorkomt dat de software klok wordt updated. BIOS firmware van onbekende firmas kan nu en dan Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 162 problemen geven. Local Area Netwerk (LAN) en hoge snelheid communicatie software zijn ook dikwijls boosdoeners in dit opzicht. Bijvoorbeeld, een oppervlakkige controle bij gebruik van een hoge snelheid computer, naar com- puter bestands overdracht, gaf aan dat de klok effectief werd onderbroken tijdens het gegevens overdracht proces. In een relatief korte test verloor de DOS klok 30 seconden. Als resultaat van deze factoren kan de nauwkeurigheid van de DOS soft- ware enorm varieren van de ene computer naar de andere en van de ene situ- atie tot de andere. Een goedkope "clone" computer, die ik liever vergeet, kon de tijd niet beter bijhouden dan tot op 30 seconden per uur! Alvorens te overwegen een bepaalde computer te gebruiken als tijd referentie voor programmas zoals STSPLUS, controleer de computer hardware en software die men gaat gebruiken zeer nauwkeurig! Programmas TIMESET en RIGHTIME ------------------------------ Twee prima shareware programmas, TIMESET door Peter Petrakis en RIGH- TIME door Tom Becker, geven alle features die nodig zijn om de computer's hardware en software klokken in te stellen en te handhaven. Ontwikkel acti- viteiten van deze programmas zijn nauwkeurig gecoordineerd zodat zijn met elkaar samenwerken. Beide programmas zijn copyright commerciele software gedistribueerd als "shareware" en vereisen registratie na een intiele eva- luatie periode. Ik beveel deze programmas ten zeerste aan en moedig gebrui- kers aan de auteurs te ondersteunen bij hun werk. Zover ik weet zijn er geen andere vergelijkbare programmas beschikbaar voor welke prijs dan ook! TIMESET, Versie 7.10 of hoger, gebruikt de telefoon tijd services van NIST, USNO en drie Europese services om de computer klokken precies in te stellen. De standaard distributie omvat ook verschillende extra tijd utility program- mas. Het is beschikbaar op veel computer bulletin board systemen of direct van: Peter Petrakis Life Sciences Software 8925 271st N.W., Suite 112 Box 1560 Stanwo, Washington 98292 USA Telephone: (206) 387-9788 RIGHTIME, Versie 2.5+, is een programma om de diverse verloop factoren in een computer's hardware en software klokken te compenseren. Wanneer gebruikt in combinatie met TIMESET en juist gecalibreerd, "leert" RIGHTIME de warme en koude verloop factoren van een bepaalde computer. Als gevolg kan de klok nauwkeurigheid worden vastgehouden tot op een fractie van een seconde over een lange periode. Het is beschikbaar op veel computer bulletin boards of direct van: Tom Becker Air System Technologies, Inc. 14232 Marsh Lane, Suite 339 Dallas, Texas 75234 USA Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 163 Telephone: (214) 402-9660 Tom Becker en Peter Petrakis kunnen ook direct bereikt worden op de Air Systems Technologies computer bulletin board system in Dallas, Texas. De BBS heeft altijd de laatste versies van TIMESET en RIGHTIME voor downloaden beschikbaar: Air Systems Technologies BBS (214) 869-2780 STSPLUS "kent" nu het programma Rightime en het gebruik is aanbevolen voor correct bijhouden van de tijd. Hoorbare alarms in vorige versies konden onvoorspelbaar werken wanneer RighTime actief was, want zij gebruiken de hardware clock's timer functies (die RighTime ook gebruikt). STSPLUS detec- teert nu RighTime en schakelt deze tijdelijk uit wanneer een hoorbaar alarm wordt gegenereerd en schakelt RighTime dan weer in als het alarm compleet is, zodat het nauwkeurig bijhouden van de tijd weer wordt hersteld. Met RighTime actief, worden alarms op de voorgrond gegenereerd, wat een geringe vertraging kan geven in de scherm updating. **************** * VOORZICHTIG * **************** STSPLUS verwacht RighTime Versie 2.5+; de werking met vorige versies van RighTime kan onvoorspelbare resultaten geven. Wanneer een vorige versie van RighTime wordt gebruikt, schakel dan de hoorbare alarms niet in! Wanneer RighTime niet aanwezig is of niet wordt gevonden, worden de hoorbare alarms op de achtergrond gegenereerd zoals in vorige versies. Dit geeft meestal verlies van enige kloktikken in de DOS software klok voor ie- der hoorbaar alarm. Alhoewel het tijdverlies per hoorbaar alarm erg klein is, kan de cumulatieve fout over langere perioden toch belangrijk worden. De volgende tekst is met toestemming overgenomen uit de documentatie voor de huidige versies van TIMESET EN RIGHTIME; lees s.v.p. de documenta- tie van ieder programma voor complete details. Alhoewel de toekomstige ver- sies van beide programmas verwacht worden compatiebel te zijn met STSPLUS, moeten zij zorgvuldig worden getest voor regelmatig gwebruik. FEATURES VAN TIMESET 7.10 ------------------------- Timeset is regelmatig ontwikkeld sinds de eerste versie werd vrijgege- ven in de zomer van 1987. Die versie en verschillende volgenden kon alleen de computer klok gelijk zetten met gebruik van het U.S. Naval Observatory (USNO) in Washington D.C. Versie 6.00 vrijgegeven in 1990, voegde de moge- lijkheid toe om de tijdsignalen van het National Institute of Standards en Technology (NIST) in Boulder, Colorado, te gebruiken, waardoor dit het eerste programma was die in staat was zich te richten op meer dan een atoom tijd service. Dit maakte het voor computers gebruikers mogelijk in de Ooste- lijke en Westelijke United States, dure telefoon rekeningen te beperken door de tijd service te kiezen die het dichtstbij was. Versie 7.10 gaat door met die ontwikkeling met een aantal nieuwe Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 164 features en ondersteunende nuttige functies. o TimeSet kan nu vijf atoom telefoon services gebruiken op twee conti- nenten: de USNO en de NIST in de United States, zoals voordien, een atoom tijd service in Zweden (National Time and Frequency Laboratory), Oostenrijk (Technical University in Graz) en Italie (National Electro- technical Institute). Mensen in Europese landen die hun computers gelijk willen zetten met een atoom klok hoeven nu niet meer een trans- Atlantisch te bellen. (NB. Met gebruik van DCF-77, op 77,50 KHz, zijn in het geheel geen telefoonkosten nodig!, PE1ECN) o TimeSet 7.10 is ontworpen om samen te werken met versie 2.5+ van RighTime (tm), het uitstekende geheugen residente controle programma voor computer klokken, ontworpen door Tom Becker van Air System Tech- nologies, Inc., Dallas. RighTime leert de mate van verloop van de com- puterklok en brengt continu een correctie aan om hiervoor te compense- ren en verfijnt de correctie iedere keer de computerklok wordt inge- steld. Een computer met RighTimwe geinstalleerd en "geoefend" kan de systeemklok nauwkeurigheid handhaven tot binnen een seconde voor ten- minste een week. Verder geeft de versie 2.46 echte 0,01 sec oplossing van de DOS klok, in tegenstelling tot normale 0,055 sec oplossing. Dit laat grotere nauwkeurigheid toe dan voordien, in feite de maximum nauwkeurigheid die kan worden bereikt met een computer klok. Life Sciences Software en Air System Technologies hebben samengewerkt tij- dens de ontwikkeling van TimeSet 7.10 en RighTime 2.46, met als resul- taat dat TimeSet direct toegang heeft tot verschillende functies van RighTime. "TIMESET" is een handelsnaam van Life Sciences Software (TM) Het volgende scherm is een dump van de gegevens getoond door TIMESET: +------------------- From NIST. Connect time: 11.97 sec. -------------------+ | DATA FOR TIME CALCULATIONS (all data pertain to Coordinated Universal Time)| | Time data string: 49051 93-03-05 14:07:20 81 0 -.1 051.1 UTC(NIST) | | Date: 03-05-1993 | | Julian date: 2449051 | | Day of year: 064 | | Hour: 14 Minute: 07 Second: 20 | | The United States mainland is on standard time. | | U.S. daylight time begins on 04-04-1993 at 02:00:00 local time. | +----------------------------------------------------------------------------+ System clock set: 06:07:20.01 +----------------------------------------------------------------------------+ | ACTION SUMMARY (at instant of timesetting) | | Internal delay adjustment: .01 sec. (added to set time) | | Line delay adjustment: .0511 sec. (precompensated by time service) | | | | Universal Time Coordinated: 14:07:20.01 (time at 0x longitude)| | UTC Date: 03-05-1993, Friday (date at 0x longitude)| | | | Local computer time was: 06:07:20.01 (RighTime-assisted) | | Set to: 06:07:20.01 Pacific Standard | | Local computer date was: 03-05-1993 | | Set to: 03-05-1993, Friday, Day 064 of 1993 | +----------------------------------------------------------------------------+ Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 165 FEATURES VAN RIGHTIME 2.5+ ------------------------- RighTime brengt een bijzonder systeem van dag tijdklok werking naar op DOS gebaseerde AT compatiebele computers zonder additionele hardware. Wanneer RighTime is geinstalleerd, wordt het standaard klok systeem een zich aanpassend, wiskundig gecompenseerde, crystal gecontroleerde oscilla- tor klok. Onder stabiele condities kan RighTime een systeemklok maken die de tijd geeft binnen een halve seconde per week of beter (sommige testers hebben een nauwkeurigheid van 0,07 seconde per week gerapporteerd), dat is ongeveer 0,8 delen per millioen, of meer dan 100 maal beter dan een niet behandelde tijdbasis, of 30 maal beter dan een matig behandelde zoals een modern kwaliteits horloge. o Met een echte honderdste DOS klok oplossing is de 55 milliseconde grens doorbroken! De standaard DOS klok komt tot slechts 1/18 seconde onder RighTime V2, de nieuwe hoge oplossing DOS klok heeft een oplossing en stappen van honderdsten, terwijl het Int 08h en 1Ch tik tempo standaard blijft. o RighTime stelt werkelijk de hardware klok in en lost het middernacht datum probleem op dat in sommige DOS versies aanwezig is, dit elimi- neert de noodzaak voor diverse programmas of drivers die die functies uitvoeren. Anders dan bij alleen DOS, wordt de hardware klok overgang correct ingesteld door RighTime en de tijd wordt ingesteld tot een honderste van een seconde oplossing. Die eigenschappen blijven behou- den tijdens opnieuw booten. o Iedere keer als de tijd wordt ingesteld, zal RighTime de nauwkeurig- heid van de klok fouten correcties verbeteren en vervolgens de nauw- keurigheid van de klok verbeteren. Het moet gemakkelijk mogelijk zijn een meest slechte fout van minder dan 0,5 seconde per dag te bereiken, en onder goede condities 0,5 seconde per week, typische resultaten zijn veel beter. Opdracht opties zijn beschikbaar die fijnafstemming van het correctie proces mogelijk maken voor ieder systeem. Een afregel optie is beschikbaar voor offset afregelingen in honderdsten van een seconde. Het volgende is een scherm dump van de gegevens getoond door RIGHTIME: RighTime: Indicated DOS clock date and time is 1993/03/05 06:04:45.66. RighTime: Warm correction rate is +2.83 seconds per day. RighTime: Cool correction rate is +4.27 seconds per day. RighTime: Current applied DOS-CMOS RTC offset is +0.46 second. RighTime: Last CMOS RTC adjustment was 0.00 hours ago. RighTime: Last timeset was 23.33 hours ago. RighTime: System has been warm 17% of the time since the last timeset. RighTime: Stack A headroom is 92 bytes; Stack space used is 68 bytes. Stack D headroom is 100 bytes; Stack space used is 60 bytes. RighTime: /?=Help; Version 2.53 RighTime: Copyright 1991-93 GTBecker, Dallas 214/402-9660. All Rights Reserved. RighTime: Resident and enabled. RighTime: Selftest passed. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 166 Programma PRECISION TIME ---------------------- Programma PRECISION TIME, een commercieel product van Crystalogic, Inc. geeft in een enkel programma het instellen en handhaven van de tijd functies om een PC klok nauwkeurig te laten lopen. Een AT computer (80286 of hoger) is vereist en, zoals met al zulke programmas, moet de computer's klok "re- delijk" stabiel en voorspelbaar zijn met betrekking tot het koude en warme verlopen, om lange termijn satbiliteit te handhaven. PRECISION TIME is geschikt voor toepassingen die een absolute nauwkeurigheid vereisen van ongeveer +/- 1 seconde, gerefereerd aan NIST of USNO, toepas- singen die een hogere oplossing vereisen moet een andere oplossing overwe- gen. De e e n seconde grofheid van de programma tijd aanpassingen kunnen ook mogelijkheden voor bepaalde toepassingen geven. PRECISION TIME ("PTIME") is een "alles in een" programma dat de telefoon tijd service oproept (NIST of USNO), de computer's hardware en software klokken instelt, dan als een TSR (Terminate and Stay Resident) programma de nauwkeurigheid van de hardware klok tot binnen een seconde handhaaft. Het oproepen van de telefoon tijdservice kan handmatig op verzoek worden gedaan of op vooringestelde intervallen (1 tot 999 dagen). PTIME "waakt" tegen onbewust of onoplettend instellen van de tijd of datum UITGEZONDERD wanneer PTIME een telefoon tijdservice gebruikt. PTIME kan worden ingesteld om de veranderingen tussen Standaard Tijd en Zomer Tijd automatisch in te voeren. Alle programma activiteiten kunnen worden gelogged voor toekomstige referentie in een log bestand, PTIME.LOG. PTIME is goed gedocumenteerd met een gedrukte handleiding en instal- leert gemakkelijk en snel. Hoewel PTIME de hardware klok niet zo regelmatig instelt en met een vergelijkbare nauwkeurigheid als programmas zoals RIGH- TIME (hierboven), maakt dit zijn interne interface sterker en betrouwbaarder in complexe hardware en software systemen. Gedurende de tijd dat PTIME heeft gewerkt op de RPV ASTRONOMY BBS zijn er geen fouten of systeem ineenstortin- gen geweest. Zoals de volgende (geedit) passage van PTIME.LOG illustreert, wordt de systeem klok periodiek updated en wordt binnen ongeveer 1 seconde gehouden van de juiste tijd zoals ontvangen van NIST: 06/21/1994 07:24:11.00 PTIME - Time adjusted one second backwards. 