De Ensemble Pawell UL-1

Op 30 december 1989 kocht ik de Ensemble Pawell ul-1 luidspreker. Een superkleine, fantastische speaker met een fameus ruimtebeeld. Ofschoon hij toen een astronomisch bedrag kostte durfde ik de koop aan en sloot hiermee een tijdperk af van zelfbouw van luidsprekers. Het geluidsbeeld dat ik met die speaker toen kreeg, kreeg ik niet voor elkaar met mijn eigen bouwsels.

Het bouwtijdperk startte voor mij in ca. 1970 en verliep via het inbouwen van speakers die ik uit oude radio's haalde in een gesloten behuizing, via een Karlson
kast met een Philips 9710 naar grote transmissielijnen. De eerste was een echte Bailey's, later de Rogers monitor, beide met de befaamde Kef B139. Experimenten met verschillende wisselfilters en later ook verschillende componenten in de filters maar ook actieve aansturing van het (sub)laag.



De Ensemble klonk fantastisch. Deze ging weliswaar niet zo laag, maar het laag dattie ging, deed hij wel erg goed. Bovendien gaf dat laagste laag eigenlijk alleen maar problemen in de woonkamertjes.

Na bijna 10 jaar gebruik van deze speaker, bekroop mij toch het gevoel dat de speaker beter kon. Er waren intussen echt betere filtercomponenten ontwikkeld dan dat er in de Ensemble aanwezig waren en intussen ook gewoon verkrijgbaar. Bovendien was er ook een reference te koop van hetzelfde merk. Afijn, na het open maken van de kast en kopen van andere condensatoren startte het modificeren. En hier gold toen: doorzetten ňf weer terug naar de oude situatie. Het werd doorzetten, met tussenfasen die niet direct (op alle fronten) verbeteringen waren.
De toen bij het luisteren gemaakte aantekeningen zijn hier te vinden.







Het ongeluk
Op 1 januari 1999 bleek dat mijn eindversterker 's nachts per ongeluk langere tijd een gelijkstroom heeft gegeven aan de speaker. (De offset was ontregeld doordat er een soldeerverbinding was losgegaan. Stomme fout van me door de draadverbinding van ingangs-cinch naar de print te kort te maken. Deze stond onder een -mechanische- spanning en liet dus na verloop van tijd los.) De speaker is toen doorgebrand, te merken aan het feit dat de conus vastliep in de magneet en te ruiken aan de brandlucht toen ik de boks openmaakte.

Nieuwe speakers waren te bestellen via de dealer. De twee nieuwe woofers zouden (januari 1999) ruim fl. 1500,- gaan kosten. Dat vond ik wel heel erg veel. Buitensporig veel. Hier was niet de situatie dat de fabrikant ze op voorraad had liggen en je dus als klant wat meer moet betalen voor het op voorraad houden gedurende 10 jaar. De woofers moesten opnieuw besteld worden bij de speaker-maker en ze zouden dan ook niet hetzelfde zijn. De nieuwere hebben een rubberen ophanging, de vorige versie was dat van een ander materiaal. Ik heb ze wel besteld, want wist geen andere manier, maar ging intussen wel zelf verder zoeken.

Via zoeken en wat berichten achterlaten op bulletinboards kwam ik erachter dat de Podszus Görlich woofertjes gewoon te bestellen zijn. Zelfs in een gepaarde versie tegen een kleine meerprijs. Ook was er de keus tussen 2 typen: de ene die in de standaard ul-1 werd gezet en degene die in de reference wordt gebruikt.



Mag je raden welke ik besteld heb…. De eerder gedane bestelling bij de dealer heb ik geannuleerd en heb vervolgens wel erg lang moeten wachter eer meneer Hans Görlich zijn speakertjes kon leveren. Omdat ik alles aan het vernieuwen was heb ik ook maar 2 gepaarde nieuwe tweeters besteld.

Besloten werd om het wisselfilter buiten de kast te brengen, in een hf-afgeschermde doos. Na ingespeeld te zijn én afgeregeld heb ik die doos gevuld met fijn, droog, kanariepietenzand. Deze toevoeging gaf een dosis extra rust in het geluidsbeeld dat zeer de moeite waard was. (Later heb ik deze toevoeging ook in de dac gebruikt.)



Al met al was de speaker nauwelijks meer herkenbaar, maar dan in gunstige zin.

Ik heb nog een korte en summiere AB vergelijking kunnen doen met de Prima Donna versie, ook van Ensemble en kan niet anders zeggen dat de door mij gemodificeerde Ensemble echt veel beter is geworden dan de oorspronkelijke versie. En ja hoor, deze door mij gemodificeerde versie klonk beter dan de (erg veel duurdere) Prima Donna. Intussen geniet iemand anders van deze speaker.
(Dat wil zeggen, dit was het laatste bericht dat ik vernam over 'mijn' Ensemble.)

Inmiddels is, in het voorjaar van 2003, Hans Görlich met pensioen gegaan en de speakerunits worden niet meer gebouwd....
Mocht je een Ensemble speaker hebben waarvan één unit defect is? Ik heb nog een goede unit op de plank liggen. Deze is dan weliswaar niet gepaard met jouw speaker, maar beter een niet-gepaarde unit dan helemaal geen unit.

(Helaas, maar in de zomer van 2004 blijkt de konusophanging geheel verpulverd te zijn. Er is in Friesland wel een bedrijf dat deze ophanging weer kan herstellen, met rubber.... Gaat langer mee.)

De Ensemble ervaring heb ik ook toegepast in de hierna gebouwde speaker. Dan niet een modificatie, maar geheel eigen bouw: 'de Rudoos'.




Nieuws in november 2008 De Podszus Görlich is weer leverbaar!!!!!:
Bouw nu je eigen Ensemble speakers.
:-)