Beenprothesegebruiker kan beter
stadten in Leiden dan Groningen

Als je niet al te ver kan lopen en van je auto afhankelijk bent, zoals de meeste beenprothesegebruikers en je wil een dagje stadten, dan kan je beter niet naar Groningen of Den Bosch gaan. Kies dan voor Leiden of Den Haag. Waarom? In Groningen kom je met de auto de binnenstad niet eens in. Die wordt afgesloten. Ook voor gehandicapten. Op de plekjes waar je wel bij kan moet je hetzelfde parkeertarief betalen als niet-gehandicapten. Net als in Den Bosch. Daarentegen mag je in Leiden overal gratis staan, mits je het andere verkeer niet hindert. Ook in Den Haag mag je gratis parkeren op plekken waar voor niet-gehandicapten wel moeten betalen. Marianne Timmer baant zich een weg door het onoverzichtelijke oerwoud van het parkeerbeleid van grote gemeenten.

EEN LANDELIJKE  invalidenparkeerkaart kunnen bestuurders krijgen die niet meer dan honderd meter zelfstandig kunnen lopen. Met die kaart mag onbeperkt geparkeerd worden op algemene invalidenparkeerplaatsen. Daarnaast mag de auto drie uur neergezet  worden in  een gebied waar een parkeerverbod geldt en op woonerven buiten de vakken. Parkeren op plaatsen voor vergunninghouders is verboden, evenals bij stopverboden. In parkeermeters moet, tenzij een gemeente anders heeft beslist, gewoon geld gestopt worden. Behalve de landelijke invalidenparkeerkaart is er ook een invalidenparkeerkaart voor passagiers. Eis is dat de gehandicapte zich niet zelfstandig buitenshuis kan verplaatsen en voor vervoer afhankelijk is van een ander. Naast de landelijke invalidenparkeerkaart bestaan er ook gemeentelijke invalidenparkeerkaarten. Deze mogen alleen in de eigen gemeente of regio gebruikt worden. Vaak zijn de regels soepeler dan bij de landelijke parkeerkaarten. Zowel de landelijke- als de gemeentelijke invalidenparkeerkaart kunnen aangevraagd worden bij de politie. De kosten voor de kaart zijn per gemeente verschillend.

Het klinkt leuk, zo’n invalidenparkeerkaart (alhoewel ik wel iets tegen het woord invalide heb, dat betekent letterlijk ‘niks waard’), maar in steden als Groningen, Den Bosch of Haarlem heb je er eigenlijk niet zo veel aan. Het zijn drukke steden, dus in het centrum zijn weinig parkeerplaatsen. Die schaarse invalidenparkeerplaatsen die er zijn, zijn meestal allemaal bezet. En bij de gewone parkeerplaatsen moet je, net als niet-gehandicapten betalen. “Logisch,” vindt mevrouw Vujacic van parkeerbeheer Haarlem. “Niet iedere gehandicapte is afhankelijk van zijn of haar auto en niet iedere gehandicapte is armlastig. Bovendien kan bij een invalidenparkeerkaart voor passagiers een niet-gehandicapte die kaart gebruiken.” Het klinkt in eerste instantie redelijk wat mevrouw Vujacic zegt, maar is dat eigenlijk wel zo? Voorwaarde voor het aanvragen van een landelijke invalidenparkeerkaart is dat je niet meer dan honderd meter kan lopen. Een arts keurt de gehandicapte en bepaalt of hij of zij in aanmerking komt voor de kaart. Je mag aannemen dat de arts zijn of haar werk goed doet, al zegt Vujacic haar twijfels over de mate van invaliditeit van sommige gehandicapten te hebben. De meeste bezitters van een invalidenparkeerkaart zijn dus wel degelijk afhankelijk van hun ‘heilige koe’. Gemeenten schroeven de parkeergelden vaak op onder het mom van: ‘Wij willen het gebruik van de auto terugdringen’. Als dat het argument is, mag een gehandicapte niet de dupe van dit  ‘afschrikmiddel’ worden. Die kan immers niet de fiets, het openbaar vervoer of de benenwagen nemen in plaats van de vierwieler. En dat geldt zeker voor beenprothesegebruikers. Ook is het zo dat menig gehandicapte wel degelijk een laag inkomen heeft. Het gaat vaak om oudere mensen die van AOW moeten rondkomen.
 Wat heb je wel aan je invalidenparkeerkaart in Haarlem?
Op de invalidenparkeerplaatsen betaal je ‘slechts’ 1,25 per uur, daar waar het elders in de stad twee en vier gulden per uur is (en in sommige parkeergarages na zeven uur ‘s avonds slechts een gulden voor de hele avond). Om het gehandicapten gemakkelijk te maken hoeven ze niet naar een kaartautomaat te lopen, maar staat er een muntautomaat direct aan het parkeervak. Daarnaast mogen ze, in tegenstelling tot wat er achterop de landelijke invalidenparkeerkaart staat, wél drie uur gratis parkeren in vergunningengebieden.

