vijfheerenlanden 1

wandeling 3

 

Wandeling Leerdam - Vianen     23 km

De Bolgarijse brug is

weer met een alternatieve fietsbrug geopend

 

Tussen het begin en het eindpunt rijdt Arriva bus 114 (Utrecht cs - Leerdam ns)  voor tijden zie http://www.9292ov.nl

  1. start wandeling ns station leerdam. Met de rug naar het station linksaf. Bij rotonde links. – de provinciale weg naar Schoonrewoerd. Komend met bus 114 uit Vianen kunt u ook uitstappen bij de bushalte na Karwei.
  2. op de rotonde over de parallelweg rechtdoor. U passeert een klaphek naar de Donkere kade.
  3. Eind Donkere kade op de Diefdijk rechtsaf.
  4. Spoorlijn over en halverwege stuk naar de provinciale weg links de dijk af een spoor tussen de struiken naar het fietspad  erachter. Hier links. Bruggetje over. Weg volgen om de Wiel.
  5. Rechtdoor langs de vliet.
  6. Eind linksaf naar de Diefdijk en deze links volgen.
  7. Bij de eerste afrit rechts deze volgen rond de Schoonrewoerdse Wiel.
  8. Eind linksaf de Kerkweg naar Schoonrewoerd volgen
  9. Dorpstraat oversteken – rechtdoor – gevaarlijke kruising!!
  10. Tot het eind volgen en dan rechtsaf – de Zijdekade
  11. Eind van de Zijdekade linksaf ( gaat u rechtsaf dat hebt u na 100 meter het bezoekerscentrum "de Schaapskooi van de Natuur- en Vogelwacht de Vijfheerenlanden. De Schaapskooi is geopend van april tot en met september van dinsdag tot en met vrijdag van 13.00 - 17.00 uur en verder het gehele jaar op donderdag van 19.00 - 22.00 uur
    en op zaterdag van 9.00 - 16.30 uur. (verdere info zie www.natuurcentrum.nl )
  12. Volg nu de markering van Schaapskooipad. Dus bij de mooie boerderij van de fam. Kool het erf op naar rechts.  Volg het betonpad en waar het over de wetering gaat naar rechts. Blijf de markering en het betonpad volgen. Het laatste stuk door een weiland.
  13. Bij de Achterkade naar rechts.
  14. Tot een bruggetje aan de linkerkant met een bordje Bolgarije van het Utrechts landschap. Het kaarsrechte pad volgen tot parkeerterreintje
  15. Hier linksaf de Bolgarijse Kade op steeds maar rechtdoor.
  16. Over de A27met de voetgangers-fietsbrug. Verder rechtdoor.
  17. Eind over de Bolgarijense brug naar links en de weg rond de plas volgen over de Bloemendaalse weg.
  18. Eind links over de Helsdingse Achterweg
  19. De gevaarlijke kruising over de Lexmondse Straatweg oversteken. Rechtdoor naar de Lekdijk (op de kaart Middelwaard) hier de Lekdijk naar rechts volgen
  20. Eind van de woonwijk de weg rechts naar beneden en via het Viaanse bos naar het eindpunt
  21. bushalte Vianen Lekbrug west. Moet u terug naar het vertrekpunt, omdat uw auto daar staat neemt u Arriva 114.
 

Aandachtspunten onderweg :

2 - 3  De Donkere Kade is de scheiding tussen polder Oud Schaayk en polder Nieuw Schaayk. Het Zuid Hollands Landschap vermeldt : "Het is  een gevarieerd gebied met grienden, schraalland, elzenbroekbos, rietputten, mooie oude boomgaarden en prachtige knotwilgen. Een paradijs voor vogels zoals vink, tjiftjaf, fitis, grote lijster, zwartkop, roodborst en rietgors. Misschien is de fraaie blauwborst te horen of zelfs te zien.  De rietzanger en de sprinkhaanrietzanger zijn terug uit het zuiden. Boven de natte graslanden bestaat de mogelijkheid dat een baltsende watersnip wordt gehoord en in de sloten en drasse delen is de heikikker aanwezig."  Maar in de winter heb ik als die vogeltjes gemist.

3 - 4  de Diefdijk. Deze hoge dijk is de grens met Gelderland. Het beschermd de Vijfheerenlanden tegen het afvloeiende water uit het Gelderse. Dat dit niet altijd lukte is te zien aan de Wiel hier. Het is een oude dijkdoorbraak. De dijk werd gedicht door om het gat de dijk te leggen. Dat verklaart de vele kronkels in de Diefdijk. De plek van de dijkdoorbraken is altijd waar de dijk over een vroegere oude stroomrug loopt. Hier is de ondergrond zandig en die grove structuur zorgt dat de dijk daar begint te lekken en  het zand uitspoelt.

5 - 6 de Kuilenburgse Vliet. Voor een rustige wandeling volgen we deze vliet. De Diefdijk is door sneller verkeer in beslag genomen. Het gebied tussen de Diefdijk en de Vliet heet de Geeren. Dit is vroeger een Baronie geweest.

Op het kaartje zie je ook de drie dijkdoorbraken in de Diefdijk 

7 de Schoonrewoerdse Wiel. Dit is de grootste Wiel van ons Land. De zandige ondergrond uit de wiel is richting Schoonrewoerd uitgespoeld. Dat is een prima ondergrond voor fruitbomen. Vandaar dat er zoveel oude Hoogstamboomgaarden en ook jongere hier te vinden zijn.

