3 artikelen uit de Limburger d.d. 10 augustus 2002



  • Interview met Peter en Berthie
  • geen opzet 1
  • geen opzet 2
  • Vandaag is het vier jaar geleden dat Nicky Verstappen verdween van een jeugdkamp op de Brunssummerheide. -39 uur later werd de elfjarige jongen uit Heibloem dood en vermoedelijk misbruikt terug gevonden op de hei. Vier jaar na dato is het nog steeds een groot raadsel wat er met Nicky is gebeurd. Voor het eerst vertellen de ouders hun verhaal.

    De pijn van het niet-weten

    HET - liefst waren ze vertrokken uit Heibloem. Ze hadden hun huis te koop staan en al een nieuw huis in Meijel, het geboortedorp van Berthie, op het oog, maar haakten op het laatste moment af. "We konden het niet. Onze Nick ligt hier begraven. Die laat ik niet achter. Ons menneke opgraven, nee, dat kan ik niet. Anders was ik al lang weggeweest. We zitten gevangen in dit dorp', zegt Berthie.

    De gedachten aan die uren dat Nicky nog heeft geleefd, worden Berthie Verstappen te veel. Steeds opnieuw. Vier uur lang vertelt ze thuis, af en toe bijgevallen door haar man, over het immense verdriet. En steeds opnieuw doemt die vraag op. Wat is er met Nicky gebeurd? Hij heeft nog tussen de 8 en 28 uur geleefd, blijkt uit het politie-onderzoek. Niet weten hoe Nicky zijn laatste uren is doorgekomen, is ondraaglijk. "Onze Nick is twee dagen weggeweest. Dan denk je, wat heeft dat menneke nog allemaal meegemaakt? Soms moet ik die gedachten acuut loslaten, van me af zetten, anders word ik gek. Hier ga je aan kapot.'
    Het gemis is er iedere minuut van de dag, vertellen Berthie (39) en Peter (44) Verstappen. Ze hebben een kind verloren. Maar de manier waarop, die is "te pijnlijk'. "Ouders wier kind ziek is en stervende, kunnen hun kind nog vasthouden, er tegen praten, troosten. Ik heb onze Nick niet meer kunnen vasthouden. Misschien heeft ie nog geroepen: pap, mam. En we waren er niet. Wat moet hij bang geweest zijn.'
    De onzekerheid van het niet-weten sloopt, zegt Berthie. "Ons leven gaat niet verder. Dat is gestopt op die tiende augustus 1998. Je met weten wat er is gebeurd, dan pas kun je verder. Dat is sowieso al z moeilijk. Maar nu blijf je malen. Alle fantasien en scenario's, alle mogelijkheden zijn zo vaak de revue gepasseerd. Liet die persoon maar weten wat er is gebeurd, al wist je niet wie het was.'

    Er is n ding wat ng erger is, zeggen de ouders van Nicky. Dat is als je kind vermist is, maar niet wordt gevonden. Zoals Tanja Groen, of tot voor kort Marion en Romy van Buuren. "Dat is nog slopender. Dan weet je niet eens f je kind nog leeft. We hebben Nicky kunnen begraven.'
    Het onderzoek volgen ze heel nauwgezet, zeggen Berthie en Peter Verstappen. Elk detail willen ze weten. Als ze de recherche iets kunnen aanreiken, doen ze dat. En inmiddels is er een extra advocaat ingeschakeld die het omvangrijke dossier op de rechtbank in Maastricht minutieus doorspit om te kijken of de politie misschien iets over het hoofd heeft gezien, wat alsnog onderzocht kan worden.
    "Het enige wat in je leven speelt, is het zoeken naar antwoorden.' Al is er, diep van binnen, ook de angst voor wat ze te horen krijgen. Als de waarheid boven water komt, kan de klap des te harder zijn, vreest Berthie. "Maar ook al is het vreselijk, toch wil ik weten wat Nicky nog heeft meegemaakt.'
    De zoektocht is ook een houvast in hun leven, bekent Berthie. Het houdt hen op de been. "Als je niks meer hebt om te zoeken, als je de antwoorden hebt, dan val je in een gat. Dan moet je proberen er mee om te gaan. Hoe moet je dat doen?'

