HOME

Familie WICHERS

Afstammelingen van Wijger Jans, van Gees (onder Oosterhesselen), & Eltjen Gerrijts, van Anloo

 

Groningen, 1950. In gedachten loop ik de route van het ouderlijk huis in de Tweede Willemstraat naar de fröbelschool op de kop van de Oosterweg. Zonder de jaren vijftig te verheerlijken, maar welke ouder zou tegenwoordig een vierjarig kind alleen naar school laten lopen, laat staan een route met halverwege een spoorwegovergang. Bewaakt weliswaar vanuit het seinwachterhuis, maar toch. Ter hoogte van deze spoorwegovergang passeer ik café Wichers aan de Verlengde Lodewijkstraat. Rechtsaf richting 'drekstoup' staat het huis van opa en oma Spoor. Voor het café zit aapjeskoetsier Hannes (Johannes Maria Reuser) uit te rusten op een melkbus. Ik sla links af.

Jaren later, ons gezin is inmiddels verhuist naar het westen van Nederland, kom ik nog geregeld vakantie vieren bij mijn grootouders. Rondom de spoorwegovergang gaat de schop in de grond en doet de sloophamer zijn vernietigende werk. Café en achterliggende opstallen en een deel van het naastgelegen woonblok gaan tegen de vlakte om ruimte te maken voor de zuidelijke randweg. Anno 2011 raast het verkeer over de A7. Winkeliers aan de Meeuwerderweg vrezen de sluiting van de spoorwegovergang, bang hun klanten aan de zuidkant van de stad kwijt te raken. Het overgebleven deel van het woonblok met de woning van mijn grootouders is gesloopt en station Europark gaat najaar 2012 officieel open.

Hoe verliepen de laatste 'stuiptrekken' van café Wichers en belendende opstallen, vroeg ik mij af. In welke sectoren van het Groninger zakenleven was de familie Wichers actief? Dat menig 'stadjer' en 'ommelander' een slokje dronk in een van hun horecagelegenheden, wist ik. Maar voor de overige activiteiten stapte ik nagenoeg onwetend de Groninger Archieven binnen. Wat ontdekte ik zoal. Zes broers verdienden hun brood in het zakenleven. Een van hen reed een zeer scheve schaats en moest dat op 44-jarige leeftijd met de dood bekopen. Jan Wichers, de jongste van de broers, was de laatste hoofdbewoner van café Wichers aan de Verlengde Lodewijkstraat. Hij zette zijn nering noodgedwongen voort in Haren. Wicher Wichers' zoon Wicher was de laatste bewoner en uitbater van café De Koophandel aan de Veemarktstraat. Voor hem was er geen brood brood meer te verdienen na het verplaatsen van de veemarkt naar de Groningenhal.

Cornelia van Hemmen, getrouwd met bontwerker Anne Wichers, leidde mij na haar vader Lukas van Hemmen (Ome Loeks) en zijn hengst Appelon. De paardentram bracht mij naar Wehe, waar directeur tramlijn Winsum-Ulrum Wicher Wichers zetelde. Vanaf de opening tot aan zijn overlijden in 1920 gaf hij leiding aan deze onderneming. Wichers' broer Esso Willem Wichers was tramdirecteur in Zuidlaren. Diens dochter Martha trouwde Willem Holsmuller, evenals broer Jacques firmant van de Alkmaarse "Firma H. W. Holsmuller & Zn., grossierderij in koloniale waren". Jacques' zoon Hendrik Willem Holsmuller gooide de deur aan de Voordam in 1973 definitief in het slot. 

Groningen, 18 september 1962. Deel van de looproute die de auteur in 1950 als kleuter volgde van de Tweede Willemstraat naar de fröbelschool op de kop van de Oosterweg: Verlengde Willemstraat, spoorwegovergang met seinwachterhuis, linksaf Verlengde Lodewijkstraat. Links boven woonblok waar opa en oma Spoor woonden.
Bron: Fotograaf onbekend, Collectie RHC Groninger Archieven, Kenmerk: NL-GnGRA_1785_25756.

  

Genealogie Wichers  

I. Wijger Jans, overleden (verhuur lijklaken) Groningen 24 maart 1773, stelmaker, metselaar. Trouwde Haren 26 december 1746 Eltjen Gerrijts, gedoopt Anloo 1 mei 1729.
Uit dit huwelijk:
I.1 Elizabeth Wijgers, gedoopt Haren 1 oktober 1747, overleden Haren 21 september 1824. Trouwde Haren 7 mei 1780 Jannes Jans, gedoopt Haren 5 december 1751, overleden Haren 10 juli 1819, landbouwer. Zoon van Jan Hindriks en Egbertijn Janssens.
I.2 Gerrijt Wijgers, volgt IIa.
I.3 Aaltijn Wijgers, gedoopt Haren 26 december 1751. Trouwde (ondertrouw) Groningen 16 april 1785 Feijko Imkes, gedoopt Groningen (Martinikerk) 6 augustus 1754, weduwnaar van Christina Brongers, schoolmeester en voorzanger te Wetsinge. Zoon van Imke Feijkens en Lijne Michiels.
Feijko Imkes, aangenomen als lidmaat Wetsinge 13 juni 1784; onthouding gebruik Heilig Avondmaal 12 juli 1791 - 20 september 1793 wegens diefstal van 239 gulden en 2 duiten "commijsegeld" (geïnd maar niet afgedragen aan "ontfanger van het Provintiaal Comptoir"); afgezet als schoolmeester 1 oktober 1791 - 1 maart 1792; ontslagen als schoolmeester en bestraft met onthouding gebruik Heilig avondmaal Wetsinge 29 mei 1797, wegens "het buitensporig en slegt gedrag van den tegenwoordigen schoolmeester Feike Jimkes het schoolwesen ter plaats geheel en al was vervallen, sodat de kinderen der Ingesetenen ten eenemaal waaren verstoken van het onwaardeerbaar geluk om in haare vroege jeugd te worden onderwesen in dat geene, het welk hun tot nutte Leden der maatschappij soude vormen [...]"
[Bron: Menne Glas, handelingen kerkenraad Wetsinge 1791 - 1797]
I.4 Jan Wijgers, volgt IIb.
I.5 Hinderik Wijgers, gedoopt Haren 6 juli 1755.
I.6 Hinderk Wijgers, gedoopt Haren 29 mei 1757. Trouwde Groningen 31 oktober 1780 Christina Mullers, weduwe van Fridrich Adolph Jungh. Dochter van Evert Mulder.
I.7 Annechijn Wijgers, gedoopt Haren 11 februari 1759, overleden Groningen 13 maart 1834. Trouwde Groningen (Martinikerk) 20 mei 1791 Lucas Roelefs, gedoopt Eelde 19 september 1762, overleden Groningen 12 november 1846. Zoon van Roelef Jans en Janna Morssing.
# # # # #
 
