****************************************************************************** ZORNS LEMMA V.5.0 1993 HANDLEIDING VERTALING UIT HET DUITS DOOR H.W.Dankmeijer (PE1ECN) ****************************************************************************** 1.0 HARDWARE ----------- Teneinde alle opties van het programma ZL.EXE te kunnen gebruiken, is de vol- gende hardware-konfiguratie nodig: Een IBM-PC/XT/AT of compatible computer met tenminste 512 Kbyte RAM en vanaf DOS 3.1, een floppydrive en harde schijf, een gamepoort en/of een seriele poort (V24) evenals een parallelle printerpoort en een Microsoft-compatible (Versie 6.0 of hoger) tweetoetsenmuis. ( opm. bij de versie 8.2 en 8.25 van de Microsoftmuis zijn problemen in de grafische presentatie gemeld.) GRAFISCH -------- Om FAX op het beeldscherm weer te geven, is de volgende konfiguratie nodig: 1. Hercules- of compatible grafische kaart. 2. IBM- kleur grafische kaart (CGA- of compatible) 3. EGA/VGA/MCGA (PS/30)- grafische kaart. De gebruikte monitor moet de gekozen grafische mode ondersteunen, speciaal de extended grafische oplossing 880x600 in 16 kleuren van de VGA kaarten. Om de weerdekoderingen in de Atlantische-kaart weer te geven, is een VGA- kaart met passende monitor en een geaktiveerde microsoft-muis nodig. PRINTER: -------- Voor het printen van berichten of teksten is of een IBM- of EPSON standaard compatible printer nodig. Om FAX op de printer weer te geven, moet een 9-of 24 naald printer aan de eerste parallelle poort aangesloten zijn, compatible met IBM-grafische printer (9 naalden) of compatible met NEC standaard (24 naalden). ZL ondersteunt ook printer in breedformaat, zoals bijv. de NEC P7. Tevens wordt de HP-Deskjet500 en Laserprinter HP-LaserIII ondersteund, beide in de oplossing 300 dot/inch. CONVERTER --------- Tussen de LF-uitgang van de gebruikte ontvanger en de gekozen poort (V24 of gamepoort) moet een converter worden aangesloten, die de analoge signalen in binaire omzet. Verschillende converter kunnen gebruikt worden: Een eenvoudige converter met een PLL-schakeling (XR2211) is voor RTTY-modes inkl. CW en Weerberichtendekodering, evenals Zwart/Wit FAX geschikt, en levert ondanks de relatief eenvoudige schakeling, zeer goede resultaten. Een filterconverter (zoals bijv. DJ6HP) levert goede resultaten voor alle RTTY-modi inkl. FEC en AMTOR, is echter voor CW en FAX niet geschikt. Aangezien veel weerberichten in 100 Baud worden verzonden, mag ook de band- breedte van het filter niet te klein zijn. Een multiconverter wordt gebruikt wanneer FAX in 16 grijstinten met de VGA- kaart moet worden weergegeven. Een multiconverter maakt van het L.F. signaal 16 verschillende binaire waarden, die over 4 lijnen aan de seriele poort van de computer worden toegevoerd. Eveneens kan de converter gebruikt worden die OM DK8JV in zijn programma FAX4.1 aanbeveelt, resp. is een compleet bouwpakket te verkrijgen bij: OM Achim Kuendaal (DL5JM), Gruenewalder Strasse 21 in 5802 Wetter 2 Telefoon 02335/60572 AANSLUITEN van een BINAIRE CONVERTER aan de COMPUTER: ----------------------------------------------------- Keuze "g" = Gameport of "1"..."4" voor de eerste 4 seriele poorten (V24) in de setup dient als default instelling voor ZL, met de optie "File" kunnen wijzigingen worden ingevoerd. 1. Aansluiten via de Gamepoort (bij AT niet altijd beschikbaar!) 2. Aansluiten via de V24/RS-232C (COM1- COM4) 1. Gamepoort: Pin4 van de gamepoort met de nuluitgang (aarde) van de converter en Pin7 met de signaaluitgang van de converter verbinden. De converter moet een TTL-uitgang hebben, d.w.z. tussen 0 en +4-5 Volt. 2. Seriele poort: Voor een 25-polige seriele aansluiting: Pin6 (DSR) met de signaaluitgang van de converter, Pin7 (signaalaarde) met de nuluitgang (aarde) van de converter verbinden. De converter moet V24-niveau kunnen leveren, echter bij praKtisch alle seriele poorten werkt het programma ook met een conver- ter die TTL-niveau levert. Voor een 9-polige seriele aansluiting: DSR-lijn aan Pin6 en signaalaarde aan Pin5. OPMERKING: ---------- Aangezien het programma van belangrijke onderdelen van het computersysteem gebruik maakt, kunnen geheugen-residente programmas problemen geven. Daarom dienen bij het starten van ZL alleen de strikt noodzakelijke resi- dente programmas (zoals "keyb..") geladen zijn. In het geval de computer (zoals vele XT-typen) geen klok met batterij-backup