    Professionele hulp hebben ze niet, willen ze ook niet meer. Heel even zijn ze kort na de dood van Nicky in zee gegaan met Slachtofferhulp, maar de ervaring was niet goed. "Het was alsof die persoon meer slachtoffer was dan wij. Hier kan toch niemand ons mee helpen. Al is het fijn als je een beetje medeleven krijgt.'
    Bizar is de kilte die Berthie en Peter ervaren in Heibloem. Waar elders buurtgenoten ouders van vermoorde kinderen opvangen, stuitte de familie Verstappen vooral op vijandigheid. "De kampleiding is hier nooit bij ons binnen geweest. Twee jongens, leiders, zijn uit zichzelf langsgekomen, verder niks. Ik kan me voorstellen dat het moeilijk is, wat moet je zeggen? Maar een arm om de schouder is al genoeg. Maar ze hebben niks laten horen. Dat neem ik ze kwalijk, of ze nu iets met de dood van Nicky te maken hebben of niet.'
    Hetzelfde geldt voor de voetbalclub waar Nicky lid van was. "Heel Heibloem heeft meegezocht naar Nicky. Prachtig dachten we, wat een saamhorigheid. Tot de begrafenis ging alles goed. Daarna kwam het onderzoek op gang en hebben we van veel mensen nooit meer iets gehoord.' In het dorp vertonen de ouders zich niet meer. Ze worden gemeden en genegeerd, vertelt Berthie. "Er zijn mensen die ons niet eens meer groeten.' Waarom, dat is voor de ouders nog steeds niet te vatten. "Het Jeugdwerk is na de dood van Nicky bij het politie-onderzoek betrokken geraakt. Er werd met een beschuldigende vinger naar hen gewezen. Allerlei verhalen deden de ronde. Daar kijken ze ons op aan.'
    Ook vier jaar later reageert Peter van Lierop, voorzitter van het Jeugdwerk heel kortaf aan de telefoon. "Ik geef daar geen commentaar op. Hier heb ik geen zin in.'

    Het gonst van de geruchten in Heibloem. Zou iemand van het Jeugdwerk Heibloem Nicky misbruikt hebben en daarna vermoord, of iets hebben gezien? Die verdachtmakingen worden versterkt als de onderzoeksleider van de politie op een buurtbijeenkomst de naam van de kampoudste per ongeluk noemt in verband met het onderzoek en publiekelijk bekend wordt dat de man een zedenverleden heeft. Er wordt gefluisterd dat meer mensen in Heibloem dorpsgenoten hebben misbruikt.
    Peter Verstappen, geboren en getogen in Heibloem, is daarvan overtuigd. Het zedenverleden van diverse mensen loopt als een rode draad door de geschiedenis van het ruim 800 inwoners tellende dorpje, zegt hij. "Maar er wordt niet openlijk over gesproken. Iedereen houdt de mond dicht. Laat het verleden maar rusten, zeggen de mensen dan.'
    Er zijn wel een paar dorpsgenoten, zoals de buren, de overburen en de pastoor die hen hebben opgevangen. Die zijn nog steeds vriendelijk en meelevend, benadrukt Berthie Verstappen. "Vooral meneer pastoor is een hele steun.' Verder voelen de ouders zich in Heibloem alleen staan. Zelfs het monument bij de kerk, tegen zinloos geweld en ter nagedachtenis aan Nicky, roept tegenstrijdige reacties op. "Mensen zeggen nu nog dat het toch erg is voor het Jeugdwerk. En dat de leiders er zo altijd weer aan herinnerd worden. En wij dan?' Dan, plots fel: "Het monument is voor mij: de mensen van Heibloem er met de neus op duwen. Ze mogen het niet vergeten.'
    Berthie vertelt over die ene keer dat ze de moed had verzameld en naar een ouderbijeenkomst op de school van Femke, waar ook Nicky zat, ging. "De lege stoelen naast me werden weggeplukt en ergens anders neergezet. Ik zat alleen, alsof ik de misdadiger was. Dat doet zo'n pijn. Wat doen wij verkeerd? Mogen we niet zoeken naar antwoorden, naar wat er is gebeurd?'