06/21/1994 10:32:16.01 PTIME - Time adjusted one second backwards. 06/21/1994 13:40:18.01 PTIME - Time adjusted one second backwards. 06/21/1994 16:48:24.03 PTIME - Time adjusted one second backwards. 06/21/1994 19:56:28.03 PTIME - Time adjusted one second backwards. 06/21/1994 23:04:34.00 PTIME - Time adjusted one second backwards. 06/22/1994 02:00:41.04 Time was changed by: Calling an Atomic Clock Drift amount was: 00:00:00.98 06/22/1994 05:08:42.01 PTIME - Time adjusted one second backwards. 06/22/1994 08:18:49.00 PTIME - Time adjusted one second backwards. In feite was de 0,98 seconden de grootste afwijking in twee maanden en na een eerste calibratie periode, werd NIST slechts iedere 5 dagen opgeroepen. (De RPV ASTRONOMY BBS primaire computer is altijd ingeschakeld uitgezonderd voor zeer korte onderhouds perioden). De gebruiker kan de actuele status van PTIME en zijn aanpassingen op ieder moment zien. Het volgende is een voorbeeld scherm: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 167 ----------------- Time Adjustments ------------------ Calibration Driver Version: 1.56 Last Sleep Time: 06/22/1994 06:55:28.05 Last Wake Time: 06/22/1994 06:57:37.39 Last Wakeup Adjustment: +0 seconds Current Time: 17:40:58.10 Seconds Between Adjustments: 11282 Hundredths/Sec to Adjust: -100 Seconds Until Next Adjustment: 7771 Adjustments Handled: 262 Error Count: 0 Last Adjustment 06/24/1994 16:42:29.03 Sleep Time Since Last Call: 129 (0%) Awake Time Since Last Call: 229151 (100%) PRECISION TIME is beschikbaar van: Crystalogic, Inc. 2525 Perimeter Place Drive, Suite 121 Nashville, TN 37214 Voice: (615) 391-9100 FAX: (615) 391-9997 BBS: (615) 391-8065 Vanaf 1 Mei 1994, was de prijs voor PRECISION TIME $79,95 plus vervoer en handling. Neem contact op met Crystalogic voor de laatste informatie. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 168 Computer Bulletin Board Systems en Internet ------------------------------------------- RPV Astronomy BBS (310) 541-7299 CELESTIAL BBS (334) 409-9280 <-- Let op nieuw nummer 1/01/95 NASA GSFC OIG RBBS (301) 262-6784 <-- Let op nieuw nummer 7/24/93 NASA Spacelink BBS (205) 895-0028 CSS BBS (905) 458-5907 <-- Let op nieuw nummer 3/15/94 JPL PAO BBS (818) 354-1333 JSC ARC BBS (713) 244-5625 Actuele 2-regel baan elementen zijn essentieel voor nauwkeurig satel- liet volgen. Naast mijn eigen bulletin board systeem, geven zes andere bul- letin board systemen gezaghebbende gegevens voor het publiek. Sommige of alle bestanden op deze systemen zijn gecomprimeerd om downloading tijd te beperken en moeten voor gebruik worden "uitgepakt", gecomprimeerde bestanden kunnen worden herkend aan bestandstypen zoals, ".ZIP", ".ARJ", ".PAK", ".Z" enz. ***************** * VOORZICHTIG * ***************** Tot recent, bestond er geen compatibiliteit tussen de verschil- lende systemen. PC bestanden bleven op PC's, MAC bestanden op MAC's enzovoort. UNIX bestanden waren relatief zeldzaam in de PC wereld. Met het intensievere gebruik van Internet (meestal met gebruik van een UNIX systeem), verplaatsen bestanden zich dikwijls van het ene platform naar het andere en dit proces is niet altijd duidelijk voor de gebruiker. Het gebruik van Internet voor gegevens distributie betekende daarom dat UNIX en MAC bestanden dikwijls hun weg vonden naar een PC. TLE bestanden van NASA Spacelink zijn feitelijk zo'n geval. Tekst en ASCII gegevens bestanden die zijn voorbereid door een UNIX systeem beeindigen iedere regel met alleen een LF (Line Feed) in plaats van een CR+LF (Carriage Return plus Line Feed), wat de DOS standaard is. MAC's gebruiken alleen CR als regel beeindiging. STSPLUS en andere DOS programmas zullen deze bestanden niet correct lezen. Sommige DOS editors (zoals QEDIT door SemWare Corp.) zullen UNIX tekst bestanden goed interpreteren en de bestanden opslaan in het standaard DOS for- maat. Het proces is meestal geheel doorzichtig voor de gebruiker, laadt eenvoudig het bestand in de editor en sla het dan weer op. Om het probleem wat te verminderen; de meeste printers drukken de UNIX bestanden WEL juist af. Het afdrukken van een bestand als test zal dus het probleem NIET blootleggen. Gebruik de DOS opdracht "TYPE" om bestand te bekijken. Als tekstregels over het gehele scherm zijn verspreid, is het UNIX geformateerd en moet worden gecorrigeerd voor gebruik in de meeste DOS programmas. Ik heb mijn RPV Astronomy BBS in stand gehouden als een algemene dienst sinds 1987, (310) 541-7299, 2400-14400 baud met 2 lijnen. Het systeem heeft ongeveer 2000+ bestanden, 270MB beschikbaar voor downloading. Gedurende Space Shuttle Missies, plaats ik actuele 2-regel elementen tenminste dage- lijks (wanneer ik in de stad ben!). Het systeem heeft meestal actuele 2-re- gel elementen voor een groot aantal satellieten samen met andere bestanden voor geinteresseerden in de ruimte en astronomie. Het systeem is zeer Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 169 populair en is daarom regelmatig bezet! De RPV Astronomy BBS is open voor alle aanroepen maar aanroepen voor de eerste keer krijgen een meer beperkte toegang en tijd dan geregistreerde gebruikers. Sinds midden 1980, heeft Lt.Col. T.S. Kelso , USAF, de US Space Command (voordien NORAD) baan gegevens beschikbaar gemaakt als een algemene service, op zijn Celestial BBS op (334) 409-9280, 1 lijn op 300 tot 28800 baud. De 2-regel elementen sets worden door Kelso gemaakt met gebruik van gegevens direct ontvangen van U.S. Space Command onder speciale afspraak. Ik plaats regelmatig een verkorte en uitgezochte versie van de actuele elementen sets op mijn eigen RPV Astronomy BBS als bestand TLEnnn.ZIP, waarbij "nnn" een getal is zoals "530", het actuele Prediction Bulletin Nummer. Kelso geeft gegevens voor verschillende categorien van satellieten: Amateur Radio, Aarde Hulpbronnen, Bemande Ruimtevaartuigen, Navigatie, Weer en NASA's 30 dagen Specials (die objecten bevatten die in de laatste 30 dagen zijn gelanceerd en meestal gemakkelijk te zien zijn). Specifiek bevatten deze de volgende satellieten of satellieten series: OSCAR, Radio Sputnik, UOSAT, Cosmos, LandSat, Seasat1, SPOT, Mir, Salyut 7, Soyuz, Space Shuttle, NAVSTAR (GPS), GOES, Meteor en NOAA. De Canadese Space Society BBS, (905) 458-5907, 1 lijn met 1200 en 2400 baud, plaatst ook regelmatig NORAD 2-regel elementen. De meesten van de baan gegevens zijn verkregen van Celestial BBS, maar extra gegevens zijn gegenereerd door Ted Molczan en zijn wereldwijde team van waarnemers. Let op dat het CSS formaat niet geheel standaard is, met extra informatie op de eerste (titel) regel voor iedere satelliet, en moet eventueel worden geedit voor gebruik met bepaalde volgprogrammas. De CCS bestanden hebben ook behoorlijk veel extra tekst materiaal (inclusief actueel satelliet nieuws) voor en na de actuele 2-regel elementen gegevens; die tekst zal voor ge- bruik moeten worden verwijderd. U.S. Space Command zend alle niet geclassificeerde 2-regel elementen naar de Orbital Information Group in Goddard Space Flight Center. Die ele- menten zijn beschikbaar op de GSFC OIG RBBS, (301) 262-6784, 4 lijnen met 1200 tot 9600 baud. De OIG database bevat elementen voor ongeveer 7000+ sa- tellieten en wordt iedere morgen bijgewerkt uitgezonderd vacantiedagen. Elementen voor populaire satellieten zijn geplaatst in een bestand GROUPTLE. ZIP die zeven ".TLE" bestanden bevat voor ongeveer 750+ satellieten. De ge- gevens voor de gehele database van satellieten zijn beschikbaar op verzoek. Toegangstijd is beperkt tot 20 minuten per oproep per dag. Ik plaats regel- matig een gecombineerde en uitgezochte set van de .TLE gegevens als bestand GSFCnnn.ZIP op mijn eigen RPV Astronomy BBS, waarbij "nnn" een getal is als "490". Personen die toegang tot de BBS willen hebben moeten schrijven naar (complete naam en adres bijvoegen): NASA Goddard Space Flight Center Project Operations Branch/513 Attn: Orbital Information Group Greenbelt, MD 20771 USA De OIG RBBS begon in September 1991. Tot die tijd was de enige manier om OIG gegevens te verkrijgen, via de post. OIG heeft post service gestopt in Augustus 1994 en de gegevens zijn nu alleen beschikbaar via de RBBS. De NASA Spacelink BBGS in Huntsville, Alabama, (205) 895-0028, 8 lijnen met 300-14000baud, geeft missie informatie voor alle space shuttle missies en (meestal) 2-regel baan elementen voor-de-missie en als de missie onder- weg is. 2-regel elementen voor geselecteerde satellieten zijn ook beschik- baar. Verder heeft Spacelink een hoeveelheid van andere NASA informatie, computer programmas, onderwijs materialen en beeld bestanden. In Januari 1993 begon de Public Affairs Office op het NASA Jet Propulsion Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 170 Lobratorium een BBS service met betrekking tot door JPL ondersteunde missies. Missie status rapporten en hoge kwaliteit GIF beelden zijn de belangrijkste bestanden die actueel beschikbaar zijn. Het nummer is (818) 354-1333, twee lijnen met 1200 tot 9600 baud. De Radio Amateur Club (ARC) op Johnson Space Center werkt met een BBS met 1 lijn, (713), 244-5625 met 1200-9600 baud. Actuele elementen voor de Space Shuttle en andere voor radio amateurs interessante bestanden zijn geplaatst. Een grote (men kan zeggen overweldigende) hoeveelheid informatie, in- clusief TLE's, is nu beschikbaar op Internet. Instructie over het gebruik ligt buiten bereik van deze documentatie ... er zijn teveel variaties die site en computer en software afhankelijk zijn. De volgende gekozen sites hebben 2-regel elementen (TLE's), andere bruikbare informatie en/of beelden: NASA Spacelink spacelink.msfc.nasa.gov NASA GSFC OIG telnet oig1.gsfc.nasa.gov Air Force Institute archive.afit.af.mil/pub/space Jet Propulsion Lab kilroy.jpl.nasa.gov/pub/space/elements De hierboven genoemde sites zijn algemeen toegankelijk. Voor de NASA Space- link, gebruik VT-100 emulatie en volg de aanduidingen op het scherm om in te loggen. De NASA GSFC OIG (Orbital Information Group) site vereist regi- stratie die on-lijn kan worden gedaan; gebruik om in te loggen "oig" en als password "goddard1" (zonder de aanhalingstekens in beide gevallen), volg dan de scherm aanduidingen. TLE's voor actuele Space Shuttle Missies zijn ook geplaatst op het ASTROFORUM op CompuServe door Ken Ernandes en anderen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 171 Bibliographie van Astronomische en Ruimte Onderwerpen ----------------------------------------------------- De volgende bronnen zijn geraadpleegd gedurende de voorbereiding en/ of testen van mijn programmas ASTROCLK, STSORBIT en STSPLUS evenals deze documentatie. In principe gemaakt voor ASTROCLK en daarom enigzins neigend naar astronomy, bevat deze Bibliografie de fundamentele referenties voor ruimte mechanica een aanverwante onderwerpen. ------, THE ASTRONOMICAL ALMANAC. U.S. Government Printing Office, Washington, DC. Annual volumes for 1983 through 1995. ------, THE NAUTICAL ALMANAC 1989. U.S. Government Printing Office, Washington, DC, 1987. ------, NBS TIME & FREQUENCY DISSEMINATION SERVICES, NBS Special Publication 432. U.S. Government Printing Office, Washington, DC, 1979. ------, THE TIMES ATLAS OF THE WORLD, Comprehensive Edition, 6th ed. Times Books, New York, NY, 1980 Acker, Agnes and Jaschek, Carlos, ASTRONOMICAL METHODS AND CALCULATIONS. John Wiley & Sons, New York, NY, 1986. [First published in French in 1981.] Bretagnon, Pierre and Simon, Jean-Louis, PLANETARY TABLES AND PROGRAMS FROM -4000 TO +2800. Willmann-Bell, Inc., Richmond, VA, 1986. Burgess, Eric, CELESTIAL BASIC. Sybex Inc., Berkeley, CA, 1982 Carroll, Tim S., THE FLOPPY ALMANAC USER'S GUIDE, 2nd Edition. Nautical Almanac Office, United States Naval Observatory, Washington, DC, 1988. Danby, J. M. A., FUNDAMENTALS OF CELESTIAL MECHANICS, 2nd Edition. Willmann-Bell, Inc., Richmond, VA, 1988. Doggett, LeRoy E. et al, ALMANAC FOR COMPUTERS 1988. Nautical Almanac Office, United States Naval Observatory, Washington, DC, 1988. Duffett-Smith, Peter, ASTRONOMY WITH YOUR PERSONAL COMPUTER. Cambridge University Press, New York, NY, Reprinted (with corrections) 1986. [OPMERKING: De schijf van Cambridge University Press, bevattende de programmas voor deze tekst, bevat NIET de 1986 correcties (vanaf midden 1988). In het bijzonder, subroutine PELEMENT, pagina 141, be- vat fouten in de DATA vermeldingen voor Mercurius en Mars, regels 3725 en 3800; zie tekst voor correcties.] Duffett-Smith, Peter, PRACTICAL ASTRONOMY WITH YOUR CALCULATOR, 2nd Edition. Cambridge University Press, New York, NY, 1981. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 172 Espenshade, Edward B., Jr., Editor, GOODE'S WORLD ATLAS, 17th Edition. Rand McNally & Co., Chicago, IL, 1987. Hirshfeld, Alan and Sinnot, Roger W., Editors, SKY CATALOGUE 2000.0. Sky Publishing Corp., Cambridge, MA, 1982. Hobbs, Richard R., MARINE NAVIGATION 2, 2nd Edition. Naval Institute Press, Annapolis, MD, 1987. Lawrence, J. L., BASIC ASTRONOMY WITH A PC. Willmann-Bell, Inc., Richmond, VA, 1989. [NOTE: A diskette is also available with the BASIC programs for IBM-compatible PC's.] Meeus, Jean, ASTRONOMICAL FORMULAE FOR CALCULATORS, 4th Edition. Willmann-Bell, Inc., Richmond, VA, 1988. [NOTE: The 4th Edition is identical to the 3rd Edition with the exception of an added Chapter 43 giving formulae for the heliocentric position of Pluto.] Meeus, Jean, ASTRONOMICAL ALGORITHMS, Willmann-Bell, Inc., Richmond, VA, 1991. Menzel, Donald H. and Pasachoff, Jay M., A FIELD GUIDE TO THE STARS AND PLANETS, 2nd Edition. Houghton Mifflin Co., Boston, MA, 1983. Taff, Laurence G., CELESTIAL MECHANICS. John Wiley & Sons, New York, NY, 1985. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 173 STSORBIT PLUS Revisie Geschiedenis ---------------------------------- Iedere vrijgegeven versie van STSPLUS heeft een vier cijferige code zoals 9548. De eerste twee cijfers geven het jaar en de tweede twee cijfers geven de week van het jaar. In sommige gevallen wordt een extra suffix let- ter toegevoegd om veranderingen in dezelfde week aan te geven, of om be- paalde versies te identificeren. Een deel van een week aan het begin of het eind van het jaar wordt gerekend als een complete week. Door gebruik van deze methode heeft een jaar 53 weken en het is mogelijk dat een schrikkel- jaar 54 weken heeft (bijvoorbeeld 1972). De actuele jaar-week revisie code wordt getoond op de Julian Datum weergave, Weergave Mode 7, in mijn program- ma ASTROCLK. Dit bestand geeft de geschiedenis weer van mijn programma STSPLUS via alle kleine problemen die meestal de ontwikkeling van zo'n complex program- ma begeleiden. Het illustreert het proces van het onderhoud en verbetering van een programma, wanneer ideeen en problemen van overal worden gerappor- teerd. Deze notities kunnen ook gebruikers helpen die van de ene versie naar een andere willen upgraden, om uit te vinden wat er veranderd is. David H. Ransom, Jr. Versie 9548 -- November 1995 ----------------------------- -Dit is alleen een ONDERHOUDS UPDATE, herstellen van een serieuze bug op systemen die NIET zijn uitgevoerd met een coprocessor (386SX en 486SX). -Deze vrijgave herstelt een "BASIC Error = 11" die moeilijkheden gaf aan gebruikers met 386SX en 486SX processors en GEEN coprocessor. Een andere bug, "BASIC Error = 6", kon ook optreden en werd gecorrigeerd voor dezelfde processors. -Een probleem met F2 vanuit het Hoofdmenu werd hersteld, die problemen gaf wanneer een niet bestaande bestandsnaam werd opgegeven. -Versie 9547X vrijgegeven en toen teruggetrokken, een Beta Test Versie, die het coprocessor probleen NIET oploste. Gebruikers van Versie 9547X moeten die versie terzijde leggen. Versie 9542 -- October 1995 --------------------------- -Dit is een KLEINE UPDATE die alle wijzigingen van Versie 9541 bevat (een Beta Test Versie met beperkte distributie) en enkele extra items. Dit zal de laatste update zijn in deze (bijna eindeloze) reeks die begon met Versie 9537. Mijn verontschuldigingen voor de bugs en het ongemak! -De Baan Nummers algorithme, gebruikt gedurende de stijgfase is verder ver- beterd om een meer constant resultaat te geven. De onderbreking merkbaar bij T+40 minuten, is aanmerkelijk verminderd voor de geteste voorbeelden. -Een hoofdstuk "Gebruik van STSPLUS op een Local Area Network (LAN)" werd toegevoegd. Dit hoofdstuk beschrijft een nieuwe feature die de Netwerk ma- nager in staat stelt STSPLUS op een netwerk server voor "read-only" werking te configureren. Bestand STSPLUS.INI wordt in deze mode niet bijgewerkt en het programma begint daarom altijd met dezelfde lokatie, tijdzone, satel- liet, enz. Verder is de "read-only" gelijk aan de normale werking van het programma. Zie de tekst voor nadere informatie. -Documentatie werd bijgewerkt zoals beschreven voor Versie 9541 (hierna) en werd vrijgegeven. Uitgezonderd voor het nieuwe hoofdstuk, zijn de verande- ringen betrekkelijk klein, meestal topografische fouten en kleine technische Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 174 aanpassingen. Versie 9541 -- October 1995 --------------------------- -Dit is een BETA TEST VERSIE, die in principe een probleem oplost met de keuze van een satelliet met F2 vanuit he Hoofdmenu. -Herhaalde keuze van een nieuwe primaire satelliet met F2 vanuit het Hoofd- menu zou een niet juiste baan periode ("Per'd") geven en af en toe de "BASIC Error = 11". Als gevolg van een fout door onachtzaamheid, werd op- nieuw initialiseren van het SPG4 model overgeslagen wanneer de satelliet werd veranderd. Dank aan Les Putnam van GFSC voor zijn zorgvuldig en vol- hardend analiseren om mij te helpen dit probleem te localiseren en op te lossen! -Een probleem opgelost met het baan nummer gedurende de 40 minuten lancering simulatie, die het nummer deed afnemen in plaats van toenemen. Het baannum- mer is nog een benadering en er kan een onderbreking zijn bij het 40 minuten punt. -Niet opgenomen in Versie 9540 was een verandering in de gebruikte methode om de eerste TLE's voor een actuele missie te lezen. Vorige versies lazen altijd het externe TLE bestand en voor grote TLE bestanden kon dat wat tijd nemen. Aangezien de huidige missie TLE's ook worden opgeslagen in bestand STSPLUS.INI (die altijd bij het opstarten wordt gelezen), heb ik de code gewijzigd, zodat het INI bestand wordt gebruikt bij het opstarten en een extern bestand wordt alleen gelezen met F2 vanuit het Hoofdmenu. Dit be- schermd ook tegen een niet aanwezig extern TLE bestand. Het leek een goed idee op dat moment, maar hield geen rekening met het feit dat sommige ge- bruikers een standaard bestandsnaam gebruiken (zoals TLEALL.TXT, enz.) voor hun TLE's. Ik kijk uit naar opties ... -Een code toegevoegd om het lezen van de schijf te verminderen voor zoeken naar speciale ikonen, iedere keer als de kaart opnieuw wordt getekend. -Na jaren van "snelle oplossingen", zijn teveel typografische en kleine technische fouten in deze documentatie geslopen. Met dank aan Josef Segur voor zijn uitgebreide voorgestelde correcties en lezen van de proeven. Naast Josef's correcties, heeft een spellings correctie, de eerste in teveel jaren, een behoorlijk aantal typefouten verwijderd. De gecorrigeerde docu- mentatie zal bij de volgende complete vrijgave worden ingesloten. Versie 9540 -- September 1995 ----------------------------- -Dit is een KLEINE UPDATE, die hopelijk de laatste geringe bugs oplossen, die in de recente vrijgaven werden geintroduceerd (9537 tot en met 9539). -Een bug opgelost die er toe leidde dat de Inclinatie als 0.000000 verscheen na gebruik van F2 voor het updaten van de TLE's. Dank aan Ray Grace voor zijn rapport! -Een bug opgelost die het scherm deed rollen in de rechthoekige projectie wanneer mijlen de maateenheid waren en XYZ coordinaten werden weergegeven. Dank aan John Szalay voor het rapport! -Een cosmetische bug gecorrigeerd die van de Time Since Epoch ("T+Epoch"), die met een digit naar links werd opgehoogd om 99999 dagen te kunnen aange- ven, de laatste letter van "Epoch" wiste, in de rechthoekige projectie. Versie 9539 -- September 1995 ----------------------------- -Dit is een ONDERHOUDS UPDATE, die een aantal problemen oplost die werden gevonden in de versies 9537 en 9538. Zoals soms voorkomt, worden bij het aanbrengen van nieuwe of veranderde features bugs geintroduceerd, die niet worden gevonden tijdens de eerste testen. Mijn verontschuldigingen en dank Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 175 aan iedereen die problemen hebben gerapporteerd. -Een aantal problemen werd gevonden als gevolg van een verknoeid initiali- satie bestand STSPLUS.INI. Sommige problemen waren programma bugs en sommige als gevolg van problemen met de TLE bestanden. Alle moeite is gedaan om de interne bugs te verwijderen en "fool proef" te verbeteren voor TLE bestan- den. Gebruikers worden er echter aan herinnerd dat STSPLUS aanneemt dat de TLE bestanden vrij zijn van structurele fouten en geen tekst bevatten. Gebruik mijn programma ORBITEL of een ASCII editor om de TLE bestanden te controleren alvorens ze met STSPLUS te gebruiken. TLE bestanden verkregen van mijn RPV Astronomy BBS zijn gecontroleerd. -Na teveel pogingen ben ik er eindelijk in geslaagd Windows 95 te laten lo- pen op een van mijn test systemen. (Mijn eerste test systeem kon Windows 95 niet laten lopen!) Eerste tests geven aan dat STSPLUS redelijk werkt, al- hoewel niet zo snel als onder DOS 6.2. Gebruikers moeten echter STSPLUS laten werken met een groot window! Versie 9538 -- September 1995 ----------------------------- -Dit is een KLEINE UPDATE, kleine verbeteringen zijn toegevoegd, verschil- lende kleine bugs verwijderd en setup features toegevoegd. -Verschillende gebruikers hebben een probleem met versie 9537 gerapporteerd, waardoor het programma NIET naar het Hoofdmenu terugkeerde vanuit de kaart na indrukken van ENTER. Dit is waarschijnlijk het gevolg van een beschadigd STSPLUS.INI bestand. Ik ben er echter niet in geslaagd dit probleem te re- produceren. Voor alle zekerheid, copieer een goede versie van het STSPLUS. INI bestand (de distributie versie bijvoorbeeld) naar een ander bestand ge- naamd STSPLUS.OK. Wanneer de computer opnieuw moet worden gestart om STSPLUS te verlaten, voer de volgende DOS opdracht in, alvorens STSPLUS weer opnieuw op te starten: COPY STSPLUS.OK STSPLUS.INI -STSPLUS vraagt nu de gebruiker zekere features in te stellen alvorens het programma zijn normale werking begint. Deze setup feature wordt automatisch gekozen wanneer de distributie versie van het bestand STSPLUS.INI wordt ge- bruikt en kan te allen tijden worden opgevraagd door de "/NEW" opdracht toe te voegen wanneer het programma wordt gestart: STSPLUS /NEW Deze feature vraagt de gebruiker de lokatie te kiezen, stelt STSPLUS in staat een geschatte UTC Offset te berekenen, zodat de gebruiker de juiste UTC Offset (hieronder) kan kiezen, en toont de actuele bestanden en paden voor bevestiging. Een nieuw tekst hoofdstuk, INITIAL STSPLUS SETUP, be- schrijft deze feature gedetailleerd. -Wanneer de "/NEW" opdracht optie wordt gebruikt (en wanneer de distributie versie van bestand STSPLUS.INI is gebruikt), berekent STSPLUS nu een ge- schatte UTC Offset, gebaseerd op de Primaire Lokatie lengtegraad. Aangezien de schatting geen rekening houdt met politieke "aanpassingen" van de tijd- zones, kan het een uur er naast zitten. Gebruikers waarvan de tijdzone is ingesteld op een andere dan het gehele uur, moeten de juiste UTC Offset opgeven. (Vorige versies gaven eenvoudig aan "(not set)" als de UTC Offset niet was ingesteld.) -Een kleine bug opgelost die de tijdzone afkorting niet instelde wanneer het programma voor het eerst werd geinitialiseerd. -Breedte, Lengte en Hoogte gegevens toegevoegd voor alle lokaties wanneer de lokale coordinaten worden ingesteld (F10+F2). Voorbeeld: Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 176 Current PRIMARY Location: Palos Verdes, CA Latitude: 33.7632 degrees Longitude: -118.4057 degrees Elevation: 186 meters -De backspace functie toegevoegd voor SCF bestandsnaam opgaven, F6+F2 en F6+F3 vanuit het Hoofdmenu. Alle karakters in het SCF bestand zijn nu hoofd- letters, zelf als ze met kleine letters zijn opgegeven. Met dank aan Russ Nelson! Ik heb ALT-F1 aan het Hoofdmenu toegevoegd om de primaire satelliet's baan- gegevens tesamen met interessante tijden weer te geven. De opdracht is NIET getoond op het Hoofdmenu! (Dit is ALLEEN experimenteel... graag commentaar). -Een cosmetisch probleem opgelost met node gegevens en "/CLK" opdracht optie in de rechthoekige projectie. De node gegevens verschijnen nu in de box. -Grote cijfers MET gewijzigd om gehele MET tot 5 dagen digits te tonen. -Bestand VBERRORS.TXT toegevoegd aan het distributie pakket. Dit bestand geeft Visual Basic voor DOS fouten die STSPLUS kunnen beeindigen (uit de Microsoft documentatie gehaald). Versie 9537 -- September 1995 ----------------------------- -Dit is een ONDERHOUDS UPDATE, die verschillende uitbreidingen toevoegt, verschillende kleine bugs verwijdert en diverse cosmetische wijzigingen. -Op algemeen verzoek, wordt het actuele Satelliet Configuratie bestand (SCF) nu opgeslagen in bestand STSPLUS.INI. Drukken van ENTER, wanneer SCF Save (F6+F2) of SCF Read (F6+F3) wordt gebruikt, zal nu de de actuele SCF be- standsnaam kiezen. Gebruik ESC om te verlaten zonder het SCF bestand te le- zen of op te slaan. Zie tekst voor meer details. -OPMERKING: Gebruikers die upgraden van een vorige versie (Versie 9517 of ouder) en hun oude .INI bestand gebruiken moeten de actuele satelliet con- figuratie (F6+F2) opslaan onder de geschikte bestandsnaam voordat de juiste bestandsnaam zal worden opgeslagen; de default SCF bestandsnaam wordt anders ingesteld op STSPLUS.SCF. -Diverse code en cosmetische wijzigingen zijn gemaakt aan het Satelliet Configuratie deel (F6 vanuit het Hoofdmenu) om de werking te verbeteren en voor fouten controle. Een belangrijke wijziging is dat STSPLUS niet langer probeert de gegeneerde skelet TLE's te verwerken wanneer een nieuwe satel- liet aan de SCF lijst wordt toegevoegd; de satelliet zal worden overgeslagen zonder mededeling tot echte TLE's aanwezig zijn. -In antwoord op veel vragen heb ik STATUTE MILES toegevoegd voor alle af- standsberekeningen. Gebruik F9 wanneer de kaart wordt weergegeven om tussen kilometers (km), zeemijlen (nm), en landmijlen (sm) te schakelen. Vorige versies