onze grote rivieren de Rijn


7 – 12 – 2000 Arnhem - Pannerden 5e etappe Ik ben moe, de verhuizing en rapporten waren een vermoeiende hobbel. De laatste foto’s van de vorige lokatie gemaakt. Het is nu een gat. Weg een vertrouwd plekje van 20 jaar werken. Totaal van de aardbodem verdwenen. Wat rest zijn de foto’s. Nu op weg naar Arnhem. Op de kaart moet het een mooie wandeling worden met markante punten, als IJsselkop en de Kop bij Pannerden, waar de aftakkingen zijn. Nu een vage zonvlek. De zonsopgang net boven Utrecht was spectaculair. Een supergrote vuurgloed.
	Om 9.45 op stap. Vorige week liep ik ook zo de stad uit. Nu linksaf langs de jachthaven de weg gaat over een betonnen fietspad. Onder de brug loop ik weer langs de Rijn. Bedrijventerreinen aan de overkant aan de Rijnkade, zijn niet het mooiste. Maar deze kant is weer een groene uiterwaard. De winterdijk onttrekt stadsdeel Malburgen aan mijn blik. Grote zwermen vogels maken in de verte vogelwolken.
Nu komt er een stuk waar hard gegraven wordt. Meestromende strangen. Meer ruimte voor de rivier. Een 4 wheel drive Suzuki zit vast in de blubber. Even later kom ik ze weer tegen en maak een praatje. Ze zijn uitvoerders van dit werk. (met geld van de Europese Commissie)
	De nieuwe Rijnbrug heeft prachtige graffiti kunstwerken. Ik neem er een paar mee omdat ze zo kleurrijk zijn. Nu weer helemaal in een ongeschonden uiterwaard. Ganzenwolken komen naar me toe vliegen. Boven me voeren ze een drollen bombardement op me uit. Ik zie ze naar me vallen en hoor de ploffen (“inslagen”) op het zandstrandje. Oorlogstoestanden in een moderne tijd bij een moderne brug. 12.30 lunchtijd op een hoog rivierduin. Net een fabrieksterrein gepasseerd bij het pontje.
De schaarse knotwilgen worden door de pony’s gesloopt. De rivier heeft hier weer zijn eigen sfeertje. Een mooi hoog uitzicht, bedrijvig – 14.00 Even na het pontje Pannerden. De lucht is dicht getrokken. Ik ben op weg naar de Kop van Pannerden. Nog een half uurtje.
	Ik haal Nijmegen niet denk ik, maar we zien wel. Dit is een prachtige wandeling en grappig is hoe het allemaal lukt langs het water. Ver voor me de toren van Millingen aan de Rijn. Ik loop nu langs het Pannerdense kanaal – een vergraven stuk Rijn – de Oude Rijn stroomde noordwaarts. – Bij paal 869! Vlak voor me Fort Pannerden. Vanmorgen vertelde de landmeter, dat zijn engelbewaarder hem daar als kind het leven heeft gered. Zijn pekfakkel was in de tochtige trapgang uitgewaaid. Met zijn voeten voelde hij de laatste tree – voor wat later bleek - een schacht van 10 meter diepte. Ineens is die hoop met bunkergaten een bijzondere grondhoop geworden – een Fort in jeugdverhalen.
Precies om 14.30 bij de Kop van Pannerden. Dit punt heeft echt wat. Een prachtige splitsing. Eind van mijn Rijn en het begin van ieders Waal. Met foto’s probeer ik het mee te nemen. Ik voel spetters. De Waal is gelijk grofzandig met brede zandige kribvakken. Bij het voormalige Fort lopen veel Konicspaarden. De uiterwaarden zijn hier mooi terug geven aan de natuur. Een gegraven geul heeft een lage drempel. Hoe zal dit aflopen? Ik geniet van de Doornappels. Massaal gaan 600 Grauwe Ganzen de lucht voor me in. Zwarte koeien moeten dit natuurgebied beheren.
kop van Pannerden terugblik
	Op het eind loop ik vast. Wat ik allang vreesde gebeurd, de geul heeft een open verbinding met de Waal. Overal hoor ik ganzen. Vlakbij is de Millingerwaard. Er is weer een Ganzenwolk. Aan de horizon zie ik de stuwwal van het Rijk van Nijmegen. Hier ziet alles er over een paar jaar heel natuurlijk uit. Nu moet ik helemaal terug. Het wordt vast laat en ingewikkeld. De Klompenwaard 15.30 uur. Ik loop weer terug naar het pontje Pannerden en dan naar Doornburg. De bus brengt me in een half uur naar Arnhem.
vervolg wandeling	terug index grote rivieren terug naar wandelinken