Een
grootboek is de registratie in Debet- en Creditboekingen uit alle
dagboeken op volgorde van categorie en binnen die categorie op
volgorde van tijd.
Debet in het grootboek staat de wijze waarop vermogen aanwezig is en/of besteed werd.
Credit staat de herkomst van het vermogen en de wijze waarop zij verkregen werd.
Een grootboekrekening is de weergave van alle Debet en Creditboekingen van een specifieke categorie in twee kolommen: de linkerkolom bevat de debetboekingen en de rechterkolom bevat de creditboekingen.
De verandering van een financieel feit heeft altijd twee kanten: Enerzijds heb je iets verdiend of verloren, anderzijds ben je rijker geworden, of juist armer. Ook kan het zijn dat je minder bezit van het ene en daartegenover meer van het andere. Om dit te volgen wordt van elke financiële gebeurtenis een journaalpost gemaakt. Hierbij worden één of meerdere grootboekrekeningen gedebiteerd en tegelijkertijd één of meerdere grootboekrekeningen gecrediteerd. Het totaal aan debiteringen moet daarbij gelijk zijn aan het totaal van crediteringen. Het grootboek is dus altijd in evenwicht, d.w.z. het totaal aan de debetzijde is noodzakelijkerwijze gelijk aan het totaal aan de creditkant.

Het geld dat je ergens voor gebruikt, heb je ergens vandaan gehaald. De categorieën waarvoor je het hebt gebruikt, boek je debet, die waar je het vandaan hebt gehaald, boek je credit. Aangezien het hier steeds hetzelfde geld betreft, betekent een volledige verantwoording dat debet en credit gelijk moeten zijn.
Het financiële feit betreft: |
Debet boeken als: |
Credit boeken als: |
|
1. Een recht of bezit |
het recht of bezit toeneemt |
het recht of bezit afneemt
|
|
2. Een verplichting |
de verplichting afneemt |
de verplichting toeneemt
|
|
3. Een betaalde dienst |
het een kostenpost is |
het een opbrengst is
|
|
4. Een waardeverandering |
de 'afschrijving' |
de 'bijschrijving'
|
Onze kas (een bezit) wordt minder, dus moet de rekening 'kas' worden gecrediteerd, De giro (ook een bezit) wordt meer, dus moet de rekening 'giro' worden gedebiteerd.
journaalpost:
| Rekening |
Omschrijving |
Debet |
Credit |
|
|
Giro |
111 |
Van kas naar giro |
1000,00 |
|
|
Aan kas |
100 |
Van kas naar giro |
|
1000,00 |
Onze schuld (een verplichting) neemt af, dus moet de rekening 'crediteuren' worden gedebiteerd; onze kas (een bezit) neemt ook af, dus moet de rekening 'kas' worden gecrediteerd.
journaalpost:
| Rekening |
Omschrijving |
Debet |
Credit |
|
|
Crediteuren |
140 |
naam crediteur, boekstuknr. |
2000,00 |
|
|
Aan kas |
100 |
naam crediteur, boekstuknr. |
|
2000,00 |
Wij hebben een schuld gekregen bij een crediteur (verplichting), dus moet de rekening 'crediteuren' worden gecrediteerd; de crediteur brengt ons kosten in rekening (dienst),
dus moet de rekening 'onderhoud' worden gedebiteerd.
journaalpost:
|
Rekening |
Omschrijving |
Debet |
Credit |
|
|
Onderhoud |
442 |
naam crediteur, oh machine |
500,00 |
|
|
Aan crediteuren |
140 |
naam crediteur, oh machine |
|
500,00 |
Onze auto (een bezit) is minder waard geworden, dus moet de rekening 'auto's' worden gecrediteerd. Er is een waardeafname (waardeverandering), dus moet de rekening 'afschrijvingen' worden gedebiteerd.
journaalpost:
|
Rekening |
Omschrijving |
Debet |
Credit |
|
|
Afschrijvingen |
473 |
afschrijving auto |
7000,00 |
|
|
Auto's |
013 |
afschrijving auto |
|
7000,00 |