    In het dorp zal dit weekeinde Nicky niet openlijk herdacht worden, verwacht Berthie. Een speciale mis, daar heeft de familie geen behoefte aan. "Ik ga daar toch niet met die mensen in de kerk zitten?'
    Donderdag was het vier jaar geleden dat Nicky wegging. "Had ik 'm maar niet meegegeven.' Voor dochter Femke zit op kamp gaan er niet meer in. Berthie: "Ze is nu bij kindervakantiewerk. Ze blijven ook een nacht slapen. Alleen Femke niet. Ze wil wel, maar ik kan het niet. Iedereen zegt, laat haar toch meegaan. Die en die zijn erbij, die letten extra op haar, maak je geen zorgen. Maar ik heb Nicky ook meegegeven aan mensen die ik vertrouwde.'
    Achteraf heeft Berthie Verstappen zich vaak afgevraagd of er al eerder iets is voorgevallen. "Je denkt toch, zou Nicky al misbruikt zijn? Steeds weer heb ik teruggekeken of hij anders was, ander gedrag vertoonde. Maar nee, ik heb niks kunnen ontdekken. Gelukkig. Wel zeg je achteraf dat zo'n kamp anders begeleid moet worden. Niet alleen door vrijgezellen en jonge stelletjes, daar moeten ook ouders bij, die weten hoe ze met kinderen moeten omgaan, hoe kinderen kunnen reageren. Maar daar mag je niks over zeggen. Ze zijn dit jaar gewoon weer op kamp gegaan. Alleen hoor je er niks over. Zelfs geen aankondiging in het wijkblad. Ze zullen wel alleen bij de kinderen die meegaan thuis iets in de bus duwen. Wij horen dit alleen via-via.'
    Berthie gaat terug naar die tiende -augustus. De zaak is direct vanaf het begin door kampleiding n politie verkeerd ingeschat, zegt ze. "Daardoor is kostbare tijd verloren gegaan. De leiders hebben het verkeerd ingeschat. Die zeiden dat -Nicky was weggelopen. De politie dacht, die komt wel weer terug. Het zoeken stelde die eerste dag niets voor. Maar Nicky loopt niet weg, het was een bangerik. En stel, stl dat hij toch alleen is gaan lopen, dan had hij schoenen en een shirt aangedaan.'
    De ouders zijn er, gezien het karakter van Nicky, van overtuigd dat hij met een bekende is meegegaan. "Er zijn ook geen sporen van verweer gevonden. Het is een bekende geweest, of hij was niet bij zijn positieven.'
    Die overtuiging maakt hen wantrouwig, geeft het echtpaar toe. "Je denkt zelf ook: wie zou het zijn geweest? Wie gedraagt zich anders sinds die tiende augustus? Iedere avond ga ik in gedachten iedere straat, elk huis in het dorp af. Ik vertrouw niemand meer', zegt Berthie.
    Peter Verstappen, die nagenoeg de hele tijd zwijgend heeft geluisterd naar het relaas van zijn vrouw, probeert zijn gevoel samen te vatten. "Het is een spookverhaal. Het is alsof je in een film zit en dit niet echt is. Dit kan niet gebeurd zijn. En dan zijn er ook nog eens geen sporen. Dat is gewoon niet te geloven. Ze halen duizend jaar oude mummies uit de grond en weten nog waaraan iemand is gestorven. Maar over Nicky weten we niks.'
    "We zijn allemaal veranderd', zegt Berthie Verstappen. "Ook Femke. Ze is harder geworden, afstandelijker. Ze voelt zich eenzaam zonder Nicky. Het onbezorgde van het kind-zijn is eraf.' Meta, de hond, is thuis haar enig overgebleven speelkameraad, zegt Berthie. "Het was ook Nicky's beste vriend, hij was er helemaal gek mee.'
    Bij de gedenksteen op de Brunssum-merheide, vlakbij de plek waar -Nicky werd gevonden, staat een aardenwerken bloempot met daarop de tekst: 'op 13 maart zou Nicky 15 jaar zijn'. Die zal wel van haar vader, de opa van Nicky, afkomstig zijn, vermoedt Berthie. Zelf komt ze er zelden, Peter nooit. "Dat kan hij niet aan.'
    Ze hebben in huis hun eigen monument, wijst Berthie naar de schouw. In het midden een kleine afbeelding van het kunstwerk met de vlinders zoals het bij de kerk in het dorp staat. Links een foto van Nicky bij een pony, rechts van Femke. Foto's van Nicky hangen door het hele huis. "Ik kan hem nog steeds niet recht in de ogen kijken. Het gaat gewoon niet, doet te veel pijn', zegt Berthie. Naast de tv staat een klein fotootje met daarbij een vaasje bloemen en een kaarsje. Dat brandt altijd.
    -Met hun verdriet gaan de ouders vooral naar het graf van Nicky. Ieder voor zich. "Peter heel vaak, ikzelf iets minder. Soms, per toeval, gaan we samen, maar we vinden het allebei prettig om alleen te gaan. Even alleen zijn met je verdriet en dicht bij Nicky.'