IIa. Gerrijt Wijgers, geboren te Onnen, gedoopt Haren 4 januari 1750, overleden Groningen 6 maart 1822, timmerman, metselaarsknecht. Trouwde Groningen (Martinikerk) 26 mei 1786 Hillichijn Jans, gedoopt Haren 6 november 1757. Dochter van Jan Hindriks en Egbertijn Janssens.
Uit dit huwelijk:
IIa.1 Wijger Gerrit Wijgers, volgt IIIa.
IIa.2 Egbertje Gerrits, geboren te Groningen (buiten de Herepoort), gedoopt Groningen (Martinikerk) 20 september 1789, overleden Groningen 27 maart 1842. Trouwde Groningen 22 september 1816 Jan Jans Dilling, geboren te Groningen (buiten de Boteringepoort), gedoopt Groningen (Nieuwekerk) 23 juli 1795, overleden Groningen 8 januari 1866, arbeider, zeepziederknecht. Zoon van Jannes Harrems, moesker, en Einje Jans.
IIa.3 Eltijn Gerrits, geboren te Groningen (buiten de Herepoort), gedoopt Groningen (A-kerk) 1 februari 1792.
IIa.4 Jan Wijggers, volgt IIIb.
IIa.5 Hinderikus Wijggers, volgt IIIc.
# # # # #
IIb. Jan Wijgers, gedoopt Haren 1 april 1753. Trouwde Groningen 26 mei 1779 Nieltje Douwes Loman, geboren Veendam omstreeks 1762, overleden Helpman (Haren) 31 januari 1829. Dochter van Douwe Geerts Loman en Roelfien Roelfs.
Uit dit huwelijk:
IIb.1 Wiger Wigers, geboren te Helpman, gedoopt Groningen (A-kerk) 2 augustus 1780, overleden Batavia (militair hospitaal Weltevreden) 8 mei 1823, meester, schoolhouder, klerk. Trouwde Groningen 17 mei 1807 Trijntje Runeman, geboren te Groningen (Poelestraat), gedoopt Groningen 13 november 1778, overleden Groningen 4 april 1853, naaister. Dochter van Johannes Ruineman, wagenmaker, en Johanna Beerends.
IIb.2 Roelfien Wijggers, geboren te Helpman, gedoopt Groningen (Martinikerk) 20 februari 1785.
IIb.3 Douwe Wijgers, geboren te Helpman, gedoopt Groningen (Martinikerk) 26 september 1786, overleden Groningen 15 januari 1843, schoenmaker. Trouwde Groningen 21 januari 1810 Luichijna Clewits, geboren te Groningen (Oosterstraat), gedoopt Groningen (Martinikerk) 25 augustus 1786, overleden Groningen 29 oktober 1858. Dochter van Bastiaan Clewits en Anna Smith.
IIb.4 Eltje Jans Wijgers, geboren te Helpman, gedoopt Groningen (Martinikerk) 2 november 1788, overleden Groningen 20 maart 1844, zaagmulderin. Trouwde Groningen 24 mei 1807 Pieter Harms Mulder, geboren Helpman omstreeks 1781, overleden Helpman (Haren) 22 maart 1841, zaagmulder. Zoon van Harm Harms Mulder, houtzaagmulder, en Grietje Derks.
IIb.5 Roelfje Wijgers, geboren te Helpman, gedoopt Groningen (A-kerk) 6 april 1791, overleden Groningen 13 september 1822. Trouwde Groningen 2 december 1810 Jan Hindriks Alsema, geboren te Groningen (buiten het Klein Poortje), gedoopt Groningen (Martinikerk) 1 april 1787, overleden Groningen 18 april 1858, oliemolenaarsknecht. Zoon van Hindrik Alssema en Annegijn Willems Keiser.
# # # # #
 
IIIa. Wijger Gerrit Wijgers, geboren te Groningen (buiten de Herepoort), gedoopt Groningen (A-kerk) 4 maart 1787, overleden Groningen 23 augustus 1858, tuinier, moesker.
Trouwde (1) Groningen 16 december 1810 Trijntje Folkerts de Vries, geboren te Groningen (buiten de Oosterpoort), gedoopt Groningen (Martinikerk) 12 oktober 1788, overleden Groningen 1 november 1812. Dochter van Folkert de Vries en Roelfien Harms.
Uit dit huwelijk:
IIIa.1 Roelfien Wiegers, geboren Groningen 19 maart 1812, overleden Groningen 28 december 1812.
Trouwde (2) Groningen 21 november 1816 zijn schoonzuster Aaltie Folkerts de Vries, geboren te Groningen (buiten de Oosterpoort), gedoopt Groningen (Martinikerk) 27 december 1893, overleden Groningen 18 november 1858, tuinier. Dochter van Folkert de Vries en Roelfien Harms.
Uit dit huwelijk:
IIIa.2 Roelfien Wichers, geboren Groningen 26 november 1816, overleden Groningen 21 oktober 1819.
IIIa.3 Hillechien Wichers, geboren Groningen 5 november 1819, overleden Groningen 12 augustus 1820.
IIIa.4 Gerrit Wichers, geboren Groningen 5 augustus 1821, overleden Groningen 5 februari 1844.
IIIa.5 Folkert Wichers, volgt IVa
IIIa.6 Hillebrand Wichers, geboren Groningen 4 februari 1827, overleden Groningen 6 augustus 1848.
IIIa.7 Roelof Wichers, volgt IVb.
IIIa.8 Jan Wijgerts, geboren Groningen 24 december 1832, overleden Groningen 3 augustus 1886, begraven te Groningen (Zuiderbegraafplaats), tuinier, veehouder. Trouwde Groningen 16 juli 1857 Jantje Vleisman, geboren Groningen 4 juni 1836, overleden Groningen 13 december 1926, begraven te Groningen (Zuiderbegraafplaats). Dochter van Evert Vleisman en Aaltje de Boer.
# # # # #
IIIb. Jan Wijggers, geboren te Groningen (buiten de Herepoort), gedoopt Groningen (Martinikerk) 25 oktober 1793, overleden Groningen 25 juli 1872, timmerman, moesker, tuinier. Trouwde Groningen 2 oktober 1814 Fennegien Jans, geboren te Groningen (buiten de Herepoort), gedoopt Groningen (A-kerk) 12 maart 1794, overleden Groningen 18 mei 1856, dienstmeid. Dochter van Jan Jans en Anna Bril.
Uit dit huwelijk:
IIIb.1 Anna Wichers, geboren Groningen 15 januari 1815, overleden Groningen 22 maart 1815.
IIIb.2 Gerrit Wichers, geboren Groningen 27 mei 1816, overleden Westerbroek (Hoogezand) 18 mei 1894, timmerman, opzichter. Trouwde Groningen 22 november 1840 Albertje Melcherts Manning, geboren Winschoten 24 september 1810, overleden Scheemda 28 oktober 1896, dienstmeid. Dochter van Melchert Jans Manning en Fennichje Jans.
IIIb.3 Jan Wiechers, geboren Groningen 15 november 1818, Groningen 27 december 1870, tuinier. Trouwde Groningen 20 mei 1847 Alke Roelfs Nijdam, geboren Haren 6 november 1817, overleden Helpman (Haren) 6 februari 1883, dienstmeid, koemelker. Dochter van Roelf Zijzes Nijdam en Agniet Hindriks.
IIIb.4 Wicher Wichers, geboren Groningen 14 november 1820, overleden Groningen 26 mei 1892, begraven te Groningen (Zuiderbegraafplaats), tuinier, veehouder. Trouwde Groningen 23 mei 1852 Albertje Schreuder, geboren Zuidbroek 16 maart 1850, overleden Haren 7 oktober 1909, dienstmeid. Dochter van Albert Harms Schreuder en Petronella Lubbertus Kwint.
IIIb.5 Pieter Wichers, geboren Groningen 28 september 1822, overleden Hemmen (Haren) 16 mei 1849.
IIIb.6 Hilbrand Wichers, geboren Groningen 28 augustus 1824, overleden Groningen 8 oktober 1824.
IIIb.7 Anna Wiechers, geboren Groningen 1 september 1825, overleden Groningen 17 november 1859. Trouwde Groningen 29 oktober 1848 Klaas Meijer, geboren Groningen 2 januari 1812, overleden Groningen 4 mei 1874, verwer. Zoon van Bartelt Harms Meijer en Jantje Klasens Huls.
IIIb.8 Hillechien Wichers, geboren Groningen 26 december 1827, overleden Groningen 20 juni 1882.
  Trouwde (1) Groningen 12 mei 1859 Hindrik Meinderts Sjoerts, geboren Groningen 13 februari 1834, overleden Groningen 10 mei 1870, koopman. Zoon van Meindert Meinderts Sjoerts en Geesjen van Sluizen.
  Trouwde (2) Groningen 30 december 1875 Hinderikus Martinus Beem, geboren Groningen 29 oktober 1825, overleden Groningen 2 september 1895, koopman, weduwnaar van Alida van Weemen. Zoon van Nicolaas Beem en Katrina Keijser.
IIIb.9 Hinderikus Wichers, geboren Groningen 18 oktober 1830, overleden Groningen 28 januari 1873, tuinier, kastelein.
  Trouwde (1) Groningen 8 januari 1860 Willempien Leisting, geboren Groningen 9 juni 1828, overleden Groningen 25 juli 1870. Dochter van Ate Leisting en Trijntje Alberts.
  Trouwde (2) Groningen 2 maart 1871 Sjoerdje de Buhr, geboren Harlingen 21 december 1833, overleden Zutphen 3 oktober 1917. Dochter van Lammert de Buhr en Grietje Martens Boudewijn.
IIIb.10 Jannes Wiegers, geboren Groningen 30 juni 1833, overleden 5 april 1914, tuinier, tuinman.
  Trouwde (1) Groningen 14 mei 1857 Jantje Koopman, geboren Groningen 17 december 1830, overleden Groningen 24 april 1883. Dochter van Hindrik Jans Koopman en Neeltje Jans Heiting.
  Trouwde (2) Noorddijk 15 maart 1884 Dievertke Freerks, geboren Engelbert (Noorddijk) 24 april 1842, overleden Groningen 1 november 1922, dienstbode. Dochter van Harm Freerk Freerks en Stientje Wolthuis.
IIIb.11 Egberdina Wijggers, geboren Groningen 18 augustus 1836, overleden Groningen 17 september 1838.
# # # # #
IIIc. Hinderikus Wijggers, geboren te Groningen (buiten de Herepoort), gedoopt Groningen (A-kerk) 1 november 1797, overleden Groningen 26 juni 1865, arbeider, timmerman, winkelier.
Trouwde
(1) Groningen 14 mei 1826 Berendina Harms Mensinga, geboren te Groningen (buiten de Oosterpoort), gedoopt Groningen (Martinikerk) 17 februari 1801, overleden Groningen (kraambed) 8 augustus 1845, dienstmeid. Dochter van Harm Pieters, moesker, en Biellijn Berends. 
Uit dit huwelijk:
IIIc.1 Gerrit Wichers, geboren Groningen 21 februari 1827, overleden Groningen 19 maart 1831.
IIIc.2 Harm Wichers, geboren Groningen 28 januari 1829, overleden Groningen 5 april 1831.
IIIc.3 Hillegien Wichers, geboren Groningen 3 mei 1831, overleden Groningen 18 juni 1898, winkelierster. Trouwde Groningen 29 oktober 1863 Jakob Veldhuis, geboren Euvelgunne (Noorddijk) 13 maart 1828, overleden Groningen 31 december 1887, kasteleinsbediende. Zoon van Roelf Jakobs Veldhuis, landbouwer, en  Elsien Hindriks Bierling.
IIIc.4 Beiltje Wichers, geboren Groningen 23 september 1833, overleden Groningen 24 juni 1834.
IIIc.5 Beiltje Wichers, geboren Groningen 4 juni 1835, overleden Groningen 5 juni 1888, begraven te Groningen (Zuiderbegraafplaats). Trouwde Groningen 21 december 1865 Anne Bloemker, geboren Groningen 14 april 1838, overleden Groningen 16 november 1921, begraven te Groningen (Zuiderbegraafplaats), schipper, stoombootkapitein. Zoon van Jan Gerrits Bloemker, schipper, en Sijke Jans Piek.
IIIc.6 Egbertje Wichers, geboren Groningen 21 februari 1838, overleden Sappemeer 2 mei 1893, dienstmeid. Trouwde Groningen 3 mei 1866 haar achterneef Jan Wichers, geboren Groningen 18 februari 1841, overleden Scheemda 30 oktober 1929, scheepstimmerknecht, tapper & slijter, herbergier. Zoon van Gerrit Wichers (IIIb.2) en Albertje Melcherts Manning.
  Jan Wichers hertrouwde:
  (1) Hoogezand 16 november 1893 Tetje Kuiper, geboren Zuidbroek 14 december 1844, overleden Sappemeer 21 juni 1904, huishoudster. Dochter van Eppo Haijes Kuiper en Hindriktje Jans Baas.
  (2) Sappemeer 22 oktober 1904 Aaltje van Delden, geboren Groningen 13 september 1852, overleden Scheemda 8 mei 1931,  weduwe van Jan Tiemeijer Vinkers. Dochter van Harmannus van Delden en Asseline Kolthoorn.
IIIc.7 Gerrit Wichers, volgt IVc.
IIIc.8 Harmina Wichers, geboren Groningen 30 september 1841, overleden Groningen 26 oktober 1905. Trouwde Groningen 31 maart 1864 Roelf Piek, geboren Groningen 26 april 1836, overleden Groningen 26 maart 1898, schipper. Zoon van Hindrik Jans Piek, beurtschipper, en Aafke Abels Schuiteboer, schipperse.
IIIc.9 NN Wichers, levenloos geboren zoon Groningen 3 augustus 1845.
Trouwde (2) Groningen 13 juni 1847 Janna Spanjaard Speiard, geboren Uiterburen 13 januari 1800, gedoopt Zuidbroek en Muntendam 2 februari 1800, overleden Groningen 7 december 1864, dienstmeid. Dochter van Gerrijt Isaks Spanjaard, kleermaker, en Lammigjen Haikes.
Uit dit huwelijk: geen nakomelingen.
# # # # #
 
