Richttijden berekenen

Deze hardloop calculator heb ik ooit bedacht voor een all-round leeftijd- en sekse-onafhankelijke hardloopcompetitie. De voor het berekenen van normtijden gebruikte formule (van Pete Riegel) wordt vooral in de zeer korte en zeer lange afstanden iets minder realistisch. In de loop van de tijd is daarom wat fijnafstemming toegevoegd (met dank aan Jan-Peter Ploemen), gebaseerd op jarenlange ervaring met tientallen hardlopers. Naar mijn mening geeft het in al zijn eenvoud nog steeds de meest realistische individuele richttijd berekening die op het Internet te vinden is. De daarnaast berekende score biedt bovendien een objectieve waardering aan de prestaties zodat hardlopers zich met elkaar kunnen meten ongeacht leeftijd, sekse of gelopen afstand. Te mooi daarom om niet een permanent plaatsje te geven op mijn website zodat mede-hardlopers er hun voordeel mee kunnen doen.

Berekening Je kunt hier aan de hand van 1, 2 of 3 representatieve tijden uit je hardloopverleden een richttijd berekenen voor het lopen van een volgende wedstrijd op een bepaalde afstand waarbij je een vergelijkbare prestatie zou leveren. Het opgeven van meerdere uitgangsprestaties zal de betrouwbaarheid van de richttijd uiteraard ten goede komen.
  Leeftijd Afstand Tijd (UU MM SS) score
Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Berekening
  Man Vrouw
  
Toelichting:
In de rode velden worden de berekende richttijd getoond en de toegekende score's aan alle tijden. Een lagere score = een betere prestatie. Vergelijk uw score eens met die van mede-hardlopers!

(Gebruik redelijk met het doel overeenkomende, en liefst meerdere, afstanden. Het voorspellen van een marathon a.d.h.v. alleen een 1000 meter tijd is bijvoorbeeld niet erg betrouwbaar. Of de berekende tijd haalbaar is hangt vooral af van de vorm van de dag en van de wedstrijdomstandigheden.)

Opmerkingen zijn altijd welkom

Hoe wordt de richttijd (en de score's) berekend?

Globaal beschouwd houden de hiervoor gebruikte formules rekening met de geleidelijke toe- en afname van het prestatie-niveau als gevolg van het ouder worden en met het afnemen van het gemiddelde tempo naarmate de wedstrijd-afstand toeneemt. Zowel het absolute prestatie-niveau als het leeftijds-afhankelijke prestatie-verloop is bij vrouwen en mannen verschillend en daarom is ook de sekse van belang. De berekeningen worden hieronder in detail toegelicht.

Hoe vergelijk je de prestatie van een vrouw van 50 die een 5Km loopt met die van een man van 45 op de halve marathon? Bij het beantwoorden van deze vraag krijg je met de volgende problemen te maken.
Voor de eerste twee problemen is een oplossing gevonden door het toepassen van "age grading tables". Hiervoor is gebruik gemaakt van verschillende bronnen waarvan de belangrijkste de WAVA is. (De World Association of Veteran Athletes is de overkoepelende organisatie op wereldniveau voor veteranenatletiek). Dit principe gaat uit van tabellen waarin per sekse, per leeftijd en voor een groot aantal redelijk courante afstanden normen gegeven worden om het onderling vergelijken van prestaties mogelijk te maken. De WAVA hanteert in haar tabellen factoren waartegen prestaties van 30 t/m 100-jarigen afgezet kunnen worden. Voor onze toepassing gebruiken we een afgeleide tabel met normtijden. Bovendien lopen in onze tabel de leeftijden vanaf 8 t/m 100 jaar.

Ter illustratie van het prestatieverloop volgens deze tabel tonen we hiernaast een grafiekje waarin de gemiddelde toe- en vervolgens afname van het hardlooptempo van 8 t/m 100 jaar te zien is.

Leeftijd Man Vrouw
40 39´53" 44´05"
41 40´09" 44´25"
42 40´26" 44´45"
43 40´43" 45´05"
44 41´01" 45´26"
45 41´18" 45´47"
46 41´37" 46´09"
47 41´56" 46´32"
48 42´15" 46´55"
49 42´35" 47´19"
50 42´55" 47´42"
Als voorbeeld ook een klein gedeelte van de tabel met 10Km-normtijden. Alleen het gedeelte voor 40 t/m 50 jarige mannen zowel als vrouwen is hier weergegeven.

De 10Km-normtijd voor een 40-jarige man is volgens de tabel 39 minuten en 53 seconden en voor een 45-jarige vrouw 45 minuten en 47 seconden. Als beiden deze tijd inderdaad lopen leveren ze dus een vergelijkbare prestatie. Ook als tijden gelopen worden die zich op dezelfde manier tot de normtijden verhouden, bijvoorbeeld beide 10% erboven, wordt een vergelijkbare prestatie geleverd.