bezit, moet na beeindi- ging van het programma "zl.exe" de systeemklok opnieuw worden ingesteld. Eventueel moeten Himem-drijvers of Cachegeheugen in de "config.sys" worden uitgeschakeld. Maak een kopie van de diskette alvorens het programma uit te proberen en berg het origineel goed op. Op de niet kopie-beschermde diskette bevinden zich de volgende files: SETUP.EXE.....Installatie van ZL ZL.EXE........Basisprogramma ZLZW.EXE......ZL.EXE voor Zwart/Wit monitoren ORTE.EXE......Databankprogramma voor onderhoud van de plaatsnamenlijst ZL_S.EXE......Zendprogramma voor RTTY/CW (Vertaald in het Engels) T1-T6.........Korte teksten voor ZL-S.EXE (zie handleiding ZL_S) ORT.CMP.......Gecomprimeerde plaatsnamenlijst (wordt door Orte.exe aan- gemaakt) CALL.PRF......Roepnaam (voor ZL-S) FAX9.PRF......Faxparameter voor zl.exe (9 naaldprinter) FAX24.PRF.....Faxparameter voor zl.exe (24 naaldprinter) HPL.PRF.......Printerparameter voor Hewlett Packard printer ZL.PRF........Konfiguratie voor zl.exe PARM.PRF......Faxparameter voor zl.exe (VGA/CGA/EGA kaart) EXT.PRF.......Faxparameter voor VGA extended mode FARBE.PRF.....Kleurpalette voor de Noord-Atlantische kaart ZL.HLP........Helptekst HANDLEID.ING..Deze tekst file ORT_VRZ.DBF...dBase-file van de plaatsen (tot 5000 plaatsen mogelijk) MBILD.SCR.....Noord-Atlantische kaart voor (zeeweer) grafische mode DEM_VGA.SCR...Faxdemo (VGA/640x400, 16 grijswaarden) EXT_VGA.SCR...Faxdemo (VGA/800x600, 16 grijswaarden) BW.SCR........Faxdemo (640x480, Zw/Wit VGA of EGA/CGA) EXT_BW.SCR....Faxdemo (800x600, Zw/Wit VGA) ***************************************************************************************** De files ZL.EXE, ORT.CMP, MBILD.SCR en *.PRF moeten altijd in dezelfde directory of diskette staan! De diskette mag niet tegen schrijven beschermd worden ! ***************************************************************************************** 2.1 SETUP --------- legt belangrijke parameter vast in de file zl.prf. De gebruikte hardware moet geinstalleerd worden voor ingebruikname van ZL en let hierbij op de aanwijzingen aan de onderzijde van het beeldscherm. Een opmerking bij punt 8 van de installatie: Helaas heeft Microsoft de VGA-Extended Mode (800x600 oplossing,grafisch of APA) niet duidelijk gedefinieerd, zodat iedere VGA-kaart fabrikant zijn eigen commandos d.w.z. de registerbezetting AH,AL,BH,BL, toepast. In het geval de gebruikte VGA-kaart in de onderstaande lijst is vermeld, geef dan in de setup het vermelde nummer aan. Wordt de kaart niet vermeld, geef dan een "x". Om dan de extended mode (800x600) in te stellen moet in het hand- boek van de VGA-kaart de registerbezetting worden gevonden. Bijna altijd zijn AH,BH,BL gelijk nul en alleen AL heeft een waarde bijv. 29h. Genoa Super-EGA Hires = 0 Sampo-Mira VGA = 1 ATI- VGA wonder = 2 ELT VGA plus 16 = 3 Paradise Profess. VGA = 4 Video 7 = 5 Eizo Mdb 10 = 6 Vobis MVGA = 7 Optima /1024 = 8 Tseng ET3000 = 9 --------------------------------------------------------------------------- AH AL BH BL PVGA 0 58h 0 0 Cardinal 0 70h 0 0 Oak 0 52h 0 0 Trid8900 0 5bh 0 0 --------------------------------------------------------------------------- De juiste instelling kan worden getest doorin de setup de vraag naar de grijswaarden-converter met "j" te beantwoorden en dan in de FAX- optie "Beeld laden" het Demobeeld ext_vga.scr in te geven. 2.2 ZL.EXE ---------- is het hoofdprogramma, dat de verschillende modes RTTY (Baudot/Ascii), WX, TOR/FEC, CW en FAX oproept. Na het starten van ZL is de mode "RTTY/Baudot/50 Baud" ingesteld. De menus worden met de muis of met de betreffende toets bediend. Let op dat niet alle menutitels direkt bereikbaar zijn en diverse vensters van de pulldownmenus van de ingestelde mode afhangen. Belangrijke funkties worden aan de rechterzijde van het beeldscherm weergegeven. Zij kunnen alternatief van de pulldownmenus gebruikt worden: 'm'. ..... Met 'm'(eten) kan tijdens ontvangst (bij Baudot of Ascii) een onbekende baudrate worden gemeten. Om goede metingen te verkrijgen moet de ontvangst ongestoord zijn. Indien geen RTTY signaal beschikbaar is of de ontvangst sterk gestoord en daardoor het "meten" een extreme waarde aangeeft, wordt automatisch met de baudrate 50 ontvangen. '1..6'... Met de cijfertoetsen 1,2,3,4,5,6 laat zich de baudrate als volgt instellen: 1= 45 Baud, 2= 50 Baud, 3= 75 Baud, 4= 100 Baud, 5= 110 Baud, 6= 200 Baud. '+/-'.... Met '+' resp. '-' wordt de baudrate stapsgewijze in het bereik 30- 300 baud met 1 verhoogd resp. verlaagd. In de mode CW wordt de snel- heid met 10 of 20 Bpm verhoogd resp. verlaagd. 