IVa. Folkert Wichers, geboren Groningen 5 maart 1824, overleden Groningen 1 maart 1902, tuinier, veehouder, moesker, koemelker. Trouwde Groningen 19 mei 1859 Jaapkien Berends, geboren Groningen 12 februari 1829, overleden Groningen 14 oktober 1894. Dochter van Gerrit Berends, boerenknecht, en Hebeltje Klaassens Bouman.
Uit dit huwelijk:
IVa.1 Aaltje Wichers, geboren Groningen 15 april 1859, overleden Groningen 7 februari 1942. Trouwde Groningen 20 maart 1879 Hendrik Mensinga, geboren Groningen 4 januari 1860, overleden Groningen 7 november 1935, veehouder. Zoon van Hendrik Mensinga, veehouder, en Annechien Heerema.
IVa.2 Ebeltje Wichers, geboren Groningen 13 juni 1860, overleden Groningen 3 juni 1935. Trouwde Groningen 4 november 1880 Roelof Koopman, geboren Groningen 24 november 1856, overleden Groningen 22 december 1901, voerman, arbeider. Zoon van Jan Koopman, koopman, en Grietje Bierling.
IVa.3 Wichertje Wichers, geboren Groningen 8 oktober 1861, overleden 8 oktober 1862.
IVa.4 Gerrit Wichers, geboren Groningen 19 juli 1863, overleden 19 juli 1864.
IVa.5 NN Wichers, levenloos geboren zoon Groningen 24 oktober 1865.
IVa.6 Wicher Wichers, volgt Va.
IVa.7 Gerrit Wichers, geboren Groningen 25 mei 1870, overleden Groningen 8 augustus 1870.
# # # # #
IVb. Roelof Wichers, geboren Groningen 7 september 1829, overleden Groningen 11 juli 1882, schuitenvaarder, winkelier, koopman, arbeider, bediende. Trouwde Groningen 27 mei 1852 Martha Schuiling, geboren Groningen 15 oktober 1827, overleden Groningen 12 mei 1913. Dochter van Esso Schuiling, schuitenvaarder, en Hiske Abels Kloosterman.
Uit dit huwelijk:
IVb.1 Wicher Wichers, geboren Groningen 30 juli 1852, overleden Groningen 4 april 1862.
IVb.2 Hiske Abels Wichers, geboren Groningen 6 januari 1855, overleden Groningen 29 januari 1898. Trouwde Groningen 26 mei 1881 Jan Dijkstra, geboren Groningen 14 juli 1856, overleden Siddeburen (Slochteren) 5 oktober 1927, tuinier. Zoon van Jan Dijkstra, tuinier, en Abellina Neinhuis.
IVb.3 Esso Johannes Wichers, volgt Vb.
IVb.4 Folkert Wichers, geboren Groningen 19 maart 1861, overleden Groningen 6 augustus 1880.
IVb.5 Aaltje Wichers, geboren Groningen 13 december 1863, overleden Groningen 29 mei 1865.
IVb.6 Wicher Wichers, volgt Vc.
IVb.7 Aaltje Wichers, geboren Groningen 18 augustus 1870, overleden Groningen 23 januari 1922. Trouwde Groningen 27 oktober 1895 Geerat Stoel, geboren Ezinge 4 juni 1861, overleden Groningen 2 september 1938, banketbakker, venter. Zoon van Harm Geerts Stoel, kleermaker, en Catharina Wieringa.
# # # # #
 IVc. Gerrit Wichers, geboren Groningen 30 november 1839, overleden Groningen 23 december 1885, schrijnwerkerknecht, timmerman. Trouwde Groningen 10 januari 1861 Johanna Vissinga, geboren Groningen 6 juli 1834, overleden Groningen 11 juli 1903. Dochter van Reint Vissinga, wolkammer, en Geesjen Riesenkamp.
Uit dit huwelijk:
IVc.1 Hinderikus Wichers, volgt Vd.
IVc.2 Reint Gerrit Wichers, geboren Groningen 17 februari 1863, overleden Groningen 2 oktober 1864.
IVc.3 Berendina Janna Wichers, geboren Groningen 22 juli 1864, overleden Groningen (Academisch Ziekenhuis) 28 februari 1910. Trouwde Groningen 25 mei 1893 Feiko Jan de Vries, geboren Groningen 12 mei 1866, overleden Haren 5 juni 1949, behanger. Zoon van Jacobus de Vries, koperslager, en Eltje Dilling.
IVc.4 Reint Gerrit Wichers, geboren Groningen 21 september 1866, overleden Groningen 23 november 1935. Nooit getrouwd.
IVc.5 Johan Wichers, geboren Groningen 6 februari 1870, overleden Groningen 10 februari 1870.
IVc.6 Geert Wichers, geboren Groningen 1 september 1871, overleden Amsterdam (Dr. Sarphatihuis) 11 februari 1937, meubelmaker. Trouwde Groningen 21 september 1893 Bernhardina Middendorff, geboren Groningen 13 juni 1871, overleden Amsterdam 25 april 1912. Dochter van Bernhard Middendorff, metselaar, en Wilhelmina Catharina Lubben.
IVc.7 Geesje Wichers, geboren Groningen 17 september 1874, overleden Groningen 24 september 1874.
IVc.8 Gerrit Wichers, geboren Groningen 10 december 1876, overleden Groningen 21 december 1876.
# # # # #
 