‘Alles staat hier vol’

In Groningen mogen gehandicapten gratis staan op invalidenparkeerplaatsen. Als daar geen plek is, dan moeten ze hun auto op een plek voor betaald parkeren zetten. “Ze betalen hetzelfde tarief als niet-gehandicapten, maar ze mogen hun auto langere tijd er neerzetten. Daar waar bijvoorbeeld geldt dat er maar een half uur geparkeerd mag worden mogen ze bijvoorbeeld vier uur staan,” legt Lin Dijkstra van de parkeerpolitie Groningen uit. “Maar ze betalen dan natuurlijk wel voor vier uur.” In de binnenstad van Groningen kost parkeren drie gulden per uur. Áls je de binnenstad ?berhaupt binnenkomt. “En dat is moeilijk, want het centrum wordt hier tussen elf en zes uur afgesloten, ook voor invaliden,” zegt Lin Dijkstra. “Maar de echte Groningers weten wel sluipwegen om toch de binnenstad in te komen.” Gastvrij is Groningen dus niet. Niet een stad waar je als gehandicapte lekker gaat winkelen. “Doe ik ook niet,” zegt Dijkstra. “Ik ga zelf altijd naar Assen. In Groningen kan je nergens een parkeerplek vinden. Zelfs de parkeergarages staan vol.” Ook dat klinkt niet bemoedigend voor mensen die geen lange afstanden zonder auto kunnen afleggen. Vindt de parkeerpolitie-medewerkster dat niet oneerlijk? “Helemaal niet. De gehandicapten genieten hier al zoveel voordelen. De invalidenparkeerkaart is gratis en een privé-invalidenparkeerplaats kost hier ook niets.”
Den Bosch sluit, net als Groningen, ook de binnenstad af. Maar hier mogen gehandicapten wel naar binnen. “We blokkeren de straten met elektronisch in- en uitschuifbare piramides,” legt mevrouw Hermes van Stadstoezicht uit. “Als een gehandicapte via de intercom laat weten dat hij of zij erdoor wil, dan drukken wij op de knop en zakken de piramides.” In Den Bosch mogen de gehandicapten ook gratis op de invalidenparkeerplaatsen staan, al zit daar meestal een tijdslimiet van twee uur aan vast. “Ze zijn verplicht de schijf te zetten,” aldus Hermes. Volgens mevrouw Hermes heeft de stad schrijnend tekort aan invalidenparkeerplaatsen. “Ze zijn altijd vol en we hebben heel veel kaarten uitgegeven. We krijgen ook weleens klachten over het gebrek aan plaatsen voor gehandicapten.” Maar waarom doet de stad daar dan niets aan? “Dat is een kwestie van centjes. Betaald parkeren levert wat op.” Vandaar ook dat parkeren bij meters in Den Bosch de gehandicapten net zoveel kost, als de niet-gehandicapte. In de binnenstad is dat drie gulden per uur. Volgens mevrouw Hermes voert de gemeente wel gesprekken met het plaatselijke invalidenplatform over het parkeerbeleid. “En persoonlijk zou ik graag willen dat er iets ten goede veranderde, maar ik ga hier niet over. De gemeenteraad beslist,” aldus Hermes.

