ARTIKELEN

inhoud:
VIERDE KWARTAAL   2001
Mystagogie  
 Mystagogie 2.
 
 

MYSTAGOGIE  1

 

MYSTAGOGIE - INLEIDING IN HET GEHEIM VAN HET LEVEN
 

Dit is een moeilijk woord, maar, zoals dat meestal het geval is met moeilijke woorden, nuttig om iets in één keer te zeggen waarvoor je anders een groot aantal zinnen nodig hebt. Dat grote zinnen krijgt u hier alsnog! Want wat is mystagogie? Het woord bestaat uit twee delen. In het eerste deel zoudt u het woord 'mystiek' kunnen herkennen. Het tweede deel zit in woorden als pedagogie, en heeft te maken met 'leiden', 'brengen tot'.
Mystagogie, een mooi, nieuw woord dat toch een zeer oude lading dekt. Mensen inwijden in het mystieke geheim van hun leven - dat was het werk van leraren in de oude mysteriënreligies. Gnostische ketterij in de ogen van de één, waardevolle verdieping van onze kennis van de oud-christelijke wereld in de ogen van de ander. Ook hier laten we elkaar vrij in de waardering van dit onderwerp. Een feit is dat kerkelijk christendom en gnostieke beleving niet altijd scherp zijn af te bakenen, zeker niet wat begrippen en woordgebruik. Met andere woorden, je kunt de grenzen niet zo scherp trekken. Misschien is dat juist een aanbeveling, om beide niet tegen elkaar uit te spelen. We hebben er niets aan wanneer gemeenteleden afscheid nemen van de Kerk omdat zij zich niet serieus genomen voelen. De psychiater Sigmund Freud ontving veel van zulke mensen in zijn spreekkamer. Hij ontwierp naar aanleiding van zijn gesprekken met hen zelfs een speciaal woord: ecclesiogene neurose. Dat zijn door de Kerk en haar onverdraagzaamheid veroorzaakte verschijnselen van geestesziekte. Een andere psychiater. C.G. Jung, was een tijd lang leerling van Freud. Hij verschilde van mening met Freud over de waarde van de godsdienst. Jung dacht en schreef veel over symbolen. Voor de godsdienst is het symbool onmisbaar, maar symbolen kunnen ook een ervaringswerkelijkheid op zichzelf zijn. Een werkelijkheid die zich alleen maar in beelden kan laten uitdrukken is dat wat het geheim van ons leven kan worden genoemd. Mystagogie is: mensen bij de hand nemen en inwijden in het geheim van hun leven. Wie hier gnostische ketterijen verwacht - het zij zo. Diegene bedenke wel, dat ketterijen de onbetaalde rekeningen van de kerk zijn.

Dr Van den Berk is theoloog en cultuurhistoricus. Hij werkt aan de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht en specialiseert zich thans op het gebied van film en opvoeding.


W. Baan


TERUG NAAR DE INHOUDSOPGAVE
 
 

 
 
   
 
 
TERUG NAAR DE INHOUDSOPGAVE