van STSPLUS berekenden de afstanden alleen in kilometers en zeemij- len. NASA heeft bijgedragen aan de "verwarring" door LANDMIJLEN in de meeste publicaties naar buiten te gebruiken (speciaal voor baan hoogte), terwijl ze intern ZEEMIJLEN gebruikten. -Extra informatie aan bestand STSPLUS.LOG toegevoegd voor Passage Voorspel- lingen (F3 vanuit het Hoofdmenu, Data Mode = 9), zodat gegevens sneller kunnen worden herkend op een later moment. De extra informatie is: Location: Palos Verdes, CA Prepared: Saturday, 09 Sep 1995 17:02:42 Satellite Name: STS-69 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Informatie Pagina 177 Catalog Number: 23667 95048A TLE Filename: STS69R04.TXT Waarbij "Location" de actuele primaire lokatie is; "Prepared" zijn de com- puter datum en tijd van verwerking; "Satellite Name" is de gewone naam van de satelliet; "Catalog Number" is het NORAD nummer gevolgd door de Inter- national Designation van de satelliet; en "TLE Filename" is de naam van het gebruikte 2-regel elementen bestand. -Bestand STSMIR.ICN, nu bij het distributie pakket gevoegd, geeft een ikoon van de Space Shuttle gekoppeld aan het MIR Ruimte Station. Zie bestand STSMIR.NOT voor instructies voor het gebruik van het ikoon gedurende ver- wachte rendezvous missies. Het ikoon was eerste gemaakt voor de STS-71 mis- sie. -Een kleine bug verwijderd die vereiste dat het 2-regel elementen bestand moest worden gelezen wanneer een vorige missie werd hervat. (de opdracht optie "/R" is opgenomen). STSPLUS leest nu het INI bestand voor de TLE's wanneer een vorige missie wordt hervat. Deze wijziging elimineert ook som- mige TLE problemen wanneer een nieuwe Primaire Satelliet werd gekozen van de lijst van Secundaire Satellieten (F6+F4 vanuit het Hoofdmenu); de LTD en XRF bestanden worden nu gecontroleerd als een nieuwe Primaire Satelliet wordt gekozen. -Een probleem opgelost met het "ZOE" (uitzonderingszone) merkteken, wanneer andere dan TDRS-East en TDRS-West als communicatie satellieten worden ge- bruikt in de secundaire satellieten sporen 1 en 2. De lokatie (lengte) van het merkteken was vastgecodeerd voor de TDRS satellieten. De lokatie van het "ZOE" merkteken wordt nu dynamisch berekend en zal in de juiste lokatie ver- schijnen voor andere communicatie satellieten configuraties, zoals de twee Russische ALTAIR satellieten #20391 (Cosmos 2054/ALTAIR-1) en #23426 (Luch/ ALTAIR-2) die gebruikt worden voor communicatie met het MIR ruimtevaartuig. -Een kleine bug gecorrigeerd die er voor zorgde dat slechts vier cijfers van de MET dagen werden getoond. Oudere satellieten, zoals Vangard 1 (NORAD #00005) hebben MET groter dan 9999 dagen. Merk op dat de grote MET weergave in het orthografische scherm altijd MET MOD 10000 weergeeft in verband met ruimte beperkingen. -Een oude bug gecorrigeerd die soms de "BASIC Error = 76" (pad fout) fouten melding gaf en de gebruiker terugbracht naar DOS wanneer men probeerde TRAKSTAR te gebruiken (F4 vanuit het Hoofdmenu). Het vooringestelde pad mis- te de backslash aan het eind ("\"), mits het pad handmatig was opgegeven. Dank aan James Gundrey en anderen voor het continu rapporteren van deze fout, totdat ik eindelijk de oorzaak vond! -De AOS/LOS algorithme gewijzigd die er voor zorgde dat de AOS/LOS tijden emigszins processor afhankelijk waren. De variaties tussen de verschillende processors (386, 496 en Pentium) waren meestal in de grootte orde van plus of min vijf seconden. Er kunnen nog steeds kleine verschillen zijn (enige seconden) tussen zeer snelle en zeer langzame processors en systemen met en zonder coprocessors (om rekentijden te verminderen). -Een bug gecorrigeerd die de lokale tijdzone afkorting blank maakte na ver- anderen van de status van het zomertijd merkteken (F8+F10). In vorige ver- sies moest de gebruiker STSPLUS verlaten en het programma opnieuw starten voordat de lokale tijdzone afkorting correct was. -Drie regels vervangen gemerkt "Launch Year", "Launch Number", en "Launch Piece" door de enkele regel "Int'l Designation", in het scherm voor gegevens bevestiging, wanneer nieuwe TLE's werden gelezen van een bestand (F2 vanuit het Hoofdmenu). De tweede afgeleide van de Mean Motion (dx/dt2) is toege- voegd. -Het gebruik van een RAM disk is gewist uit de aanbevolen systeem setup in- structies. Alhoewel een RAM disk nog een effectieve techniek is (speciaal met een "vanilla" setup), is het gebruik van disk lees caching met Microsoft Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 178 SMARTDRV of een identiek disk caching programma aanbevolen als een meer al- gemene oplossing toepasbaar voor veel toepassingen. (Disk schrijf caching is NIET aanbevolen; onderbreking van de netspanning kan leiden tot verlies van gegevens.) Versie 9517 -- April 1995 ------------------------- -Dit is een GROTE UPGRADE, die verschillende belangrijke nieuwe features en uitbreidingen toevoegt. Verzoeken en rapportage van gebruikers zijn een belangrijke factor geweest bij de keuze van deze toe te voegen features. Mijn dank aan iedereen die de tijd hebben genomen mij suggesties aan te bie- den en bug rapporten in te zenden. Deze versie werd voorafgegaan door een aantal Beta Test Versies die veel hebben geholpen om de bugs te verwijderen. Onder de nieuwe features zijn: zichtbare passage voorspelllingen, lanceer simulatie voor de Space Shuttle, en nieuwe Zon en satellieten ikonen. -Verschillende hoofdstukken zijn aan de documentatie toegevoegd of gewijzigd in verband met de nieuwe features en de hieronder beschreven veranderingen. -Zichtbare Passage Voorspellingen zijn toegevoegd, zodat de gebruikers nu in een oogwenk kunnen zien wanneer potentieel zichtbare gelegenheden in het verschiet zijn. Zichtbaarheid condities worden gecontroleerd bij AOS, MAX hoogte, en LOS. De feature is automatisch met line-ofsight predictions (F3 vanuit het Hoofdmenu, Functie 9, met Zon features INGESCHAKELD). Dit is een van de meest gevraagde uitbreiding van STSPLUS! Deze feature is nog wat ex- perimenteel en commentaren zijn welkom!. -Veranderde het formaat in de Passage Voorspellingen van "04/24/1995" in "24 APR 95" om verwarring te voorkomen met verschillende datum formaten en en om twee extra kolommen voor het "V" (visibility) merkteken te maken. Het nieuwe formaat is "dd MMM jj", waarbij "dd" de actuele dag van de maand is, "MMM" de alfabetische afkorting voor de maand en "yy" de laatste twee cijfers van het jaar. -Lanceer Simulatie toegevoegd (alleen voor Space Shuttle lanceringen), in- geschakeld wanneer de lanceertijd en datum worden opgegeven met gebruik van F5 vanuit het Hoofdmenu. Zie het hoofdstuk "Lanceer Simulatie voor de Space Shuttle" voor details. Met dank aan Willie Musty van Rockwell Mission Sup- port voor verstrekken van stijg gegevens, en aan Ken Ernandes, Paul Traufler en Dave Simonson voor hun hulp. -Veranderde het Zon ikoon op te vullen -- voor de tweede keer. Hopelijk is het deze keer foutenvrij! Dank aan Russ Nelson en Don Nicholson om mij te blijven attenderen. -De coordinaten voor Cape Canaveral gecorrigeerd (van enige mijlen in zee naar het land) in de bestanden STSPLUS.CTY en STSPLUS.LOC. Coordinaten toe- gevoegd voor Lanceerpads 39A en 39B op Cape Canaveral in bestand STSPLUS.LOC en intern, in verband met hun directe nabijheid van Cape Canaveral zijn de twee lanceerplatformen niet gemerkt en verschijnen in MAG=2000 of groter alleen in de orthografische projectie. Lanceerplatform coordinaten afkomstig van Dave Simonson, DOD C-Band Radar Network. -Na vele verzoeken voor speciale en/of verschillende satelliet ikonen, heb ik de code herschreven om drie standaard ikonen in twee grootten te gebrui- ken. De drie ikoon vormen zijn: Space Shuttle (gebruikt wanneer de satelliet naam begint met "STS"); MIR Ruimte Station (Alleen gebruikt met NORAD nummer 16609) en Hubble Ruimte Telescoop (default keuze). De ikoon grootte kan wor- den gekozen met "Set Display Features", F10+F3+F1. De standaard grootte is 15x15 pixels, ongeveer dezelfde grootte als de satelliet ikonen in vorige versies. De grotere 21x21 pixel ikonen zijn gemakkelijker te zien wanneer het programma is omgezet naar het NTSC of PAL Televisie formaat. De opdracht optie "/21" kan ook worden gebruikt als het programma wordt gestart om de ikonen in het 21x21 pixel formaat te zetten. Zoals gewoonlijk moet hiervoor Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 179 betaald worden, nieuwe ikonen nemen wat minder code maar meer tijd om te tekenen en te wissen. *** BIJZONDERE OPMERKING *** Gebruikers die STSPLUS versie 9517 en hoger registreren of opnieuw registreren, zullen een copie van STSICON ontvangen, het ikonen teken programma, om STSPLUS ikonen te maken en te veranderen. STSICON is al- leen beschikbaar bij registratie, zie het bestand README. -Als bijkomende feature van de nieuwe satellieten ikonen code, zal STSPLUS zoeken naar een bestand "#nnnnn.ICN" (waarbij "nnnnn" het satelliet NORAD nummer is), om de ikonen gegevens voor die speciale satelliet te gebruiken, in plaats van de interne ikonen. Die "#nnnnn.ICN" bestanden worden gemaakt door het programma STSICON en zijn beperkt tot een maximum van 21x21 pixels. -BASIC ERROR = 5 in Versie 9515 gecorrigeerd, wanneer het satelliet ikoon vanaf het scherm ging in de volle rechthoekige projectie (Auto-Redraw OFF). -Functie toets F6 voor Display Features (F10+F3+F6) controleert nu de lokale en satelliet zichtbaarheids cirkels. Telkens drukken gaat door OFF, LCL, SAT en BOTH. (De lokale zichtbaarheid cirkel(s) waren in vorige versies aan de functie toets F1 toegewezen). -Op verzoek is het aantal Tracking Stations in de ".TRK" bestanden verhoogd van 25 tot 50. Ten dienste van gebruikers die hun eigen Tracking Stations bestanden maken, is het formaat voor ".TRK" bestanden nu in de documentatie opgenomen en hieronder: "Maui, Hawaii",-156.7,20.9,396,"HAW" ------+----- ---+-- --+- -+- -+- | | | | | | | | | +--- Drie letter afkorting | | | | | | | +-------- Hoogte in meters | | | | | +------------ Breedte in graden | | | +------------------ Lengte in graden | +----------------------------- Stations Naam Opmerking: Stationsnamen zijn beperkt tot 20 karakters en stations afkortin- gen tot 3 karakters. -Gebruikers kunnen nu als gebruikerslokatie ieder tracking station in het tracking station bestand kiezen (default bestand is STSPLUS.TRK) met gebruik van F10+F2+F6 vanuit het Hoofdmenu. Die feature is door verschillende ge- bruikers gevraagd. -De foutenmelding veranderd wanneer een TLE bestand wordt gelezen om de reden van de fout juist weer te geven. Wanneer een TLE bestand niet juist is geformateerd (zoals met TLE gegevens van een UNIX systeem, waarbij iedere regel wordt beeindigd met een LF in plaats van CR+LF vereist door DOS), rapporteerde STSPLUS niet juist "File not found!". De fouten- melding is nu "Data problems with , check data format!". Om UNIX geformateerde bestanden te corrigeren, gebruik een ASCII editor zoals het shareware programma QEDIT; QEDIT zal iedere regel opnieuw formateren met een CR+LF einde. Ik heb ook het programma TOMS.ZIP op mijn RPV Astronomy BBS gezet dat UNIX tekst bestanden voor DOS formeert. TLE bestanden gedown- load van NASA Spacelink kunnen met dit gegevensformaat een probleem hebben. -Een bug hersteld die soms STSPLUS liet weigeren met een BASIC ERROR = 5, wanneer de "/R" opdracht optie werd gebruikt. Wanneer deze fout optreedt Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 180 schijnt af te hangen van de gegevens en is nu opgelost. (Een oproep van de DOS klok werd niet gemaakt met de "/R" opdracht optie en dit resulteerde soms in een ongeldige functie oproep). Dank aan Rudy Appel voor het rappor- teren van dit probleem! -Een bug gerepareerd waardoor STSPLUS soms de juiste satelliet in het TLE bestand niet kon vinden, wanneer de opdracht optie "/R" werd gebruikt. Het probleem trad alleen op als de satelliet in het bestand STSPLUS.XRF aanwezig was en de satellietnaam was gewijzigd. Merk op dat de default satelliet bij gebruik van F2 nu het satelliet NORAD nummer is ("16609" voor MIR bijvoor- beeld) in plaats van de afgekorte satelliet naam. Deze verandering zal ook problemen en fouten verminderen met satellieten die identieke namen hebben, zoals "MIR" en "MIR DEB" (MIR afval). -Een bug gecorrigeerd in de ZOOM feature. De PgUp en PgDn toetsen werken nu goed voor zoom functies in de rechthoekige projecties. Mijn verontschuldi- gingen voor het niet eerder zien van deze fout... Ik gebruik zelden recht- hoekige projecties samen met Doppler gegevens. De bug verscheen wanneer Doppler gegevens werden toegevoegd vroeg in 1994 (Versie 9406) en alleen dan wanneer Doppler gegevens de eerste keer werden ingeschakeld met F8 als de kaart werd weergegeven in orthografische modes. -Een bug gecorrigeerd die Doppler gegevens liet verschijnen op rechthoekige kaarten als PgDn of PgUp toetsen werden gedrukt wanneer Doppler gegevens waren ingeschakeld. -Ik heb het herkennen verwijderd van Pentium chips dat aanwezig was in som- mige Beta Test Versies. Als gevolg van een fout in de herkennings logarithme werden sommige 486DX2 en 486DX4 chips herkend als een Pentium. STSPLUS geeft nu eenvoudig "486DX+" voor 486 en hogere chips. -De TARGET logic gewijzigd om de relatieve snelheid tussen de Primaire en Doel satellieten te laten zien, als de relatieve afstand minder dan 10.000km is. Gebruikers zullen merken dat dit "zichtlijn" berekeningen zijn en kunnen misleidend zijn als de satellieten op een grote relatieve afstand zijn. (Vorige versies beperkten de weergave tot lage snelheden en geringe naderin- gen). -Gegevens input subroutine gewijzigd (gebruikt met F8 vanuit het Hoofdmenu) om het actuele jaar te gebruiken als een datum gedeeltelijk wordt ingegeven. Bijvoorbeeld kan de datum nu worden opgegeven als "1/15" of "15.01" en het huidige jaar zal worden gebruikt. Vorige versies waren vastgecodeerd aan een bepaald jaar. Dank aan Russel Nelson voor de suggestie. Lanceer datum/tijd input code gewijzigd (F5 vanuit het Hoofdmenu) om auto- matisch MET in te schakelen wanneer gegevens worden geaccepteerd. -Een probleem met Passage Voorspellingen gecorrigeerd (Hoogte en Azimuth verkeerd!) die in de Beta Test Versies was geslopen. Een positie vector werd niet geinitialiseerd. Dank aan George Sells voor het zien en rapporteren van het probleem! -Het op elkaar afstemmen van gegevens gecorrigeerd met AOS/LOS gegevens in de rechthoekige mode, wanneer de "/CLK" opdracht optie werd gebruikt en de TDRS satellieten uitgeschakeld waren, Dank aan Don Nicholson voor het rap- porteren van het probleem (meerdere keren). -Huidige BBS informatie bijgewerkt aan het eind van de documentatie. -Op veelvuldig verzoek de Bibliography of Astronomy en Space Subjects toe- gevoegd, een uittreksel van de documentatie voor mijn programma ASTRACLK. Versies 9509-9515 -- Maart 1995 ------------------------------- -Deze vrijgaven waren Beta Test Versies, niet publiekelijk vrijgegeven. De notities voor de verschillende veranderingen in deze vrijgaven (degenen die overleefden!) zijn ondergebracht in de notities voor Versie 9517 zonder acht te slaan op de Beta Test Versie waarin zij eerst verschenen. -Mijn dank aan allen voor de hulp, suggesties en bug rapporten van degenen die deze versies gebruikten! Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 181 Versie 9445 -- November 1994 ---------------------------- -Een al lang uitstaand probleem van de baan nummering opgelost, primair ge- durende space shuttle missies. STSPLUS accepteert nu het baannummer uit de TLE's en laat slechts een 60 seconden offset toe voor de volgende ascending node. Met andere woorden, wanneer de Epoch tijd binnen 60 seconden is van de volgende ascending node, neemt STSPLUS aan dat het baannummer in de TLE's voor de ascending node is; anders neemt STSPLUS aan dat het TLE baannummer is voor de actuele baan. In vorige vrijgaven gebruikte STSPLUS de dichtst- bijzijnde ascending node in zijn baannummer berekeningen in plaats van de huidige ascending node en deze dikwijls gebruikte aanpassing van de baan- nummers in de TLE's. Baannummers zullen nog steeds juist worden berekend als de Epoch Tijd direct na de ascending node is; die verandering is alleen van toepassing op TLE's in de tweede helft van een omloop. Dank aan Ken Ernandes door mij regelmatig te "herinneren" dit vervelende probleem op te lossen! -STSPLUS kan nu werken met de DOS klok ingesteld op Lokale tijd of UTC tijd. Gebruik F8+F10 vanuit het Hoofdmenu om de DOS tijdzone in te stellen (samen met de UTC Offset en Zomertijd kenteken). De default instelling neemt aan dat de computer is ingesteld op LOKALE TIJD. -Als reactie op veel verzoeken, is de mogelijkheid toegevoegd om AOS/LOS in vier tijdeenheden te laten zien door drukken van F12: Aftel klok in minuten:seconden (zoals in vorige versies) UTC UTC tijd in uren:minuten LCL Lokale tijd uren:minuten (juiste afkortingen worden gebruikt) MET Verstreken missie tijd in uren:minuten Alle "uren:minuten" tijden zijn AFGEKAPT in plaats van afgerond tot op de minuut, en dagen zijn weggelaten; dus, een MET van 4/01:02:00 en 4/01:02:59 zullen beide te zien zijn als "01:02". Tijd sinds Epoch ("T+E)" wordt weer- gegeven in plaats van MET als de MET aanduiding is OFF. Wanneer geen lan- ceertijd is ingesteld, zullen MET, AOS en LOS niet beschikbaar zijn. Opm: Oudere computers zonder een F12 toets kunnen deze feature niet gebrui- ken. -In de orthografische mode, wordt de juiste tijd eenheidsaanduiding getoond voor UTC, LCL en MET aan de linkerkant van "AOS LOS" wanneer maar een lo- lokaal station is ingeschakeld; geen aanduiding wordt getoond voor normale aftelklokken OF als twee lokale stations zijn ingeschakeld. LCL wordt ver- vangen door de juiste afkorting, wanneer beschikbaar voor de tijdzone. -In rechthoekige modes, is ruimte voor de eenheden aanduidingen alleen be- schikbaar als de "/CLK" opdracht optie is gebruikt EN MET is gekozen met F2. Wanneer getoond, zijn de kentekens UTC, LCL en MET zoals hierboven. -Interne tijdzone afkortingen toegevoegd voor Hawaii (UTC-10, HST/HDT), Yukon (UTC-9, YST/YDT) en Atlantische zones (UTC-4, AST/ADT). -Wanneer de Lanceer Tijd en Datum worden opgegeven (F5 vanuit het Hoofdmenu), worden de data nu weergegeven als "dd MMM jjjj", waarbij "MMM" de alfabeti- sche afkorting voor de maand is. Alle data moeten echter worden opgegeven in het NUMERIEKE formaat "mm/dd/jj" of "mm/dd/jjjj" (US stijl), of "dd.mm.jjjj" (Europese stijl). -Een kleine bug gecorrigeerd waardoor de lengte aanduidingen niet werden ge- toond voor EGA en Bewegende Kaart modes in sommige gevallen. -De "happy face" voortgang indicator in de Bewegende kaart verwijderd als het systeem een 386/387 of hogere processor herkent. Deze niet gedocumen- teerde feature was toegevoegd voor gebruikers met langzame computers en com- puters zonder een coprocessor, zodat er wat "actie" was gedurende het teken- Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 182 proces buiten het scherm. -Diverse cosmetische reparaties. Versie 9435A -- Augustus 1994 ----------------------------- -Versie 9435A corrigeert een probleem met bepaalde landen codes (zoals de- genen die het datum formaat "JJ-MM-DD" gebruiken) die steeds de "BASIC Error = 5" gaf in de orthografische mode voor Versie 9435. Het programma moet nu onafhankelijk zijn van de landen code. -Een kleine bug gecorrigeerd met radio amateur satelliet frequenties. Wan- neer de primaire satelliet werd veranderd met F6, werd het frequentiebestand (STSPLUS.FRQ) niet gescanned en de frequentie van de vorige satelliet werd behouden. STSPLUS zal nu altijd het bestand STSPLUS.FRQ scannen wanneer de primaire satelliet wordt veranderd. Versie 9435 -- August 1994 -------------------------- -Deze vrijgave herstelt een vervelende bug die tevoorschijn kwam als ik de NORAD datum op het orthografische scherm toevoegde. Alleen gebruikers die DOS instellen op de niet-US-stijl datum formaten, werden beinvloed. Het probleem ontstond onmiddellijk bij het tekenen van de orthografische kaart als "BASIC Error = 5" en de gebruikers keerde terug naar DOS. -Heb satellieten naam referentie in het bestand STSPLUS.XRF toegevoegd. Wan- neer TLE's worden gelezen en geaccepteerd, controleert STSPLUS nu het refe- rentiebestand en wanneer het bestand aanwezig is in de actuele directory, controleert het NORAD nummer van de satelliet en de referentie naam. Wanneer gevonden, wordt de nieuwe naam vervangen door die uit het TLE bestand. Het bestand is standaard ASCII en iedere regel bestaat uit een SPATIE, het vijf cijferig NORAD nummer, een SPATIE en dan de satelliet naam. Een voorbeeld bestand: 22920 HST Solar Array 22076 Topex/Poseidon 21225 Gamma Ray Observ 20638 Rosat Observatory 20580 Hubble Telescope 16609 MIR Space Station OPMERKING: De voorafgaande spatie is vereist in verband met bestand compati- biliteit met mijn programma ORBITEL (maar is optioneel voor STSPLUS). Het NORAD nummer MOET 5 cijfers zijn; platform met voorafgaande nullen wanneer nodig. Slechts e e n regel per satelliet wordt gelezen. Wanneer de satelliet naam langer is dan 19 karakters, zullen alleen de linker 19 karakters worden gebruikt. Deze feature kan worden gebruikt om iedere naam in een TLE bestand te vervangen (die niet altijd consequent is van bron tot bron), of om bij- voorbeeld een amateur radio transponder te specificeren die op een andere satelliet wordt meegedragen. Een aantal XRF bestanden zijn te vinden op mijn RPV astronomy BBS; zulke bestanden moeten een andere naam krijgen om met STSPLUS te kunnen werken. -Een kleine bug gerepareerd die de passage voorspellingen (met F3 vanuit het Hoofdmenu) continu herhaalde, wanneer die passage zeer laag was met een maximum elevatie van minder dan een graad (0,14 graden in het test geval, gerapporteerd door Ken Ernandes). -Een bug gecorrigeerd in read/save .SCF bestanden (F6 vanuit het Hoofdmenu). Als een bestandstype wordt opgegeven (".SCF" of zoiets), wordt het nu gege- nereerd en wordt ".SCF" automatisch aan de bestandsnaam toegevoegd. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 183 Met dank aan Paul Becker voor het rapporteren. -In anwoord op vele verzoeken is de datum input routine gewijzigd om ook op- gaven in de Europese stijl toe te staan ("dd.mm.jjjj"), naast de Amerikaan- se stijl "mm/dd/jjjj". De keuze van het scheidingsteken ("." of "/") bepaald de methode van interpretatie. In beide gevallen mag het jaar worden opgege- ven met alleen twee cijfers, "jj", indien gewenst; "50" tot en met "99" zal worden geinterpreteerd als "1950" tot en met "1999" en alle anderen als 2000+jj. Data worden weergegeven als "dd MMM jjjj" waarbij "MMM" de Engelse afkorting van de maand is. -Alle actuele .SCF bestanden worden nu weergegeven voor SAVE en READ func- ties (F6+F2 en F6+F3 vanuit het Hoofdmenu). -"West Latitude" gewijzigd in "West Longitude" in het gegevens opgave deel voor lokale coordinaten (F10+F2). -Verschillende kleine cosmetische wijzigingen. -Versie 9434 werd vrijgegeven als een Beta versie aan geselecteerde gebrui- kers en bevatte alle wijzigingen in Versie 9435, UITGEZONDERD de reparatie aan de NORAD datum bug. Versie 9432A -- Augustus 1994 ----------------------------- -Zoals dikwijls gebeurd, werd een bug ontdekt in versie 9432 direct nadat deze was vrijgegeven. De elevatie ("Elv") en azimuth ("Azm") in de recht- hoekige projecties bleven nullen of de laatst berekende waarde gedurende orthografische projectie. Het probleem is opgelost. Mijn veronschuldigingen aan degenen die de defecte versie ontvingen. Versie 9432 -- Juli 1994 ------------------------ -Versie 9432 voegt verschillende nieuwe features toe en corrigeert een aan- tal programma fouten en/of "bugs". Verschillende cosmetische wijzigingen werden ook gemaakt. -Gegevens Output Mode 8 toegevoegd om output in tabelvorm te genereren voor Doppler shift berekeningen voor een gekozen passage, terwijl de kaart wordt weergegeven. Gebruik F3 vanuit het Hoofmenu en kies Mode 8; setup features zijn gelijk aan de andere modes (output apparaat, interval, etc.) Zie tekst voor details. -Zichthoek berekeningen [elevatie ("Elv)" en azimuth ("Azm")] gedurende de kaart weergave zijn nu meer nauwkeurig dankzij een verbeterd algorithme geleverd door Ken Ernandes. Gebruikers zullen merken dat nabij culminatie (maximum elevatie) voor passages bij de gebruikers' zenith (naderende een elevatie van 90 graden) er enige onzekerheid en dubbelzinnigheid is met be- trekking tot azimuth, hoewel de hoekfout zeer klein blijft. -"Alt" veranderd in "Elv" als het kenteken voor satelliet elevatie (hoogte) boven gemiddeld zeeniveau, conform de standaard satelliet tracking conventie -Omdat STSPLUS wereldwijd wordt gebruikt, heb ik alle weergegeven data door het hele programma opnieuw geformateerd, om verwarring te voorkomen met de dag ten opzichte van de maand. Voor orthografische schermen wordt nu de ac- tuele UTC datum en tijd getoond ("dd MMM uu:mm:ss UTC") en de lokale tijd ("dd mmm uu:mm:ss PDT", waarbij "PDT" wordt vervangen door de lokale tijd afkorting). Voor beide data wordt het lopende jaar aangenomen. De MET/T+E wordt een regel naar boven geschoven. Een typische tijd weergave ziet er als volgt uit: 15 JUL 19:57:36 UTC 15 JUL 12:57:36 PDT 7/03:14:36 MET Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 184 Voor het Hoofdmenu en rechthoekige projecties worden alle data gegeven als "dd MMM jjjj". De posities van de data zijn onveranderd. Een typische datum en tijd wordt nu als volgt weergegeven: 15 JUL 1994 19:57:36 UTC Voor alle gevallen, is "MMM" de drie letter afkorting van het Engelse woord voor de maand, "JAN" voor Januari, "FEB" voor Februari, enz. BELANGRIJKE MEDEDELING: Toetsenbord opgaven van de data is nog steeds in het Amerikaanse numerieke formaat, "mm/dd/jjjj" of "mm/dd/jj". -Voor orthografische projecties wordt de actuele tijd weergegeven volgens de NORAD conventie ("jjddd.dddddd") direct onder de actuele TLE bestandsnaam: 94196.831667 Dit geeft een directe mogelijkheid het actuele jaar en de dag van het jaar te herkennen, "94" en "196" respectievelijk in het voorbeeld hierboven. -Een extra gegevens regel aan de orthografische weergave toegevoegd om de actuele baan periode ("Per'd" met het formaat "uu:mm:ss") voor normale weer- gave te tonen OF voor satellieten met een Excentriciteit >= 0,005, de satel- liet Fase, gedefinieerd als Mean Anomaly, genormaliseerd in een bereik van een 0-256 ("Fase" gebruikt het formaat "nnn.n") voor gebruik met de Doppler Shift mode [druk F8 als de kaart wordt weergegeven] en satellieten waarvan de transponder mode veranderd met de fase. Hoewel de Fase een geheel getal is tussen 0 en 255, geeft STSPLUS deze weer met e e n cijfer achter de komma om gebruikers te waarschuwen voor komende fase/transponder wijzigingen. Andere gebruikers kunnen ook geinteresseerd zijn in twee