Va. Wicher Wichers, geboren Groningen 1867, overleden Groningen 6 januari 1940, winkelier, tapper, kruidenier en tapper, kastelein, veestalhouder, kastelein en veestalhouder, caféhouder, caféhouder en veestalhouder (vanaf 1890 café en veestalhouderij aan de Verlengde Lodewijkstraat 19 te Groningen).
Trouwde (1) Groningen 12 juli 1888 Anna Margaretha Sinningh, geboren Harssens (Adorp) 29 augustus 1864, overleden Groningen 16 maart 1916. Dochter van Harm Sinningh, arbeider, en Jantje Hartsema.
Uit dit huwelijk:
Va.1 Jaapkien Wichers, geboren Groningen 5 augustus 1888, overleden Groningen 10 november 1947. Trouwde Groningen 18 februari 1915 Arent Brommet, geboren Veendam 9 mei 1888, overleden Utrecht 17 april 1966, geëmployeerde Koninklijke Pakketvaart Maatschappij te Batavia, caféhouder. Zoon van Izaak Brommet, conducteur, en Arentina Heijes.
Hoewel Arent Brommet in onmin leefde met zijn zwager, was hij de enige die het voor Pieter Wichers (VIe.) opnam tijdens diens rechtsgang inzake heulen met de Duitse bezetter gedurende de Tweede Wereldoorlog.
Va.2 Jantje Wichers, geboren Groningen 19 november 1889, overleden Groningen 19 maart 1893.
Va.3 Folkert Wicher Wichers, geboren Groningen 4 november 1890, overleden Groningen 28 maart 1893.
Va.4 Harmannus Wichers, geboren Groningen 28 september 1891, overleden Groningen 26 maart 1893.
Opvallend dat drie kinderen kort na elkaar overlijden. Dat zou kunnen duiden op één van de gevreesde kinderziektes zoals, roodvonk, rode hond of mazelen.
Va.5 Folkert Wicher Wichers, volgt VIa.
Va.6 Jantje Wichers, geboren Groningen 8 augustus 1895, overleden 3 september 1898.
Va.7 Harmannus Wichers, volgt VIb.
Va.8 Jantje Wichers, geboren Groningen 8 november 1898, overleden Haren 4 juni 1988. Trouwde Groningen 11 juli 1925 Bernard Visser, geboren Uithuizen 21 augustus 1895, overleden Groningen 15 september 1963, stuurman, 1e officier / kapitein Stoomvaart Maatschappij Nederland. Zoon van Berend Visser, boerenknecht, en Klaaske van der Meeden, dienstmeid.
Va. 9 Wicher Wichers, volgt VIc.
Va.10 Anne Wichers, volgt VId.
Va.11 Pieter Wichers, volgt VIe.
Va.12 Jan Wichers, volgt VIf.
Trouwde (2) Groningen 27 mei 1926 Frouke Westerhoff, geboren Groningen 7 april 1876, overleden Haren 18 april 1969, begraven Haren (Eshof deel 2) 23 april 1969, weduwe van Hendrik Bus. Dochter van Pieter Westerhoff, veehouder, en Aaltje Veenhoven.
# # # # #
Vb. Esso Johannes Wichers, geboren Groningen 21 oktober 1857, overleden Alkmaar 12 januari 1951, begraven Alkmaar (Algemene Begraafplaats) 17 januari 1951, stationschef en tramchef (1888-1892), chef tramwegmaatschappij (1982), tramdirecteur te Zuidlaren (1893-1922), correspondent. Trouwde Dantumadeel 12 januari 1888 Corneliske Zijlstra, geboren Tjerkweerd (Wonseradeel) 5 juni 1865, overleden Alkmaar 3 februari 1938, begraven Alkmaar (Algemene Begraafplaats) 7 februari 1938. Dochter van Hantje Jacobs Zijlstra, boer, en Sjoukje Sjoerds Terpstra.
Uit dit huwelijk:
Vb.1 Martha Wichers, geboren Veenwouden (Dantumadeel) 20 juli 1888, overleden Alkmaar 30 maart 1982. Trouwde Zuidlaren 20 november 1917 Willem Holsmuller, geboren Alkmaar 4 januari 1876, overleden Alkmaar 8 juni 1941, begraven Alkmaar (Algemene Begraafplaats) 11 juni 1941, koopman, grossier in koloniale waren, firmant  H. W. Holsmuller & Zn., kerkvoogd Kapelkerk te Alkmaar, weduwnaar van Marretje Henriëtte Lind. Zoon van Hendrik Willem Holsmuller, winkelier in kruidenierswaren, winkelier en koopman in koloniale waren, neemt 1 mei 1872 zaak in kruideniers- en grutterswaren over van weduwe J. Holsmuller, en Johanna Deliana Zaadnoordijk.
Vb.2 Sjoukje Wichers, geboren Veenwouden (Dantumadeel) 19 november 1891, overleden Driebergen-Rijsenburg 26 juni 1976. Trouwde Zuidlaren 4 september 1917 Djurre de Jong, geboren Idsegahuizum (Wonseradeel) 5 februari 1891, overleden Driebergen-Rijsenburg 10 juni 1976, dierenarts. Zoon van Sjoerd de Jong, landbouwer, en Trijntje de Boer.
Vb.3 Roelof Wichers, geboren Midlaren (Zuidlaren) 14 februari 1893, overleden Amsterdam 24 juli 1942, inspecteur levensmiddelenbedrijf De Gruyter. Trouwde Hilversum 29 mei 1940 Pieternella Oskam, geboren IJsselstein 8 december 1891, overleden Rheden 16 december 1985. Dochter van Jan Laurens Oskam en Niesje Verhoef.

 

Firma H. W. Holsmuller & Zn., Alkmaar, grossier in koloniale waren
  Johann Wilhelm Holzmüller trouwt 16 december 1774 te Amsterdam op 24-jarige leeftijd met de zeven jaar jongere Anna Maria Dorst. Hij is van "ober Ebes heijm" (Oberöwisheim, in de buurt van Frankfurt am Main), van lutherse afkomst en verdient letterlijk zijn brood als meester Franse broodbakker. Wanneer Anna Maria in 1786 overlijdt laat zij vier onmondige kinderen na, waaronder Zacharias Holtsmuller. Drie van hun kinderen zijn dan al op jonge leeftijd overleden. Johann Wilhelm Holzmüller zou met Hermina de Bruijn nog vijf kinderen op de wereld zetten.
Koekbakker Zacharias, luthers gedoopt, trouwt in 1798 te Alkmaar Geertruida Harmeijer en hertrouwt zeven jaar na haar overlijden in 1817 Hiltie Hayes Post van Leeuwarden. Hun oudste zoon Johannes Holtsmuller kan beschouwd worden als de grondlegger van de Alkmaarse firma H. W. Holsmuller. Omstreeks 1842 begint hij een kruidenierszaak aan Voordam 603 en 604. Een moeizame start, want drie jaar later wordt Johannes Holtsmuller failliet verklaard. De dip is tijdelijk en hij zet zijn kruidenierszaak in een gekocht pand aan Voordam 377 voort. Het gaat hem kennelijk voor de wind. Zijn huwelijk met Ebelina Catharina Spijkerman is minder voorspoedig. Hun enigst kind overlijdt na vier dagen. Na Johannes' overlijden leidt de weduwe haar zaak in kruideniers- en grutterswaren nog zes jaar. In een advertentie laat zij weten "hare affaire tegen 1° Mei [1872] e.k. overgedaan hebbende aan den Heer H. W. HOLTSMULLER, betuigt door dezen haren dank, zoowel binnen als buite deze stad, voor de gunst en het vertrouwen zoo ruimschoots genoten, en beveelt bij voortduring haren opvolger minzaam in diezelfde gunst aan." Hendrik Willem Holsmuller legt vanaf 1897 (winkelier én koopman in koloniale waren) de nadruk meer en meer op de handel in koloniale waren, zoals koffie, thee en tabakswaren. Zijn zoons Willem en Jacques Holsmuller, uit het huwelijk met Johanna Deliana Zaadnoordijk, komen in de zaak en in het eerste decennium van de twintigste eeuw ontstaat de Firma H. W. Holsmuller & Zn., grossierderij in koloniale waren. De broers overlijden kort na elkaar, Willem in 1941 en Jacques in 1943. Jacques' zoon Hendrik Willem Holsmuller gaat een samenwerking aan met Centra. In 1974 komt de rest van de aandelen, iets minder dan 50 %, in handen van Schuitema Groothandel, een werkmaatschappij van Gebr. D. Schuitema (Centra), waarmee na ruim 130 jaar een einde komt aan de firma H. W. Holsmuller. Het bedrijf verhuist naar Bodegraven. De panden aan de Voordam worden verkocht aan de AMRO. 
 
