Dag 8

Dinsdag 6 april 2004 Pyongyang
Tot nu toe hebben we steeds goed geslapen ondanks de harde bedden van het Sosan Hotel. Toch zijn we blij dat we vandaag na de lunch verhuizen naar het Koryo Hotel in “downtown” Pyongyang. Het bruist daar toch meer, hoewel dat bruisen betrekkelijk is. Vanochtend gaan we eerst nog wat bezienswaardigheden van Pyongyang bekijken. We beginnen bij de Tower Of The Juche Idea. Juche, of Kimilsungisme, is de naam van de eigen sociaal-politieke filosofie van de DPRK, die de basis vormt voor al het handelen. In het kort komt het er op neer dat de mens boven alles staat en het volk centraal staat in de opbouw van het socialisme in Noord-Korea. Het is een onafhankelijke politieke oriëntatie, ook in de internationale communistische wereld van vroeger. Onderdeel van de Juche-filosofie is het streven naar zelfvoorziening. Het land steunde en steunt (tegenwoordig al dan niet gedwongen) zo veel mogelijk op eigen krachten.
De toren staat aan de oostkant van de Taedongrivier. Het is een vierkante toren van 150 meter. Bovenop een grote rode vlam van nog eens 20 meter hoog die ’s avonds verlicht is. Een vrouwelijke gids leidt ons rond. Alles aan de toren is symbolisch: hoogte, breedte, aantal stenen enz. Alles heeft te maken met….jawel, daar is ‘ie weer…de Eeuwige Leider Kim Il Sung.
Als we rond de toren lopen zien we nog twee toeristen. Het blijken ook Nederlanders te zijn, Brabanders. De vrouw heeft oranjegeverfde haren en een tongpiercing. Alles moet kunnen, maar in een land als dit niet echt gepast, tenzij je van te voren geen idee hebt waar je naartoe gaat. Misschien dat dat het was. Het gesprek duurt niet lang, want Pak 2 en de gids van de toren staan kou te kleumen.
Onder de toren is een nis met plaquettes van Juche-studiegroepen uit de hele wereld. We gaan met de lift naar boven voor een prachtig uitzicht over de stad. Aan de overkant van de rivier, recht tegenover de toren ligt Kim Il Sung Square, het plein waar parades worden gehouden.

De volgende stop is het Monument van de oprichting van de Arbeiderspartij. Als we uit de bus stappen is er een grote groep vrouwen een dans aan het instuderen met gekleurde doeken. We vragen de Paks of we een foto mogen maken. Ze zeggen dat we dat beter kunnen doen als we terugkomen. Als we richting monument lopen, ziet Peter dat Pak 1 met de leidster van de groep vrouwen praat. Vrijwel direct verdwijnen de vrouwen langs de zijkant van het plein. We hebben ze later niet meer gezien.
Het betonnen monument in Sovjetstijl met hamer, sikkel en kwast is verder weinig interessant. Vlak erachter ligt de Cultural Exhibition Hall, waar wat foto’s hangen en Koreaanse schilderkunst. Als we weg willen gaan zien we op de valreep een paar hele mooie handgeschilderde posters met socialistisch-realistische kunst. Het soort dat de arbeiders aan moet zetten harder te werken, de saamhorigheid moet bevorderen, de kracht van het leger propageert enzovoort. Qua stijl en kleur zijn ze prachtig. We kopen er allebei twee.

Terug in het Sosan Hotel lunchen we en vervolgens verhuizen we naar het Koryo Hotel.
De kamers zijn er groot en het hotel is waarschijnlijk door een Japanse architect ontworpen, want de badkamer is zo’n kunststof Japanse cabine. Er is zelfs satelliettelevisie met o.a. BBC World! We voelen ons ineens een stuk minder van de buitenwereld afgesloten. Eigenlijk zijn we een beetje gedesillusioneerd, want het hoorde erbij.

Even later verzamelen we weer in de lobby, want om 14.00 uur worden we verwacht bij het Museum of Victory of the Fatherland Liberation War. Een vrouwelijke gids in militair uniform met pet leidt ons rond. Ze is klein en heeft een lieve stem, een contrast met de hardheid van de onderwerpen waarover ze praat: de oorlog, de gruweldaden van de vijand en de heldendaden van het eigen leger. Het zijn onderwerpen die steeds weer terugkomen. Hoe verschrikkelijk de oorlog ook is geweest, kunnen we ons niet aan de indruk onttrekken dat de regering er alles aan doet om de geschiedenis levend te houden en vooral niet vooruit te kijken. De collectie van het museum varieert van foto’s van martelingen, veronderstelde bewijzen van biologische en chemische oorlogvoering, spijtbetuigingen van Amerikaanse krijgsgevangenen tot jachtvliegtuigen, buitgemaakte tanks en andere voertuigen. Het hoogtepunt is een panorama van een veldslag. De verhoging waar we op staan draait rond. Helaas worden we na een minuut al weer afgevoerd als er een schoolklas binnenkomt. Dit soort dingen maken we wel vaker mee. Als er toevallig een groep “gewone” Noord-Koreanen ons pad kruist, ontstaat er soms lichte paniek.

