Verklaring van Accra

 


 

 

Aan alle predikanten werkzaam in de Protestantse Kerk in Nederland

Zuid-Beijerland, 18 december 2004.

Broeders en zusters,

Het is met enige schroom dat wij ons tot u wenden. Zeker rond de kerstdagen ontvangt u veel post en er zijn talloze zaken die uw aandacht vragen. Toch menen wij dat een zaak zo belangrijk is, dat die uw aandacht niet ontsnappen mag.

In juli en augustus 2004 vergaderde de World Alliance of Reformed Churches (WARC) in Accra (Ghana). U weet: de WARC is de grootste koepelorganisatie van protestantse kerken ter wereld. Tijdens deze vergadering, waarin ook de PKN was vertegenwoordigd (o.m. door ds. Heetderks en ds. Plaisier), is gesproken over het huidige internationale economische bestel. In dit bestel is het wel en wee van planeet en mensdom overgeleverd aan de krachten van de wereldmarkt. Wij in het westen zien dat bestel meestal als iets onvermijdelijks. “Wij zijn toevallig rijk en anderen zijn toevallig arm, daar zal God wel een bedoeling mee hebben.” Maar op internationale kerkvergaderingen als de WARC-assemblee van jl. zomer kom je die anderen tegen, de mensen zonder sociale voorzieningen en supermarkten en verzekeringen en een ziekenhuis om de hoek. En die mensen doen een appèl op ons. Ze zeggen: dat economische systeem is niet onwrikbaar. Het is iets wat jullie willen en wat wij niet willen. In Naam van Jezus Christus vragen wij jullie naar ons te luisteren en in verzet te komen tegen de huidige economische bedeling.

Het bijzondere van de Accra-bijeenkomst was, dat deze schreeuw om verandering en barmhartigheid is doorgedrongen tot in de besluiten van de Assemblee. In de slotverklaring van Accra wordt gezegd: “Wij geloven dat iedere economie verantwoording schuldig is aan God. Wij geloven dat de economie de waardigheid en het welzijn van de mensen-gemeenschap hoort te dienen, binnen het verband van de draagkracht van de schepping. Wij geloven dat mensen geroepen zijn om God te verkiezen boven Mammon en dat het belijden van geloof een daad van gehoorzaamheid is. Daarom verwerpen wij de ongebreidelde ophoping van rijkdom en de grenzeloze groei die al aan miljoenen het leven heeft gekost en veel van Gods schepping heeft verwoest.” Dat is krachtige taal, nota bene van een kerkelijke organisatie waarin ook de PKN is vertegenwoordigd.

Wij, enkele betrokken kerkleden uit den lande, hadden gehoopt dat de Verklaring van Accra en de aan de Verklaring gelieerde Brief uit Accra, in onze kerk een constructieve opschudding teweeg zouden brengen. De besluiten uit Accra zijn in ons land echter vrijwel direct in een woud van mitsen en maren verdwaald, in discussies over ‘het spreken van de kerk’ en de juridische status van de WARC, in kerkpolitieke procedures en processen. De Synode, die overigens positief op Accra reageerde (24/9/2004), heeft aangekondigd langer op het onderwerp ‘kerk en economie’ te willen studeren. Ze heeft een commissie ingesteld die een rapport gaat schrijven. Door dit alles heeft de noodkreet van Accra de basis van onze kerk, de plaatselijke gemeenten, niet of nauwelijks bereikt. En dat is jammer, want ‘Accra’ richt zich niet allereerst tot economen en politici en krantenlezers, maar tot ‘eenvoudige gelovigen’. Accra vraagt: wat willen wij, die zeggen van Christus te zijn met onze welvaartseconomie, met onze panische hang naar comfort? De schepping gaat eraan kapot, er gaan mensen aan kapot en ons geloof is erdoor in gijzeling genomen.

Hierbij willen wij u als predikanten vragen om de oproep van Accra serieus te nemen en er op een of andere manier iets mee te doen in uw prediking, in uw kringwerk, tijdens catechisatie of op een andere manier. U hoeft het niet met alle details van de Accra-besluiten eens te zijn om toch iets met de Verklaring en de Brief te kunnen doen. Het beloofde synoderapport zal des te effectiever zijn als in de gemeenten voorwerk wordt verricht.

In een bijlage sommen wij enkele bronnen op met informatie over de WARC, de Accra-bijeenkomst en de aldaar besproken problematiek. Vervolgens doen wij u enkele sugges-ties voor activiteiten rond de thema’s die in Accra aan de orde kwamen. De meeste van de genoemde teksten kunnen worden opgevraagd bij het correspondentieadres onderaan deze brief. Een tweede bijlage bevat de eerder genoemde Brief uit Accra.

Wij hopen dat u zich met ons laat aanspreken door de oproepen uit Accra en de bezin-ning daarop verder wilt helpen. Voor verdere gedachtewisseling houden wij ons aanbevo-len.

