MOHAMMED B. OOK IN
GEVANGENIS GEVAAR SAMENLEVING
Mohammed B. neemt alle
verantwoordelijkheid voor de moord op Theo van Gogh en weigert psychiatrisch
onderzoek. Het ligt voor de hand dat hij ook dwangverpleging zal weigeren. Als
hij volhardt in zijn radicalisme is de kans groot dat de man die martelaar
wilde worden in de gevangenis missionair werk gaat doen.
Eén ding staat vast.
Mohammed B. en zijn maten passen niet in onze samenleving. Daar hoeft geen duur
psychiatrisch onderzoek aan besteed te worden. Het is überhaupt de vraag is of
er nog een land te vinden is waarin hij zijn idealen kwijt kan. Misschien in
enkele staten met de sharia, waar hogepriesters de dienst uitmaken. Maar zelfs
daar hebben burgers niet het recht om te doden.
Straks staan de rechters voor de schier onmogelijke taak hun
oordeel uit te spreken over de verdachte B. Al of niet met een advies van het
Pieter Baan Centrum, waar de rechtbank hem psychiatrisch wil laten onderzoeken
op verzoek van de officier van justitie in. Door uitgebreid onderzoek kunnen de
rechters dan te weten te komen wat de toerekeningsvatbaarheid van B. was toen
hij Van Gogh doodde. Waarschijnlijk komt er van een advies weinig terecht omdat
Mohammed niet van plan is aan een onderzoek mee te werken. Analyse over zijn persoon
past niet in zijn strategie en staat haaks op zijn wens om martelaar te worden.
Evenals Volkert van der G,
de moordenaar van Pim Fortuyn, was zijn daad een bewuste keuze, hij verwachtte
en wilde vlak erna door de politie te worden doodgeschoten. Dat laatste is
mislukt en als er geen advies van het Pieter Baancentrum komt, ontstaat er een
dilemma. Mag de rechtbank TBS opleggen als psychiatrisch advies ontbreekt? Of
moet de rechter hem uitsluitend gevangenisstraf opleggen? Bij die laatste optie
rest de vraag of er dan levenslang of een tijdelijke straf moet komen. Menig
jurist zal op die vragen zijn tanden stukbijten. We hoeven maar kort terug te
gaan naar de uitspraak van het gerechtshof tegen Volkert van der G.
Minister Donner van
justitie wil de maximaal mogelijke straf van twintig jaar verlengen tot dertig
jaar, maar die kan in het geval van Mohammed nog niet worden opgelegd, ook niet
als de wet is veranderd als de rechter tot zijn
uitspraak komt. De wet was er nog niet toen de moord werd gepleegd.
Veel pleit ervoor Mohammed
B. een dwangbehandeling te laten ondergaan. Immers zijn drijfveren om iemand
die hij niet persoonlijk kende op rituele wijze af te slachten wijst op een
geprogrammeerde persoonlijkheid. In onze ogen kunnen de motieven van deze
koelbloedige daad alleen maar stammen uit een gedegenereerde mensopvatting.
Dwangbehandeling biedt nog enige kans zijn geperverteerde persoonlijkheid te
deprogrammeren. Het ligt voor de hand dat hij zich daar met hand en tand tegen
zal verzetten. Zonder dwangbehandeling kan hij zich alleen maar vastbijten in
zijn opvattingen. Mocht na verloop van jaren blijken dwangbehandeling geen
enkel effect heeft, dan zal levenslange verwijdering uit de samenleving zijn
lot zijn, als gaat zijn wens om martelaar te worden dan in zekere zin toch in
vervulling.
Bij een langdurig verblijf
in de gevangenis zonder behandeling loert nog een ander gevaar. Hij zal tijdens
zijn detentie ongetwijfeld in aanraking komen met andere gedetineerden, moslims
en niet-moslims. Voor een deel van de gevangenisbevolking zal hem haten omdat
hij een bekende Nederlander heeft vermoord. Voor hen zal hij zich moeten
verstoppen. Maar voor een ander, mogelijk, groter deel zal hij een held zijn.
Dat geldt niet alleen fanatieke moslims, maar ook anderen die rancunegevoelens
koesteren tegen de samenleving. Het geweld van Mohammed zal hen aanspreken.
Geweld biedt immers een uitweg aan hun opgekropte haatgevoel. Niet voor niets
lieten de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog psychopaten uit de gevangenis in hun
concentratiekampen werken.
Het gevangeniswezen kan
Mohammed niet zonder duidelijke reden gedurende zijn hele straftijd isoleren.
Dat is niet alleen strijdig met de uitgangspunten van de penitentiaire
beginselen, maar ook inhumaan. Aangenomen dat hij volhardt in zijn radicale
opvattingen, is het niet denkbeeldig dat Mohammed in contacten met anderen zijn
levensbeschouwing zal uitdragen. Gedreven als hij is kan hij anderen
indoctrineren met zijn verwerpelijke opvattingen. Dat betekent dat er na
verloop van tijd levende bommen de gevangenis verlaten. Het zal moeilijk, zo
niet onmogelijk zijn, daar een dam tegen op te werpen. Zelfs imams die de
geestelijke verzorging in de gevangenis voor hun rekening nemen, kunnen dat
niet. Radicale imams krijgen immers geen toegang tot de inrichtingen van
justitie. Als zij hun stem al laten horen, zullen zij krachtens de ferme
uitspraken van ons kabinet, binnenkort uit ons land verdwijnen. Mohammed wilde
martelaar zijn, nu breekt voor hem de tijd aan van het leraarschap.
Gepubliceerd in Eindhovens
Dagblad 1-2-2005 en in De Gelderlander 5-2-2005