'r' ...... Reverse-ontvangst (bij Baudot/Ascii/CW) 'n' ...... Normaal polariteit (bij Baudot/Ascii/CW) 'u' ...... Unshift on Space (Baudot/Tor) schakelt op letterniveau om. 'c' ...... Clear wist het (deel)beeldscherm. 'd' ...... Schakelt de printer in of uit 's' ...... Maakt de dekodering mogelijk van land- of zeeweermeldingen die in Synop-code gekodeerd zijn. Meer hierover onder 2.6 't' ...... Schakelt de optie voor registreren en uitgave van vliegweer- meldingen in. Meer hierover onder 3.2 'a' ...... Schakelt de ASCII mode in. (Hoofd-of kleine letters, Duitse umlauts) 'b' ...... Schakelt de BAUDOT mode in. 'w' ...... Schakelt CW mode in. Meer hierover onder 2.21. 'o' ...... Schakelt ARQ mode in. Meer hierover onder 2.23. 'v' ...... Schakelt FEC mode in. Meer hierover onder 2.23. 'k' ...... Maakt zoeken naar start- en stopstring aktief (bij AScii /Baudot) en nieuwe inputs mogelijk. Zie 2.22. 'x' ...... Schakelt de FAX mode in. Meer hierover onder 2.24 "esc" .... Sluit de vensters, stopt Fax ontvangst en beeindigt programma en slaat de ontvangen tekst op onder RTTY.TXT (default) of onder de optie "Nwe file" gekozen naam. De maximale tekstgrootte kan afhankelijk van de grootte van de geinstalleerde RAM of de diskette, tot 450Kbyte zijn. 2.21 CW-mode ------------ Na het inschakelen van de CW ontvangst met 'w' moet de snelheid met '+/-' grof worden ingesteld. Ervaring heeft geleerd dat automatische snelheid- aanpassing van CW dekoders tot verhoogde foutenkans leidde. De ingestelde snelheid wordt op het beeldscherm aangegeven: Ontvangst met de snelheden 30 tot 250 Bpm zijn mogelijk. Duitse umlauten worden weergegeven. Ook CW tekst kan geprint worden en op diskette/harde schijf worden gesaved. Goede CW-dekodering, speciaal bij gestoorde signalen vereist een goede, met smalle filters uitgevoerde converter!. 2.22 Zoeken naar start- en stopstring (optie 'k') ------------------------------------------------- Na indrukken van de toets 'k' wordt de weergave en het opslaan van alle tekens zolang onderdrukt, tot de gewenste string ontvangen wordt. Daarna worden alle tekens weergegeven, tot ontvangst van het stopteken. Deze optie maakt het mogelijk de ontvangst en het opslaan van teksten en be- richten te koppelen aan bepaalde onderwerpen. (bijv. slaat de kenstring "aaxx" alleen bodemweermeldingen, de kenstring "bbxx" uitsluitend zeeweer- meldingen op). De optie "Kenning nieuw" maakt het mogelijk in het venster, zonder onderbreking van de ontvangst, nieuwe kennstrings in te geven. 2.23 TOR/FEC mode. Keuze met 'o' of 'v' --------------------------------------- De baudrate 100 is vast ingesteld en kan niet gewijzigd worden. Een nieuw methode van infasen volgens het aanname principe maakt de ont- vangst al na enige sekonden mogelijk. De status van de TOR/FEC ont- vangst wordt met P (infasen) en I (herhaling) aangegeven. Let op dat de direkte ontvangst in ARQ-mode zonder de synchronisatie mogelijkheden van een tegenstation, zeer kritisch zijn. Een zeer goede (filter) con- verter dient te worden gebruikt. Een foutief gedekodeerd teken wordt als "_" weergegeven. Bij meer als drie foutieve tekens synchroniseert het programma opnieuw in. FEC of NAVTEX is door een betere synchroniserings mogelijkheid probleemloos te ontvangen. (bijv. Navtex op 518 KHz.) 2.24 FAX-mode ------------- De verschillende FAX opties laten zich als volgt kiezen: 1. ZW/W -FAX is aktief, wanneer in de setup de vraag naar een multicon- verter met "n" is beantwoord. Dan voldoet een eenvoudige binaireconverter voor de dekodering. 