In verbondenheid,


ds. Udo Doedens, namens:

dra A.M. Booij (Bilthoven)
ds. W. Dijckmeester (Naarden)
drs. H. Jongedijk (Wassenaar)
prof. dr. B. Goudzwaard (Driebergen)
drs. A. Grandia (Doesburg) ds. J. Zuur (Den Haag)
ds. G.F.H. Kelling (Apeldoorn)
drs. E.J. Korthals Altes (Den Haag)
dr. mr. A.W. Kist (Wassenaar)
da. J. van Maanen-Feijen (Voorburg)
dr. J. Plasman (Spankeren)
dr. B.H. Rootmensen (Ouderkerk a/d Amstel)
ds. J.A.J. Seeleman (Rozenburg)
ds. J. Woltinge (Ruinerwold)

Correspondentieadres:
ds. Udo Doedens
Koninginneweg 6
3284 KJ Zuid-Beijerland
0186-660432
ugmdoedens@freeler.nl

 

Lees meer:
'PKN lauw over linkse keuzen' (Trouw)
Verklaring van Accra (Ned. Vert - Word-Bestand)
Verklaring van Accra (Engels)
BIJLAGE 1
(onderstaande stukken zijn, soms als computerbestand, opvraagbaar op het corres-pondentieadres)

INFORMATIE

WARC-stukken: www.WARC.ch (Engels) en www.PKN.nl (Nederlands)
World Commission on the Social Dimension of Globalization, ”A fair globalization” (rap-port; 2004)
Centraal Weekblad, “‘Kapitalisme immoreel systeem’” 20/8/2004
U. Duchrow, “Das Wunder von Accra”
B. Goudzwaard, “Steun voor Accra”
J. van Ham, “Hoe optreden tegen schandalig graaien?”, Centraal Weekblad 17/9/2004
R. Kouwijzer, “Mailen met… Bas Plaisier”, Onderhoud 4, oktober 2004
Dagblad Trouw, “PKN lauw over linkse keuzen”, 14/9/2004
H. Wolters, “WARC dwingt kerk tot zelfonderzoek”, Centraal Weekblad 15/10/2004

SUGGESTIES

Beweging
Grote vragen, vragen die vragen om een mentaliteitsverandering, los je niet in je eentje op. Wanhoop is echter een zonde! Gelukkig beginnen mensen zich links en rechts te roeren in de politiek, onder jongeren, onder theologen. Laten we proberen die mensen bij elkaar te brengen, zodat er een beweging ontstaat. Bent u geïnteresseerd? Maak u bekend op het correspondentieadres.

Prediking
In de WARC-verklaring staat Joh. 10,10 centraal: ‘Ik ben gekomen opdat zij leven hebben en overvloed’. Talloze teksten raken aan de thema’s uit de WARC-documenten.

Kringen
De oproep van Accra kunt u inbrengen in een kring over economie, milieu en armoede. Bruikbaar materiaal (ook geschikt voor jongeren) biedt Time to Turn (
www.timetoturn.nl). Zie ook Kerk en Milieu (Projectgroep Raad van Kerken) (www.kerkenmilieu.nl), Kerkinactie (www.kerkinactie.nl/deaardeademtop) en Oikos (www.stichtingoikos.nl). Ook in een kring over de 10 geboden kan ‘Accra’ voor de nodige toespitsing zorgen (vgl. de tekst van het slotdocument van de WARC-bijeenkomst in Buenos Aires, 2003). Zie ook A.W. Kist, “Startvragen voor groepswerk”.

Kerkbode
U kunt een stuk plaatsen in uw kerkbode, bijvoorbeeld “Accra maakt kerkhistorie” door ds. Gerd Kelling.

Gemeenteavond
U kunt een gemeenteavond beleggen over het thema ‘De macht van de economie en de macht van Christus. Een conflict?’ Aan de Accra-stukken kunnen voorbeelden worden ontleend.

Tips

In het “Report of Task Force on Covenanting for Justice” (WARC, 2004) staat navolgende lijst met dingen die gemeenten en ge-meenteleden zelf kunnen doen.

* Het tegengaan van consumentisme en het bevorderen van een sobere levenswijze
* Het uitdagen van rijke kerkmensen om Jezus te volgen en te delen
* Het opbouwen van een geestelijk leven gefundeerd op economische rechtvaardigheid en ecologische heelheid via eredienst, bijbelstudie en gebed
* Het onderwijzen van kinderen (op school/zondagsschool) in economische rechtvaardigheid en ecologische heelheid
* Het vertienen van inkomsten, tijd, energie ten bate van de armen en de gemeenschap
* Het deelnemen aan missionair/diaconaal werk waarin ecologische kwesties een rol spelen
* Het opnemen van economische gerechtigheid en ecologische heelheid in het beleid van de gemeente
* Het delen van werk en inkomen om overdaad te vermijden en iedereen van een levend inkomen te voorzien
* Het investeren in duurzame fondsen, alternatieve banken en coöperatieve initiatieven
* Werken aan een duurzame economie door initiatieven als Fair Trade/Goed Werk te steu-nen
* Het in de praktijk brengen van Jubeljaar-maatregelen die de schuldenlast verlichten en van de sabbat, zowel op persoonlijk als op maatschappelijk niveau

De Nederlandse delegatie

De Nederlandse delegatie