Het toepassen van deze tabellen lost dus de eerste twee problemen bij het vergelijken van prestaties op, namelijk het elimineren van zowel sekse- als leeftijdsverschillen.

Voor het gemak heb ik het tot nu toe steeds gehad over één afstand; 10Km. Als iedereen alleen maar 10Km´s zou lopen was ik hier met deze uitleg klaar. Nu lopen de meesten onder ons ook wel eens een 5Km of zelfs een halve of hele marathon en zelfs incourante afstanden als 4,92Km blijken voor te komen. Zoals gezegd voorzien de tabellen in een beperkt aantal verschillende afstanden. Omdat het doel echter is dat de berekening met echt ALLE mogelijke afstanden (zolang ze niet korter dan 800m of langer dan een marathon zijn) overweg moeten kunnen kom ik hiermee bij het derde probleem; hoe vergelijk je bijvoorbeeld een 4,92Km-tijd met die van een halve marathon?

Stel je gaat voor het eerst een 10Km lopen en bent benieuwd wat je, aan de hand van bijvoorbeeld een gelopen 5Km, als richttijd zou moeten nemen. Om voor jezelf een reële verwachting te scheppen kun je de volgende regel toepassen: voor elke verdubbeling van de afstand verdubbel je de tijd en telt daar 5% bij op. Dit erbij opgetelde percentage is vanwege het lagere tempo op de langere afstand. Een afgeleide universelere regel laat zich in de volgende formule uitdrukken: ( ( 10Km / 5Km ) ^ 1,07 ) * 5KmTijd = 10KmTijd. Het aardige van deze formule is dat hij beide kanten uit werkt; of je nu een 10Km-tijd naar een 5Km-tijd herleid of andersom, het kan allebei. Met het gebruik van deze formule kun je dus een bepaalde tijd op een willekeurige afstand herleiden naar een reële te verwachten tijd op elke willekeurige andere afstand. Ter illustratie hiernaast een grafiekje waaruit het tempoverval blijkt van 1- tot 42Km-wedstrijden.
Terug nu naar de tabellen met normtijden. Omdat het dus niet zo moeilijk is tijden van verschillende afstanden onderling om te rekenen zijn vanuit 1 tabel redelijk eenvoudig de tabellen voor de andere afstanden herleiden. Eigenlijk, en daar was het ons om te doen, kunnen we nu voor ELKE willekeurige sekse/leeftijd/afstand een normtijd berekenen. Dit vastgesteld hebbende gooien we alle tabellen overboord, behalve de 10Km-tabellen voor mannen en vrouwen. Meer hebben we immers niet nodig.

Als nu bijvoorbeeld een 50-jarige vrouw een 5Km loopt in 25 minuten, hoe wordt dan de score bepaald? We nemen de 10Km normtijd voor een 50-jarige vrouw (47 minuten en 42 seconden) en rekenen die met behulp van de beschreven formule om naar een 5Km-normtijd (22 minuten en 43 seconden). Deze berekende normtijd wordt op 100% gesteld. De score is het percentage van de gerealiseerde tijd ten opzichte van de normtijd, oftewel (in seconden) 1500 / 13,63 = 110. Hieruit blijkt ook dat een lagere score een betere prestatie aangeeft.

Een leuk aspect hiervan is dat je met de scores over langere tijd kunt zien of je 'in' of 'uit' vorm bent. Het kan dus best zijn dat een op het oog minder goede prestatie, bijvoorbeeld gelopen als 50 jarige, toch veel beter ingeschaald wordt dan je snelste tijd toen je bijvoorbeeld 35 was, maar nog niet zolang serieus trainde. Onthoud dat een lagere score betekent dat dit moet worden aangemerkt als een betere prestatie. Verder kun je met de scores, verzameld op verschillende afstanden, ook zien of je juist een goede korte(re) afstandloper bent of juist een betere lange(re) afstandloper bent.

Tot zover de uitleg van de berekeningen. Vond je het bovenstaande nogal ingewikkeld? Onthoud vooral dat in de richttijd-berekening zowel een afstands- als leeftijdscorrectie zit. De daarnaast berekende score maakt bovendien werkelijk alle prestaties van alle hardlopers en hardloopsters onderling vergelijkbaar. Ben je jonger, dan zul je harder moeten lopen om een topprestatie te leveren. En mannen zullen harder moeten lopen dan vrouwen van dezelfde leeftijd om dezelfde score te krijgen.

Copyright © 2000-2009: Jan Verschuren. All rights Reserved.