2. FAX in 16 grijswaarden is aktief wanneer de bovengenoemde vraag met "j" is beantwoord en een adequate converter is aangesloten. In deze mode is alleen FAX-ontvangst op het beeldscherm mogelijk. Fax ontvangst op het beeldscherm of printer ------------------------------------------- Na intoetsen van 'x' (voor Fax mode) geeft het Faxvenster een keuze. In het optievenster (links) kunnen parameter zoals printertype of uitge- breide grafische mode worden bepaald. Het programma bepaald welke grafische konfiguratie de gebruikte computer bezit en stelt de parameter in. In de menuvensters FAX en (Fax)-opties worden de instellingen voor de ontvangst gekozen en de Fax-ontvangst ge- start. Bij ontvangst van persfotos kiest men in het venster (Fax)-opties "Persfotos". Deze beelden worden van rechts naar links op het beeldscherm geschreven. De uitgave aan de printer begint na enige sekonden. Bij laser- printer ermede rekening houden dat na de beeindigen van de fax ontvangst het beeld wordt geprint. Door zijn RAM geheugen van tenminste 1 MB kan hij beelden tot bijna een half uur (bij 120 Omw/min) opnemen. De Herculeskaart resp. compatible, geeft een oplossing van 720x348 beeld- punten, wat een prettige voorstelling op het beeldescherm mogelijk maakt. Met de 9-naalds matrixprinter is de oplossing 960 punten per lijn. De 24-naaldsprinter schrijft 2448 punten/lijn. Laser-en Jetprinter werken met een maximale oplossing van 300 dots/inch, wat overeenkomt met 2336 punten per DinA4 pagina. Op het beeldscherm is de oplossing van de gebruik- te grafische kaart en de in de setup gekozen instellingen afhankelijk. In de VGA/CGA/EGA modi, is de oplossing 640x480, 800x600, 640x200, resp. 640x350 punten. Synchronisatie -------------- Aan het begin van een Fax uitzending wordt het beeld automatisch gesyn- chroniseerd, echter ook gedurende de uitzending is door 'Ctrl->' resp. 'Ctrl<-' achteraf een fasekorrektie (horizontale beeldverschuiving) moge- lijk. Het ontvangen trommeltoerental kan ook gedurende de ontvangst door de toetsen '1','6','9','2' op 120,60,90 of 240 Omw/min omgezet worden. Aangezien de faxontvangst na uitzenden van een beeld niet automatisch beeindigd wordt moet de ontvangst handmatig met gestopt worden. Na het indrukken van een toets keert ZL in de RTTY mode terug. De voordien in het Faxmenu ingestelde parameter worden opgeslagen en zijn met 'x' (voor Fax) automatisch ingesteld. OPSLAAN (SAVEN) --------------- Na beeindigen van de fax ontvangst op het beeldscherm wordt het beeld onder een aan de desbetreffende uitvoering overeenkomstige naam CGA.SCR, EGA.SCR, FAX.PRN of VGA.SCR gesaved. Voordien wordt nog de beschikbare geheugenruimte op diskette of harde schijf vastgesteld. Het is aan te bevelen de opgeslagen faxfiles van een andere naam te voorzien, aangezien het door het volgende beeld evt. overschreven wordt. Het saven van ge- printe beelden van de HP-printer is momenteel nog niet mogelijk. Eveneens kunnen opgeslagen Faxbeelden niet met HP-printer afgedrukt worden. Korrekties ---------- Door onvermijdbaar optredende Quartztoleranties bij Fax-zenders of van de verschillende computer als Fax-ontvanger kan het ontvangen beeld vertikaal naar links of rechts afgebogen worden. De mogelijkheid is aanwezig met '>' of '<' toets de verschuiving te korrigeren en daarmede de ontvangst te ijken, aangezien de ingestelde waarden op diskette/harde schijf worden vastgelegd en bij een nieuwe start van het programma direct worden opge- roepen. De '<' toets "verbuigt" het beeld naar links en de '>' toets naar rechts. De Fax-ontvangst wordt beeindigd door de 'esc' toets, stoppen van de beeld- scherm print opdracht. Met een willekeurige toets keert het programma terug naar Baudot ontvangst. Voor Fax-ontvangst is een langzame filter- converter niet geschikt. Een converter moet gebruikt worden, die baudrates tot 2000 kan verwerken. Een eenvoudige toepassingsschakeling met de XR2211 is voldoende. Bij niet aangesloten of niet gereed zijnde (on line) printer keert het programma in het hoofdmenu voor RTTY ontvangst terug. Gelukt bij het starten van de FAX optie de synchronisatie niet (bijv. signaal ontbreekt), dan kan met 'esc' en daarna spatie weer in het hoofdmenu worden teruggekeerd. Laden van DEMOBEELDEN -------------------- 1. DEM_VGA.SCR (oplossing 640x480) In de setup de vraag naar multiconverter met "j" beantwoorden, VGA kaart met "x" aangeven en vraag naar extended-mode ontkennen. Setup afsluiten. "ZL" starten en Fax-optie (snelkeuze 'x') oproepen. Dan in het venster voor de Fax-file "vga.scr" intypen en uitgave starten. 2. EXT_VGA.SCR (oplossing 800x600) Idem als hierboven, echter extended-mode met "j" beantwoorden en evt. de register bezetting aangeven. Setup afsluiten en verder met ZL als hiervoor. 3. BW_EXT.SCR (VGA Z/W Mode 800x600) en 4. BW.SCR (VGA Z/W Mode 640x480) analoog aan 1. en 2. maar de vraag naar multiconverter met "n" beantwoorden. 