    'Nicky Verstappen waarschijnlijk niet met opzet gedood'

    Claire van Dyck
    HEERLEN - Degene die de dood van Nicky Verstappen uit Heibloem op zijn geweten heeft, heeft waarschijnlijk nooit de bedoeling gehad de jongen te doden. De politie vermoedt dat deze theorie van de Belgische victimologe (slachtofferdeskundige) C. Hutsebaut juist is en benadrukt deze visie, precies vier jaar na dato, in de hoop dat de dader zijn stilzwijgen doorbreekt. De toen elfjarige Nicky Verstappen verdween vandaag vier jaar geleden spoorloos uit een jeugdkamp op de Brunssummerheide en werd 39 uur later dood en mogelijk seksueel misbruikt teruggevonden.
    De theorie van Hutsebaut is niet nieuw, maar de politie maakt er voor het eerst openlijk melding van. De ouders opperden dit vorig jaar al in een smeekbede aan de dader om informatie en herhalen dit opnieuw. Vandaag vertellen ze voor het eerst hun verhaal. "Opzet of niet, we krijgen Nicky niet terug. Maar ik wil weten wat er met onze Nick gebeurd is. Hoop op een antwoord blijf ik houden, al word ik tachtig', zegt moeder Berthie Verstappen in een interview met deze krant (zie
    Horizon-bijlage).
    De dood aangetroffen Nicky Verstappen lag er "bijna sereen' bij, zegt tactisch onderzoeksleider M. Vincken van de politie. Het lichaam toonde geen uiterlijke verwondingen. De jongen was gekleed in een pyjamabroek en zijn gezicht was naar een boom toegedraaid. Daaruit spreekt volgens Hutsebaut - die daderprofielen opstelt en pedoseksuelen en hun slachtoffers behandelt - schaamte en schuldgevoel over de dood. "Nicky is natuurlijk meegenomen om een delict mee te plegen, maar dat er een groter misdrijf werd gepleegd, was de bedoeling niet.'

    'Ontbreken van opzet bij dood te weinig belicht'

    HEERLEN - Door te spreken over geen opzet bij de dood van Nicky hoopt de politie dat de dader uit zijn schulp kruipt of iemand uit zijn omgeving met tips komt. "Zo iemand loopt met een grote last rond. Die geeft ook signalen af.'
    De politie heeft al met de gegevens van Hutsebaut naar het dossier gekeken. "Dat de dader Nicky mogelijk per ongeluk doodde, is nog onvoldoende belicht geweest. Daardoor is er misschien informatie achtergebleven die wel relevant is. Of is een deel van de aanwijzingen die zo op straat liggen, over het hoofd gezien', zegt Vincken.
    Belangrijk is dat zowel de politie als burgers "de antenne hebben openstaan voor gegevens en personen die niet direct crimineel lijken, maar misschien toch iets met de dood van Nicky te maken kunnen hebben'.
    Het politie-onderzoek ligt nagenoeg stil. Ruim 48.000 manuren werk en geen sporen, dat is de grootste frustratie van de politie, zegt onderzoeksleider Vincken. "Er gaat geen week voorbij of ik ga naar de hei. Vanuit mijn emotionele betrokkenheid, maar ook in de hoop iets aan te treffen, een aanwijzing, een spoor. Dat geldt voor meer rechercheurs.'

    zaterdag 10 augustus 2002