logo: Hambopaar in Fries kostuum

Scandinavisch Danshuis Eelde

Scandinavisch dansen in het Noorden van Nederland!

Dansers en speellieden zijn van harte welkom in Eelde voor een Scandinavische avond. Liefst dansen we op de muziek die door de speellieden ten gehore wordt gebracht, maar is er een keer geen speelman, dan draaien we bandjes en cd's.
Agenda
  • 25 september 2009
  • 23 oktober 2009
  • 13 november 2009
  • 11 december 2009
  • 22 januari 2009
  • 19 februari 2009
  • 26 maart 2010
  • 23 april 2010
Locatie
Het Borgkwartier, Borchsingel 41, Eelderwolde (rood vlaggetje op het kaartje) is vanuit Groningen CS met meerdere lijnen per bus (o.a. stadsbus 6 en 52) bereikbaar. (halte halte Hoornseplas) . Voor meer info over lijnen en tijden zie www.9292ov.nl

De auto kun je in de omgeving van de school gratis parkeren. googlemaps kaart

kaartje van de dansplaats
Tijden
De dansavonden beginnen om 19.30 uur en duren tot ongeveer 22.00 uur, maar het kan ook wel eens wat later worden als we met veel zijn ... Het eerste uur wordt het programma aangepast aan de dansers die weinig ervaring hebben met de Zweedse of Noorse dansen.
Kosten
Dansers en muzikanten betalen per keer €2,50 .
kaartje van de dansplaats

contact: Eveline & Ernst Jan

speelman en huis              speelman en huis              speelman en huis

Zweedse Polskor

Een introductie in de traditionele Zweedse polskor.
door Eveline van der Veer

Zweden kent meerdere vormen van dansen, die men globaal in vier groepen kan indelen: Sångdans (een gezongen melodie begeleidt de dans), Turdansen (figuurdansen), Gammeldans en Polskor. De hambo, schottis, mazurka, snoa, wals en polka zijn allemaal Gammeldansen. Het Zweedse woord gammel betekent oud, hiermee worden deze dansen afgezet tegen nieuwerwetse dansen als tango e.d. De polskor kennen echter een nog oudere traditie. Polskor zijn parendansen in ¾ maat, waarbij het paar veelal om elkaar heen draait. De dans begint vrijwel altijd met een 'försteg', een wandelpas, zodat je als danspaar de tijd hebt goed naar de nuances van ritme en sfeer van de muziek te luisteren. Daarna volgt het draaigedeelte, waarbij linksom draaien 'bakmes' genoemd wordt en de draai rechtsom de 'polsdraai'. Het is altijd weer een dilemma wanneer je nieuwkomers bij een Zweedse danscursus polskor aan wilt leren. Het liefst zou je ze eerst een grondige kennis van de gammeldansen willen geven en ze daarna pas kennis laten maken met de grote en rijke variaties van de oudere polskor.

Rond 1975 hebben Zweedse volksdans researchers meer dan 150 oude polskor nauwkeurig in de verschillende dorpen opgetekend . Ingvar Norman beschrijft daarbij globaal twee type polskor: de 'fläck' polska die in het zuiden van Zweden wordt aangetroffen, wordt op één plaats op de dansvloer gedanst, en de progressieve polska, die net als de wals voortbeweegt in de dansrichting, deze dans wordt in het midden en noorden van Zweden gedanst. Zuidoost en west Zweden kent vaak de snellere dansen, terwijl het langzamere tempo typisch is voor centraal Zweden.
Kenmerkend voor de polskor is dat de verschillen in het muzikale dialect van elke streek ook weer tot uiting komen in de passen van de bijbehorende dansen. De uitdaging om de polskor te leren ligt dan ook in het luisteren naar de muziek met de regionale verschillen in tempo, ritme en sfeer, waarbij meerdere dansen uit de regio passen. Het danspaar zelf kiest welke regionale dans zij daar het beste bij vindt passen. Vaak is het herkennen van de muzikale verschillen veel moeilijker dan het aanleren van de danspassen.

Eveline van der Veer en Ernst-Jan Kalkman in Fries kostuum bij een dansexamen in Zweden. (foto: Jan-Åke Larsson)
Eveline van der Veer en Ernst-Jan Kalkman in Fries kostuum bij een dansexamen in Zweden.
(foto: Jan-Åke Larsson)
In de fläckpolska zijn de passen voor de man en de vrouw veelal gelijk. In de progressieve polska is het vaak noodzakelijk dat de passen voor de man en de vrouw één tel of één maat ten opzichte van elkaar zijn versprongen, opdat er al om elkaar heen dansend, vooruit in dansrichting kan worden bewogen. De Zweden dansen op zeer gladde dansvloeren met schoenen met leren zolen, omdat de frictie zo tijdens het draaien vermindert. Met het technisch aanleren hoe je het beste een voet plaats of hoe je je partner moet vasthouden, komt het gevoel van 'zweven met je partner' vanzelf; harmonie en balans zijn de kenmerken van deze polskor. De uitdaging is dan ook om een goede balans te vinden met elke partner, ongeacht gewicht of grootte.
Traditioneel had elke regio zijn eigen favoriete muzikant of 'spelman'. De speelman trad vaak alleen op of hoogstens met een of twee partners. Dat veranderde pas in het begin van de 20ste eeuw, in die tijd vormde men grotere groepen (de zgn 'spelmanslag'), waarbij de stijl en het traditionele dialect van de muziek per regio werd gestandaardiseerd in een poging de traditie zo puur mogelijk door te geven. Rättvik's spelmanslag, die open stond voor alle spelers van elk muzikaal niveau, fungeerde als een model. Zo'n 300 muzikantengroepen zijn op die manier ontstaan. De populariteit van de spelmanslag triggerde weer een reactie van de individuele speelman. De Polska-melodie gespeeld door één of hooguit twee mensen heeft een grotere emotionele lading en geeft helderder de verschillende dialecten door. De geïnteresseerde danser heeft dan de goede mogelijkheid diep in de verschillen in klank en ritme en sfeer te duiken.

  1. Norman Ingvar. Låtar till svenkska bygdedanser. Liner notes, 1977
  2. Ling Jan, Europas musikhistoria: Folkmusiken, Esselte, Göteborg, 1989
  3. Bostrom Hans-Olof, 'Bror hjort och folkmusiken' in Folk-musik-dans i nordisk konst. Liljevalchs, Stockholm, 1990

Websites Scandinavische dans

Kijk ook eens op het Werelddansplein voor een overzicht van Werelddans & Wereldmuziek in Noord-Nederland.