3.0 WEERBERICHTEN ONTVANGST EN DEKODERING ----------------------------------------- Het programma maakt de ontvangst, doorlopende dekodering, en opslaan van bodem-en zeeweermeldingen mogelijk, volgens de SYNOP-kode,. (aaxx en bbxx). Binnenkomende RTTY meldingen worden continu op vlieg-, bodem-,of zeeweermeldingen onderzocht en na succesvolle identificering voor decodering of registrering in het geheugen gemarkeerd. Het aantal herkende en opgeslagen bodem-en vliegweermeldingen wordt continu aan de bovenzijde van het rechter venster weergegeven en bijgehouden. 3.1 BODEM EN ZEEWEERBERICHTEN ----------------------------- In de baudotmode (50 tot 100 Bd) verschijnt na keuze van landweer in het menu "mode" of 's' een landenlijst. Met de pijltoetsen en return kunnen de landen worden gemarkeerd, daarna de bijbehorende plaatslijst oproepen die alle plaatsen bevat waarvoor een weermelding is binnen- gekomen. De plaatsen zijn alfabetisch gesorteerd en kunnen direkt met de muis of pijl en returntoets uitgekozen worden. De weermelding voor de gewenste plaats wordt dan direkt op het onderste deel van het beeld- scherm weergegeven. Met de optie "Meldingen uitgeven" worden alle weermeldingen op de onderste beeldschermhelft in leesbare tekst doorlopend weergegeven, waarbij in plaats van de plaatsnaam bij zeeweermeldingen de zee of het meer worden vermeld. Gedurende de ontvangst kunnen de plaatsen in het venster worden gemerkt en het desbetreffende weerbericht in de lopende dekodering worden ingevoegd. De landenlijst (met 's') kan gewisseld worden en de plaatsen opgevraagd, het programma houdt steeds alle weerberichten voor alle landen beschikbaar. Het lopende bijgewerkte totaal aantal van alle beschikbare berichten wordt op de bovenste vensterrand aangegeven. De optie "Plaats zoeken" maakt de direktingave van een plaatsnaam zonder zoeken mogelijk. De bij de weerberichten behorende plaatsen zijn in de file "ort_vrz.dbf" resp. "ort.cmp" ondergebracht. Met het Utility programma "Orte.exe" kunnen tot 5000 plaatsen uit de gehele wereld worden ingegeven. Wanneer een weer- melding wordt ontvangen waarvan de bijbehorende plaats niet gevonden wordt, wordt het 5-cijferige indexnummer in het weerbericht aangegeven. Met het hulpprogramma "Orte.exe" kan dan door ingeven van de plaatsnaam de database uitgebreid worden. In de meegeleverde plaatslijst bevinden zich ongeveer 3500 plaatsen uit de gehele wereld. De uitgegeven leesbare weermeldingen worden (wanneer in de setup aangegeven) voortdurend op de harde schijf en na "ZL"-Einde, in de file "weer.txt" gesaved. (N.B. werkt alleen met harde schijf!) 3.01 GESTOORDE MELDINGEN ------------------------ In het venster "Opties" dienen de 3 mogelijkheden, "aaxx", "bbxx" en "metar/taf" ervoor, bij gestoorde ontvangst met veel fouten, het desbe- treffende kode-formaat in te stellen. Bovendien worden dan de letter- groepen in getallen omgezet (uitgezonderd bij metar/taf). De dusdanig geindentificeerde weermeldingen worden in het "plaatsvenster" overge- bracht, zijn echter dan alleen weer oproepbaar, wanneer "aaxx" in het optievenster is gemarkeerd. Zijn dus (gestoorde) meldingen in "rtty.txt" ondergebracht, worden zij na een nieuwstart van "ZL" niet meer getoond. 3.11 GRAFISCHE MODE ------------------- Na aktiveren van de WX-mode kan een (VGA!) kaart van de Noord-Atlantische Oceaan en aangrenzende zeeen worden opgeroepen. Zeeweermeldingen worden in hun desbetreffende positie met een kruis gemarkeerd en kunnen naar wens met de muis opgeroepen worden. Een menukolom aan de rechterzijde van het beeldscherm dient ter sturing van het programma met de muis. De grafische mode wordt verlaten met 'esc' of via de menukolom. Landen- en plaatskeuze, uitgave van bodemweermeldingen, evenals het waarnemen van de binnenkomende rtty-tekens in het grafische venster zijn ook bij de grafische mode onbe- perkt mogelijk. 3.2 VLIEGWEERMELDINGEN ---------------------- Alle binnenkomende vliegweermeldingen (Metar/Taf/Rofor/Arfor) worden her- kend en geregistreerd. De aan de meldingen toegewezen 4 cijferige vlieg- veldkenstring wordt in een vliegveldlijst vastgelegd. Oude meldingen worden door de nieuw binnengekomen vervangen, zodat steeds de aktuele berichten oproepbaar zijn. ZL heeft geheugenruimte voor 800 vliegveldkenstrings. Het zoeken naar en de keuze van vliegveldkenstrings gebeurt analoog aan de beschreven optie "Plaatslijst" of "Plaats zoeken". Alle landen waarvan de meldingen interessant zijn worden gemerkt. In het venster komt dan de lijst van alle vliegveldkenstrings, waarvan een bericht geregisteerd werd. Kies de gewenste kenstring met de pijltoetsen en daarna 'return', of klik met de linker muistoets aan. Op de onderste beeldschermhelft worden dan alle (niet gedekodeerde) meldingen na elkaar weergegeven. Met "Vliegveld zoeken" kan in het venster na elkaar de vliegveldkenstring worden ingegeven en de berichten uitgeven of laten afdrukken. 