Bovenop de Diefdijk komt u langs het Dordtse Huis. Het Dordtse Huis is het logement van het dijkcollege van de Alblasserwaard. Hoewel de Alblasserwaard een eind verder ligt, hadden ze toch belang bij de Diefdijk. Wanneer de Diefdijk doorbrak, raasde het water in de richting van de dijk van de Alblasserwaard. Door samen met de Vijfheerenlanden een hele goede dijk te bouwen, werd geprobeerd ook de Alblasserwaard te beschermen. Bovendien waren de onderhoudskosten op deze manier veel lager. Het college moest regelmatig een eind reizen om hier te vergaderen en een blik op de dijk te werpen. Ze hadden behoefte aan een vergaderruimte en een plaats om te overnachten. Het Dordtse Huis is om die reden in de achttiende eeuw gebouwd. Het is net als de zeventiende eeuwse boerderij De Kruithof eigendom van het Zuid-Hollands Landschap

10 - 11 De Zijdekade is een dubbele kade. Het vormt de grens tussen de polder Neder Heicop en Over Heicop. Iedere polder had zijn eigen kade. Samen zou je de onderhoudskosten kunnen delen zouden wij in onze tijd denken. Maar als de een zijn verplichtingen niet nakomt zit je voor dubbele lasten. Nu heeft het het voordeel dat je kan kiezen : wil je onverhard of verhard wandelen.

           

12 - 13 Hier gaat u over het erf van een particulier. Deze aantrekkelijke doorsteek loopt midden door de polder. Geen last van verkeer! Hier woont de familie Kool. Ze zijn één van de oprichters van "den Hâneker" -  een vereniging van agrarisch natuurbeheer in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden. Deze doorsteek over hun land biedt aantrekkelijke wandelmogelijkheden. Juist die kaarsrechte wegen in dit cope- landschap vragen om hard rijden met de auto. Hier bent u ver daarvan verwijdert in een oase van rust.

12 - 13 We lopen hier middenin het Cope-landschap. In het verre verleden zijn de ontginningen van de Vijfheerenlanden begonnen aan de randen langs veenriviertjes :Lek, de Laak, de Zederik en de Leede. Het moeras in het midden is later ontgonnen.

Men vroeg toestemming aan de Heer van het moeras - in ons geval de Bisschop van Utrecht. Die overeenkomst wordt een Cope genoemd.  Vandaar de plaatsnamen met daarin de naam cop of koop.  In onze streek Heicop, Boeicop, Middelkoop.

Het cope-landschap kenmerkt zich door het vaste kavelpatroon. Ieder kavel heeft dezelfde lengte (1250 meter) en breedte maat (+/- 110 meter) Een kaarsrechte wetering in het midden en aan de andere kant weer een kaarsrechte kade. 

 

14 - 15 Bolgarijen. U wandelt nu door de grienden. Van oudsher is Bolgarijen een laag gelegen komklei gebied.. De afwatering gaf vroeger altijd een probleem. 's Winters stond het land plas dras. De wilg was het enige gewas wat hier wilde groeien. Zo is de griendculture aan deze streek gebonden. Van de wilgentenen werden manden gevlochten. Veel producten werden gemaakt, maar moderne verpakkingsmiddelen en producten uit lage lonen landen zorgden dat er geen afzet meer mogelijk was.  De grienden werden doorplant met Populieren. Men hoopte dat dit later zijn  geld zou opbrengen. Nu zijn de grienden natuurgebieden van het Utrechts landschap. Ze worden deels door de driejarige hakcyclus in stand gehouden en de nu kaprijpe Populierenbossen worden omgevormd naar een afwisselend  loofbos.

16 - A27. Als een lidteken doorsnijdt de A27 de Vijfheerenlanden. Het oude  wegenpatroon is genegeerd. de A27 vormt een barriëre die moeilijk te nemen is. Het natuurgebiedje Bolgerijen is zo geïsoleerd komen te liggen. Mogelijk is dat ook een bescherming

     

19 - 20 de Lekdijk. Zo hoog op de dijk kijkt u op de uiterwaard neer. Dat geeft een mooi overzicht. Dit stuk dijk is minder druk met autoverkeer omdat men verschillende barriëres moet nemen. De jachthaven is ontstaan door zandwinning. Ook de recreatieplas aan het begin van de wandeling, het openlucht zwembad Helsdingen en de plas van Hagestein zijn zandwinplassen. Een zandwinner had het plan Draswaard bedacht als een toekomstig nieuw  "natuurgebied". De hele uiterwaard tussen Vianen en Lexmond zou uitgezogen worden. Gelukkig is ons dat bespaard gebleven.

20 -21  eind Het Viaanse Bos bestaat uit een griendcomplex met onderhouden grienden, omvormingsgriend en opgaand populierenbos.  Er loopt een gemarkeerde wandelroute van 2 km.                                           
Binnen dit gebied lag het buiten 'Ameliastein'. Hiernaar is de nabij gelegen woonwijk Amaliastein genoemd. Het kasteel werd ca 1560 gebouwd door Hendrik van Brederode, vrijheer van Vianen en Ameide, voor zijn vrouw Amelia, gravin van Nieuwenaar.

terug naar wandelinken      terug naar de Vijfheerenlanden