Willem Holsmuller, na het overlijden van Marretje Henriëtte Lind getrouwd met Martha Wichers, schenkt ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de firma H. W. Holsmuller & Zn. een gebrandschilderd raam aan de Kapelkerk, waarvan hij kerkvoogd is. Eén van de twaalf door glazenier Willem Bogtman vervaardigde ramen. Niet toevallig zal Holsmuller gekozen hebben voor Maarten Luther. Na diens rijksban door Karel V - Luther weigerde zijn stellingen te herroepen - zou hij geroepen hebben: "Hier sta ik, ik kan niet anders". Ruim een jaar na het overlijden van Willem Holsmuller is het raam in aanwezigheid van de weduwe Martha Holsmuller- Wichers en zwager ds. Arie Cornelis de Regt, emeritus remonstrants predikant, overgedragen.
Foto: Copyright © Henk Werk.
Ondermeer gebruik gemaakt van de volgende bron: H. W. Holsmuller, Van Oberöwisheim naar Alkmaar, Een verhaal over de Alkmaarse familie Holsmuller, Alkmaarse Cahiers deel 2, Zwaan & Ter Burg, Alkmaar 1991.
# # # # #
Vc. Wicher Wichers, geboren Groningen 13 december 1866, overleden Wehe (Leens) 21 juli 1920, begraven te Wehe-den Hoorn (Algemene Begraafplaats), directeur tramlijn Winsum-Ulrum. Trouwde Leens 8 maart 1902 Bouwke Koiter, geboren Wehe (Leens) 18 april 1880, overleden Winsum 7 augustus 1974, begraven Wehe-den Hoorn (Algemene Begraafplaats) 12 augustus 1974, manufacturierster. Dochter van Luitje Koiter, koopman, koffiehuishouder, manufacturier, en Martje Togtema.
Uit dit huwelijk:
Vc.1 Roelof Wichers, geboren Wehe (Leens) 9 maart 1903, overleden Amsterdam 2 juni 1971, gecremeerd Driehuis-Westerveld 5 juni 1971, onderwijzer, leraar ambachtschool, leraar wis- en natuurkunde, directeur kweekschool. Trouwde Kloosterburen 4 februari 1928 Harmina Beukema, geboren Ulrum 28 september 1902, overleden Purmerend 13 december 1990. Dochter van Egbert Beukema, commissionair, en Trientje ter Borg.
Vc.2 Luitje Wichers, geboren Wehe (Leens) 12 september 1905, overleden Groningen 24 februari 1967, (handels)reiziger, vertegenwoordiger. Trouwde Loppersum 15 november 1930 Zwaantina van Delden, geboren Loppersum 31 mei 1908, overleden Hoogeveen 29 november 1994. Dochter van Geert van Delden, bloemist, en Jantje Smidt.
Vc.3 Esso Willem Wichers, geboren Wehe (Leens) 17 september 1906, overleden Ulrum 23 juli 1991, begraven Wehe-den Hoorn (Algemene Begraafplaats) 27 juli 1991, manufacturier. Trouwde Leens 5 juni 1929 Barteldina Hemke Ezenga, geboren Stedum 4 januari 1907, overleden Ulrum 24 maart 1993, gecremeerd Groningen 29 maart 1993. Dochter van Jan Ezenga, landbouwer, en Freka van Weerden, landbouwster.
 
Tramlijn Winsum-Ulrum
In 1897 werd de paardentram van Winsum via Wehe naar Ulrum in gebruik genomen. Vanaf de oprichting tot aan zijn overlijden in 1920 was Wicher Wichers directeur van deze tramlijn. In 1922 werd de tramlijn Winsum - Zoutkamp (via Eenrum, Wehe-den Hoorn, Leens en Ulrum) geopend. Het vervoer langs deze lijn werd in 1949 opgeheven.
 
Wehe, opening tramremise in 1897. V.l.n.r. (op de eerste tram): Knol Bruins, bankier in Groningen; Wicher Wichers, direkteur tramlijn Winsum-Ulrum; G. Tinge, koetsier; (op de tweede tram): burgemeester Tjarda van Starkenborg; architekt Huurman; van der Tuuk, landbouwer te Warffum; Landskroon, postkantoorhouder te Wehe; burgemeester van Julsinga van Ulrum; veldwachter Japenga; Romke Bos, koopman; geheel rechts twee meisjes Zomerlei. Wehe-den Hoorn, voormalige tramremise in 2012.
Inzet rechtsboven: originele gemetselde bogen; dakrand naar origineel. Bewaard gebleven originele tekst onder de bogen:

 WINSUM ≈ ULRUM

Bron: Foto K. Goudsmit, Collectie RHC Groninger Archieven, Kenmerk: NL-GnGRA_818_17027.) Foto: Copyright © Henk Werk.
 
# # # # #
 Vd. Hinderikus Wichers, geboren Groningen 30 september 1861, overleden Groningen 27 december 1917, timmerman(sknecht).
Trouwde (1) Groningen 30 mei 1886 Fennechien Wiegers, geboren Groningen 30 juli 1861, overleden Groningen (kraambed) 14 september 1900. Dochter van Jannes Wiegers (IIIb.10), tuinier, tuinman, en Jantje Koopman.
Achterneef Hinderikus trouwde achternicht Fennechien. Hun vaders Gerrit Wichers en Jannes Wiegers waren volle neven.
Uit dit huwelijk:
Vd.1 Gerrit Johan Wichers, geboren Groningen 14 mei 1887, overleden Groningen 30 september 1939, meubelmaker.
  Trouwde (1) Haren 20 november 1909 Sijbeltje Bierling, geboren Groningen 7 mei 1889, overleden Groningen 23 mei 1920, dienstbode. Dochter van Hindrik Bierling, slijper, en Pieterlena Rensema.
  Trouwde (2) Groningen 1 juni 1922 Jansje Tepper, geboren Kolham (Slochteren) 20 januari 1890, overleden Dennenoord (Zuidlaren) 6 juni 1951. Dochter van Jannes Tepper en Fennechien van Delden.
Vd.2 Jantje Wichers, geboren Groningen 18 mei 1888, overleden 13 januari 1890.
Vd.3 Jannes Wichers, geboren Groningen 26 februari 1892, overleden Groningen 15 april 1965, letterzetter, typograaf. Trouwde Groningen 15 maart 1917 Egberdina Zwaagman, geboren Usquert 18 augustus 1891, overleden Groningen (Het Hoornse Heem) 22 maart 1985, gecremeerd Groningen 25 maart 1985. Dochter van Kornelis Zwaagman, schoenmaker, en Jantje Sietsema.
Vd.4 Dirk Wichers, geboren Groningen 29 mei 1894, overleden Groningen 15 juni 1965, bakker, loopknecht, magazijnbediende.
  Trouwde (1) Groningen 15 mei 1916 Afke Bierling, geboren Haren 9 september 1894, overleden Groningen 1 maart 1948. Dochter van Hindrik Bierling, slijper, en Pieterlena Rensema.
  Trouwde (2) Groningen 24 juli 1951 Sietske Ferwerda, geboren Amsterdam 3 januari 1899, overleden Amsterdam 21 augustus 1981, dienstbode, huishoudster. Dochter van Jan Ferwerda, schilder, en Antje Prins.
Vd.5 Johan Wichers, geboren Groningen 24 april 1898, overleden Haarlem 5 november 1975, kleermaker. Trouwde Haarlem 23 april 1924 Wilhelmina van Heeswijk, geboren Leeuwarden 13 april 1898. Dochter van Mattheus van Heeswijk, glazenwasser,  en Grietje de Groot.
Vd.6 NN Wichers, levenloos geboren dochter Groningen 13 september 1900.
Trouwde (2) Groningen 6 januari 1901, scheidde Groningen (Arrondissementsrechtbank) 3 november 1905 Jaaptje Jager, geboren Sint Annen (Ten Boer) 18 oktober 1874, overleden Amsterdam 9 december 1962, dienstbode, huishoudster, weduwe van Gerrit de Wit. Dochter van Jan Jager, boerenknecht, en Roelfke van Dijken, dienstmeid.
Uit dit huwelijk: geen nakomelingen.
 