3.3 PRINTEN IN WX-MODE ----------------------- Bij een geaktiveerde ('d') printer en ingeschakelde WX-Optie ('s'), worden de land- en zeeweerberichten op de printer weergegeven. Afzonder- lijke weermeldingen kunnen ook met het printscreen bevel afgedrukt worden. Vliegweerberichten worden slechts met behulp van het gewijzigde printscreen worden afgedrukt. 3.4 OPSLAAN (SAVEN) ------------------- Bij een volledige geheugencapaciteit (RAM=640kByte), kunnen tot 448 kByte weergegevens worden opgenomen, alvorens de laatste gegevens door nieuwe worden overschreven. Na beeindigen van "ZL" wordt de gehele tekst in de file "rtty.txt" of een nieuw gekozen file , weggeschreven. Bij hernieuwde start van "ZL" wordt eerst de gehele tekst in het geheugen gebracht, gede- kodeerd, gemarkeerd en de nieuwe tekst aan de oude gekoppeld. Testen van de optie "synop" en "Noordatlantic kaart" --------------------------------------------------- Bij de start van het programma wordt de in de setup aangegeven tekstfile in het geheugen gebracht en gelijktijdig op weermeldingen onderzocht en indien aanwezig, gedekodeerd. Zorg ervoor dat een aantal zeeweermeldingen zijn gesaved onder "rtty.txt". Kies de landenlijst voor bodemweermeldin- gen en klik dan de plaatslijst aan. Met "Noordatlantic kaart" (alleen beschikbaar met VGA) wordt nu de Noordatlantische kaart met gemarkeerde scheepsposities getoond. Wanneer de muis op een markering (zwart kruis) wordt gezet en de linker toets gedrukt, wordt de desbetreffende melding op de beeldscherm weergegeven. OPMERKING --------- Een Garantie of Aansprakelijkheid voor de volledigheid of juistheid van de getoonde of gedekodeerde meldingen kan in geen geval worden gegeven of geaccepteerd!. 4. ORTE.EXE ----------- Met het Utility programma Orte.exe kunnnen voor de weergegevens ontvangst tot 5000 plaatsen uit de gehele wereld worden samengesteld. Let er op dat de file ort_vrz.dbf zich in dezelfde directory bevindt als orte.exe. Wat verder nog nodig is, is een overzicht van bodemweerstations met hun bijbehorende indexnummer. (bijv. Klingenfuss-Verlag/Tuebingen) Het programma is zelfverklarend : Na ingave van de plaats wordt in de inhoud gezocht en voor eventueel wijzigen getoond, of hij wordt niet ge- vonden en na 2x 'enter' kan het indexnummer (5-cijferig) worden ingegeven. De funktie "bladeren" wordt na de eerste gevonden plaatsnaam aktief. Door 2x 'enter' wordt het ingaveveld voor de volgende ingave vrijgemaakt. Een file met ca. 3500 en naar wens uit te breiden plaatsen, is op de dis- kette. Wanneer een station verwijderd moet worden, geef dan voor het des- betreffende indexnummer '+++++' in. De plaatsen zijn in de file ort_vrz.dbf opgeslagen, die bijv. met "dBASE" uitgelezen kan worden. Na beeindigen van "Orte.exe" (met 'esc') wordt de file ort.cmp samenge- steld, die steeds in de zelfde directory als zl.exe moet zijn. **************************************************************************** * * * ZL_S: RTTY HANDLEIDING * * * **************************************************************************** I. HARDWARE ----------- Het programma ZL_S werkt op alle IBM (compatibles) computer van het type PC, XT, AT02, AT03 en PS2, die met een seriele poort en DOS 3.0 (of hoger) zijn uitgevoerd. Minimaal benodigde geheugenruimte is 172 kByte RAM. Er kunnen in principe alle gangbare videokaarten worden gebruikt. Bij de (oude) grafische-kleurenkaarten (320*200 punten met 4 kleuren) zijn beeld- schermstoringen (sneeuw) niet te vermijden. Het programma kan op een dis- kette of harde schijf geinstalleerd worden. AANSLUITEN AAN DE TRANSCEIVER ----------------------------- 1. WANNEER de transceiver over een RTTY-uitgang beschikt (d.w.z. hij zet de binaire signalen om in de standaard tonen): Verbind Pin4 (RTS) van de seriele poort met de RTTY-ingang van de transceiver en verbind Pin20 (DTR) met de PTT-ingang. Via Pin7 van de seriele poort wordt de massa van de transceiver aangesloten. In het