belangrijke Fasen of Mean Anomaly hoeken: Fase=0,0 (Mean Anomaly is 0 graden) komt overeen met perigee en Fase=128,0 (Mean Anomaly is 180 graden) komt overeen met apogee. OPMERKING: Mean Anomaly (en dus Fase) wordt ongedefinieerd voor een perfecte cirkelvormige baan. In de praktijk zullen satellieten met een excentriciteit van minder dan 0,005 enige dubbelzinnigheid tonen met betrekking tot Mean Anomaly en Fase. Merk ook op dat de "Elv" de geo- detische elevatie (hoogte) van de satelliet is boven gemiddeld zeeni- veau en NIET de geocentrische straal van de satelliet baan, de para- meter gebruikt om apogee en perigee te bepalen; het verschil als ge- volg van de vorm van de aarde is wel 21 km. Zie het Hoofdstuk "Satel- liet Communicaties en Amateur Radio" voor een extra discussie! -De Volg Station kleur (F10+F9) gerepareerd zodat het nu goed werkt. Versies 9415/9414 maakten het scherm licht rood als de Volg Station kleur werd ver- anderd, als gevolg van een codeer fout. -De lokale coordinaten code en tekst (F10+F2) herschreven, om de helderheid te verbeteren en enige features toe te voegen. Gebruikt nu een functie toets menu om acties uit te voeren. Druk ENTER om naar het vorige menu te- rug te keren. Wanneer nieuwe coordinaten worden opgegeven, zal een niet geldige breedte of lengte de coordinaten op nul zetten. Lengte mag worden opgegeven als Oosterlengte (0 tot +360) of Westerlengte (0 tot -180); de lengte wordt omgezet wanneer nodig en opgeslagen in het bereik van -180 tot 0 tot +180. -De drempel voor het genereren van de "Satellite may have decayed!" medede- ling, is vergroot tot een Mean Motion van 16,4 revs/day om te voorkomen dat de mededeling verschijnt tijdens lage shuttle vluchten. -Een code toegevoegd voor het controleren van gegevens fouten in het .INI bestand tussen de "korte vorm" satelliet positie gegevens en de 2-regel elementen. Wanneer de NORAD nummers niet overeenkomen, zullen de "korte vorm" gegevens op het TLE NORAD nummer worden gezet en de rest van de gege- vens gereset; wanneer geen TLE's aanwezig zijn, worden dummy TLE's gebruikt. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 185 Gebruik F6 om te verifieren en/of de secundaire satellieten te corrigeren, gebruik dan F2+& om de gegevens te updaten van de TLE bestand(en). -De "trigger" ingesteld voor het automatisch hertekenen in orthografische modes om te compenseren voor hoge snelheid processors, zoals de Pentium 90 MHz. (Onder sommige omstandigheden werd constant opnieuw getekend) -Een kleine bug gerepareerd waardoor de TDRS en Zon AOS/LOS gegevens misten op het rechthoekige scherm als de Doppler Shift mode was gekozen op het or- thografische scherm. -De conversie factor gecorrigeerd, om meters om te zetten in voeten. Dank aan Steve Lenz voor het rapporteren van deze bug! -Alle referenties verwijderd aan de RPV HOTLINE BBS, aangezien die telefoon- lijn nu beschikbaar is op het hoofdnummer, (310) 541-7299. -Versies 9242, 9429 en 9431 waren beta test versies die niet publiekelijk zijn vrijgegeven en bevatten enige features en veranderingen in deze vrij- gave. Voor versie 9424 was de nauwkeurigheid van de Doppler shift frequen- ties verhoogd tot 5 digits (10 Hz) achter de komma, maar dit bleek verwar- rend te werken en is weer teruggebracht tot 4 digits (100 Hz). Versie 9415 -- April 1994 ------------------------- -Deze vrijgave repareert een probleem in rechthoekige projecties, waardoor de Alt/Az berekeningen niet juist waren. (De gegevens in de orthografische projecties waren correct). Het probleem was oorzaak van een gedupliceerde naam variabele die werd toegevoegd. Alleen bestand STSPLUS.EXE is veranderd. Versie 9414 -- Maart 1994 ------------------------- -Dit is GROTE UPGRADE die nieuwe features voor satelliet communicatie en amateur radio toevoegt, door de gebruikers in te stellen kaart kleuren voor bepaalde kaart features,, verbetering van de RA/DEC coordinaten en verschil- lende bugs opgelost. -Zie ook de opmerkingen hierna voor Versie 9406 (niet vrijgegeven). UITBREIDINGEN VOOR SATELLIET COMMUNICATIE EN AMATEUR RADIO: ----------------------------------------------------------- -Op algemeen verzoek en met de hulp van Ken Ernandes, N2WWD, heb ik Doppler shift berekeningen toegvoegd voor uplink en downlink frequenties. De bere- kende uplink (XMIT) en downlink (RECV) frequenties zijn getest in vol duplex met RS-10 en gaven prima resultaten. De Doppler shift berekeningen zijn be- schikbaar in ortrhografische projecties ALLEEN voor deze vrijgave. Zie de tekst voor een complete discussie. -Het satelliet NORAD Nummer, UPLINK EN DOWNLINK frequenties (met betrekking tot de satelliet), en de transponder mode zijn gespecificeerd in het be- stand STSPLUS.FRQ, in die volgorde, gescheiden door kommas en zonder vooraf- gaande spaties. Een voorbeeld bestand kan inhouden: 00000,100,100,1 (Default waarden als sat # niet wordt ge- vonden) 18129,145.8900,29.3900,1 (Parameters voor NORAD #18129) --+-- ----+--- ---+--- + | | | | | | | +-- Transponder Mode: 1 = NORMAAL | | | -1 = GEINVERTEERD Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 186 | | | | | +------- DownLink Center Frequentie (MHz) | | | +--------------- UpLink Center Frequentie (MHz) | +----------------------- Satelliet NORAD Nummer De eerste regel laat "00000" zien, die de default parameters bepaald als de satelliet niet in het bestand STSPLUS.FRQ aanwezig is. Dit moet de eerste regel zijn in het bestand STSPLUS.FRQ. De tweede regel geeft de werkelijke parameters voor een bepaalde satelliet; de getoonde frequenties kiezen de Mode A spraak band voor Radio Sputnik 10 (RS-10, op COSMOS 1861, NORAD #18129). De uplink en downlink frequenties moeten niet groter zijn dan 99000,0000 MHz aangezien dit het maximum is wat het display kan weergeven. -Bestand STSPLUS.FRQ kan worden aangemaakt of gewijzigd met iedere ASCII editor; wordprocessor gebruikers moet de "non document" mode gebruiken. Slechts minimum fouten controle wordt uitgevoerd en de gebruiker moet op- letten het juiste formaat te gebruiken voor iedere regel in het bestand. -De Doppler shift berekeningen vervangen de TDRS en Zon AOS/LOS gegevens in het gegevens blok, aan de rechter kant van het orthografische scherm. Om deze frequenties weer te geven, druk F8 als de kaart wordt getoond; om naar de AOS/LOS berekeningen terug te keren, druk F8 opnieuw als de kaart wordt getoond. F8 is NIET actief in PAUSE mode. Het volgende voorbeeld illustreert het scherm als een satelliet een grondstation nadert (met gebruik van 1000 MHz voor beide frequenties om de relatieve zend en ontvang verhoudingen te laten zien): UpLink: 1000.0000 Uplink frequentie ontvangen door satelliet XMIT: 999.9761 ZEND frequentie op grondstation DnLink: 1000.0000 Downlink frequentie gezonden door satelliet RECV: 1000.0239 ONTVANGST frequentie op grondstation De XMIT en RECV frequenties zullen in kleur worden getoond op EGA/VGA moni- toren: ROOD Satelliet is onder de ontvanger's horizon GEEL Satelliet is 5 graden of minder boven ontvanger's horizon GROEN Satelliet is 5 graden of meer boven ontvanger's horizon Uitzendingen zijn normaal niet mogelijk als ROOD wordt getoond. Uitzendingen KUNNEN mogelijk zijn als GEEL wordt getoond. Uitzendingen moe- ten mogelijk zijn als GROEN wordt getoond vooropgesteld dat het grondstation een vrije horizon heeft in de richting van de satelliet. -STSPLUS heeft een "fijnafstemming" feature voor de uplink en downlink fre- quenties. Wanneer in de Doppler shift berekeningsmode, hebben de volgende toetsen een andere functie dan in de normale kaart modes: UP Pijl Verhoog de RECV frequentie met 100 Hz DOWN Pijl Verlaag de RECV frequentie met 100 Hz PgUp Verhoog de RECV frequentie met 1 KHz PgDn Verlaag de RECV frequentie met 1 KHz Home Herstel Uplink en Downlink frequenties naar die uit het bestand STSPLUS.FRQ End (niet gebruikt) Wanneer de satelliet transponder NORMAL is, zal de XMIT frequentie worden Programma STSORBIT PLUS Satelliiet Baan Simulatie Pagina 187 verhoogd of verlaagd met dezelfde hoeveelheid als de RECV frequentie. Als de transponder INVERTED is, zal de hoeveelheid verandering van de XMIT fre- quentie dezelfde grootte hebben, maar in tegengestelde richting, als de ver- andering van de RECV frequentie. ANDERE SOFTWARE UITBREIDINGEN EN VERANDERINGEN IN DEZE VRIJGAVE --------------------------------------------------------------- -Als reactie op veel gebruikers verzoeken zijn de kleuren voor zekere kaart features nu door de gebruiker in te stellen. De bepaalde features zijn: Lokale Station zichtbaarheid cirkel Isocontour cirkels in Lokatie en Volg Station modes Tracking Station zichtbaarheid cirkels -Vanuit het Hoofdmenu, gebruik F10+F9 om die kleuren in te stellen. De nieu- we kleuren zullen worden opgeslagen in bestand STSPLUS.INI voor toekomstig gebruik. Voor gebruikers die ALLES willen veranderen, is mijn antwoord: a) dat is een onbeduidende programma oefening, en b) ik heb veel tijd be- steed het programma dusdanig te ontwerpen, dat het een zeker "aanzicht en gevoel" heeft, hetgeen ik wens te behouden. -Het programma Features en Opties menu is veranderd. Functie toets F9 wordt nu gebruikt voor door de gebruiker in te stellen kleuren (hierboven) en niet voor instellen van de UTC Offset en Zomertijd markering. Gebruik F8+F10 vanuit het Hoofdmenu om de UTC Offset en Zomertijd markering in te stellen. -Gebruikers worden eraan herinnerd dat STSPLUS grondstation coordinaten ver- eist (breedte en lengte) in het geodetische coordinaten systeem, zoals nor- maal wordt gebruikt op kaarten (WGS-72 Systeem). Grondstation hoogte (eleva- tie boven gemiddeld zeeniveau) wordt vereist in METERS; wanneer een grond- station aanmerkelijk boven gemiddeld zeeniveau ligt, zal de nauwkeurigheid aanmerkelijk verbeteren als een nauwkeurige hoogte wordt opgegeven. Veel steden in bestand STSPLUS.CTY hebben NUL als hoogte, wanneer geen hoogte be- schikbaar was in de bronnen die voor het maken van het bestand zijn gebruikt. Dezelfde opmerking geldt voor de Tracking Stations in het bestand STSPLUS. TRK. -De coordinaten voor Right Ascension en Declinatie waren onjuist in vorige versies. Het grondstation's GEODETISCHE breedte in plaats van GEOCENTRISCHE breedte was gebruikt in de berekeningen. De fout was het grootst (speciaal de Declinatie) voor grondstations op midden-breedten als een satelliet het lokale zenith naderde. Dank aan Alan Nutley uit Australie die mij op het spoor zette! -Lokale horizon coordinaten werden ook beinvloed door de breedte fout. De typische fout bij het maximum was 1 of 2 graden in hoogte (elevatie). -De toetsenbord reactie tijd is verbeterd; uitgezonderd als de kaart wordt getekend, reactie is onmiddellijk in plaats van te wachten op de volgende seconde. In de Doppler Shift Mode kunnen de PgUp en PgDn toetsen worden vastgehouden voor herhalen. Gedurende snelle toets herhalingen, kunnen kaart en gegevens updates worden uitgesteld; door een seconde te wachten zullen kaart en gegevens worden bijgewerkt. -De primaire satelliet's zichtbaarheid cirkel werd niet getoond op de Wereld Kaart als de Bewegende Kaart (Dual-Page EGA mode) in geschakeld was. Dit is opgelost. Dank aan Todd Sherman voor het rapporteren van deze bug. -Een probleem opgelost die BASIC ERROR 6 gaf na een herstart, wanneer de SHELL TO DOS (F9 vanuit het Hoofdmenu) werd gebruikt in de orthografische projectie. -Verschillende kleine bugs opgelost en cosmetische wijzigingen. -Versies 9412 en 9413 waren BETA VERSIES, vrijgegeven op beperkte schaal. -Speciale dank aan Ken Ernandes, N2WWD, voor zijn hulp en testen van de sa- telliet communicaties en amateur features! Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 188 Versie 9406 -- Februari 1994 ---------------------------- -Deze versie was alleen voor Beta Test en niet vrijgegeven. -Verschillende gebruikers hebben gerapporteerd dat het bestand STSPLUS.INI soms verminkt werd en ik heb (eindelijk) het probleem gevonden en opgelost. Een array index liep buiten de grenzen van de array en overschreef andere gegevens in de SHARED COMMON. Dit beinvloedt meestal alleen de gegevens in secundaire satellieten maar was potentieel gevaarlijker. Het probleem ver- oorzaakte ook dat enige punten kleuren van de aardebaan niet juist waren. -Wanneer geen STSPLUS.INI bestand aanwezig is (of wanneer de UTC Offset op -99 is ingesteld) wordt de gebruiker automatisch gevraagd de bestandsnamen en paden in te stellen. -In anwoord op een aantal gebruikers verzoeken, heb ik de "/SS" opdracht op- tie toegevoegd om STSPLUS in een "screen saver mode" mode te dwingen. In deze mode toont het programma de complete orthografische aardbol, aardebaan en alle gekozen kaart features maar GEEN GEGEVENS aan de rechterzijde. Gebruik ENTER of ESC om naar DOS te gaan. -Nieuwe opdracht opties zijn toegevoegd om bepaalde weergave features te controleren (speciaal vanuit batch bestanden). De nieuwe feature situatie wordt opgeslagen in STSPLUS.INI +L Inschakelen van Lokatie en Feature markeringen -L Uitschakelen van Lokatie en Feature markeringen +R Inschakelen van Rivieren en Meren -R Uitschakelen van Rivieren en Meren +T Inschakelen van Volg Stations -T Uitschakelen van Volg Stations +V Inschakelen van Lokale Zichtbaarheid Cirkel -V Uitschakelen van Lokale Zichtbaarheid Cirkel -In verband met gerapporteerde problemen met wordprocessors die het 8ste bit toevoegden aan sommige karakters (en werden gebruikt om TLE bestanden te veranderen), heb ik een code toegevoegd om de 8ste bit in Regel 0 van TLE's te verwijderen. Dit is echter niet "foolproof" en gebruikers dienen er op te letten ALLEEN editors te gebruiken die NIET het 8ste bit toevoegen, en die de "standaard" CR/LF aan het einde van iedere tekstregel handhaven. Versie 9405 -- Januari 1994 --------------------------- -Versie 9405 is een ONDERHOUDS UPDATE, die een aantal relatief kleine bugs corrigeert en de documentatie bijwerkt met de wijzigingen in de Versies 9403 en 9405. -De MET berekeningen herschreven om (hopelijk) afkap- en afrond fouten te voorkomen, waardoor soms de MET er een seconde naast was. Het probleem was afhankelijk van lanceer en epoch tijden. -Default bestandsnamen en paden toegevoegd als de UTC markering op -99 is ingesteld. (Instellen van de UTC markering op -99 kan worden gebruikt om STSPLUS.INI bestanden te distribueren als de uiteindelijke gebruiker's tijdzone niet bekend is. Die procedure dwingt de gebruiker de UTC en Zomer- tijd waarden in te stellen en is niet aanbevolen voor de beginner!) Bestands namen en paden moeten ALTIJD worden gecontroleerd en ingesteld wanneer nodig met F7 vanuit het Hoofdmenu wanneer naar een nieuwe versie wordt upgraded. -Verbeterde berekening algorithme voor "Calculating Orbital Data" fase van de programma initialisatie voor satellieten met een mean motion minder dan 15 en groter dan 2. De verbetering zal alleen merkbaar zijn op langzamere computers of systemen zonder coprocessor. -Een cosmetische bug gecorrigeerd die het tijd gedeelte van negatieve MET aan de linker zijde van de volgende regel deed verschijnen in rechthoekige projectie modes. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 189 (PuntKomma niet aanwezig!) Versie 9403 -- Januari 1994 --------------------------- -In antwoord op vele klachten over BASIC ERROR 6 ("Overflow"), wanneer de Relatieve Target Tracking wordt gebruikt met de rechthoekige kaart projec- tie, heb ik een conditie gecorrigeerd tijdens berekenen van de relatieve snelheid, die de overflow fout kon genereren. De fout kan te maken hebben met de snelheid van de processor en/of bepaalde 2-regel elementen, en was moeilijk te reproduceren. -Diverse verschillen gecorrigeerd tussen rechthoekige en orthografische kaarten, zodat rechthoekige kaarten worden behandeld op practisch dezelfde manier als de orthografische kaarten worden behandeld. Dit elimineerde enige valse gegevens die even werden getoond als de rechthoekige kaart voor het eerst werd getekend, en kan ook het BASIC ERROR 6 probleem helpen voorkomen (hierboven). -Een cosmetische bug gecorrigeerd waardoor de "s" in "ft/s" en "m/s" op het scherm bleef staan wanneer de coordinaten van target gegevens werden omge- schakeld naar andere coordinaten met F10 als de kaart werd getoond. -Enige kleine cosmetische wijzigingen. Versie 9402 -- Januari 1994 --------------------------- -Een bug gecorrigeerd (hoop ik) die BASIC ERROR = 6 gaf wanneer werd omge- schakeld van MET naar T+E wanneer de Doel Satelliet werd gebruikt. Het pro- bleem werd gevonden in een variabele die niet opnieuw werd geinitialiseerd als F5 werd gedrukt als de kaart werd getoond. Versie 9353 -- December 1993 ---------------------------- -Relatieve Doel Tracking toegevoegd (niet in Beta Test Versies 9351 en 9352) om de relatieve afstand te rapporteren (km of nm) en snelheid (m/s of ft/s) tussen de Primaire Satelliet en een Doel Satelliet, gekozen van de Secun- daire Satellieten. Relatieve snelheid gegevens worden ALLEEN gegeven als de Relatieve Afstand minder is dan 5000 km. De Doel Satelliet wordt gekozen met F6+F5 en de relatieve tracking gegevens worden ingeschakeld door F3+F6 van- uit het Hoofdmenu of F9 als de kaart wordt getoond. Zie tekst voor details. -De Secundaire Satelliet code is gewijzigd om een geraamte TLE op te slaan, als een nieuwe satelliet wordt toegevoegd. Daardoor kan de gebruiker F2+'&' gebruiken om de TLE's te updaten INCLUSIEF de nieuwe satelliet(en). De waar- schuwingsmededeling voor satellieten zonder TLE's in F6 is gewijzigd om de gebruiker te herinneren dat zij de TLE's moeten updaten of de satelliet aardebaan moeten weergeven. -Ik heb een interne timing afwijking gevonden die fouten gaf in de tracking gegevens van ongeveer +/-0,5 seconde. In het ergste geval gaf dit een fout in de berekende positie in de grootte orde van tientallen meters (ongeveer de lengte van de space shuttle!) en was niet te merken onder de meeste om- standigheden. Met dank aan Ken Ernandes voor het eerst rapporteren van dit probleem enige maanden geleden. -Een probleem gecorrigeerd waardoor het STSPLUS.INI verminkt werd als de Gebeurtenis Timers op OFF gezet waren. Dan aan Chuck Dean voor het rappor- teren van de bug! -Een probleem met secundaire satellieten en .SCF bestanden gecorrigeerd als een of meer secundaire satellieten werden gewist, waardoor de sporen blank bleven. Secundaire satellieten kunnen nu ieder spoor bezetten met of zonder interventie van blanke sporen. Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 190 -De Primaire Satelliet is nu gemarkeerd "Primary" en getoond in GEEL als hij is inbegrepen in de satelliet configuratie gegevens (F6+F1). -Wanneer de satelliet configuratie gegevens worden getoond (F6+F1), worden de 2-regel elementen gecontroleerd voor epoch. Als de epoch meer is dan 10 dagen (Real Time) of 60 dagen (Statisch) voorafgaand aan de actuele/gesimu- leerde tijd, wordt een flikkerende RODE ster getoond ("*") naast het satel- liet nummer en een waarschuwing wordt getoond aan de onderzijde van het scherm. Let op: Dit is alleen een waarschuwing, de elementen kunnen of kun- nen niet geldig zijn. -Een "OFF" mode toegevoegd voor de Secundaire Satellieten (F6+F1). Met de OFF mode kunnen een of meer satellieten worden uitgeschakeld (niet getoond) zonder de gegevens van de secundaire satelliet gegevens te verwijderen. Alle gegevens blijven behouden en de satelliet kan op ieder moment weer wor- den ingeschakeld. Dank aan Paul Grupp voor de suggestie! -Rooster markeringen toegevoegd in de orthografische schermen (wanneer extra rooster lijnen worden ingeschakeld met F10+F3+F3) voor breedte en lengte, wanneer de MAG factor 500 of groter is. Breedte markeringen staan altijd aan de linkerzijde van het scherm, lengte markeringen staan boven of onder, af- hankelijk van het kaart midden. De markeringen worden uitgeschakeld voor po- laire en bijna polaire kaarten in verband met de projectie. -De update interval voor plotten van secundaire satellieten veranderd naar IEDERE SECONDE, wanneer een 386 of hogere processor EN een coprocessor aan- wezig zijn. Dit voorkomt een "springend" effect tussen primaire en secundai- re satellieten als deze dicht in elkaars nabijheid zijn. Voor andere proces- sor/coprocessor combinaties, blijft het interval TIEN SECONDEN zoals in vo- rige versies. In alle gevallen wordt de aardebaan voor secundaire satellie- ten slechts iedere 10 seconden geplot om een warboel op het scherm te voor- komen. -De baannummer berekening veranderd na veel discussie. De code gebruikt in alle vorige versies verhoogde het TLE baan nummer als de epoch van de TLE in de laatste helft van de omloop (op of na de descending node) was. De nieuwe methode verhoogd het TLE omloop nummer alleen als de epoch binnen 0,1 omloop is van de ascending node. VOORZICHTIG: Door deze verandering kunnen omloop nummers verschillend zijn als vorige missies opnieuw worden getoond met gebruik van TLE's die waren aangepast om te compenseren voor STSPLUS' vorige omloop nummer afspraken. -Code verwijderd die satelliet namen vertaalde. Namen beginnende met "HST" werden veranderd in "Hubble Space Telescope", met het afstoten van de "HST Solar Array", die afval werd ook opnieuw hernoemd. Eenzelfde probleem ont- stond met MIR afval. Wanneer men een of meer satellieten wil hernoemen, gebruik mijn programma ORBITEL (gratis beschikbaar op mijn BBS of voor een donatie van US$10,00 via de post). -Een cosmetische bug gecorrigeerd die verspreide pixels deed ontstaan wan- neer een secundaire satelliet de zichtbaarheid cirkel voor de primaire sa- telliet raakte. Dank aan Joel Runes voor het opmerken van dit probleem. -De Internationale Datum Grens toegevoegd in orthografische schermen als een gestippelde blauwe lijn wanneer het verschillend is van de 180ste meri- diaan. -Een cosmetische bug gecorrigeerd voor de tekentijd in orthografische mode. Als middernacht werd overschreden, liep de tekentijd uit het veld met een getal zoals "%-86300.12", waardoor het aan de linkerzijde van het scherm om- rolde. -De functie om de zon features (Zon en Terminator) van de kaart te verwijde- ren, uitgeschakeld (F8 als de kaart wordt getoond). De functie is nu ALLEEN beschikbaar vanuit het Hoofdmenu met F10+F3+F8. -De "Additional Grid Lines" functie veranderd, F10+F3+F3, van ON naar OFF. -USSPACECOM heeft het formaat van het 3 karakter "Launch Piece" deel van de International Designator in hun 2-regel elementen (TLE) veranderd van rechts gericht naar links gericht. Hierdoor gaf STSPLUS "(n/a)" voor de lanceer Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 191 object aanduiding. De gegevens getoond als de elementen worden gepresenteerd voor bevestiging door de gebruiker, zijn gewijzigd van een numerieke naar de alfa aanduiding gegeven in de TLE. Met andere woorden, lanceer object "B" zal als zodanig worden aangegeven in plaats van "2" in vorige versies. -Alle referenties aan de "IAU Designation" zijn veranderd naar "Internatio- nal Designation" of "Int'l Designation". -De limieten voor de UTC Offset veranderd om +13 uren en -13 uren toe staan, overeenkomstig praktijken voor bepaalde gebieden in de Zuid Pacific. -"FOV" (zichtbereik) gegevens verwijderd van het orthografische gegevens blok. De berekening was fout en misleidend. -Verschillende cosmetische veranderingen en verbeteringen. Versies 9351 en 9352 waren BETA TEST VERSIES met beperkte distributie. Een aantal kleine bugs werden gerapporteerd en zijn gecorrigeerd voor deze vrijgave.: -Kiezen van een nieuwe primaire satelliet, voordat de kaart was getoond, mislukte soms. -Kiezen van de nieuwe primaire satelliet stelde de MET niet juist in. De MET werd berekend voor de vorige primaire satelliet. Dank aan David Cottle! -Secundaire satellieten die op OFF stonden werden getekend (maar niet up- dated) op de rechthoekige projectie. -Een cosmetische bug gecorrigeerd die het duizendtal van MET DAYS niet wis- te, wanneer naar grote klok tijden werd geschakeld (Mag=100, alleen VGA) met F2. Eveneens werd de dubbele punt (":") weggelaten wanneer van MET naar/van T+E werd geschakeld met F2. Versie 9338 -- September 1993 ----------------------------- -Een bug gerepareerd in de meer-satellieten modes die een "spoor van punten" achterliet als het primaire satelliet ikoon op het secundaire satelliet ikoon viel (zoals gedurende korte onderlinge afstanden). -Een bug gerepareerd wanneer SCF bestanden gelezen werden. In vorige versies werd de primaire satelliet gewijzigd als het SCF bestand een andere primaire satelliet had. De primaire satelliet in het SCF bestand wordt nu genegeerd. Het formaat van het SCF bestand is ongewijzigd om compatibiliteit met vorige versies te behouden. -De Wereld en Zoom kaarten in de rechthoekige projectie aangepast zodat de PgDn toets naar de Zoomkaart schakelt (180 graden) van de Wereld kaart en de PgUp toets schakelt naar de Wereldkaart van de Zoomkaart (180 graden) -Een lijst van beschikbare .SCF bestanden toegevoegd wanneer gelezen wordt met F6+F3 vanuit het Hoofdmenu. -Een waarschuwing toegevoegd wanneer .SCF bestanden worden geschreven, als het gevraagde bestand al bestaat. F6+F2 vanuit het Hoofdmenu. De gebruiker moet nu "Y" drukken om het bestaande bestand te overschrijven, Enter of een andere toets om te annuleren. -Op verzoek van gebruikers is aan de kleine letters set (gebruikt voor mar- keringen) het Voegteken ("-") toegevoegd. -Na veel klachten van gebruikers heb ik eindelijk de flikkermode gerepareerd zodat voor de meeste systemen het primaire satelliet ikoon zal flikkeren in het ritme van een seconde. Druk "B" als de kaart wordt getoond om de Flik- kermode in te schakelen. -Een kleine bug gerepareerd waardoor de mededeling "Pause... press ENTER" niet werd getoond als de kaart opnieuw werd getekend in de Pause mode. -Dank aan de vele gebruikers die de tijd hebben genomen om die bugs te documenteren zodat ik ze kon vinden en oplossen! Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 192 Versie 9334 -- Augustus 1993 ---------------------------- -Het maximum aantal Statische en Actuele Tijd satellieten is verhoogd naar 32. Daardoor kan de gehele GPS constellatie, momenteel 25 actieve Blok I en Blok II satellieten, worden gevolgd. De satelliet setup weergave, F6+F1 van- uit het Hoofdmenu, is gewijzigd in twee weergave paginas van ieder 16 sa- tellieten; de tweede pagina van 16 wordt niet getoond als geen actieve sa- tellieten aanwezig zijn. -"Clear Static en Real Time Satellites" toegevoegd, F6+F4 vanuit het Hoofd- menu, om de herconfigurering van die satellieten te versnellen. Het kan wor- den gebruikt voor ieder satellietenblok, NIET INCLUSIEF #1 EN #2 (die zijn toegewezen aan TDRS Oost en West, en moeten handmatig gewist worden). Ge- bruikers worden gewaarschuwd dat eenmaal gewist, de satelliet gegevens voor de gewiste satellieten verloren zijn. Wanneer getwijfeld wordt, sla de ac- tuele satelliet configuratie op in een .SCF bestand met F2, VOOR het wissen! -Op de een of andere manier is de "roos" verloren gegaan in de Tracking Mode voor rechthoekige projectie, enige vrijgaven geleden. Het is nu weer terug. Dank aan Alan Pound voor rapporteren van dit probleem! -Als experiment heb ik de kleuren en de landsgrenzen veranderd van Licht Cyaan naar Cyaan om multi-satellieten en andere weergave features een beetje gemakkelijker te zien. Reacties zijn welkom! -Wanneer Extra Rooster Lijnen OFF zijn (F10+F3+F3), verandert de kleur van de roosterlijnen van Licht Blauw naar Blauw en worden extra breedtelijnen op +80 en -80 graden toegevoegd. -Diverse reparaties uitgevoerd om ongewenste pixels te verwijderen en ande- re problemen met multi-satellieten. Versie 9333 -- Augustus 1993 ---------------------------- -Dit is een GROTE UPGRADE, die de multi-satelliet mogelijkheid toevoegt. Dit is de eerste in een serie upgrades voor het volgen van meerdere satel- lieten en ontmoetings missies. Commentaren, suggesties en bug rapporten zijn welkom! -Speciale dank aan Joel Runes voor zijn assistentie tijdens beta testen! -OPERATIONELE TIP: Met de toevoeging van de multi-satellieten tracking wordt de Bewegende Kaart Feature werkelijk interessant; druk "M" wanneer de nor- male kaart wordt getoond om naar de EGA bewegende kaart te schakelen, druk "M" of ENTER om naar de normale kaart of het Hoofdmenu terug te keren. Alle satellieten worden bijgewerkt zo snel als de computer de kaart kan te- kenen. Zie de opmerkingen over een "vanilla" boot zonder geheugen managers voor toegewijde STSPLUS gebruikers. -Het formaat van bestand STSPLUS.INI is aanmerkelijk gewijzigd en bestanden van vorige versies van STSPLUS zullen worden genegeerd. De configuratie informatie moet daarom opnieuw worden ingegeven. -Het aantal extra TDRS en Actuele Tijd satellieten posities in het bestand STSPLUS.INI, is verhoogd naar 16, zodat alle actieve satellieten kunnen wor- den bijgewerkt en weergegeven. Voorbeeld gegevens worden hieronder getoond. Zie het hoofdstuk "TDRS en Actuele Tijd Satellieten Features" voor extra informatie. 19883,"TDRE ", -0.04218, -41.14169,10014 21639,"TDRW ", -0.03643,-174.14074,10014 22314,"TDR5 ", -0.31155,-138.36021,10004 19548,"TDR2 ", 0.05352, -61.66467,10004 13969,"TDR1 ", -6.59117,-170.55876,10004 16609,"MIR ",-17.45706,-178.73251,14115 Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 193 -TLE's voor iedere actieve satelliet worden nu opgeslagen in het .INI be- stand, zodat nauwkeurige posities dynamisch kunnen worden berekend. Die TLE's moeten regelmatig worden bijgewerkt. TLE's kunnen nu ook worden opgeslagen en gelezen in speciale .SCF (Satelliet Configuratie Bestand) bestanden, zodat meervoudige TDRS en Actuele Tijd sa- telliet configuraties kunnen worden opgeslagen en/of gekozen. Een voorbeeld bestand, STSPLUS.SCF is bij de standaard distributie inbegrepen. Functie- toets F6 vanuit het Hoofdmenu wordt gebruikt om weer te geven, te wijzigen, op te slaan, of die gegevens te lezen. -De 5-karakter afkorting van iedere TDRS satelliet kan nu worden gebruikt om de satelliet te markeren. De grootte en kleur van het ikoon om iedere TDRS of actuele tijd satelliet weer te geven, kan nu onafhankelijk worden gecon- troleerd. -STSPLUS gebruikt nu de berekende BREEDTE voor het weergeven van alle TDRS satellieten. Hierdoor verschijnt bijvoorbeeld TDRS1 op 7 graden Noordelijk of Zuidelijk van de evenaar (vanaf 8/9/93). -De drive, pad en naam van het .CTY bestand kan nu worden ingesteld met F7 vanuit het Hoofdmenu. -De Bewegende Kaart is nu beschikbaar voor de Wereld kaart in rechthoekige projectie. Dit is gemakkelijk met meervoudige actuele tijd satellieten. -Een onregelmatige bug gerepareerd, ontdekt door Joel Runes, waardoor de orthografische kaart continu opnieuw werd getekend wanneer a) de satelliet een grote excentriciteit heeft (0,73 in het test geval), en b) wanneer de kaart werd getekend ongeveer ten tijde van perigee. De code is gewijzigd om de excentriciteit in rekening te brengen bij het berekenen van de kaart off- set tijd. -Een kleine bug gecorrigeerd waardoor de MET groter dan 9999 dagen, buiten het toegewezen formaat van het gegevens blok liep en verscheen als "%12038/00:00:00 MET" met de "MET" omgebogen rond de linkerkant van het scherm. Klaarblijkelijk zijn er niet veel satellieten met dit probleem, maar NORAD #00051 is er zo een. De STSPLUS.LTD opgave voor deze satelliet is: 00051,2437158.90208333,0 en het probleem werd bemerkt door de tijdelijke "voor lancering" NORAD num- mer toewijzing voor STS-51. -Eenzelfde probleem ontstond met de grote klok weergaven. In beide projectie modes, werden alleen de laatste 4 dagen van MET weergegeven (12038 dagen werden getoond als "2038"). -Een herinnering in de tekst toegevoegd dat wanneer bestandsnamen worden opgegeven met F7 vanuit het Hoofdmenu, de drive en pad ook kunnen worden op- gegeven, wanneer gewenst. Die mogelijk was aanwezig sinds enige tijd, maar niet duidelijk aangegeven. -De nauwkeurigheid verandert dat de "gewone Engelse" weergave van de elemen- ten Epoch Tijd voor bevestiging wordt weergegeven (F2 vanuit het Hoofdmenu) van (afgeronde) gehele seconden naar 0,001 seconden, gecoordineerd met VEC2TLE V9331. -Verschillende V9332 Beta Versies werden selectief vrijgegeven voor testen. Versie 9331 -- Juli 1993 ------------------------ -In samenwerking met Ken Ernandes' VEC2TLE, is de gegevens output voor For- maat 7, ECI Toestand Vector (Gemarkeerde Gegevens), gewijzigd. De gegevens zijn uitgebreid met 2 regels: Elementen set nummer en Rev Nummer op Epoch. De International Designation is aan de Catalogus Nummer regel toegevoegd en de Epoch Tijd wordt nu gegeven in 0,001 seconden. De gegevens output voor Formaat 4 is gewijzigd zodat het gelijk is aan Formaat 7. Zie de tekst voor details. -De Formaten 4 & 7 markering "Ndot/3" is veranderd in "Nndot/6". Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 194 -Ik heb geen rapporten ontvangen van iemand die Data Formaten 5 of 6 ge- bruikt. Die formaten zullen niet oneindig worden ondersteund TENZIJ ik wordt geinformeerd over toepassingen die deze gebruiken. VOORZICHTIG: STSPLUS Versie 9331 Data Formaten 4 en 7 zijn NIET compa- tiebel met VEC2TLE Versie 9322, meervoudige toestand vectors worden gegeneerd! Gebruik een versie van VEC2TLE met een nummer gelijk of groter dan 9331. (Handmatig editen van de gegevens, om de Elset en de regel nummers te verwijderen, kan de compabiliteit met oudere versies herstellen). OPMERKING: Gebruikers wordt aangeraden de Versie 9331 of de huidige versie van VEC2TLE te updaten, welke van de twee de laatste is! Niet alleen handhaaft de huidige versie van VEC2TLE compatibiliteit met STSPLUS maar verschillende nieuwe belangrijke features zijn toegevoegd en een bug in Versie 9322, die de gegevens nauwkeurigheid beinvloedde onder bepaalde omstandigheden, is verwijderd. -De Tracking Station Mode is nu actief in de Orthografische en de Rechthoe- kige projecties. De gebruikte projectie zal dezelfde zijn als degene die ac- tief was toen de "T" toets werd gedrukt. -Een bug gerepareerd, waardoor het getoonde NORAD nummer in de Pass Predic- tion Mode, niet juist was onder bepaalde omstandgiheden. Dank aan Grant Pinto! -Een bug gerepareerd in de passage voorspellingslogica waardoor MAX VISIBI- LITY gegevens verkeerd werden vermeld met een behoorlijke afwijking voor be- paalde satellieten, speciaal die met grote excentriciteiten. Dank aan Grant Pinto voor het opmerken en rapporteren van de bug! -De default tijd zone afkorting veranderd voor niet herkende (vreemde) tijd zones (dat gaf verwarring in de passage voorspelling setup!) naar "LCL". -Een bug gecorrigeerd bij gebruik van F2 vanuit het Hoofdmenu die geen 2- regel elementen bestanden toonde als geen .TXT bestanden werden gevonden in de actuele directory maar wanneer een of meer .TLE bestanden aanwezig waren. Dank aan Bob Krohn voor rapporteren van de bug. Wanneer geen bestanden van een van beide bestandstypen worden gevonden, wordt een foutenmelding gegeven en de gebruiker keert naar het Hoofdmenu terug. -Een bug in default paden gecorrigeerd als de stam directory werd gebruikt. (Pad default naar "B:\\" in plaats van "B:\" voor drive B:, enz) -Een bug gecorrigeerd in het NORAD nummer voor F2 vanuit het Hoofdmenu. Wan- neer het NORAD nummer groter was dan 32767, werd een negatief nummer getoond. -RIGHTIME detectie uitgeschakeld voor 8086/8088 processors. Het detectie proces beinvloedde de tijd in bepaalde XT machines. Een kleine bug gecorrigeerd waardoor de "knipper" feature voor het satelliet ikoon onder bepaalde omstandigheden niet werkte. -Een kleine bug gecorrigeerd die de Lokatie Markering niet juist initiali- seerde voor CGA systemen als het bestand STSPLUS.INI niet aanwezig was. Lokaties en Features werden weergegeven zelfs als het menu OFF aangaf. -Verschillende cosmetische wijzigingen. -De meeste wijzigingen in deze vrijgave zijn inbegrepen in Versie 9329. Versie 9320 -- Mei 1993 ----------------------- -Dit is een GROTE UPGRADE, die nieuwe verbeteringen en features toevoegt, met hoge nauwkeurigheid toestand vector gegevens output, voor gebruik met Ken Ernandes' programma VEC2TLE. -Op algemeen verzoek schat STSPLUS nu in wanneer een satelliet zichtbaar kan zijn met het blote oog of verrekijker, en laat "VIS" in helder wit zien Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 195 naast de baan inclinatie, wanneer een satelliet zichtbaar kan zijn. Zie het hoofdstuk "Satelliet Zichtbaarheid" voor een uitgebreide discussie. -Ook op algemeen verzoek zijn de passage voorspellingen (F3, Data Mode 9) uitgebreid om data en tijden te tonen voor UTC/GMT of LOKALE tijd. Een extra aanduiding is voor die keuze toegevoegd. -Wanneer passage voorspellingen worden weergegeven (F3, Data Mode 9), is de satelliet nu ongeveer gecentreerd in het scherm (in plaats van ver naar een kant) -Na behoorlijk veel verwarring en verschillende gebruikers commentaren, heb ik de passage voorspellingslogica opnieuw bewerkt, zodat, wanneer de gebrui- ker naar het Hoofdmenu terugkeert nadat de aardebaan voor een voorspelde passage is weergegeven, de tijd automatisch wordt hersteld naar de actuele of gesimuleerde tijd die effectief was VOORDAT de passage voorspelling werd weergegeven. Dat betekent dat herhaald gebruik van de passage voorspellings- feature in het algemeen dezelfde lijst van genummerde passages zal tonen en de gebruiker hoeft niet langer de actuele tijd te herstellen (of gesimuleer- de tijd te resetten) na het weergeven van voorspelde passages. -Een cosmetische bug gecorrigeerd in passage voorspellingen, waneer een niet geldig passage nummer (groter dan het laatst getoonde passage nummer) bij de aanduiding werd opgegeven. -Een ster ("*") toegevoegd aan de linkerzijde van iedere gebeurtenis timer, wanneer de satelliet is AOS (signaal/zon is ontvangen). Dit zal in het bij- zonder gebruikers van voordeel zijn die monochrome of grijswaarden gebruiken. -De Nauwkeurige X-Y-Z Toestand Vector Data Mode (F3, Data Modes 4 tot en met 7) verbetert voor vier output formaten: multiregel Ascending Node met toe- stand vector, 2 numerieke gegevens regels, door komma gescheiden, voor een specifieke tijd of voor een specifieke tijd periode. Zie tekst voor details. -Een probleem gecorrigeerd met toestand vectors die op de verkeerde tijd werden gegenereerd (Data Modes 5 tot en met 7), wanneer de tijd werd opgege- ven in UTC en de lokale tijd een verschillende datum was. -De toestand vector gegevens output met lage nauwkeurigheid verwijderd. (F3, Data Mode 4) -De hoek gewijzigd die werd gebruikt om de Aarde's gedeeltelijke halfschaduw te berekenen, van 1,2 graden naar 0,3 graden, om beter overeen te komen met het geobserveerde licht. De Zon AOS en LOS halfschaduw berekeningen werden ook enigszins aangepast; tijdcontroles gedurende STS-56 gaven fouten van 15 tot 20 seconden voor deze wijzigingen. -De TDRS informatie vernieuwd in het hoofdstuk "TDRS Satelliet Features" en alle vijf TDRS satellieten worden nu weergegeven op de kaarten op ongeveer hun lokaties vanaf 05/05/93. Dank aan Jim Walls mij hieraan te herinneren! -Een bug gecorrigeerd die "BASIC Error = 5" gaf, wanneer de gekozen satel- liet waarschijnlijk in verval was geraakt. #22209 MIR Afval was een voor- beeld in bestand TLE180.TXT. STSPLUS geeft nu een waarschuwing als de satel- liet een actuele hoogte heeft van minder dan 75 zeemijlen en keert dan naar het Hoofdmenu terug. -Het omzetten van kilometers naar voeten gecorrigeerd. (Mijn originele om- zettingsfactor was genomen uit een 40+ jaar oud handboek over chemie en natuurkunde en was niet helemaal correct!) -Een afkap probleem gecorrigeerd (denk ik ...), waardoor MET/T+E soms een seconde te langzaam was. -Voor diegenen die weigeren de documentatie te lezen, heb ik een herinnering in het Hoofdmenu gezet: "WHILE MAP IS DISPLAYED: F1 = HELP, ENTER = Main Menu". -Speciale dank aan Ken Ernandes, Joel Runes en Willie Musty voor de toestand vectors, testen en beoordelen van de nieuwe features in de recente versies! -Versie 9319 werd prive vrijgegeven voor beta testen. (Tussentijdse update notities, weggelaten om ruimte te sparen, beschikbaar op verzoek.) Programma STSORBIT PLUS Satelliet Baan Simulatie Pagina 196 Beta Versie 9137 -- September, 1991 ----------------------------------- -Eerste publieke beta versie.