Hinderikus Wichers, aan lager wal geraakt
Waarom raakte Hinderikus Wichers af van het rechte pad? Verdriet om het overlijden van echtgenote Fennechien Wiegers in het kraambed en het levenloos ter wereld komen van een dochter? Geldzorgen?
Hinderikus bleef met vier kinderen achter, maar zou binnen een half jaar hertrouwen. Kennelijk een ongelukkig huwelijk, want na ruim een jaar vestigde Jaaptje Jager zich als dienstbode te Hilversum en na ruim vier jaar eindigde het kinderloos gebleven huwelijk in een scheiding. Leidde Hinderikus reeds een zwervend bestaan toen Jaaptje hem verliet?  Of was haar vertrek aanleiding tot zijn daklozenbestaan? Hoe dan ook, op 16 december 1903 'verhuisde' Hinderikus in Groningen van een tehuis voor daklozen naar de strafgevangenis. Wegens diefstal van twee lege luciferskisten en twee pakkisten eiste de officier van justitie zes weken gevangenisstraf. Hinderikus Wichers bekende beide diefstallen, de rechter veroordeelde hem tot drie weken opsluiting. 'Heler' Evert Olthoff betaalde 40 cent per stuk voor beide luciferskisten. Tonko Lieftinck telde 45 cent neer voor een van de pakkisten, de verkoop van een tweede pakkist mislukte omdat eigenaar Jelle Huizinga tussen beide kwam en de pakkist meenam. De tijdens de rechtszaak "in judicio aanwezige" pakkist werd terug gegeven aan de rechtmatige eigenaar.

Bron: Groninger Archieven, toegang 883, inventarisnummer 269, rolnummer 483, Minuten van vonnissen, Arrondissementsrechtbank Groningen, 1838-1939.  
Jaaptje Jager zou na haar huwelijk met Hinderikus Wichers nog vier keer trouwen. Haar derde huwelijk met Harmen Bottenheft eindigde eveneens in een scheiding, haar vierde, vijfde en zesde echtgenoot - Cornelis van Zijl, Willem Hendrik Jan Emmelot en Jan Spel - lieten Jaaptje Jager als weduwe achter.
Hendrik Wichers, door de Sicherheitsdienst (SD) omgelegd in de Tweede Wereldoorlog
Juli 1944 vaardigde Hitler het zogenaamde Niedermachungsbefehl (omlegbevel) uit. Verzetsmensen, in de ogen van de Duitse bezetter "saboteurs en terroristen", moesten zonder berechting direct worden gedood. Een van de slachtoffers van dit bevel was Hendrik Wichers, zoon van Dirk Wichers en Afke Bierling, kleinzoon van de aan lager wal geraakte Hinderikus Wichers.
In de nacht van vrijdag op zaterdag 20 januari 1945 vertrok een executiepeloton onder leiding van SD'er Robert Wilhelm Lehnhoff vanuit Groningen richting Kiel-Windeweer. Op jacht naar de broers Wijbe en Feike van Alteren, ondergedoken in de boerderij van kleermaker Pieter Venema. Wijbe was actief in de knokploeg van Wildervank. Feike was in 1941 toegetreden tot de SS, volgde vanaf november 1943 een officiersopleiding bij de Waffen SS (militaire tak van de Schutzstaffel), bekeerde zich in april 1944, deserteerde en dook vijf maanden later onder in de boerderij van Pieter Venema. Feike was vastbesloten broer Wijbe in zijn verzetswerk te helpen. Lehnhoff en zijn mannen troffen niet alleen de beide broers aan, maar ook Hendrik Wichers. De boerderij werd leeggeroofd en Pieter Venema en de drie onderduikers werden naar buiten gedreven en gedwongen op hun buik in de sneeuw te liggen. Feike werd als eerste door Lehnhoff doodgeschoten, waarna Josef Kindel Hendrik en Pieter met een nekschot doodde. Tenslotte nam Lehnhoff Wijbe voor zijn rekening. Het uit vijftien man bestaande executiepeloton vertrok nadat de door hen in brand gestoken boerderij was afgebrand.

SD'ers Robert Wilhelm Lehnhoff en Josef Kindel opereerden vanuit het Scholtenhuis. Lehnhoff en Kindel stonden in contact met Vertrauensmann Pieter Wichers, achterneef van Hendrik Wichers.
Bron: Monique Brinks, Het Scholtenhuis 1940 - 1945, Deel 1: Daden, Profiel Uitgeverij Bedum, Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen, 2009.
Tegelijkertijd te Windeweer omgebracht
Pieter Venema, 38 jaar, kleermaker, geboren te Groningen, wonende te Windeweer, echtgenoot van Maria Trip, zoon van Jan Venema, gemeentereiniger, en van Biefke Doornbos, zonder beroep, wonende te Groningen.
Hendrik Wichers, 24 jaar, kantoorbediende, geboren en wonende te Groningen, zoon van Dirk Wichers, magazijnbediende, en van Afke Bierling, zonder beroep, wonende te Groningen
Feike van Alteren, 22 jaar, magazijnbediende, geboren en wonende te Groningen, zoon van Harm van Alteren, kleermaker, en van Joukje Meijer, zonder beroep, wonende te Groningen.
Wijbe van Alteren, 21 jaar, typograaf, geboren en wonende te Groningen, zoon van Harm van Alteren, kleermaker, en van Joukje Meijer, zonder beroep, wonende te Groningen.
Op 22 januari 1945, twee dagen na de standrechtelijke executie, werd door aanspreker Geert Landman aangifte gedaan bij de Burgerlijke Stand van Hoogezand. Als tijdstip van overlijden gaf hij op "twaalf uur en dertig minuten."
# # # # #
 
VIa. Folkert Wicher Wichers, geboren Groningen14 februari 1894, overleden Groningen 27 maart 1971, koopman, veestalhouder, caféhouder "Huis de Beurs" A-kerkhof 4 te Groningen, directeur N.V. Maatschappij tot Exploitatie van Hotels, Restaurants en Koffiehuizen "ARGO", vennoot "Gebr. Wichers": veestalling, veehandel, expeditie naar binnen- en buitenland, en transportbedrijf, Verlengde Lodewijkstraat 19 te Groningen. Trouwde Groningen 15 februari 1919 Maria Scherpenhuizen, geboren Groningen 20 augustus 1898, overleden Groningen 24 februari 1989, na het overlijden van echtgenoot Folkert Wicher Wichers tot haar overlijden directrice N.V. (later omgezet in B.V.) Maatschappij tot Exploitatie van Hotels, Restaurants en Koffiehuizen "ARGO". Dochter van Martinus Hubertus Scherpenhuizen, koopman, en Maria Huijboom.
Uit dit huwelijk:
VIa.1 Wicher Wichers, geboren Groningen 20 januari 1919, overleden Groningen 16 maart 1984, gecremeerd Groningen 20 maart 1984, kelner, gerant, caféhouder, hotelier, exploitant hotel-café-restaurant "Hofman N.V." Poelestraat 12 te Groningen. Trouwde Idaarderadeel 13 augustus 1941 Trientje Mulder, geboren Den Haag 1 augustus 1920, overleden Eelde 26 mei 1999. Dochter van Hinderikus Mulder, bankwerker, en Francina Catharina Lust.
VIa.2 Anna Wichers. Trouwde Evert Klaas de Goede, geboren Oudeschoot (Schoterland) 24 juli 1921, overleden Assen 13 september 2003, exploitant "Huis de Beurs" te Groningen, exploitant buffetten zwembad "De Papiermolen" te Groningen.
VIa.3 Anna Margaretha Wichers. Procuratiehoudster, directrice B.V. Maatschappij tot Exploitatie van Hotels, Restaurants en Koffiehuizen "ARGO".
# # # # #
VIb. Harmannus Wichers, geboren Groningen 29 juni 1897, overleden Amsterdam 1 januari 1971, koopman, expediteur, buffetchef, buffetchef Musis Sacrum te Velp, huisbewaarder, chauffeur, caféhouder, knecht algemene dienst. Trouwde Groningen 29 maart 1928, scheidde Alkmaar (Arrondissementsrechtbank) 5 april 1951 Jantje Oosterbeek, geboren Noorderhoogebrug (Bedum) 16 oktober 1898, overleden Alkmaar 21 mei 1962, caféhoudster. Dochter van Harm Oosterbeek, watermolenaar, en Maria Nieborg, dienstmeid.
Uit dit huwelijk: geen nakomelingen.
# # # # #
VIc. Wicher Wichers, geboren Groningen 1 juli 1900, overleden Zuidlaren 26 september 1968, stalhouder, café- en stalhouder, caféhouder "Scholtens, De Koophandel", en veestalhouder Veemarktstraat 2 te Groningen. Trouwde Groningen 16 juni 1927 Jantje Boerema, geboren Groningen 27 september 1896, overleden Winsum 11 september 1984. Dochter van Gerrit Boerema, rijtuigmaker, caféhouder "Scholtens, De Koophandel" en veestalhouder Veemarktstraat 2 te Groningen, en Jantje Remmers.
Uit dit huwelijk:
VIc.1 Wicher Wichers, eigenaar (en bedrijfsleider) café "De Koophandel" (voorheen "Scholtens, De Koophandel") Veemarktsraat 2 te Groningen, zaak opgeheven per 1 januari 1970 (Geen 'droog brood' meer te verdienen na verplaatsing veemarkt per 1 januari 1970 naar de Groningenhal.)
# # # # #
VId. Anne Wichers, geboren Groningen 31 maart 1902, overleden Groningen 6 augustus 1981, begraven Groningen (Zuiderbegraafplaats) 11 augustus 1981, bontwerker, bontwerkerij annex kleinhandel in bontwerken, pelterijenhuis A. Wichers Hereweg 57a te Groningen.
Trouwde (1) Groningen 12 september 1941 Fennegien Rasker, geboren Groningen 12 juni 1911, overleden Groningen 9 oktober 1955, begraven Groningen (Zuiderbegraafplaats) 13 oktober 1955. Dochter van Pieter Rasker en Grietje Breedland.
Uit dit huwelijk:
VId.1 Anna Margaretha Wichers.
VId.2 Pieter Anne Wichers.
Trouwde (2) Groningen 9 mei 1959 Cornelia van Hemmen, geboren Groningen 31 maart 1910, overleden Groningen 5 juli 1993, begraven te Groningen, hulp in de huishouding. Dochter van Lukas van Hemmen ("Ome Loeks"), paardenhandelaar (1904), kastelein, pikeur (1908-1909, 1920), exploitant café annex paardenstalling "De Slingerij" aan de A-weg te Groningen, exploitant hotel-café Appèlbergen tegenover station De Punt (1921-1933), exploitant hotel-café annex stalling voor rijwielen en motorrijwielen "De Oude Koppel Paarden" aan de Hereweg te Groningen (1933-1951), handelaar en commissionair in paarden (1933-1948), en Nantina Hilvering.
 