geval meerdere seriele poorten ter beschikking staan, kan de eerste (COM1) gebruikt worden, als het programma met 'ZL_S" gestart wordt en de tweede (COM2) wanneer het programma met 'ZL_S 2' gestart wordt. In de CW-mode wordt de sleutelplug van de transceiver met Pin4 (RTS) en de signaal-aarde met Pin7 verbonden. Daarbij moet op de sleutelplug in niet gesloten toestand een positieve spanning staan. Met de bovenvermelde aansluitingen is de computer met het programma gereed om te zenden. Voor ontvangst is een converter nodig die het Audio signaal in binaire signalen (TTL of V24 niveau) omzet. Sluit het audio-signaal aan de ingang van de converter en verbindt de uitgang met Pin6 (DSR) van de seriele poort. Bij de meeste seriele poorten is een TTL niveau, die aan Pin6 en Pin7 (aarde) ligt, voldoende. 2. WANNEER de transceiver de binaire signalen niet in tonen kan omzetten, hij bezit geen RTTY-uitgang: De binaire signalen uit de seriele poort (Pin4 en Pin7) moeten in een AFSK schakeling (bijv. met XR 2206) in de gestandaardiseerde tonen en shifts worden omgezet. De toonuitgang van de AFSK schakeling wordt dan met de L.F. ingang (mike) van de transceiver verbonden. De overige schakeling komt overeen met het eerste geval. II. BEELDSCHERMOPBOUW --------------------- De bovenste 12 regels zijn gereserveerd voor de te ontvangen tekens. Een regel is steeds 69 spaties breed. Op de posities 71- 80 is de bete- kenis van de funktietoetsen, die het programma sturen, schematisch weergegeven. Op regel 15 (kontroleregel) kunnen gegevens of een filenaam worden in- gegeven. In de zend-mode worden de uitgezonden tekens in "realtime" door middel van lopende tekst aangegeven, zodat steeds een kontrole op de uitgezonden tekst mogelijk is. Daarbij worden Return en Linefeed als grafische symbolen weergegeven, maar niet de omschakeltekens Bu-> Zi en Zi-> Bu. In de ASCII mode worden de Duitse umlauten in de genormeerde ASCII kode gezet. In de CW mode worden de uitgezonden tekens geheel in hoofdletters op de kontroleregel weergegeven. De regels 17- 24 zijn voor voorbereiding en editen van de te verzenden teksten. De opties van een "halve" scherm editor staan ter beschikking (zie IV) III. STURING VAN HET PROGRAMMA ------------------------------ Bijna alle funkties van het CW/RTTY- programma laten zich met de (10) funktietoetsen sturen, die allen een meervoudige funktie hebben. F1 schakelt steeds van zenden op ontvangst en omgekeerd. F2 laadt een gewenste file, met inachtname van de geheugencapaciteit, in het zendscherm (onderste deel van het beeldscherm). Teksten met een maximum grootte van 64kB kunnen worden opgeroepen. Bij overschrijding van deze grens verschijnt de waarschuwing "Buffer!" en verder inlezen wordt gestopt. Na 600 tekens wordt de gehele buffer gewist en alle te- kens zijn verloren. SH-F2 saved alle reeds ontvangen tekens in een file en schrijft daarna alle tekens in de gewenste file. F3 Schakelt bij Baudot ontvangst de "Unshift on Space" optie aan en weer uit. F3 in de zendmode voegt het (Baudot)teken voor omschakelen op letter- niveau in. SH-F3 in de zendmode voegt het (Baudot)teken voor omschakelen op cijfer- niveau in. (De werkelijke omschakeling op letter-of cijferniveau gebeurt natuurlijk automatisch) SH-F3 in CW-mode verandert de hoogte van de kontroletoon. F4 Schakelt de printer bij ontvangst en ook in de zendmode aan en weer uit. Als printer kan ieder type dat aan de eerste parallelle poort (LPT1) wordt aangesloten, worden gebruikt. F5 Stuurt de diverse modes: Baudot -> CW -> ASCII -> Baudot. Vooringesteld is Baudot met een snelheid 45,5 en bij ASCII een snelheid van 110 Baud, CW met 80 Bpm. F6 Kiest de verschillende Baudrates of CW snelheden: Baudot: 45,5/50/57/75/100/150/150/200/300 Baud ASCII: 110/200/300/1200 Baud CW: 30/40/50/60/70/80/90/100/120/140/160/200/250/300/350 Bpm. In CW wordt vanaf snelheid 140 de streep-punt verhouding vergroot, om de leesbaarheid te verbeteren. SH-F6 Verandert de bovengenoemde snelheden in afnemende zin. F7 Stelt de spanningspolariteit aan de uitgangen van de seriele poort in: Voor de NOR/REV instelling gelden volgende spanningsniveaux aan PIN4 (RTS): Ontvangst: steeds -12V bij alle modi. (REV of NOR) Zenden: NOR +12V /REV -12V bei alle modi. SH-F7 Geeft datum en tijd in het zendscherm. Dit funktionneert alleen bij computer met geintegreerde of additioneel ingebouwde realtime