‘O, wij zijn zo coulant’

In Arnhem bestaat het beleid niet in het lager maken van parkeerkosten, maar in het soepel omgaan met de tijd. “O, wij van de parkeerpolitie zijn zo coulant,” lacht de heer Mom. “Bij ons mogen gehandicapten gratis staan op de invalidenparkeerplaatsen. En daar hebben we er veel van. Alleen al in het centrum zijn er zestig. Er is er bijna altijd wel een vrij. Daarnaast mogen gehandicapten, buiten de regels die achterop de invalidenparkeerkaart staan, ook gratis parkeren langs een gele streep. Officieel mag dat, net als bij het parkeren bij een parkeerverbod slechts drie uur. Wij letten daar helemaal niet op. Soms staan mensen de hele dag op zo’n plek en van ons krijgen ze geen bekeuring. En als het erg druk is, zoals vlak voor Kerst, Sinterklaas, of op bijvoorbeeld Koninginnedag, dan bekeuren we ook niet als gehandicapten op een betaald-parkeren plek hun auto neerzetten en niet betalen. Maar,” voegt hij er aan toe, “mensen betalen liever dan dat ze een boete riskeren.” Mom denkt dat gemeenten die nog milder zijn dan Arnhem - en waar overal gratis geparkeerd mag worden - minder invalidenparkeerplaatsen hebben. Hij is van mening dat er voor wat betreft parkeerregels en  –voorzieningen voor gehandicapten wat meer uniformiteit zou mogen komen.
De Gehandicaptenraad zou dat ook wel willen, zegt medewerker Maarten van Ditmars, “maar we kunnen moeilijk aan de autonomie van de gemeenten komen. Wel zijn we samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten bezig om tot een modelverordening te komen waarin richtlijnen staan hoe het gemeentelijk parkeerbeleid zou kunnen zijn.” Een brochure maken waarin de regels en tarieven van de grote gemeenten staan is volgens hem niet te doen. “Dat zou een boekje moeten worden met alle vijfhonderd gemeenten er in, want wie bepaalt welke gemeente er wel en niet in mag staan. En gemeenten passen telkens hun beleid aan, dus dat boekje zou ook steeds vernieuwd moeten worden.”
Een van de gemeenten die probeert haar regels aan te passen aan andere gemeenten is Utrecht. “Daarom gaan wij vanaf 1 maart invoeren dat gehandicapten ook op vakken voor betaald parkeren gratis mogen staan,” vertelt een medewerkster van parkeerbeheer. “Omdat dit in de meeste andere grote steden ook al regel is.”
Zo’n gemeente waar je gratis mag parkeren bij een parkeermeter is Den Haag. “En je mag er nog onbeperkt lang staan ook,” zegt Ria Brandt van parkeerbeheer.
In Amsterdam mag je drie uur gratis staan bij de parkeermeter.
De soepelste gemeente die tijdens deze rondgang in het parkeerbeleid oerwoud naar boven kwam, is Leiden. “Wij kennen een gedoogbeleid. Gehandicapten mogen eigenlijk overal parkeren waar het praktisch mogelijk is en het andere verkeer niet gehinderd wordt. Bij meters, op woonerven, gele strepen enzovoort. De hele dag. En gratis,” aldus een medewerkster van parkeerbeheer.
Toen ik dit hoorde kon ik het bijna niet geloven. Voor de zekerheid heb ik een paar weken later nog eens gebeld. En ja hoor, ze zei het weer.

Dit artikel is een moment-opname. Aangezien gemeenten telkens de regels veranderen is het raadzaam om van te voren bij een gemeente te checken wat het parkeerbeleid voor gehandicapten is. Leiden heeft bijv. later helaas haar regels aangescherpt.

terug naar artikelen

terug naar tips