"'t Peerd van Ome Loeks is dood, hailemoal dood"
Geboren en getogen in De Slingerij te Groningen en opgegroeid met en tussen de paarden ontstaat bij Lukas van Hemmen al vroeg de liefde voor paarden. Lukas van Hemmen is op 25-jarige leeftijd reeds een bekende deelnemer aan binnenlandse en buitenlandse draverijen. Zijn vrienden- en kennissenkring noemen hem dan al "Ome Loeks".
"'t Peerd van Ome Loeks is dood, hailemoal dood". De laatste zin van een lied dat Lukas van Hemmen tot aan zijn dood in 1955 achtervolgde. Gezongen door Piet van der Woude en Richard Bosma op de wijs van een bekend Duits studentenlied "Ach du lieber Augustin". Beide jongens zijn in 1910 getuige van het afvoeren van de dode Franse dravershengst Appelon door een paardenslager uit de Folkingestraat.
Een triest einde door een onverwachte gebeurtenis. Ome Loeks' mooiste paard gedraagt zich al enige tijd zeer onrustig. Karel Barelt probeert Appelon te kalmeren, maar de hengst valt de stalknecht aan en dreigt hem dood te trappen. Lukas van Hemmen schiet te hulp en probeert Appelon met een riek naar achteren te drijven, maar raakt het dier [per ongeluk] in een neusvleugel. Een onbeduidende wond, maar Appelon krijgt krampkoliek en sterft drie dagen later.
Bron: Frans E. Banga, 't Peerd van Ome Loeks is 'dood', blz. 38-40, Banga Book Productions, Groningen 1997. Het ware verhaal door Richard Bosma en Lukas' dochter Cornelia Wichers-van Hemmen.
  Appelon en zijn baas Ome Loeks zijn door beeldend kunstenaar Jan de Baat in 1959 in kwartsbeton vereeuwigd. Het beeld stond op het grasveld voor het Groninger stationsgebouw, maar moest tijdelijk plaatsmaken voor de bouw van het stadsbalkon (een monstrum dat het zicht op het stationsgebouw belemmert). In 2007 keerde het gerenoveerde beeld terug, niet te missen als de deuren van de centrale hal voor de aankomende treinreiziger automatisch open klappen. Welkom in Groningen! Hoewel, Ome Loeks en zien peerd lijken niet echt geïnteresseerd.

Foto: Copyright
© Henk Werk.
 
# # # # #
 VIe. Pieter Wichers, geboren Groningen 29 maart 1903, overleden (geëxecuteerd) Groningen 2 juni 1947, slagersknecht, slager, vleeshouwer, (model)slagerij P. Wichers rund-, kalfs- en varkensslagerij annex fijne vleeswaren en conserven, aanvankelijk aan het Schuitendiep, later - uitgebreid met een worstfabriek - aan de Verlengde Hereweg te Groningen. Trouwde Groningen 3 oktober 1927 Aaltje Johanna van der Woude, geboren Groningen 22 november 1903, overleden 9 november 1993. Dochter van Hendrik van der Woude, kantoorbediende, en Akke Smidts.
Uit dit huwelijk:
VIe.1 Wicher Wichers.
VIe.2 Hindrik (Henk) Wichers, geboren Groningen 12 november 1931, overleden Groningen 20 december 2014, gecremeerd Groningen 29 december 2014. Trouwde Groningen 16 juni 1956 Henrica Jantina Maria (Rietje) Spa, geboren Groningen 3 februari 1929, overleden Groningen 19 januari 2013, gecremeerd te Groningen.
Persoonlijke herinneringen Teartse Schaper Sr. (15 november 1931, Henkie’s klasgenoot en vriendje op de Coendersschool 1940-1944), e-mail 3 januari 2016:
'Slager Piet Wichers was de vader van mijn klasgenoot en vriendje Henkie Wichers en diens oudere broertje Wicher Wichers. De broertjes Wichers waren beroemd om hun schoonspring-kunsten vanaf de 3 meter-plank. Toen ik voor het eerst ging zwemmen in het Helper Zwembad hoopte ik nog daar diepe indruk te kunnen maken omdat ik van de 3 meter-plank kon duiken: ik had dat al op mijn 5e in Soerabaja geleerd en daarna in een zwembad in Den Helder nog verder ontwikkeld. Maar dat was een misrekening: de broertjes Wichers doken daar salto’s en schroeven, voorover en achterover.'

Vertrauensmann van de Sicherheitsdienst Pieter Wichers veroordeeld tot de doodstraf en geëxecuteerd
Op 8 juli 1946 veroordeelt het Bijzonder Gerechtshof te Leeuwarden Pieter Wichers ter dood en ontzet hem voor het leven uit het actieve en passieve kiesrecht. Het hof acht hem schuldig aan:
"1e het voortgezet misdrijf van het opzettelijk in de tijd van oorlog den vijand hulp verleenen;
2e gedurende den tijd van den huidigen oorlog opzettelijk een ander blootstellen aan opsporing door den vijand, welk feit den dood tengevolge heeft gehad."


De doodstraf wordt op 18 december 1946 in cassatie bekrachtigd. Met het arrest van de Bijzondere Raad van Cassatie in Den Haag op 8 februari 1947 rest Pieter Wichers niets anders meer dan het indienen van een gratieverzoek. De Nederlandse Regering bij monde van de Minister van Justitie legt het gratieverzoek op 14 mei 1947 met een negatief oordeel voor aan Koningin Wilhelmina:
"Zeker drie personen vonden de dood door Wichers. Drie Joodse Nederlanders vielen door zijn verraad in Duitse handen. Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid kan worden aangenomen dat ook zij de dood hebben gevonden.
Uit het strafdossier blijkt met grote waarschijnlijkheid een zevende geval. Aannemelijk is dat onder de gearresteerden meer slachtoffers zijn gevallen.
De ondergetekende acht het geval zeer ernstig, ook om de mentaliteit van Wichers: een van de Duitse autoriteiten van de Sicherheitsdienst weigerde zelfs met hem samen te werken."

