Title

Het Oude Miland

Miland is de naam van de eerste ontginning in het gebied ten noorden van de Oude Rijn tussen Bodegraven en Woerden in het zuiden en Nieuwkoop, Noorden en Woerdense Verlaat in het noorden.

Oorspronkelijk was het gebied tussen het IJ en de Oude Rijn een ontoegankelijk laagveengebied, waar vanuit het noorden de zee regelmatig binnendrong. Enige tijd voor het jaar 1000 werd een dijk langs het IJ aangelegd en werden de Amstel en de Spaarne afgedamd. Dit maakte ook de ontginning van het Miland mogelijk. Hoogstwaarschijnlijk heeft dat in de 2e helft van de 10e eeuw plaatsgevonden. Een goede natuurlijke ontwatering was een levensvoorwaarde. De Meije zorgde daarvoor in westelijke richting. Het water vond dan zijn weg via de Oude Rijn, de meren en tochten te noorden van Leiden naar het Spaarne. Het oostelijk deel van het gebied waterde af naar de Kromme Mijdrecht, die in de Amstel uitkwam.

De bewoningskern in dit gebied was een dorpje dat de naam Mi droeg. Het heeft het slechts tot omstreeks het jaar 1200 uitgehouden. Toen verschoof het zwaartepunt van de bewoning naar verschillende andere dorpen, zoals de huidige plaatsen Zegveld, Noorden en Kamerik. De plek waar dit dorpje gelegen heeft, valt nog goed te lokaliseren, dankzij het feit dat op oude kaarten de dorpskerk voorkomt, waarvan de ruïnes nog lang zichtbaar moeten zijn geweest. Het onregelmatige perceel waar het gestaan heeft ligt langs de Oude Meije, niet ver van de kruising met de provinciale weg van Zegveld naar Woerdense Verlaat. In de volksmond heet dat perceel nog steeds het Kerkhof. (zie kaartje). Het verhaal gaat dat hier de brokstukken steen nog in de grond zitten en dat in 1913 hier nog een gouden miskelk is opgegraven.

De veenmoerassen waren Stichts gebied. Na de ontginning werd het Miland een bischoppelijk leengoed. De eerste akte waarin van dit leengoed sprake is, dateert van 1064. Miland was als gebied aan de grens tussen Holland en het Sticht steeds een betwist gebied. In de tweede helft van de 13e eeuw werd de Meije de grens tussen Holland en het Sticht. In die tijd is ook de kade langs de Meije aangelegd, waarover de huidige weg loopt.

Wat is van dit alles nog te zien als je door dit gebied fietst, loopt of vaart? Verrassend veel. Het hele verkavelingspatroon, met zijn duizenden slootjes, die verschillende richtingen opwaaieren, is zo'n duizend jaar geleden ontstaan. Dat ligt er zeker ten zuiden van de Meije nog net zo bij. Het geldt ook nog voor de strook direct ten noorden van de Meije, maar als we dichter bij Nieuwkoop en Noorden komen, heeft de vervening toegeslagen. Echter wanneer we wat beter kijken vallen ook hier de oude patronen nog goed te herkennen. Zo moet de Meesloot, die zo prachtig is om met de kano doorheen te varen, een van de weteringen zijn geweest, die parallel aan de Meije zijn gegraven voor de ontwatering. Title