Onze volgende stop is het Grand People’s Study House, ofwel de Nationale Bibliotheek, aan Kim Il Sung Square, het plein waar de parades altijd plaatsvinden. Het is een enorm gebouw in Koreaanse stijl en gebouwd ter gelegenheid van de 70ste verjaardag van Kim Il Sung in 1982. Ook hier is weer verwarring over onze komst. Zijn we te vroeg, zijn we te laat? We worden rondgeleid door een Engelssprekende vrouwelijke gids en ze blijkt een studiegenote te zijn van Pak 2. In de hal weer een standbeeld van de Grote Leider. De eerste ruimte die we betreden is de Kim Il Sung leeszaal, waar de biografie en de Juche-filosofie bestudeerd kan worden. Bijna alle tafeltjes zijn bezet met aandachtig lezende mensen. Eén plaats is leeg en zou het tafeltje zijn waar Kim Il Sung zelf gezeten zou hebben. Voor de foto mogen we er gaan zitten. Vol trots wordt het boekentransportsysteem getoond: bij een balie geef je op welke boeken je wilt hebben, en na verloop van tijd worden ze met grote snelheid op een lopende band afgeleverd. Heel toevallig komen er nu drie Engelstalige boeken over wetenschap en computers.
In een talenpracticum wordt Russische les gegeven en een leerling moet iets uit z’n hoofd reciteren. In de computerruimte wordt zonder gêne gechat (…Dragon21 met Lotusflower…). Internet bestaat niet, wel een soort intranet. Zo te zien wordt er niet gestudeerd, maar doen pubers hier wat miljoenen andere pubers over de hele wereld doen. Goed om te zien!
In de muziekzaal staan een groot aantal tafels met gettoblasters, waar je muziek uit de hele wereld kunt beluisteren. Voor ons staan er twee klaar met Noord-Koreaanse muziek van het Ponchonbo Electronic Ensemble (muziek á la Vogeltjesdans), die ongekend populair zijn in Noord-Korea. Muziek uit Nederland hebben ze niet, maar daar zou snel verandering in komen, want we hebben toevallig een CD met Nederlandstalige muziek bij ons: “Biertje?……Alle 13 dronken!” (André Hazes, Bonnie St. Claire, Anneke Grönloh)
Geen muziek om trots op te zijn, maar dan hadden we tenminste iets om mee te kunnen zingen in de bus. Mochten andere Nederlandse toeristen deze CD hier zien, dan is dit de verklaring!
Bovenin het gebouw is nog een winkeltje en een balkon met uitzicht op Kim Il Sung Square. De gids en Pak 2 kunnen goed met elkaar overweg en we maken een romantische foto van hen beiden op het balkon om het vuur een beetje aan te wakkeren.

Voor het Grand People’s Study House ligt een parkje met wat fonteinen. We lopen hier doorheen en 100 m verder staat het busje als voorgeprogrammeerd te wachten.
Dan rijden we naar Mansu Hill even verderop waar het bekende 23m hoge bronzen standbeeld staat van Kim Il Sung tegen een achtergrond van Mount Paektu in mozaïektegeltjes. In tegenstelling tot wat we vaak hadden gelezen in andere reisverslagen hoeven we geen bloemen te kopen om neer te leggen. Wel worden we geacht weer te buigen. Indrukwekkender dan het standbeeld vinden we de twee beeldhouwwerken die symmetrisch aan beide zijden staan: twee grote glanzende vlaggen uit rode steen omgeven door ruim 200 bronzen figuren die de revolutie en de strijd tegen het imperialisme uitbeelden.

Terug in het hotel eten we dit keer met z’n tweeën. We bespreken onze bevindingen en zijn allebei diep onder de indruk van de hele reis tot nu toe. Niet alleen van de bezienswaardigheden, maar van de hele ervaring: de mensen, de sfeer, de contrasten, de geheimzinnigheid, de vragen waar je geen antwoord op krijgt. Eigenlijk is alles precies zo als we verwacht hadden. Tussendoor liggen we gelukkig soms ook onder de tafel van het lachen.

Hier in het Koryo Hotel zijn meer gasten dan in het Sosan Hotel. Wat Chinezen en Afrikanen, maar weinig westerlingen. Na het diner drinken we nog een biertje op de 44e verdieping met uitzicht op een donkere stad.

foto's dag 8