Een week later beschikt Koningin Wilhelmina afwijzend. 2 juni 1947, 's morgens vijf uur, wordt Pieter Wichers te Groningen gefusilleerd op het voormalige terrein van de militaire kazerne aan de Hereweg.
Drie Joden en drie niet-Joden vielen door Wichers' verraad in Duitse handen en werden omgebracht. Vier personen was een beter lot beschoren, maar moesten hun illegale werk bekopen met gevangenisstraf, opsluiting in strafkamp Vught of concentratiekamp Buchenwald. Daarnaast werden nog zo'n 30 naamlozen opgepakt, hun lot is onbekend. Wie waren de slachtoffers van Pieter Wichers?
V van 'Victorie'
'Die slagerij, die groot genoeg was om de queue van wachtenden binnen de winkel op te nemen, groeide in de oorlog uit tot een soort "sociaal centrum" voor boodschappende huisvrouwen. Op een ochtend in juli 1941 bleken er ’s nachts in witte verf drie grote letters V op de grote winkelruit te zijn geklad, Wichers maakte daar gauw met een kwast "Vers Vlees Verkrijgbaar" van en verwierf zich daarmee grote populariteit: de Duitsers hadden de V net ingevoerd als propaganda middel: "V=Victorie, Duitsland wint op alle fronten", Wichers had die Duitsers dus mooi te kakken gezet. Maar de waarheid was anders. De V is oorspronkelijk door de geallieerden ingezet, hun vliegtuigen wierpen boven de bezette gebieden strooibiljetten met een V en uit zilverpapier gesneden V’s uit. Verzetsmensen hebben die drie V’s op de slagerij van Wichers geschilderd om de goegemeente van Helpman tegen hem te waarschuwen. Maar men heeft dat niet geweten doordat de Duitsers net in diezelfde nacht (17/18 juli 1941) die V hadden overgenomen.'
[Bron: Teartse Schaper Sr., e-mail 3 januari 2016.]
Behulpzaam
'Na de oorlog werd Pieter Wichers gearresteerd: hij had Joden en andere onderduikers verraden, hij werd ter dood veroordeeld en is in 1947 op het terrein van de Rabenhauptkazerne gefusilleerd. Dezelfde man heeft mij een keer, toen ik met Henkie in hun tuin speelde en daar uit een boom was gevallen, van de grond opgetild, in zijn armen naar binnen gedragen, daar op een bed gelegd en een deken over mij uitgespreid (ik heb daar een scherpe herinnering aan, ik herinner mij niet verder ooit door een man zo "verzorgd" te zijn geweest). Zijn vrouw kwam na zijn arrestatie met haar twee jongens brodeloos op straat te staan, zij heeft mijn moeder gevraagd haar als werkster in dienst te willen nemen maar wij hadden al een dienstmeisje, mijn moeder heeft haar toen doorverwezen naar mevrouw Heikens omdat die in Groningen goed was ingeburgerd en het ook aan veel vriendinnen kon vragen, wat er verder van gekomen is weet ik niet.'
[Bron: Teartse Schaper Sr., e-mail 3 januari 2016.]

# # # # #
VIf. Jan Wichers, geboren Groningen 12 september 1904, overleden Haren 19 mei 1987, gecremeerd te Groningen, café- en veestalhouder, paarden- en veehandelaar, expediteur naar binnen- en buitenland, mesthandelaar, vennoot "Gebr. Wichers": veestalling, veehandel, expeditie naar binnen- en buitenland, en transportbedrijf, Verlengde Lodewijkstraat 19 te Groningen. Trouwde Groningen 20 mei 1937 Hendrika Anna Evenhuis, geboren Groningen 27 oktober 1910, overleden Haren 11 december 1964, begraven te Haren (Eshof deel 2). Dochter van Jannes Everardus Evenhuis, koemelker, en Francina Johanna Hovinga.
Uit dit huwelijk:
VIf.1 Anna Margaretha Frouke Wichers.
VIf.2 Johannes Everardus Wicher Wichers.
VIf.3 Wicher Wichers, geboren Groningen 21 april 1944, overleden Gieten 27 januari 1991, begraven Haren (Eshof) 31 januari 1991, stuurman Stoomvaart Maatschappij Nederland. Trouwde Jacoba Grieta Jantiena Bos.
VIf.4 Francina Johanna Wichers.
 
 
Ruim baan voor de zuidelijke randweg om Groningen
Familie Wichers was eigenaar van de percelen Verlengde Lodewijkstraat 17 en 18 (woonhuizen) en 19 (café met zes grote veestallingen, manege, boxen, monsterbaan*  en opslagplaatsen). De percelen gaan in Huis de Beurs op 14 maart 1950 onder de hamer. Gemeente Groningen brengt met ƒ 69.850 het hoogste bod uit en draagt het beheer over aan "Centraal Woningbeheer". Een koopje, want B & W hadden tevoren besloten geen hoger bod uit te brengen dan ƒ 80.000 voor café en overige opstallen en ƒ 10.000 voor beide woningen tezamen. Het café en de daarachter gelegen opstallen worden tot 1 mei 1961 verhuurd aan Jan Wichers, waarna ontruiming volgt. De ter hoogte van de spoorwegovergang gelegen opstallen zijn met een deel van het naastgelegen woonblok prooi voor de sloophamer. Jan Wichers verhuist naar Haren en zet aldaar zijn zakelijke activiteiten voort.
Na koop door de gemeente duurt het nog elf jaar voordat op 1 mei 1961 tot ontruiming wordt overgegaan. Jan Wichers stemt in met een huurcontract voor tien jaar tegen 2330 gulden (exclusief water) per jaar. Onderverhuring is toegestaan. De huur is amper ingegaan of de rode haan kraait. Onderverhuurde veestallen, in gebruik als pakhuis, staan in brand. Muren worden gestut, herbouw blijft uit. In het najaar springt de verwarmingsketel. Gasten in café en vergaderzaal zitten in de kou. De gemeente laat op haar kosten de ketel vervangen. Illegale opstallen worden tot 9 juni 1960 ongemoeid gelaten. De kantonrechter doet op die dag vonnis: opstallen die zonder vergunning zijn geplaatst dienen te worden afgebroken. De gemeente kan met Wichers geen overeenstemming bereiken over ontruiming. Hij beroept zich op weerstand van zijn onderverhuurders. Een concept huurovereenkomst is gedateerd 1 oktober 1960. Getekend of niet, zeven maanden later moeten verhuurder en onderverhuurders het veld ruimen. Op zoek naar vervangende woonruimte doet Jan Wichers een tevergeefs verzoek op uitstel. Een belangrijke stap is gezet naar de aanleg van de verbindingsweg tussen de rijkswegen 42 en 43.
Perceel Verlengde Lodewijkstraat 19, hoofdbewoner Jan Wichers krijgt in 1960 toestemming aan de volgende personen onder te verhuren:
G. Kuiper, alle vertrekken op de begane grond waaronder cafébedrijf, een kamer op de 1e etage en zolderverdieping;
[Volgens het Groninger adresboek, uitgave 1961, was op dit adres ook kleermaker B. H. Kuiper woonachtig.]
H. Bijmolt, Mauritsstraat 12, paardenbox plus strook open grond van 14 m x 27 m;
fa. J. P. Boerema, Verlengde Oosterweg 14, een deel van de stal, in gebruik als magazijn;
H. Harssema, Hereweg 27, een deel van de stal, in gebruik als stalling voor paard en een wagen;
H. (Hendrik) Bathoorn, Verlengde Nieuwstraat 9b, een deel van de paardenstallen, in gebruik als paardenstalling met recht van plaatsing van drie korrewagens** op het erf;
R. Munnik, Helperwestsingel 19a, pakhuisruimte naast de veestalling;
J. G. Bol, De Savornin Lohmanlaan 16, een houten stal als timmermanswerkplaats;
H. J. Petie (schoonzoon van H. Bijmolt), mej. A. Hogerman, M. van der Huizen, een stuk open grond als staanplaats voor één woonwagen.
Bron: Groninger Archieven, toegangnummer 1841, inventarisnummer 143, dossier 111: Dienst Stadsuitbreiding gemeente Groningen.
* Monsterbaan: deel van een weg of terrein waar paarden gemonsterd (gekeurd) worden [Bron: Van Dale].
** Korrewagen: Oorspronkelijk, in tegenstelling tot een trekwagen: wagen (meestal meerwielig) die gekruid, voortgeduwd, wordt, steekkar [Bron: WNT].

 


Heeft U vragen? Mist U informatie of heeft U tips? Deponeer ze in mijn elektronische brievenbus.

Nieuwe pagina: 1 juli 2011. Voor het laatst bijgewerkt 5 januari 2016.

Copyright © Henk Werk Met uitzondering van genealogische data is gehele of gedeeltelijke overname alleen toegestaan na schriftelijke toestemming.