klok. F8 Schrijft een CQ oproep in de zendbuffer SH-F8 Maakt het mogelijk een nieuwe call in te geven en op te slaan. F9 Wist zendbuffer en zendscherm SH-F9 Wist het ontvangstscherm F10 Beeindigt het programma. De ontvangen tekst wordt onder de laatst gekozen filenaam resp. onder de defaultnaam RTTY.TXT opgeslagen. SH-10 Toont helptekst voor de editor en stuurtoetsen in het zendscherm. Voor CW mode zijn de (niet genormaliseerde) toetsen voor CW-verbindings- tekens weergegeven. De toetsen Ctrl-F1 tot Ctrl-F9 kunnen voor eigen teksten worden gebruikt. (stationsbeschrijving, naam etc.). Daarvoor kunnen met een normale tekst- editor de teksten in ASCII-formaat worden geschreven en onder de filenaam 'T1' .....'T9' in dezelfde directory als het RTTY-programma worden gezet. IV. DE EDITOR ------------- De editor in het zendscherm biedt talrijke mogelijkheden om de voorbe- reiding en uitzenden van teksten komfortabel te maken. De teksten kunnen met een maximum van 64 kByte in de zendbuffer voor uitzending worden klaargezet. In het zendscherm kan gedurende zenden en ontvangst de cursor naar links, rechts, boven of onder bewegen, per regel, of per pagina naar onder of naar boven scrollen, overschrijven, invoegen, wissen en een tekst, CQ-oproep of testregels invoegen of op een bepaalde plaats inlezen. (zie F2, F7, F8) Aan het eind van de 69 spaties wordt automatisch de regel afgebroken met invoeging van een return/ linefeed, in de ontvangst-mode wordt aan het einde van een regel een gebroken woord in het geheel op de nieuwe regel overgenomen. V. ONTVANGST-MODE ----------------- Het programma ontvangt CW, Baudot- en ASCII uitzendingen in de hierboven aangegeven snelheden. In de ASCII-mode worden hoofd- en kleine letter, evenals Duitse umlauten weergegeven. De tekst wordt onder de defaultnaam RTTY.TXT opgeslagen, of met SH-F2 wordt een nieuwe filenaam gekozen. De tekst mag maximaal 64 kByte bedragen. VI. ZEND-MODE ------------- Wanneer met F1 op zenden wordt omgeschakeld, wordt de gehele tekst die zich in het zendbeeldscherm bevind, inklusief de naar boven gescrollde tekst, uitgezonden. De uitzending stopt wanneer het laatst zichtbare teken op het zendscherm is uitgezonden. De uitzending wordt voorgezet door met het commando "regel naar beneden" of "pagina naar beneden", nieuwe tekst op het scherm te brengen, of een nieuwe tekst wordt ingelezen met F2, met het toetsenbord direct ingegeven, of vaste tekst met F7/F8 resp. Ctrl-F1..9 opgeroepen. In CW/Baudot zendmode wordt door de doorlopende markering van de reeds uitgezonden tekens en door de realtimeweergave in de kontroleregel, een nauwkeurig verslag van de uitzending verkregen. Duitse umlauten, hoofd- en kleine letters worden in de Baudot-mode omgezet en weergegeven. In de CW-mode worden alle tekens in hoofdletters omgezet. Niet voor CW gede- finieerde tekens worden als "_" op de kontroleregel aangegeven. Ook gedurende de uitzending kan de editor met alle opties worden gebruikt. Wanneer "tegen" de uitzendrichting wordt gescrolled, stopt de uitzending en herhaalt zich wanneer weer naar beneden wordt gescrolled. VII. CW-MODE ------------ Het programma maakt zenden en ontvangen van telegrafie mogelijk met de snelheden 30 Bpm tot 350 Bpm. De sturing van het programma wordt ook hier door de funktietoetsen bewerkstelligd. De telegrafiesnelheid in de ontvangst-mode moet met F6 grof worden voor- ingesteld. Duitse speciaaltekens (") worden ontvangen en uitgezonden. De speciale QSO-tekens voor CW zijn aan de volgende toetsen toegewezen: < Opening (-.-.-) + Einde (.-.-.) # Wachten (.-...) ! Fout (........) * Begrepen (...-.) ; Einde QSO (...-.-) Duitse speciaal tekens u(umlaut) (..--) a(umlaut) (.-.-) o(umlaut) (---.) *************************************************************************** 5. SLOT EN COPYRIGHT -------------------- Aansporingen, verbeteringsvoorstellen en kritiek worden gaarne verwacht, zodat verbeteringen kunnen plaats vinden. Eventeel optredende fouten worden gaarne ontvangen. Een verantwoordelijk- heid voor schade die door programmafouten optreden kan niet geaccepteerd worden. Het programma mag niet onbevoegd verkocht worden of kopieen voor algemeen gebruik in omloop gebracht worden. U.NEUBER / DL3ZAS 584 SCHWERTE REICHSHOFSTRASSE 123 TEL. 02304/67824 VERTALING VAN DE DUITSE TEKST DOOR PE1ECN ****************************************************************